صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1403/07/02
برگزار شده توسط: استان سازمان قضایی نیروهای مسلح/ شهر زنجان
موضوع
صلاحیت
پرسش
در پرونده‌ای که برای متهم نظامی قرار منع تعقیب صادر شود ولی اتهام به شرکا یا معاونان غیرنظامی وی انتساب دارد آیا دادسرای نظامی صلاحیت رسیدگی به شرکا یا معاونان غیرنظامی را دارد یا باید نسبت به اتهامات غیرنظامیان قرار عدم صلاحیت صادر کند؟
نظر هیات عالی
در صورت صدور قرار منع تعقیب نسبت به مرتکب، موجبی برای جهت رسیدگی به اتهام شرکا و معاونان جرم وجود ندارد و باید نسبت به اتهام آن قرار عدم صلاحیت صادر گردد.
نظر اکثریت
با توجه به دلایل سه‌گانه ذیل دادسرای نظامی صالح به رسیدگی اتهامات شرکا و معاونان غیرنظامی موصوف در فرض سوال است:
1. صلاحیت از قواعد آمره‌ی شکلی است و در موارد شک در قوانین شکلی اصل بر تفسیر موسع قوانین کیفری است و ماده 311 از قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدی از قوانین شکلی است و با تفسیر موسع آن صلاحیت دادسرای نظامی آشکار می‌شود.
2. حفظ اسرار نظامیان که فلسفه تشکیل دادسرا و دادگاه‌های نظامی است، باب صلاحیت دادسرای نظامی را در رسیدگی به جرایم غیرنظامیان موصوف در فرض سوال می‌گشاید.
3. با توجه به اینکه در ماده 311 از قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدی ملاک و معیار اصلی در صلاحیت، رسیدگی به اتهام متهم اصلی است و رسیدگی نیز عنوان مطلقی است که صدور قرار منع و موقوفی و جلب به دادرسی از افراد و مصادیق رسیدگی و داخل در آن است، لذا با صدور قرار منع تعقیب برای فرد نظامی، چون هنوز ملاک و معیار مذکور یعنی رسیدگی به پرونده ادامه داشته و خاتمه نیافته است، دادسرای نظامی صلاحیت رسیدگی به غیرنظامیان مذکور را نیز داراست.
نظر ابرازی
وقتی قرار منع تعقیب برای متهم نظامی صادر گردید رسیدگی نسبت به متهم اصلی خاتمه یافته و برای غیرنظامیان شریک یا معاون چون متهم اصلی دیگر وجود ندارد، باید قرار عدم صلاحیت صادر شود.