مستنبط از ماده 71 قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران، محاکم دادگستری مکلف شده اند هر گاه رای بر بی اعتباری سند رسمی (اسناد تنظیمی در دفاتر اسناد رسمی) صادر نمودند، مراتب را جهت اقدامات بعدی به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور اعلام دارند. نظر به اینکه در اعلام مراتب مذکور، رویه های متفاوتی از سوی محاکم محترم اعمال میگردد. لذا مقتضی است به منظور تعامل و هماهنگی بیشتر و اتخاذ شیوه ای واحد، موضوع را در جلسه شورای قضایی استان مطرح تا مورد توجه قرار گیرد:
1-احکام ابطال سایر اسناد و مدارک (از قبیل ابطال سند مالکیت اعم از اصلی یا المثنی، پلاک ثبتی ملک، مبایعه نامه ی عادی، اظهارنامه ی ثبت ملک، صورت مجلس تفکیکی، پیش نویس سند انتقال اجرایی، قرارداد انتقال پلاک یا ملک، آراء هیات حل اختلاف موضوع مواد 147 و 148 اصلاحی قانون ثبت، آرای کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری و. .. همچنین حکم اصلاح مفاد سند رسمی که بعد از تنظیم آن، مندرجات و مشخصات بعضی از مستندات مربوطه تغییر یافته است، قرار اجرایی موقت یا قرار منع آن، حکم به الزام تنظیم سند و نظایر آن ها) جملگی از شمول و موضوع ماده ی مرقوم خارج میباشد و ضرورتی به ارسال آن به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور وجود ندارد، لذا چون این گونه احکام اولا راجع به ملک (غیرمنقول) است و ثانیا جنبه ی اعلامی دارد، مقتضی است در اجرای ماده ی 4 قانون اجرای احکام مدنی مستقیما به اداره ی کل ثبت استان مربوطه ارسال و از آن جا نیز باید به اداره ی ثبت محل وقوع ملک ارسال شود.
2-به منظور تکریم ارباب رجوع و جلوگیری از مراجعات غیر ضروری به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و همچنین با توجه به رسمی بودن اسناد ازدواج و طلاق (نکاحیه و طلاق نامه) موضوع ماده ی 2 قانون ازدواج، مقتضی است در ادارات کل ثبت اسناد و املاک استانها ضمن اعمال و اجرای ماده 71 قانون مذکور اقدام قانونی لازم نسبت به احکام بی اعتباری یا ابطال کلیه اسناد رسمی تنظیمی در دفاتر اسناد رسمی ازدواج و طلاق را معمول چنانچه تخلفی از طرف ادارات ثبت محل و یا هر یک از دفترخانه های تابعه (حسب مورد) واقع شده، مراتب در اسرع وقت جهت تعقیب قانونی متخلفین احتمالی، به دفتر بازرسی و پاسخگویی به شکایات سازمان ثبت اسناد و املاک کشور اعلام شود.
مسئولیت حسن اجرای مفاد این بخشنامه بر عهده مدیران کل ثبت اسناد و املاک استان ها و مسئولیت نظارت بر حسن اجرای آن بر عهده دفتر بازرسی و پاسخگویی به شکایات سازمان و اداره ی کل امور اسناد و سردفتران میباشد.
احمد تویسرکانی