تاریخ نظریه: 1403/11/16
شماره نظریه: 7/1403/774
شماره پرونده: 1403-66-774ع
استعلام:
همانگونه که مستحضرید خدمات آب، برق و گاز در زمره خدمات عمومی محسوب و عموم شهروندان در راستای استیفای حقوق اساسی خود مجاز به برخورداری از چنین حقوق و خدماتی هستند. بر همین اساس در رویه محاکم قضایی قطع هر یک از این خدمات عمومی نوعاً در حکم مزاحمت و ممانعت از حق تلقی شده و مرتکب مورد پیگرد واقع میشود و به تبع آن عدم وصول خدمات مذکور متضمن برخورد از سوی محاکم ذیصلاح قضایی است. با وجود این، اخیراً برخی واحدهای تابعه شهرداری تهران با ارسال مکاتباتی خطاب به این شرکت تحت عنوان «استفاده از ظرفیت ماده 12 قانون نوسازی و عمران شهری مصوب 1347» خواهان قطع انشعاب گاز مشترکینی شدهاند که بابت عوارض املاک خود به شهرداری بدهی دارند؛ اجابت چنین درخواستی از سوی شرکت گاز با توجه به تبعات جبرانناپذیر آن امری متعذر است. افزون بر این، از آنجا که خدمات مذکور در زمره حقوق اساسی اشخاص محسوب میشود، قطع این خدمات موجب طرح دعاوی و شکایات متعدد به طرفیت این شرکت خواهد شد. ضمن آنکه، در صورت عدم پرداخت عوارض املاک به شهرداری، مقنن به موجب قوانین خاص؛ از جمله ماده 3 قانون نوسازی و عمران شهری مصوب 1347 تعیین تکلیف کرده است. در همین راستا، شهرداری تهران نیز مکلف است از ظرفیت ماده 77 قانون شهرداری مصوب 1334 با اصلاحات و الحاقات بعدی استفاده و در نهایت، از طریق ادارات اجرای ثبت، عوارض را وصول کند. بنا به مراتب و توضیحات پیشگفته، خواهشمند است در خصوص درخواست شهرداری مبنی بر قطع گاز مشترکین گاز اعلام نظر فرمایید.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً، به موجب ماده 12 قانون نوسازی و عمران شهری مصوب 1347 با اصلاحات و الحاقات بعدی، در صورتی که مودیان، ظرف دو ماه از تاریخ انقضاء مهلت مقرر در ماده 10 این قانون عوارض املاک خود را پرداخت نکنند، شهرداریهای مشمول ماده 2 قانون یادشده مکلفند مشخصات مودیان را به موسسات برق و گاز تسلیم کنند و این موسسات مکلفند با اعلام مهلت دو ماهه به مودی در صورت عدم وصول مطالبات شهرداری تا انقضای مهلت، مبادرت به قطع برق و گاز محل سکونت ملکی مودی نمایند.
ثانیاً، عوارض موضوع ماده 12 قانون صدرالذکر صرفاً ناظر بر عوارض خاص موضوع ماده 2 این قانون است و باید مطابق آییننامه اجرایی تبصره ماده 12 قانون یادشده وصول شود.
ثالثاً، در ماده 5 آییننامه اجرایی ماده 12 قانون نوسازی و عمران شهری مصوب 1349/03/30 هیات وزیران نحوه قطع گاز و هزینه قطع و وصل آن در سراسر کشور به تصویب هیات وزیران موکول شده است. بر این اساس، تا تعیین تکلیف از سوی هیات وزیران، موجبی برای اعمال مقررات ماده 12 قانون نوسازی و عمران شهری مصوب 1347 با اصلاحات بعدی نمیباشد.
شایسته ذکر است به موجب ماده 10 قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداریها و دهیاریها مصوب 1401، تاخیر در پرداخت عوارض شهرداری پس از موعد قانونی و ابلاغ، موجب تعلق جریمه وفق این ماده قانونی است.