تاریخ نظریه: 1400/05/31
شماره نظریه: 7/1400/576
شماره پرونده: 1400-186/1-576 ک
استعلام:
در پروندهای مامور انتظامی با تعقیب متهم که راننده خودرویی بوده است، ضمن رعایت قانون به کارگیری سلاح توسط مامورین نیروهای مسلح در موارد ضوروری مصوب 1373 به سوی او شلیک میکند که با حرکات نمایشی حین رانندگی و تغییر ناگهانی مسیر، گلوله به فرد بیگناه دیگری که سرنشین سمت شاگرد بوده است، اصابت میکند و به فوت او منجر میشود:
اولاً، مسئولیت بر عهدهی چه شخص یا اشخاص است؟
ثانیاً، آیا نظر کمیسیون موضوع قانونیادشده قابل اعتراض است؟
در صورت قابلیت اعتراض، آیا مرجع عالی برای رسیدگی وجود دارد یا آنکه باید موضوع به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع شود؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً، در فرض سوال، تشخیص اینکه در اینگونه موارد چه کسی مسئول است و اساساً جرم بودن یا نبودن رفتار ارتکابی و نیز تطبیق رفتار با مواد قانون و عناوین مجرمانه بر عهده قاضی رسیدگیکننده به پرونده است.
ثانیاً، هیات کارشناسی موضوع ماده 5 آییننامه اجرایی تبصره بند 5 ماده 3 قانون به کارگیری سلاح توسط مامورین نیروهای مسلح در موارد ضروری مصوب 1373، در کلیه مواردی که مامور یا ماموران مسلح در اجرای ماموریت خود اقدام به تیراندازی کرده و منجر به قتل و جرح شده است، مکلف است با بررسی دقیق موضوع، نظر خود مبنی بر انطباق یا عدم انطباق اقدام مامور یا ماموران در به کارگیری سلاح با مقررات مربوط را اعلام کند و نظر هیات که نظر کارشناسی محسوب میشود، مانند دیگر نظریات کارشناسی برای قاضی طریقیت دارد؛ لذا مرجع قضایی چنانچه نظریه مذکور را با اوضاع و احوال محقق و معلوم مورد کارشناسی منطبق نداند، میتواند موضوع را به کارشناسان دیگر ارجاع دهد.