هیات وزیران در جلسه مورخ 1/ 10/ 1392 بنا به پیشنهاد مشترک وزارت کشور و معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور و به استناد ماده (17) قانون حمایت از سامانه های حمل و نقل ریلی شهری و حومه - مصوب 1385- آییننامه اجرایی قانون یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود:
ماده 1- در این آییننامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
الف- قانون: قانون حمایت از سامانه های حمل و نقل ریلی شهری و حومه - مصوب 1385 -.
ب- شهرهای بالای پانصد هزار نفر جمعیت: شهرهایی که طبق اعلام مرکز آمار ایران جمعیت ساکن در محدوده و حریم آنها براساس آخرین سرشماری رسمی پانصد هزار نفر تا یک میلیون نفر باشد.
ج- شهرهای بالای یک میلیون نفر جمعیت: شهرهایی که طبق اعلام مرکز آمار ایران جمعیت ساکن در محدوده و حریم آنها براساس آخرین سرشماری رسمی بالای یک میلیون نفر باشد.
د- شورای عالی: شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور
ه-- طرح مصوب: طرح جامع حمل و نقل و ترافیک هر شهر که به تصویب شورای عالی رسیده باشد.
ماده 2(اصلاحی 1393/06/05)- شهرداری های شهرهای با جمعیت بالای یک میلیون نفر و اراک که در طرح مصوب آنها لزوم استفاده از سامانه های حمل و نقل ریلی پیش بینی شده باشد، موظفند نسبت به انجام مطالعات امکان سنجی سامانه های حمل و نقل ریلی شهری و حومه بر مبنای مطالعات جامع حمل و نقل ترافیک مصوب اقدام نمایند. نحوه اتصال خطوط ریلی درون شهری و حومه ای به شبکه ریلی کشور (راه آهن) با هماهنگی وزارت راه و شهرسازی در مطالعات مزبور مشخص خواهد شد.
ماده 3(اصلاحی 1393/06/05)- کمک های دولت در خصوص مدیریت حمل و نقل ریلی شهرهای بالای یک میلیون نفر جمعیت و اراک با رعایت ماده (5) قانون صرفاً براساس مطالعات امکان سنجی سامانه حمل و نقل ریلی شهری و حومه مصوب شورای عالی قابل پرداخت میباشد.
تبصره 1(اصلاحی 1393/06/05)- شهرداری شهرهای بالای یک میلیون نفر جمعیت و اراک دارای طرح مصوب موظفند یک سال قبل از پایان مطالعات امکان سنجی سامانه حمل و نقل ریلی شهری و حومه نسبت به به روزرسانی و تصویب مطالعات مذکور در شورای عالی اقدام نمایند.
تبصره 2- شهرداری شهرهای بالای پانصد هزار نفر جمعیت دارای طرح مصوب موظفند یک سال قبل از پایان طرح های مذکور نسبت به به روزرسانی و تصویب آن با رعایت قوانین و مقررات مربوط اقدام نمایند.
ماده 4- فهرست شهرهای مشمول دریافت کمک موضوع ماده (5) قانون و میزان آن با رویکرد حداکثر اثربخشی و افزایش کارآیی در وضعیت ترافیک شهرهای کشور به صورت سالانه توسط وزارت کشور تهیه و پس از تصویب شورای عالی جهت درج در لایحه بودجه سنواتی به معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور ارایه میشود.
تبصره 1- منابع موضوع این ماده در قالب یک ردیف بودجه مستقل در قانون بودجه سالانه کل کشور به وزارت کشور اختصاص می یابد تا حسب مورد اعتبار آن در مطالعات و سرمایه گذاری ایجاد سامانه های حمل و نقل ریلی درون شهری و حومه، با اولویت تامین تجهیزات استاندارد مطابق با مشخصات فنی مطالعات مصوب و رعایت قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی در تامین نیازهای کشور و تقویت آنها در امر صادرات و اصلاح ماده (104) قانون مالیاتهای مستقیم - مصوب 1391 - براساس فهرست مصوب شهرهای موضوع این ماده هزینه شود.
تبصره 2- مبنای محاسبه حداکثر سهم دولت در ایجاد سامانه های ریلی موضوع این آییننامه، پنجاه درصد میزان هزینه کل تهیه و اجرای طرح مصوب آن شهر میباشد که به تایید معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور میرسد.
تبصره 3- تخصیص کمک موضوع این ماده منوط به امکان تامین مابقی هزینه مطالعات و سرمایه گذاری متناسب با برنامه زمان بندی اجرای طرح و تضمین هزینه آن برای احداث یا تکمیل پروژه حمل و نقل ریلی هر شهر بدون تاخیر در زمان بهره برداری مقرر توسط شهرداریهای ذی ربط و تایید معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور میباشد.
تبصره 4- کمک موضوع این ماده در خصوص خطوط جدید ریلی، نباید موجب تاخیر زمان بهره برداری خطوط قبلی شود. تشخیص این موضوع بر عهده وزارت کشور میباشد.
ماده 5- دستگاه اجرایی و بهره بردار اتصال شهر مادر به شهرهای جدید و شهرهای اقماری، شهرداری شهر مادر میباشد.
تبصره 1- هزینه های تامین زیرساخت و ابنیه خطوط ریلی به عهده شهرداری هر شهر مبدا تا مقصد و به میزان سهم مرتبط از کل خط اتصالی شهر مادر به حومه خواهد بود.
تبصره 2- تامین هزینه های روسازی، علایم، تاسیسات و تهیه ناوگان به عهده دولت (معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور) میباشد.
ماده 6- وزارت کشور موظف است پس از مشورت با اتحادیه شرکتهای قطار شهری کشور و با همکاری وزارتخانه های راه و شهرسازی و صنعت، معدن و تجارت ظرف شش ماه پس از ابلاغ این آییننامه، نسبت به همسان سازی مشخصات فنی بخش عمرانی اعم از مسیر، ایستگاه، توقفگاه و تعمیرگاه و تجهیزات ثابت و متحرک سامانه های ریلی درون شهری و تدوین اصول کلی، راهبردها و ضوابط اجرایی حاکم بر تامین و ساخت تاسیسات، تجهیزات، ماشین آلات و طراحی و بهره برداری سامانه های حمل و نقل ریلی شهری و حومه اقدام و نتیجه را جهت رعایت کارفرمایان و مجریان مربوط اعلام نماید.
تبصره- مطالعات طراحی و اجرای سامانه های حمل و نقل ریلی شهری و حومه علاوه بر رعایت قوانین و مقررات مربوط باید در چهارچوب ضوابط ابلاغی این ماده انجام شود.
اسحاق جهانگیری
معاون اول رئیس جمهور