فصل اول - کلیات
ماده 1 - تعاریف: الف - منظور از کلمه شرکت در این آییننامه شرکت هواپیمایی ملی ایران «هما» است که به موجب قانون تاسیس هواپیمایی ملی ایران و مقررات بهره برداری هوایی کشوری مصوب چهاردهم تیرماه 1345 تاسیس گردیده است.
ب - استخدام شرکت - عبارت از پذیرفتن شخص حقیقی به خدمت رسمی در شرکت است.
پ - خدمت شرکت - عبارت از اشتغال بکاری است که مستخدم به موجب حکم رسمی مکلف بانجام آن میگردد.
ت - حکم رسمی - عبارت از نامه صادره از طرف مقامات صلاحیتدار شرکت به عنوان مستخدم در حدود قوانین و مقررات مربوطه است.
ث - شغل - عبارت از مجموعه وظائف و مسئولیتهای مرتبط و مستمر و مشخص است که از طرف شرکت به عنوان کار واحد شناخته شده باشد.
ج - شغل مستمر - عبارت از یک سلسله وظائف و مسئولیتهائی است که در شرکت به طور مستمر برای یک پست و جهت ارجاع بیک مستخدم در نظر گرفته شده اعم از اینکه دارای متصدی یا بدون متصدی باشد.
چ - شغل موقت - شغلهای غیرمستمر که جنبه استمرار ندارند به عنوان شغل موقت شناخته شده و استخدام اشخاص به طور رسمی برای تصدی این مشاغل ممنوع است.
ح - ارتقاء رتبه (ارتقاء گروه) - عبارتست از نائل شدن به شغل مستمر که در طبقه شغلی بالاتر قرار دارد.
خ - اعطاء پایه (ترفیع) عبارتست از دادن پایه بالاتر.
د - انتقال - عبارت از تغییر واحد محل خدمت یا تغییر محل خدمت (انتقال به شعب داخل یا خارج شرکت) مستخدم است که در هر مورد با تغییر شغل مستمر وی توام خواهد بود.
ذ - ماموریت عبارتست از:
1 - محول شدن وظیفه موقت به مستخدم غیر از وظیفه اصلی که در شغل مستمر خود دارد.
2 - اعزام مستخدم به طور موقت به وزارتخانه ها و سایر موسسات یا اعزام به سازمانهای بین المللی که دولت ایران عضویت آنها را پذیرفته یا سازمانهایی که دولت ایران شرکت در آنها را مقتضی بداند.
3 - اعزام مستخدم برای طی دوره های آموزشی یا کارآموزی در داخل یا خارج کشور.
ماده 2 - مستخدمینی که برای تصدی یکی از مشاغل مستمر شرکت استخدام شده یا میشوند مشمول مقررات این آیین نامه خواهند بود.
ماده 3 - مستخدمینی که برای تصدی مشاغل موقت و مدت معین بخدمت شرکت درآیند، به موجب قراردادهائی استخدام خواهند شد که نمونه آن به تصویب مجمع عمومی شرکت میرسد.
ماده 4 - حداقل سه نفر از اعضای هیات مدیره (شامل مدیرعامل، و دو نفر از مستخدمین شرکت که طبق اساسنامه شرکت از اعضاء هیات مدیره میباشند) به طور موظف و تمام وقت در شرکت انجام وظیفه مینمایند و در دوره تصدی مشاغل مزبور شغل دیگری نخواهند داشت و در هر مورد که قانونی برای تعیین تکلیف آنان وجود نداشته باشد در دوره تصدی این مشاغل مشمول این مقررات خواهند بود.
ماده 5 - تشکیلات و مشاغل مستمر شرکت و هر نوع تغییرات بعدی در آن و حذف یا ایجاد مشاغل مستمر با تصویب هیات مدیره شرکت خواهد بود.
ماده 6 - اتباع بیگانه طبق تبصره 2 ماده 8 قانون تاسیس هواپیمایی ملی ایران مصوب چهاردهم تیرماه 1345 به طور قراردادی استخدام خواهند شد و از شمول قانون کار و تامین اجتماعی و مقررات این آیین نامه خارج و فقط تابع مفاد قرارداد استخدامی خود با شرکت با رعایت مقررات مربوطه قانون اساسی خواهند بود.
تبصره - [1] تشخیص نیاز باستخدام اتباع بیگانه و ضوابط مربوط باستخدام آنان طبق نظامنامه ای خواهد بود که به تصویب هیات مدیره شرکت میرسد.
تبصره 2 - کارکنان خارجی شرکت که در تاریخ تصویب این آییننامه به کار اشتغال دارند نیز مشمول این ماده و تبصره یک آن خواهند بود.
ماده 7 - استخدام کارکنان محلی برای خدمت در شعب و نمایندگی های شرکت در خارج از کشور تابع ضوابط و مقررات موضوعه محلی میباشد.
فصل دوم - ورود بخدمت و آموزش و انتصابات
ماده 8 - پستهای خالی مستمر شرکت که دارای بودجه مصوبه باشند در صورت امکان بوسیله مستخدمین شاغل و یا آماده بخدمت واجد شرایط اشغال میگردد و شرکت فقط در صورتی اقدام باستخدام مستخدم جدید مینماید که در یکی از واحدها پست خالی با بودجه مصوبه موجود بوده و نتوان از بین مستخدمین شاغل کسی را که واجد شرایط احراز لازم باشد برای تصدی آن برگزید.
ماده 9 - داوطلبان استخدام برای تصدی مشاغل شرکت باید دارای شرایط زیر باشند:
الف - داشتن حداقل سن 18 سال تمام و حداکثر 40 سال تمام برای کلیه مشاغل و حداکثر 45 سال تمام سن در مورد مشاغل تخصصی
ب - تابعیت ایران
پ - دارا بودن یکی از ادیان رسمی کشور
ت - نداشتن سابقه محکومیت جزایی موثر قانونی
ث - دارا بودن حداقل، مدرک تحصیلی پایان دوره ابتدائی
ج - دارا بودن شرایط برای احراز شغل مورد نظر بر اساس ضوابط تعیین شده طبق طرح طبقه بندی مشاغل شرکت
چ - داشتن صحت مزاج و توانائی انجام کاری که برای آن استخدام میشود بر اساس معیارها و ضوابط مدون پزشکی شرکت
ح - انجام خدمت زیر پرچم در صورت مشمول بودن یا معافیت قانونی
خ - عدم اعتیاد به استعمال مواد مخدر و مبتلا نبودن به امراض ساری
ماده 10 - استخدام اشخاص برحسب احتیاج از طریق امتحان یا مسابقه یا هر دو بنا بر روش و صلاحدید شرکت با توجه به اصل شایستگی به عمل میآید.
ماده 11 - داوطلبانیکه در امتحان یا مسابقه قبول شوند، یکدوره آزمایشی به مدت 2 ماه تا شش ماه را طی خواهند کرد و در پایان دوره آزمایشی خدمت آنان تثبیت شده تلقی گردیده و دوره آزمایشی جزو دوران خدمت آنان محسوب میشود مگر آنکه ضمن دوره آزمایشی صالح برای ابقا در خدمت مورد نظر، تشخیص داده نشود که در این صورت بخدمت آزمایشی آنان خاتمه داده میشود. به افرادیکه بخدمت آزمایشی آنان خاتمه داده میشود، حقوق و مزایای مرخصی استحقاقی استفاده نشده پرداخت و همچنین کسور پرداختی توسط آنان بابت بازنشستگی مسترد خواهد شد.
تبصره 1 - دوره آزمایشی افرادیکه میباید قبل از تصدی شغل مستمر مربوطه برنامه های آموزشی یا کارآموزی بگذرانند پس از پایان برنامه های مذکور شروع خواهد شد و در صورت تثبیت خدمت آنان، دوران آموزشی یا کارآموزی نیز جزو دوران خدمت آنان محسوب میشود.
تبصره 2 - مدت دوره آزمایشی موضوع این ماده در مورد مستخدمین مشاغل خلبانی، کمک خلبانی و مهندسی پرواز بر اساس ضوابط و استانداردهای بین المللی پرواز و با توجه به انواع هواپیماها بر طبق نظامنامه ای تعیین و پس از تصویب هیات مدیره شرکت قابل اجرا خواهد بود.
ماده 12 - شرکت با توجه به احتیاجات خود و در حدود خط مشی مصوب هیات مدیره و طبق نظامنامه هائی که به تصویب هیات مدیره میرسد برنامه های آموزشی و یا کارآموزی لازم را تنظیم و به هزینه خود بمورد اجرا خواهد گذاشت.
ماده 13 - شرکت موظف است در مواقع معین که کمتر از یک بار در سال نباشد شایستگی و استعداد مستخدمین خود را مورد ارزیابی قرار داده و نتیجه را در پرونده استخدامی آنان منعکس سازد. این سنجش به نحوی صورت خواهد گرفت که موجب ارشاد و معرف استحقاق مستخدم برای تغییر شغل، ارتقاء رتبه یا تغییر پایه، دریافت پاداش، لزوم گذرانیدن دوره کارآموزی و یا آموزش جدید باشد.
تبصره - اجرای مفاد این ماده طبق نظامنامه ای خواهد بود که توسط شرکت تهیه و به تصویب هیات مدیره میرسد.
فصل سوم - حقوق و مزایا
ماده 14 - شرکت مکلف است بر اساس اهمیت وظائف و مسئولیتها و شرایط احراز شغل از لحاظ معلومات و تجربه، کلیه مشاغل مستمر خود را ارزیابی و طبقه بندی نموده و در رتبه های مربوطه قرار دهد.
تبصره 1 - طرح طبقه بندی مشاغل که شامل شرح وظائف و شرایط احراز طبقات مشاغل و فهرست تخصیص طبقات مشاغل به رتبه ها و نحوه ارزیابی مشاغل و دستورالعمل اجرایی طرح طبقه بندی مشاغل میباشد، توسط شرکت تهیه و پس از تصویب هیات مدیره شرکت بمورد اجرا گذاشته میشود.
تبصره 2 - تعیین مشاغل مستحق دریافت مزایای شغل موضوع این ماده و همچنین میزان حداقل و حداکثر مزایای شغل قابل پرداخت به هر یک از مشاغل مورد نظر به پیشنهاد شرکت و تصویب هیات مدیره و تایید شورای حقوق و دستمزد خواهد بود.
ماده 15 - حقوق کارکنان غیرپروازی شرکت طبق جدول حقوق مصوب 1356/10/17 شورای حقوق و دستمزد و حقوق کارکنان کادر عملیاتی پرواز (خلبان، کمک خلبان - مهندس پرواز) طبق جدول حقوقی مصوب جلسه مورخ 1355/11/11 شورای حقوق و دستمزد و حقوق کارکنان خدمات پروازی (مهمانداران) طبق جدول حقوقی مصوب جلسه مورخ 1355/10/19 شورای حقوق و دستمزد با رعایت ماده 1 لایحه قانونی حداقل و حداکثر حقوق مستخدمین دولت مورخ 1358/2/4 تعیین و پرداخت میگردد. جداول مذکور پیوست آیین نامه میباشد.
ماده 16 - فوق العاده شغل کادر پروازی، خلبان، کمک خلبان، مهندس پرواز بر اساس جدول شماره 42 - 3 - 7 - 28 مورخ 1356/3/3 شورای حقوق و دستمزد با رعایت مقررات لایحه قانونی مربوط به حداکثر و حداقل حقوق مستخدمین دولت و نیز فوق العاده شغل مهمانداران هواپیما بر اساس مقررات مربوطه با توجه به موارد فوق الذکر قابل پرداخت میباشد. ضمناً چنانچه شرایط بازار کار و تخصص برخی مشاغل ایجاب کند که مبلغی بیش از حداکثر مندرج در لایحه مذکور به مستخدمین مشاغل مذکور پرداخت شود بایستی بر اساس مقررات تبصره 2 الحاقی به ماده یک لایحه قانونی مربوط به حداکثر و حداقل حقوق مستخدمین دولت مصوب جلسه 1358/10/15 شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران در این مورد کسب مجوز به عمل آید.
تبصره 1 - مزایای شغل مادامی قابل پرداخت است که مستخدم در شغلی که مزایای مزبور بآن تعلق میگیرد انجام وظیفه کند.
تبصره 2 - تعیین مشاغل مستحق دریافت مزایای شغل موضوع این ماده و همچنین میزان حداقل و حداکثر مزایای شغل قابل پرداخت به هر یک از مشاغل مورد نظر به پیشنهاد شرکت و تصویب هیات مدیره و تایید شورای حقوق و دستمزد خواهد بود.
تبصره 3 - تشخیص مزایای مستمر که باقتضای شغل مورد تصدی در زمان تصویب این آیین نامه در شرکت مورد عمل است و یا باید به مستخدم پرداخت شود با هیات مدیره شرکت خواهد بود و تا زمانی که وضع مستخدمین شرکت با توجه به مفاد ماده 92 با این آیین نامه تطبیق نیافته است مزایای مستمر جایگزین مزایای شغل محسوب میشود.
ماده 17 - افرادیکه باستخدام شرکت درمیآیند به استناد شغلی که برای آن استخدام میشوند در پایه یک رتبه شغلی مربوطه قرار میگیرند و میتوانند با رعایت شرایط این آیین نامه تا آخرین پایه رتبه شغلی خود ارتقاء یابند، مگر آنکه دارای سوابق خدمت موثر در رشته شغلی مربوطه باشند که در این صورت پایه مناسب با سوابق خدمت قبلی بآنها داده میشود که حداکثر آن سه پایه بیشتر نخواهد بود.
تبصره - نحوه احتساب سوابق خدمت قبل از استخدام مستخدمین بر طبق نظامنامه ای تعیین و پس از تصویب هیات مدیره قابل اجرا خواهد بود.
ماده 18 - در صورت رضایت بخش بودن خدمات هر یک از مستخدمین مشمول این آیین نامه شرکت مکلف است بازاء هر یک سال خدمت یک پایه به آنان ترفیع دهد و چنانچه مستخدم خدمات برجسته انجام داده باشد به جای یک پایه میتوان استثنائاً دو پایه بوی ترفیع داد.
تبصره - خدمات رضایت بخش و برجسته با ضوابطی که در نظامنامه موضوع تبصره ذیل ماده 13 این آیین نامه تعیین میشود سنجش خواهد شد.
ماده 19 - ارتقاء مستخدم از یک رتبه به رتبه بالاتر با رعایت شرایط زیر خواهد بود:
الف - در رتبه جدید شغل بدون متصدی وجود داشته باشد.
ب - مستخدم شرایط احراز شغل رتبه جدید را دارا باشد.
تبصره - مستخدمینی که ارتقاء رتبه یافته یا مییابند در پایه ای از رتبه جدید قرار خواهند گرفت که در رتبه قبلی دارا بوده اند. در مواردی که پایه قبلی مستخدم در رتبه جدید وجود نداشته باشد، آخرین پایه رتبه جدید به آنان اعطاء میشود.
ماده 20 - هرگاه شغلی بلاتصدی وجود داشته و مستخدم واجد شرایط احراز مقرر در طرح طبقه بندی مشاغل برای تصدی آن وجود نداشته باشد شرکت میتواند از میان مستخدمین شاغل در رشته شغلی مربوطه یک نفر را با رعایت موارد زیر جهت تصدی آن شغل برگزیند و تا زمانی که مستخدم شرایط احراز شغل مذکور را نداشته باشد او را در شغل مورد تصدی با عنوان کفالت ابقاء نماید.
الف - تفاوت طبقه شغلی موجود مستخدم با طبقه شغلی بلاتصدی بیش از دو رتبه نباشد. مگر در مواقع ضروری و نیاز مبرم که در این صورت باید مراتب به تصویب هیات مدیره برسد.
ب - در صورت نداشتن مدرک تحصیلی لازم مقرر در طرح طبقه بندی مشاغل به ازاء هر یک سال کمبود تحصیلات دارای دو سال تجربه در رشته شغلی بلاتصدی باشد.
پ - در صورت تصدی شغل بلاتصدی، مستخدم از مزایای شغل جدید برخوردار خواهد بود ولی گروه و پایه شغلی او تغییر نخواهد کرد مگر با احراز شرایط شغل جدید.
ماده 21 - در صورت ضرورت و با رضایت مستخدم میتوان شغلی در رتبه پائین تر به او ارجاع کرد. در این صورت مستخدم در پایه ای از رتبه جدید قرار میگیرد که در رتبه قبلی داشته است ولی تفاوت حقوق پایه رتبه قبلی را باضافه ترفیعات رتبه جدید به شرط آنکه مجموع آن از آخرین پایه بالاترین رتبه ایکه داشته است تجاوز نکند دریافت خواهد کرد و در تعیین حقوق آمادگی بخدمت و حقوق بازنشستگی و وظیفه او، مبنای محاسبه قرار میگیرد. در صورت عدم قبول چنین شغلی مستخدم آماده بخدمت خواهد شد. ارتقاء رتبه مجدد مستخدمی که به ترتیب فوق در رتبه پائین تر منصوب میشود، تا بالاترین رتبه ایکه قبلا دارا بوده است مجاز میباشد و در این صورت در پایه ای از رتبه بالاتر قرار میگیرد که در رتبه پائین تر داشته است و تفاوت حاصله از ارتقاء رتبه او بابت تفاوت حقوق مذکور در فوق محسوب خواهد شد.
تبصره - مستخدمین مشاغل خلبانی، کمک خلبانی، مهندسی پرواز و مهمانداری را در صورت ضرورت و با موافقت مستخدم میتوان در مشاغل غیرپروازی گماشت. در این صورت مستخدم از حقوق و مزایای مربوط به شغل جدید برخوردار خواهد شد.
ماده 22 - انجام اضافه کار تابع تصمیم کلی دولت در دستگاههای دولتی است. هرگاه چنین مجوزی وجود داشته باشد با رعایت حدود آن قابل پرداخت خواهد بود.
تبصره - میزان اضافه کار ساعتی و نحوه محاسبه آن در مورد مستخدمین مشاغل خلبانی، کمک خلبانی، مهندسی پرواز و مهمانداران از شمول این ماده خارج و بر اساس آیین نامه ای خواهد بود که پس از تصویب هیات مدیره شرکت به تایید شورای حقوق و دستمزد برسد.
ماده 23 - برقراری فوق العاده روزانه و فوق العاده های: بدی آب و هوا، و محرومیت از تسهیلات زندگی و محل خدمت، اشتغال خارج از کشور، کسر صندوق، تضمین، نوبتکاری، و همچنین پرداخت هزینه های: رفت و برگشت، سفر، نقل مکان، و هزینه پذیرائی به مستخدمین شرکت بر طبق آیین نامه هائی خواهد بود که پس از تصویب هیات مدیره شرکت به تایید شورای حقوق و دستمزد میرسد.
ماده 24 - پرداخت پاداش پایان سال و عیدی به مستخدمین و همچنین پرداخت پاداش پایان خدمت آنان تابع مقررات عمومی دولت است.
فصل چهارم - رفاه مستخدمین
ماده 25 - مستخدمین شرکت سالی سی روز تقویمی بتناسب مدت خدمت حق مرخصی با استفاده از حقوق و مزایای شغل و فوق العاده های بدی آب و هوا، محرومیت از تسهیلات زندگی و محل خدمت، خارج از کشور و تضمین ماهانه را خواهند داشت.
ماده 26 - ادامه خدمت در مشاغل مربوطه منوط به حفظ سلامت مستخدمین مشمول این آیین نامه در طول مدت خدمت خواهد بود و تا زمانی در مشاغل محوله باقی خواهند ماند که از سلامت جسمی و روحی لازم برای انجام وظیفه محوله برخوردار باشند.
تبصره 1 - تشخیص و تصدی سلامت جسمی و روحی مستخدمین شرکت با کمیسیون پزشکی شرکت خواهد بود. ضوابط مربوط به تشخیص و تصدی سلامت جسمی و روحی مستخدمین خلبانی، کمک خلبانی و مهندسی پرواز با تبعیت از معیارهای بین المللی پزشکی هوایی توسط قسمت پزشکی شرکت مدون و تعیین خواهد شد.
تبصره 2 - شرکت مکلف است از پزشک یا پزشکانی که واجد شرایط قانونی صلاحیت تشخیص و تصدیق سلامت جسمی و روحی مشاغل خلبانی، کمک خلبانی و مهندسی پرواز بر اساس معیارهای بین المللی پزشکی هوایی باشند استفاده نماید.
تبصره 3 - هرگاه رای صادره کمیسیون پزشکی شرکت در مورد مستخدمین مشاغل خلبانی، کمک خلبانی و مهندسی پرواز مورد قبول مستخدم قرار نگیرد مستخدم میتواند با رعایت موازین قانونی موضوع را به سازمان هواپیمایی کشوری ارجاع نماید و رای سازمان مذکور در این مورد قطعی خواهد بود.
ماده 27 - مستخدمین شرکت در صورت ابتلا به بیماریها و حوادث ناشی از کار و یا غیر ناشی از کار که مانع از انجام خدمت باشد از مرخصی استعلاجی استفاده خواهند کرد.
تبصره 1 - جز در موارد بیماریهای صعب العلاج مدت استفاده از مرخصی استعلاجی 4 ماه در سال خواهد بود.
تبصره 2 - استفاده از مرخصی استعلاجی تا مدت حداکثر یکماه با تشخیص و تایید قسمت پزشکی و یا پزشکان معتمد قسمت مزبور و چنانچه از یکماه تجاوز نماید با تشخیص و تایید کمیسیون پزشکی شرکت برقرار خواهد گردید.
تبصره 3 - شرکت مکلف است مستخدمی را که در حال استفاده از مرخصی استعلاجی است پس از بهبودی به شغلی که قبل از بیماری داشته است یا مشاغلی در ردیف شغل مذکور بازگردانیده و حقوق دریافتی قبل از بیماری را بوی پرداخت نماید.
تبصره 4 - ترتیب تشکیل و تعیین اعضای کمیسیون پزشکی و ترتیب رسیدگی و صدور رای بر اساس نظامنامه ای خواهد بود که به تصویب هیات مدیره شرکت میرسد. ولی در هر صورت چنانچه مستخدم بیمار مایل باشد و هزینه آن را تقبل نماید پزشک معتمد وی به عنوان یکی از اعضاء در کمیسیون پزشکی شرکت خواهد کرد.
ماده 28 - با مستخدمین مشاغل خلبانی، کمک خلبانی و مهندسی پرواز و مهمانداری که مشمول شرایط مذکور در ماده 26 این آیین نامه میگردند و یا قابلیت فنی پرواز را از دست میدهند بر طبق نظامنامه ایکه به تصویب هیات مدیره شرکت و تایید مراجع صلاحیتدار قانونی خواهد رسید، رفتار میشود.
ماده 29 - بانوان مستخدم شرکت که باردار میشوند به تشخیص و تایید قسمت پزشکی شرکت برای زایمان فرزند میتوانند حداکثر از سه ماه مرخصی با استفاده از کلیه حقوق و مزایای شغل و فوق العاده ها به عنوان مرخصی زایمان استفاده نمایند. شروع مرخصی زایمان بایستی با نظر پزشک معالج باشد.
تبصره - بانوان مستخدم مشاغل مهمانداری موظفند از زمانی که باردار میشوند قسمت پزشکی را مطلع نمایند و از تاریخی که قسمت پزشکی تعیین میکند از ادامه پرواز معاف خواهند بود و از تاریخ معافیت از پرواز تا هنگامیکه طبق این ماده مشمول استفاده از مرخصی زایمان میشوند بر طبق نظامنامه ای که به تصویب هیات مدیره شرکت خواهد رسید با آنان رفتار میشود.
ماده 30 - مستخدم میتواند با موافقت مدیرعامل شرکت از مرخصی بدون حقوق که حداکثر آن در هر بار از یک سال تجاوز نخواهد کرد استفاده کند و در هر حال حداکثر مدتی که مستخدم شرکت در طول مدت خدمت خود میتواند از مرخصی بدون حقوق استفاده کند سه سال است.
تبصره 1 - نحوه استفاده از مرخصی بدون حقوق متناسب با سنوات خدمت و در ازاء هر یک سال تمام خدمت دو ماه خواهد بود.
تبصره 2 - برای ادامه تحصیلات عالی و یا تحصیلات تخصصی در زمینه صنعت هواپیمایی حداکثر مرخصی بدون حقوق مقرر در این آیین نامه با تصویب هیات مدیره تا دو سال دیگر قابل تمدید بوده و میتواند به طور یکجا پس از سه سال تمام خدمت مورد استفاده قرار گیرد.
ماده 31 - مدت مرخصی بدون حقوق جزو سابقه خدمت مستخدم محسوب نمیشود و مستخدمی که برحسب مورد از مرخصی بدون حقوق بیش از مدت مقرر در تبصره 1 این ماده استفاده کند در صورتی که پس از پایان مرخصی شغلی برای ارجاع به وی موجود نباشد شرکت میتواند او را آماده بخدمت نماید. مدت مرخصی بدون حقوق مستخدم برای ادامه تحصیلات عالی و تخصصی در رشته های مورد نیاز شرکت مشروط بر اینکه منجر به اخذ مدرک تحصیلی شود از لحاظ بازنشستگی و وظیفه با پرداخت کسور مربوطه جزو سابقه خدمت مستخدم محسوب میشود.
تبصره 1 - حفظ شغل مستخدمی که برحسب مورد بیش از مدت مقرر ذیل از مرخصی بدون حقوق استفاده کند الزامی نیست:
الف - مستخدم با سابقه خدمت 5 سال تمام و کمتر در شرکت تا 2 ماه
ب - مستخدم با سابقه خدمت بیش از 5 سال تمام تا ده سال تمام در شرکت تا 4 ماه
پ - مستخدم با سابقه خدمت بیشتر از 10 سال تمام در شرکت تا 6 ماه
ماده 32 - نحوه استفاده از مرخصی های مندرج در این آیین نامه بر اساس نظامنامه هائی خواهد بود که به تصویب هیات مدیره شرکت میرسد.
ماده 33 - شرکت بطرق مقتضی در تامین شرایط بهداشتی و ایمنی و ایجاد محیط مناسب کار و همچنین کمک به امور تعاونی و رفاه مستخدمین اقدامات لازم را به عمل خواهد آورد. نحوه اجرای این ماده به موجب طرحی خواهد بود که با توجه به مقررات مربوطه به تصویب مجمع عمومی میرسد.
فصل پنجم - بازنشستگی و وظیفه
ماده 34 - از تاریخ تصویب این آییننامه شرکت مکلف است هر ماه هفت درصد از حقوق و فوق العاده شغل هر یک از مستخدمین مشمول این آییننامه را بابت کسور بازنشستگی سهم مستخدم کسر نموده و پس از افزودن معادل چهارده درصد حقوق و فوق العاده شغل آنان بابت سهم شرکت مجموع آن را بصندوق بازنشستگی و وظیفه که از این پس صندوق نامیده میشود پرداخت نماید.
تبصره [1] - کسور بازنشستگی مستخدمین شرکت بر مبنای تمام حقوق و فوق العاده شغل رتبه و پایه آنان احتساب و برداشت خواهد شد.
تبصره 2 - شرکت در صورت عدم کفایت وجوه صندوق بازنشستگی و وظیفه، کمبود آن را از محل اعتبارات خود در بودجه شرکت تامین و بصندوق پرداخت خواهد نمود.
تبصره 3 - کسور بازنشستگی مستخدمین آماده بخدمت بر مبنای تمام حقوق و فوق العاده شغل رتبه و پایه آنان احتساب و برداشت خواهد شد.
تبصره 4 - وجوه پرداختی مستخدمین و شرکت به صندوق تعاون شرکت باضافه سودهای متعلقه از تاریخ تصویب این آیین نامه بصندوق بازنشستگی و وظیفه منتقل گردیده و به ترتیب مقرر در این ماده بابت کسور بازنشستگی سهم مستخدم و شرکت که میباید طبق ماده 34 بصندوق پرداخت نماید منظور خواهد شد.
ماده 35 - طرز تشکیل و نحوه اداره صندوق بازنشستگی و وظیفه که با مشارکت مستخدمین شرکت انجام خواهد شد و همچنین نحوه بهره برداری و استفاده از وجوه موجود در صندوق به موجب نظامنامه ای خواهد بود که پس از تصویب هیات مدیره شرکت به موقع اجرا گذارده خواهد شد.
ماده 36 - سابقه خدمت مستخدمین شاغل از تاریخ استخدام در شرکت تا تاریخ تصویب این آیین نامه از لحاظ بازنشستگی و وظیفه احتساب خواهد گردید و مستخدمین باید کسور بازنشستگی سهم خود را به ترتیب مقرر در ماده 34 این آیین نامه بر اساس حقوق و فوق العاده شغل های ماهانه دریافتی از شرکت در مدت مزبور با کارمزدهای متعلقه حداکثر در 60 ماه متوالی از تاریخی که صندوق اعلام مینماید بصندوق پرداخت نمایند. شرکت نیز متقابلا سهم خود را بابت مدت مزبور طبق مقررات همان ماده پرداخت خواهد نمود.
ماده 37 - آن عده از مستخدمین شرکت که طبق ماده 3 این آیین نامه به صورت موقت باستخدام شرکت درآمده و بعداً مشمول مقررات این آیین نامه گردیده یا میشوند چنانچه مایل باشند سابقه خدمت غیررسمی آنان از لحاظ بازنشستگی و وظیفه احتساب گردد باید کسور بازنشستگی سهم خود را به ترتیب مقرر در ماده 34 این آیین نامه بر اساس حقوق و فوق العاده شغل های ماهانه دریافتی از شرکت در مدت مزبور با کارمزدهای متعلقه حداکثر در 60 ماه متوالی از تاریخی که صندوق اعلام مینماید بصندوق پرداخت نمایند.
شرکت نیز متقابلا سهم خود را بابت مدت مزبور طبق مقررات همان ماده بصندوق پرداخت خواهد نمود. این قبیل مستخدمین چنانچه به جبران مدت خدمت غیررسمی خود مبالغی به عنوان فوق العاده پایان قرارداد یا بازخرید خدمت و از این قبیل دریافت داشته باشند بشرکت مسترد خواهند نمود.
ماده 38 - مستخدمین شرکت سابق هواپیمایی ایران و شرکت سرویس فرودگاه مهرآباد که در خدمت شرکت ابقاء شده اند چنانچه مایل باشند که سوابق خدمت گذشته آنان در شرکتهای مزبور تا تاریخ تاسیس شرکت هواپیمایی ملی ایران «هما» از لحاظ بازنشستگی و وظیفه جزو دوران خدمت آنان در شرکت منظور شود و از مزایای مقررات این فصل استفاده کنند مشروط بر اینکه به جبران سوابق خدمت مذکور مبالغی به عنوان فوق العاده پایان خدمت یا بازخرید خدمت و از این قبیل از شرکتهای مزبور دریافت نداشته باشند بایستی کسور بازنشستگی سهم خود را به ترتیب مقرر در ماده 34 این آیین نامه بر اساس حقوق و فوق العاده شغل های ماهانه دریافتی از شرکتهای مزبور با کارمزدهای متعلقه حداکثر در 60 ماه متوالی از تاریخی که صندوق اعلام مینماید بصندوق پرداخت نمایند که در این صورت شرکت نیز متقابلا سهم خود را طبق مقررات همان ماده پرداخت خواهد نمود.
ماده 39 - خدمت زیر پرچم و خدمات اجتماعی مستخدمین شرکت از لحاظ بازنشستگی جزو دوران خدمت آنان در شرکت منظور میشود و مستخدمین مشمول بایستی کسور بازنشستگی سهم خود را به ترتیب مقرر در ماده 34 این آیین نامه بر اساس اولین حقوق و فوق العاده شغل دریافتی از شرکت حداکثر در 60 ماه متوالی از تاریخی که صندوق اعلام مینماید بصندوق پرداخت نماید و شرکت نیز متقابلا سهم خود را طبق مقررات همان ماده پرداخت خواهد نمود.
ماده 40 - مستخدمینی که قبل از استخدام در شرکت در سایر سازمانهای کشوری اعم از دولتی، ملی و خصوصی اشتغال داشته اند مشروط بداشتن و رعایت شرایط زیر و در صورتی که مایل باشند، سوابق خدمات گذشته آنان از لحاظ بازنشستگی و وظیفه جزو دوران خدمت آنان در شرکت منظور میشود و از مزایای مقررات این فصل استفاده خواهند نمود.
الف - سوابق خدمت گذشته آنان بر طبق ماده 17 و تبصره آن سوابق خدمت موثر در رشته شغلی مربوطه تشخیص داده شود.
ب - مستخدمین شاغل در تاریخ تصویب این آییننامه مدارک مربوط به سوابق خدمت گذشته خود را در بدو استخدام به شرکت ارائه یا اعلام نموده باشند و مستخدمینی که بعد از تصویب این آیین نامه باستخدام شرکت پذیرفته میشوند مدارک مربوطه را در بدو استخدام خود ارائه نمایند.
پ - به جبران سوابق خدمت مذکور مبالغی به عنوان فوق العاده پایان خدمت یا بازخرید خدمت و از این قبیل دریافت نداشته باشند.
ت - حداکثر سوابق خدمت قابل احتساب 5 سال تمام خواهد بود.
ث - مستخدمین کسور بازنشستگی مربوطه را اعم از سهم خود و سهم شرکت با کارمزدهای متعلقه به ترتیب مقرر در ماده 34 این آیین نامه بر اساس حقوق و فوق العاده شغل دریافتی از شرکت در تاریخ تصویب این آیین نامه حداکثر در 60 ماه متوالی از تاریخی که صندوق اعلام مینماید بصندوق پرداخت نمایند.
ماده 41 - هرگاه مستخدمی از بابت پرداخت کسور بازنشستگی سوابق خدمت احتساب شده مذکور در ماده های 36، 37، 38، 39، 40 به صندوق بدهکار باشد و فوت شود بازماندگان او از پرداخت بقیه اقساط مزبور معاف میباشند و شرکت نیز متقابلا از پرداخت کسور سهم خود معاف خواهد بود.
ماده 42 - مستخدمین شرکت که بیکی از مقامات دولتی مذکور در ماده 3 قانون استخدام کشوری منصوب و یا انتخاب شوند خدمت آنان در دوران انتصاب یا انتخاب با پرداخت کسور بازنشستگی سهم خود بر مبنای آخرین حقوق و فوق العاده شغل دریافتی از شرکت از لحاظ بازنشستگی و وظیفه منظور و محسوب خواهد شد.
ماده 43 - مستخدم میتواند در موارد زیر درخواست بازنشستگی نماید و شرکت مکلف بقبول آنست: مستخدم زن با 25 سال تمام سابقه خدمت و یا حداقل 50 سال تمام سن و مستخدم مرد با 30 سال تمام سابقه خدمت یا حداقل 55 سال تمام سن و در هر حال حداقل 10 سال تمام کسور بازنشستگی مقرر را پرداخت کرده باشند و یا پرداخت آن را طبق مقررات این آیین نامه تعهد نموده باشد.
تبصره 1 - چنانچه سابقه خدمت پس از استخدام مستخدم در شرکت بیش از 20 سال تمام باشد و مستخدم درخواست بازنشستگی نماید شرکت میتواند بدون رعایت شرط سن با تصویب هیات مدیره او را طبق مقررات ماده 47 بازنشسته نماید.
تبصره 2 - به سابقه خدمت مستخدم از نظر بازنشستگی و وظیفه به تناسب هر 5 سال سابقه کار در کارهای سخت و زیان آور یک سال افزوده میشود.
تبصره 3 - کارهای سخت و زیان آور بر طبق نظامنامه ایکه به تصویب هیات مدیره شرکت خواهد رسید تعیین میشود.
ماده 44 - شرکت میتواند مستخدمین مرد را با حداقل 60 سال تمام سن و مستخدمین زن را با حداقل 55 سال تمام سن و به شرطی که لااقل 10 سال تمام سابقه پرداخت کسور بازنشستگی داشته باشند و یا پرداخت آن را طبق مقررات این آیین نامه تعهد کرده باشند بازنشسته نماید.
ماده 45 - شرکت مکلف است مستخدمینی را که به 65 سال تمام رسیده باشند بازنشسته نماید.
تبصره - در صورتی که سابقه خدمت مستخدم موضوع این ماده در شرکت کمتر از پانزده سال باشد پانزده سال تمام محسوب میشود.
ماده 46 - ملاک تشخیص سن مستخدمینی که در تاریخ تصویب این آیین نامه در خدمت شرکت هستند شناسنامه ای است که در تاریخ مذکور در دست دارند و در مورد مستخدمینی که بعد از تصویب این آییننامه باستخدام شرکت پذیرفته میشوند شناسنامه ایست که در بدو استخدام ارائه خواهند داد.
تبصره - چنانچه ماه تولد یا ماه تاریخ ورود بخدمت مستخدمین از روی مدارک رسمی مشخص نباشد اول مهرماه ملاک محاسبه خواهد بود.
ماده 47 - حقوق بازنشستگی عبارت از 35 /1 متوسط حقوق مستخدم ضربدر سنوات پرداخت کسور بازنشستگی است مشروط بر آنکه:
الف - از حداقل مقرری که برای مستخدمین بازنشسته مشمول قانون استخدام کشوری تعیین میگردد کمتر نباشد.
ب - از چهارپنجم آخرین مبلغ حقوق و حداکثر 150000 ریال تجاوز ننماید.
تبصره - منظور از سنوات پرداخت کسور بازنشستگی مقرر در این ماده عبارت از سنوات خدمتی است که مستخدم کسور بازنشستگی آن را پرداخت نموده است باضافه سوابق خدمتی که مستخدم کسور بازنشستگی آن را تعهد نموده و ملزم به پرداخت آن میباشد.
ماده 48 - متوسط حقوق از لحاظ این آیین نامه عبارت از معدل حقوق سه سال آخر خدمت است، ولی در صورتی که مجموع سنوات خدمت مستخدم از سه سال کمتر باشد متوسط حقوق سنوات خدمت مذکور خواهد بود.
ماده 49 - حقوق بازنشستگی و وظیفه از صندوق بازنشستگی و وظیفه مستخدمین هواپیمایی ملی ایران «هما» پرداخت خواهد شد که درآمد آن به شرح زیر میباشد:
الف - 7 % حقوق و فوق العاده شغل ماهیانه کلیه مستخدمین مشمول این آیین نامه که بابت کسور بازنشستگی از حقوق ماهانه آنان کسر میشود بعلاوه معادل 14 % حقوق و فوق العاده شغل ماهانه کلیه مستخدمین مزبور که از بودجه شرکت هواپیمایی ملی ایران «هما» تامین و پرداخت میگردد.
ب - سود حاصله از نحوه بهره برداری و استفاده از وجوه کسور بازنشستگی.
پ - وجوهی که به موجب تبصره 2 و 4 ماده 34 به صندوق واریز میگردد.
تبصره - وجوهی که به نحوی از انحاء بصندوق بازنشستگی و وظیفه ریخته میشود اختصاص به بازنشستگان و موظفین شرکت هواپیمایی داشته و بهیچ عنوان نباید بمصرف غیرمجاز برسد متخلفین در حکم مختلسین اموال دولتی محسوب خواهند شد.
ماده 50 - در صورتی که مستخدم به علت بیماری یا حادثه غیر ناشی از کارافتاده شناخته شود ماهانه 35 /1 متوسط حقوق ضربدر سنوات پرداخت کسور بازنشستگی را به عنوان حقوق وظیفه از کارافتادگی دریافت خواهد داشت و این حقوق از حداکثر حقوق بازنشستگی مقرر در ماده 47 تجاوز نخواهد کرد و در صورتی که سنوات پرداخت کسور بازنشستگی مستخدم کمتر از پانزده سال باشد پانزده سال تمام محسوب خواهد شد.
ماده 51 - در صورتی که مستخدم به علت بیماری ناشی از کار یا حادثه ناشی از کار یا بسبب انجام وظیفه از کارافتاده شناخته شود بدون رعایت سنوات پرداخت کسور بازنشستگی چهارپنجم آخرین مبلغ حقوق او به شرط اینکه حداکثر از 150000 ریال تجاوز نکند به عنوان حقوق وظیفه از کارافتادگی درباره وی برقرار خواهد شد.
تبصره - در صورتی که بیماری ناشی از کار یا حادثه ناشی از کار منجر به نقص عضو مستخدم شود لکن مستخدم از کارافتاده شناخته نشده و حقوق وظیفه از کارافتادگی موضوع این ماده درباره او برقرار نگردد غرامت متناسب با نقص عضو حاصله بر طبق نظامنامه ایکه به تصویب هیات مدیره میرسد به او پرداخت خواهد شد.
ماده 52 - در صورتی که مستخدم بازنشسته یا از کارافتاده فوت شود حقوق وظیفه بازماندگان او بر طبق شروط زیر برقرار میشود:
الف - همسر دائمی و دختران متوفی تا زمانی که شوهر اختیار نکرده اند و یا باستخدام یکی از موسسات دولتی و وابسته بدولت درنیامده باشند.
ب - شوهر در صورتی که علیل و از کارافتاده و تحت کفالت همسر متوفی خود بوده باشد.
پ - فرزندان ذکور متوفی تا پایان 20 سالگی و در صورت ادامه تحصیل در موسسات رسمی عالی علمی، تا پایان 25 سالگی.
ت - پدر و مادر مستخدم متوفی مشروط بر اینکه تحت تکفل متوفی بوده و سن پدر 60 سال تمام و سن مادر 55 سال تمام یا بیشتر باشد و یا از کارافتاده باشند.
ث - فرزندان علیل و یا ناقص العضو مستخدم متوفی که از کارافتاده باشند مادام العمر.
تبصره 1 - مجموع حقوق وظیفه بازماندگان معادل چهارپنجم حقوق بازنشستگی یا حقوق وظیفه از کارافتادگی مستخدم متوفی است که به تساوی بین بازماندگان واجد شروط تقسیم میشود و در صورت قطع سهم هر یک از بازماندگان سهم قطع شده بتساوی به سهم سایر بازماندگان افزوده خواهد شد ولی هرگاه بازمانده واجد شروط مستخدم متوفی منحصربفرد باشد سهم او معادل یک دوم حقوق بازنشستگی یا حقوق وظیفه از کارافتادگی مستخدم متوفی خواهد بود.
تبصره 2 - وراثت، تکفل، علیل بودن و از کارافتادگی و نقص عضو بازماندگان موضوع این ماده باید بوسیله مقامات قانونی صلاحیتدار رسماً تصدیق شود.
ماده 53 - چنانچه مستخدم از برقراری حقوق بازنشستگی یا حقوق وظیفه از کارافتادگی فوت شود حقوق وظیفه بازماندگان وی بر مبنای چهارپنجم حقوق بازنشستگی استحقاقی مستخدم متوفی به ترتیب مقرر در ماده 52 برقرار میشود.
در این مورد سنوات پرداخت کسور بازنشستگی مستخدم در صورتی که کمتر از 15 سال باشد پانزده سال تمام منظور خواهد شد.
ماده 54 - هرگاه مستخدم به علت حادثه ناشی از کار یا بسبب انجام وظیفه فوت شود حقوق وظیفه بازماندگان او بر مبنای چهارپنجم حقوق وظیفه ایکه طبق ماده 51 به مستخدم متوفی تعلق میگرفته است به ترتیب مقرر در ماده 52 برقرار میشود.
ماده 55 - در مورد از کارافتادگی و فوت هرگاه سنوات پرداخت کسور بازنشستگی مستخدم کمتر از سه سال باشد متوسط حقوق مدتی که بازنشستگی را پرداخت کرده است ملاک محاسبه قرار خواهد گرفت.
ماده 56 - از کارافتادگی موضوع مقررات این فصل عبارت از عدم توانائی کامل و دائمی شخص بانجام دادن اموریکه متعارفاً بآن اشتغال داشته است میباشد. تشخیص از کارافتادگی و سبب آن و همچنین تشخیص اینکه فوت مستخدم به علت بیماری یا حادثه غیر ناشی از کار یا به سبب انجام وظیفه بوده است با کمیسیون پزشکی شرکت خواهد بود.
ماده 57 - حقوق بازنشستگی و وظیفه از کارافتادگی و وظیفه بازماندگان که طبق مقررات این آیین نامه برقرار میشود، مانع از پرداخت سرمایه های بیمه عمر و حوادث نخواهد بود.
ماده 58 - هرگاه مستخدمی که طبق این مقررات از حقوق بازنشستگی یا حقوق وظیفه از کارافتادگی استفاده میکند در مدت یک سال حقوق بازنشستگی یا حقوق وظیفه خود را مطالبه نکند، عائله او در صورتی که طبق شرایط ماده 52 مشمول دریافت حقوق وظیفه باشند، حق دارند موقتاً حقوق وظیفه مقرر خود را تقاضا و دریافت کنند. اگر بعداً معلوم شود مستخدم مذکور فوت شده، حقوق وظیفه موقت از تاریخ فوت به طور دائم برقرار میشود و در صورتی که معلوم گردد در حال حیات است وضع حقوقی او به حالت اول اعاده میگردد.
تبصره - منظور از عائله مذکور در این آیین نامه افرادی است که طبق ماده 52 و با رعایت شروط مقرر در آن از حقوق وظیفه استفاده خواهند نمود.
ماده 59 - هرگاه مستخدمی به موجب حکم قطعی دادگاه صلاحیتدار بانفصال ابد از خدمات دولتی محکوم و تبعاً از حقوق اجتماعی محروم گردد در صورتی که در تاریخ محرومیت از حقوق اجتماعی شروط بازنشسته شدن را دارا باشد بازنشسته خواهد شد و تا زمانی که از حقوق اجتماعی محروم است چهارپنجم حقوق بازنشستگی او به ترتیب مقرر در ماده 52 در وجه عائله تحت تکفل او پرداخت میگردد و پس از اعاده حیثیت یا رفع محرومیت شخصاً از تمام حقوق بازنشستگی خود به ترتیب مقرر در ماده 47 برخوردار خواهد شد.
ماده 60 - اشتغال موقت مستخدمین بازنشسته شرکت در شرکت موجب قطع حقوق بازنشستگی آنان در مدت اشتغال خواهد شد ولی در هر حال اشتغال کسانی که بیش از 65 سال دارند ممنوع است.
ماده 61 - ترک تابعیت بازنشستگان و وظیفه بگیران و هر یک از بازماندگان قانونی آنها موجب قطع حقوق آنان بنفع صندوق خواهد بود.
ماده 62 - اشتغال مجدد مستخدمی که طبق ماده 50 یا 51 از حقوق وظیفه از کارافتادگی استفاده مینماید در صورتی که با تشخیص و تایید کمیسیون پزشکی شرکت بهبودی حاصل نموده باشد فقط برای یکبار دیگر بلامانع است و شرکت میتواند مستخدم را حداکثر در آخرین پایه رتبه ای که قبل از از کارافتادگی داشته است منصوب نموده و حقوق وظیفه از کارافتادگی او را از تاریخ اشتغال مجدد قطع نماید در این صورت مدتی که مستخدم از حقوق وظیفه از کارافتادگی استفاده نموده است جزو سنوات خدمت وی منظور و محسوب نخواهد شد.
ماده 63 - توقیف حقوق بازنشستگی یا وظیفه در قبال مطالبات دولت یا محکومیت حقوقی یا عناوین دیگر از این قبیل فقط تا میزان یک چهارم حقوق بازنشستگی یا وظیفه و بر اساس حکم دادگاه صلاحیتدار مجاز است.
ماده 64 - در صورتی که مستخدم طبق ماده 73 مستعفی و یا طبق مواد 77 و 78 از خدمت در شرکت معاف شود و مقررات موسسه جدید محل خدمت او اجازه دهد بنا به درخواست مستخدم صندوق کسور بازنشستگی را که طبق مقررات ماده 65 یا 68 به مستخدم تعلق میگیرد بصندوق مربوط به موسسه جدید انتقال خواهد داد.
ماده 65 - هرگاه مستخدمی طبق ماده 77 و 78 از خدمت در شرکت معاف شود و از شمول مقررات این آییننامه خارج گردد کسور بازنشستگی سهم کارمند با سودهای متعلقه به طور یکجا به وی پرداخت خواهد شد.
ماده 66 - صندوق موظف است هر سال یکبار وضع مالی صندوق را از نظر تطبیق کسور بازنشستگی دریافتی با تعهدات صندوق در مورد حقوق بازنشستگی و وظیفه بر اساس محاسبات فنی مورد بررسی قرار داده و نتیجه را به هیات مدیره شرکت گزارش نماید.
ماده 67 - در صورتی که بدلیل تغییر هزینه زندگی جداول حقوق مستخدمین شاغل تغییر کند شرکت مکلف است نسبت به تغییر میزان حقوق بازنشستگی و وظیفه پس از تصویب شورای حقوق و دستمزد اقدام لازم معمول دارد.
ماده 68 - هرگاه مستخدمی طبق ماده 73 مستعفی شناخته شده و از شمول مقررات این آیین نامه خارج گردد کسور بازنشستگی پرداختی سهم او باضافه سودهای متعلقه به طور یکجا بوی پرداخت خواهد شد.
ماده 69 - تاریخ برقراری حقوق بازنشستگی و وظیفه از کارافتادگی و وظیفه بازماندگان ضمن تصریح مبلغ و هویت ذوی الحقوق در حکم کارگزینی مربوط درج خواهد شد.
ماده 70 - حقوق وظیفه از کارافتادگی و وظیفه بازماندگان مستخدمینی که تا قبل از تصویب این آیین نامه از کارافتاده یا فوت شده اند به میزان و ترتیب مقرر در این فصل و با احتساب مبالغی که شرکت تا قبل از اجرای مفاد این ماده به مستخدم یا بازماندگان او پرداخت نموده است از محل صندوق پرداخت خواهد شد.
ماده 71 - مستخدمین بازنشسته شرکت و افراد تحت تکفل و بازماندگان قانونی آنان که مطابق مقررات این آییننامه از حقوق بازنشستگی یا وظیفه برخوردارند میتوانند بر اساس طرحهای مقرر از تسهیلات درمانی، تعاونی و رفاهی شرکت استفاده نمایند.
ماده 72 - مستخدمین هواپیمایی ملی ایران که مشمول قانون تامیناجتماعی میباشند از تاریخ تصویب این آیین نامه از لحاظ بازنشستگی و وظیفه مشمول مقررات بازنشستگی و وظیفه این فصل میگردند و حق بیمه سهم آنان که به صندوق تامین اجتماعی پرداخت شده به صندوق بازنشستگی موضوع این فصل منتقل و از تاریخ تغییر وضع بازنشستگی پرداخت کسور بازنشستگی مستخدم طبق مقررات صندوق بازنشستگی شرکت خواهد بود.
فصل ششم - پایان خدمت
ماده 73 - مستخدم شرکت میتواند با اعلام قبلی از خدمت شرکت استعفا کند مدت اعلام قبلی برای قبول استعفای مستخدم با توجه به شغلی که باو ارجاع شده است توسط شرکت تعیین میشود که در هر حال از سه ماه بیشتر نخواهد بود مگر در مورد متصدیان برخی از مشاغل تخصصی و مسئولان واحدهای شرکت که ممکن است با تصویب مدیرعامل مدت اعلام قبلی برای قبول استعفا حداکثر تا شش ماه به مستخدم اعلام شود. در هیچ موردی استعفای مستخدم رافع تعهدات او در برابر شرکت نخواهد بود. استعفا از تاریخی تحقق میبابد که شرکت کتباً با آن موافقت کند و مستخدمی که استعفا داده است موظف است در مدت مقرر اعلام قبلی در محل خدمت خود حاضر شود و در پایان این مدت استعفای او قبول شده تلقی میگردد. چنانچه مستخدمی که استعفا داده است در مدت مقرر اعلام قبلی در محل خدمت خود حاضر نشود عدم حضور مستخدم مزبور ترک خدمت محسوب و با او طبق ماده 74 این آیین نامه رفتار میشود.
تبصره 1 - به مستخدمی که طبق مفاد این ماده مستعفی شناخته شود کلیه حقوق و مزایای شغل او بابت مدت مرخصی استحقاقی استفاده نشده پرداخت میشود.
تبصره 2 - مستخدمی که طبق مقررات این آیین نامه از خدمت شرکت معاف گردد و یا مستعفی شناخته شود در صورت احتیاج استخدام مجدد او در شرکت فقط برای یکبار دیگر با اجازه مدیرعامل شرکت بلامانع است. سوابق خدمت این قبیل مستخدمین از لحاظ بازنشستگی و وظیفه منظور و محسوب خواهد شد به شرط آنکه وجوهی را که طبق مواد 65، 68، 79 بابت کسور بازنشستگی و فوق العاده پایان خدمت دریافت داشته اند برحسب مورد بصندوق بازنشستگی یا شرکت مسترد دارند.
ماده 74 (اصلاحی 1366/02/13)- در صورتی که مستخدم شرکت مدت یکماه تمام بدون اطلاع و عذرموجه در محل خدمت خود حاضر نشود از تاریخ ترک خدمت از خدمت شرکت اخراج میشود و استخدام مجدد او به هر عنوان ممنوع است. مگر در مورد مشاغلی که مورد نیاز شرکت باشد که صرفا" مستخدمین که به علت غیبت طولانی اخراج گردیدهاند برای یکبار با تصویب هیات مدیره و پس ازاحراز صلاحیت از طرف هیات مرکزی گزینش وزیر راه و ترابری و طی موفقیتآمیز مراحل استخدامی میتوانند به استخدام مجدد شرکت در آیند.
تبصره - هرگاه مستخدم مذکور در این ماده مدعی شود به عللی که خارج از حدود قدرت و اختیار او بوده نتوانسته است در محل خدمت حاضر شود و یا عدم حضور خود را اطلاع دهد و ادعای او مورد قبول شرکت قرار نگیرد مستخدم میتواند شکایت خود را به ضمیمه مدارک مورد استناد به دادگاه بدوی اداری شرکت تسلیم کند. دادگاه بدوی اداری مکلف است در اسرع وقت به شکایت مزبور رسیدگی و رای مقتضی صادر نماید. در صورتی که رای دادگاه بدوی اداری حاکی از موجه بودن عذر مشارالیه باشد شرکت مکلف است مستخدم را به شغلی که قبلی یا مشاغلی در ردیف شغل قبلی بازگردانیده و ایام غیبت را برحسب مورد جزو ایام مرخصی استحقاقی، استعلاجی یا بدون حقوق وی منظور نماید و در صورتی که شغلی برای ارجاع به مستخدم موجود نباشد وی را از تاریخ پایان مرخصی آماده بخدمت نماید. رای دادگاه بدوی اداری در این مورد اگر بر رد شکایت مستخدم صادر شده باشد ظرف سی روز از تاریخ صدور و ارسال ابلاغیه به آخرین نشانی محل سکونت مستخدم توسط مستخدم قابل ارجاع به دادگاه تجدیدنظر اداری خواهد بود.
ماده 75 - در صورتی که به تشخیص مجمع عمومی تقلیل فعالیت شرکت یا استفاده از روشهای فنی و اداری جدید ایجاب کند که مشاغل مستمر شرکت محدود شود و این محدودیت منجر بحذف مشاغل مستمر در شرکت شود و شغلی برای ارجاع به متصدیان این قبیل مشاغل موجود نباشد مستخدمین مشاغل مذکور بحال آماده بخدمت درمیآیند.
تبصره - شرکت مکلف است طبق نظامنامه ایکه به تصویب هیات مدیره شرکت خواهد رسید فهرست مستخدمین آماده بخدمت را تنظیم و تا زمانی که مستخدم آماده بخدمت در اختیار دارد برای تصدی مشاغلی که جدیداً ایجاد میشود و یا بدون متصدی است از مستخدمین مزبور استفاده نماید و از لحاظ تخصصی برای احراز مشاغل دیگر امکانات آموزشی در اختیار آنان قرار دهد و در صورتی مجاز به استخدام جدید است که مستخدم آماده بخدمت واجد شرایط نداشته باشد.
ماده 76 - به مستخدمین شرکت که بحال آماده بخدمت درمیآیند تا مدت شش ماه تمام حقوق رتبه و پایه مربوطه و به مدت شش ماه دیگر نصف مبلغ مزبور پرداخت خواهد شد.
ماده 77 - شرکت مکلف است در صورتی که نتواند در مدت یک سال دوران آمادگی بخدمت، شغلی به مستخدمین آماده بخدمت ارجاع کند یا امکان انتقال آنان به سایر شرکتهای دولتی فراهم نشود اگر شروط بازنشسته شدن با دریافت حقوق بازنشستگی را طبق مقررات مربوطه دارا باشند آنان را بازنشسته کند و در غیر این صورت از خدمت معاف نماید.
ماده 78 - هرگاه شرکت منحل شود و امکان انتقال مستخدمین شرکت به سایر شرکتهای دولتی یا بازنشسته نمودن آنها با پرداخت حقوق بازنشستگی طبق مقررات مربوطه میسر نباشد مستخدمین مذکور از خدمت معاف و حقوق دوران آمادگی بخدمت موضوع ماده 76 به طور یکجا به آنان پرداخت خواهد شد.
ماده 79 - به مستخدمینی که طبق مواد فوق الذکر از خدمت شرکت معاف میشوند، مبلغی معادل یکماه آخرین حقوق ماهانه در ازاء هر یک سال خدمت در شرکت به عنوان فوق العاده پایان خدمت بعلاوه حقوق و مزایای شغل مرخصی استحقاقی استفاده نشده بر مبنای دریافتی قبل از آمادگی بخدمت پرداخت خواهد شد. در احتساب سالهای خدمت موضوع این ماه کسر دوازده ماه خدمت یک سال تمام محاسبه خواهد شد.
تبصره - در صورتی که سابقه خدمت مستخدم موضوع این ماده در شرکت کمتر از سه سال باشد، سه سال تمام محسوب میشود.
ماده 80 - اشتغال افرادیکه از حقوق بازنشستگی و وظیفه سایر سازمانها اعم از دولتی و غیردولتی برخوردارند به عنوان مستخدم رسمی شرکت ممکن نیست.
ماده 81 - هرگاه مستخدمی به موجب حکم قطعی دادگاه صلاحیتدار به انفصال ابد از خدمات دولتی محکوم و تبعاً از حقوق اجتماعی محروم گردد در صورتی که در تاریخ محرومیت از حقوق اجتماعی شروط بازنشسته شدن را دارا نباشد از خدمت شرکت اخراج خواهد شد و تا زمانی که از حقوق اجتماعی محروم است چهارپنجم حقوق او به ترتیب مقرر در ماده 52 در وجه عائله تحت تکفل او پرداخت میگردد.
ماده 82 - هرگاه مستخدمی به موجب حکم قطعی دادگاه صلاحیتدار به انفصال موقت از خدمات دولتی محکوم و تبعاً از حقوق اجتماعی محروم گردد تا زمانی که از حقوق اجتماعی محروم است چهارپنجم حقوق او به ترتیب مقرر در ماده 52 در وجه عائله تحت تکفل او پرداخت میگردد. دادگاه اداری شرکت نیز مکلف است وضعیت خدمتی او را مورد رسیدگی قرار داده و با توجه به حکم صادره، حکم اداری مقتضی صادر نماید.
ماده 83 - منظور از عائله تحت تکفل در این آیین نامه افرادی میباشند که طبق ماده 52 و با رعایت شروط مقرر در آن از حقوق وظیفه استفاده خواهند کرد.
ماده 84 - به مستخدمی که به موجب حکم قطعی دادگاه صلاحیتدار از خدمت شرکت اخراج گردد در صورتی که شروط بازنشسته شدن را دارا نباشد ضمن اخراج از شرکت کسور بازنشستگی پرداختی سهم او به طور یکجا بوی پرداخت خواهد شد.
ماده 85 - منظور از کسور پرداختی سهم مستخدم و سهم شرکت از لحاظ اجرای مقررات این آیین نامه جمع مبلغی است که مستخدم یا شرکت بصندوق بازنشستگی و وظیفه پرداخت نموده و یا پرداخت آن را تعهد نموده باشند.
فصل هفتم - مقررات مختلف
ماده 86 - مستخدمین شرکت مکلفند در ساعات تعیین شده از طرف شرکت در محل خدمت خود حضور یافته و وظایف محوله را انجام دهند. مقررات مربوط به حضور و غیاب مستخدمین به موجب نظامنامه ای تعیین و پس از تصویب هیات مدیره شرکت به موقع اجرا گذارده خواهد شد.
ماده 87 - شرکت میتواند به تشخیص خود و بر اساس نظامنامه هائیکه به تصویب هیات مدیره شرکت خواهد رسید نسبت باخذ یا تعیین میزان تضمین مستخدمینی که بصاحب جمعی نقدی یا جنسی شرکت منصوب میشوند و یا در برابر هزینه های آموزشی تعهد و تضمین خدمت میسپارند تصمیم مقتضی اتخاذ کند.
ماده 88 - مقررات و ضوابط مربوط به انتقال و همچنین اعزام مستخدمین شرکت به ماموریت به موجب نظامنامه هائی تعیین و پس از تصویب هیات مدیره شرکت به موقع اجرا گذارده خواهد شد.
ماده 89 - مستخدمینی که بخدمت زیر پرچم احضار میشوند، هرگاه ظرف مدت 2 ماه پس از پایان خدمت زیر پرچم خود را برای خدمت در شرکت معرفی نمایند، شرکت مکلف است مستخدمین مذکور را به کار گمارد. ولی در صورتی که شغلی برای آنها موجود نباشد آماده بخدمت خواهند شد. مدت خدمت زیر پرچم این قبیل مستخدمین به شرطی که کسور بازنشستگی سهم خود را حداکثر در 60 قسط ماهانه بر مبنای آخرین حقوق دریافتی قبل از خدمت زیر پرچم پرداخت کنند، جزو سنوات خدمت آنان محسوب میشود که در این صورت شرکت نیز مکلف است کسور بازنشستگی سهم خود را پرداخت کند.
ماده 90 - رسیدگی به تقصیر و تخلف اداری و یا قصور مستخدمین در انجام وظیفه و تعیین مجازات آنها و همچنین رسیدگی به شکایات و دادخواهی مستخدمین درباره تضییع حقوق استخدامی خود برحسب ترتیب با دادگاه بدوی اداری و دادگاه تجدید نظر اداری خواهد بود. هرگاه رای صادره توسط دادگاه بدوی اداری به نفع مستخدم صادر شود قطعی و لازم الاجراء میباشد. در غیراین صورت مستخدم میتواند ظرف مدت مقرر در نظامنامه نسبت به رای صادره اعتراض نموده و تقاضای تجدید نظر بنماید.
تبصره - ترتیب تشکیل و تعیین اعضای دادگاههای بدوی و تجدیدنظر اداری و ترتیب رسیدگی و صدور رای آنان و همچنین تعیین انواع خطاهای اداری و مجازاتهای اداری و ترتیب رسیدگی بآن در مورد مستخدمین خاطی و همچنین ترتیب رسیدگی به شکایات و دادخواهی مستخدمین به موجب نظامنامه ای خواهد بود که به تصویب هیات مدیره شرکت میرسد.
ماده 91 - شرکت مکلف است در کلیه مواردیکه مستخدم شرکت در دادگاههای بدوی و تجدیدنظر اداری و یا سایر مراجع صلاحیتدار قانونی کشور تحت تعقیب قرار گرفته و از اتهامات منتسب برائت حاصل نماید او را در شغل قبلی و یا مشاغلی در ردیف شغل قبلی بازگردانیده و مدت برکناری از خدمت مستخدم را جزء سابقه خدمت وی محسوب و حقوق ایام برکناری از خدمت را باو پرداخت نماید.
ماده 92 - شرکت مکلف است حداکثر ظرف مدت یک سال از تاریخ تصویب این آیین نامه نظامنامه ها و طرحها و دستورالعملهای اجرایی مذکور در این آیین نامه را تهیه و تسلیم مقامات تصویب کننده نماید.
تبصره - تا زمانی که هر یک از نظامنامه ها و طرحها و دستورالعملهای اجرایی مربوط به تصویب مقامات مذکور در این آیین نامه نرسیده است مقررات سابق شرکت در آن مورد کماکان معتبر و قابل اجرا خواهد بود.
ماده 93 - هرگونه تغییرات بعدی در این آیین نامه با پیشنهاد هیات مدیره شرکت و تصویب مراجع صلاحیتدار قانونی قابل اجرا خواهد بود.
ماده 94 - این آیین نامه مشتمل بر 94 ماده و 48 تبصره میباشد و از تاریخ تصویب لازم الاجرا است و جانشین کلیه مصوبات قبلی میگردد.
شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران