مقدمه
موضوع مشارکت مردم در عرصه های مختلف زندگی اجتماعی، سابقه ای طولانی دارد. انسان در طول تاریخ همواره به صورت جمعی زندگی کرده است و در قالب گروه های مختلف حیات اجتماعی متفاوتی از خود به نمایش گذاشته است.
از مصادیق بارز این مشارکت در کشور ما حضور آگاهانه مردم ایران در پیروزی انقلاب اسلامی و صحنه های اجتماعی و سیاسی مانند هشت سال دفاع مقدس میباشد.
با توجه به این واقعیت، نیروی انتظامی به عنوان متولی نظم و امنیت میتواند از این انرژی بالقوه مردمی استفاده نماید و رویکرد امنیت پایدار و مردمی و افزایش نقش ارزنده مشارکت مردم در تقویت امنیت عمومی بیشتر مورد توجه قرار گیرد.
سند چشم انداز بیست ساله جمهوری اسلامی ایران بر تحقق جامعه امن تاکید کرده است.
ماده 122 قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، سیاسی و اجتماعی جمهوری اسلامی ایران نیز اجازه واگذاری بخشی از خدمات انتظامی و حفاظتی را به موسسات با حفظ کنترل و نظارت دقیق پلیس و مدیریت بر نحوه فعالیت های بخش خصوصی داده است که در زمینه های مختلف از حضور شبگردان و نگهبانان در محلات و مجتمع های مسکونی، تجاری و صنعتی تا طراحی، نصب و پشتیبانی سیستم های حفاظتی و واردات، تولید، توزیع و نصب سیستم های حفاظتی الکترونیکی هشداردهنده در کشور را ساماندهی نماید و این فعالیت ها را به عنوان یکی از اقدامات اساسی پلیس در پیشگیری از وقوع جرم در دستور کار قرار دهد.
در این راستا آییننامه اجرایی ماده 122 قانون برنامه چهارم توسعه (مشتمل بر مقدمه، 5 فصل، 40 ماده و 52 تبصره تنظیم شده) برابر مستندات قانونی و نظرات کارشناسان امنیتی، انتظامی، قضایی و حقوقی و به استناد ماده 39 آییننامه مذکور (مصوب 17 /8 /88) بنا به پیشنهاد ناجا و اخذ نظریه از وزارت کشور، مورد بازنگری (اصلاح) قرارگرفت.
فصل اول «کلیات »
ماده 1: در اجرای ماده 122 قانون برنامه چهارم توسعه که مقرر می دارد: «پس از موافقت فرماندهی کل نیروهای مسلح، به وزارت کشور اجازه داده میشود از طریق نیروی انتظامی نسبت به اعطای مجوز فعالیت به متقاضیان تشکیل موسسات غیردولتی خدمات حفاظتی و مراقبتی و واگذاری بخشی از خدمات انتظامی و حفاظتی به موسسات مذکور با حفظ کنترل و نظارت دقیق بر اساس آییننامه اجرایی که به پیشنهاد وزارت کشور و تایید فرماندهی کل نیروهای مسلح به تصویب شورای امنیت کشور میرسد، اقدام نماید»
تبصره-ضوابط و مقررات تشکیل موسسات و دفاتر موضوع این آییننامه و چگونگی تعامل آنها با ناجا، سازمانها، ادارات و ارگانهای ذیربط برابر مفاد این آییننامه خواهد بود.
ماده 2: هدف
ارتقاء ظرفیت و توان ناجا در پیشگیری از وقوع جرایم و ارائه خدمات انتظامی، حفاظتی و مراقبتی به مردم.
ماده 3: منظور
1) تقویت امنیت عمومی و پیشگیری از وقوع جرایم با بهره گیری از ارائه مشاوره تخصصی، تجهیزات و فناوری های نوین و نیروی مردمی.
2) جلب مشارکت مردم در برقراری امنیت عمومی.
3) افزایش احساس امنیت در جامعه با گسترش حضور عوامل حفاظتی و انتظامی و بهره گیری از متخصصان و صاحب نظران با تجربه نیروهای مسلح و دستگاههای امنیتی.
4) بهره گیری از ظرفیت های بخش خصوصی در بخشی از امور اجرایی خدمات انتظامی و حفاظتی و مراقبتی.
5) تسهیل و تسریع در ارائه خدمات اداری، انتظامی، حفاظتی و مراقبتی به مردم.
6) زمینه سازی در جهت تحقق پلیس الکترونیک.
ماده 4: اختصارات
1) ستاد کل: ستاد کل نیروهای مسلح
2) شاک: شورای امنیت کشور
3) ناجا: نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
4) ساحفاناجا: سازمان حفاظت اطلاعات نیروی انتظامی ج.ا.ا
5) فاوا: معاونت فناوری اطلاعات و ارتباطات ناجا
6) فا.استان: فرماندهی انتظامی استان
7) مرکز انتظام: مرکز خدمات حفاظتی و مراقبتی ناجا
8) فا شهرستان: فرماندهی انتظامی شهرستان
9) موسسه: موسسه خدمات حفاظتی و مراقبتی
10) دفتر: دفتر خدمات الکترونیک انتظامی (پلیس + 10)
11) پلیس یاران: عوامل اجرایی و مراقبان آموزش دیده موسسات خدمات حفاظتی و مراقبتی
تبصره- در صورت تغییر عناوین و ساختارهای مراجع فوق از نام های جدید و جایگزین استفاده خواهد شد.
ماده 5: تعاریف
1) خدمات الکترونیک انتظامی:
خدماتی مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات است که با ارائه آنها بخشی از انضباط عمومی در جامعه و استقرار نظم یا تسهیل امور از طریق دفاتر با فضای مجازی محقق میشود مانند گذرنامه، گواهینامه، اجراییات راهنمایی و رانندگی، شماره گذاری، وظیفه عمومی و تشخیص هویت و سایر خدمات پلیس های تخصصی که پس از طی مراحل قانونی، برون سپاری میشود.
2) خدمات حفاظتی و مراقبتی:
حفاظت و مراقبت فیزیکی و الکترونیکی از اماکن، تاسیسات فاقد رده حفاظتی و کنترل تردد در این گونه مراکز و تامین امنیت جابه جایی اموال و اسناد بهادار و سایر فعالیتهایی که صرفاً جنبه حفاظت فیزیکی و پیشگیری از جرم دارد.
3) مرکز انتظام:
بخشی از (یکی از رده های ستادی راهبری) پلیس پیشگیری ناجا است که صدور مجوز فعالیت و بسترسازی و تسهیل گری در فعالیت موسسات خدمات حفاظتی و مراقبتی مندرج در این آییننامه و اعمال کنترل و نظارت دقیق بر فعالیت آنها را (در استانها و شهرستانها توسط رده مربوط) بر عهده دارد.
4) اداره خدمات الکترونیک انتظامی و اینترنت:
یکی از رده های ستادی معاونت فاوا ناجا میباشد، که مدیریت خدمات الکترونیک انتظامی، کنترل و نظارت بر آن را بر عهده دارد.
5) موسسات خدمات حفاظتی و مراقبتی:
به موسساتی اطلاق میشود که برابر قوانین و مقررات جاری و ضوابط مندرج در این آییننامه تشکیل و پس از ثبت، تحت نظارت و کنترل ناجا، مجاز به فعالیت حفاظتی و مراقبتی خواهند بود.
6) دفاتر خدمات الکترونیک انتظامی (پلیس + 10):
واحدی است با ماهیت خصوصی که به منظور انجام بخشی از خدمات الکترونیک انتظامی برابر قوانین و مقررات جاری و ضوابط مندرج در این آییننامه با مجوز ناجا تشکیل و تحت نظارت و کنترل ناجا، فعالیت می نماید.
7) کارفرما: اشخاص حقیقی و حقوقی که در قالب قرارداد منعقده با موسسات موضوع این آییننامه خدمات حفاظتی و مراقبتی دریافت خواهند کرد.
8) کارکنان: به افرادی اطلاق میشود که در امور اداری و اجرایی موسسات و دفاتر شاغل خواهند شد.
9) پلیس یاران: عوامل اجرایی و مراقبان آموزش دیده که برابر ضوابط مندرج در این آییننامه توسط موسسات بکارگیری شده و بر اساس قرارداد منعقده وظیفه برقراری امور حفاظتی و مراقبتی را عهده دار هستند.
10) تایید صلاحیت:
به فرآیند مستمر بررسی و احراز صلاحیت های(تخصصی، حرفه ای، امنیتی و...) مدیرعامل و اعضاء هیات مدیره، مدیران موسسات خدمات حفاظتی و مراقبتی و مدیران دفاتر خدمات الکترونیک انتظامی برای تصدی مسئولیت های محوله که از طریق مبادی ذیصلاح در ناجا انجام می پذیرد، گفته میشود.
11) پروانه فعالیت: مجوزی است برای فعالیت و ارائه خدمات موسسات و دفاتر برابر ضوابط مندرج در این آییننامه که توسط ناجا صادر میگردد.
فصل دوم «شرایط تشکیل موسسات و دفاتر »
ماده 6: موسسات در امور خدمات حفاظتی و مراقبت از اماکن و تاسیسات فاقد طبقه بندی حفاظتی، نصب و توزیع و واردات و صادرات تجهیزات ایمنی و امنیتی، مشاوره و آموزش عوامل اجرایی، حمل پول و اوراق بهادار فعالیت می نمایند.
تبصره- واردات و صادرات تجهیزات ایمنی و امنیتی در چارچوب ضوابط و با مجوز مراجع ذیربط انجام میشود.
ماده 7: موسسات خدمات حفاظتی و مراقبتی مشمول این آییننامه با شخصیت حقوقی غیردولتی در چارچوب قانون تجارت تشکیل میشوند و باید دارای هیات مدیره، مدیرعامل و سایر عوامل مربوط باشند.
تبصره- نمونه اساسنامه موسسات توسط ناجا در چارچوب قوانین کشور و مفاد این آییننامه تهیه و به تایید وزیر کشور خواهد رسید. ثبت و تغییرات ثبتی این موسسات مطابق اساسنامه نمونه و با رعایت ضوابط این آییننامه خواهد بود.
ماده 8: شرایط موسسین و اعضای هیات مدیره، مدیران، کارکنان و پلیس یاران:
موسسین، روسا، مدیران، اعضاء هیات مدیره، پلیس یاران و کارکنان موسسات و دفاتر موضوع این آییننامه، باید واجد شرایط زیر باشند:
الف : شرایط عمومی:
1) نداشتن تابعیت مضاعف و داشتن تابعیت ایرانی
2) اعتقاد به مبانی جمهوری اسلامی ایران و قانون اساسی.
3) نداشتن سابقه عضویت و وابستگی به احزاب و گروه های سیاسی ضد انقلاب، معاند و غیرقانونی و نداشتن سابقه سوء امنیتی (با تایید مراجع ذیصلاح)
4) نداشتن سوء شهرت به تشخیص ناجا.
5) نداشتن سوء پیشینه کیفری موثر بر اساس اسناد موجود در مبادی ذیربط ناجا.
6) نداشتن اعتیاد به مواد مخدر و مواد روانگردان با تایید واحدهای بهداشتی و درمانی تعیین شده توسط ناجا.
7) داشتن سلامت جسمی و روانی برابر تایید واحدهای درمانی تعیین شده توسط ناجا (به نحوی که توانایی انجام وظایف محوله را داشته باشد)
8) داشتن کارت پایان خدمت و یا معافیت برای افراد ذکور (موسسات نمی توانند از پلیس یارانی که دارای کارت معافیت از خدمت وظیفه عمومی«معافیت پزشکی» میباشند در امور حفاظتی و مراقبتی استفاده نمایند)
9) داشتن حداقل مدرک تحصیلی دیپلم برای کارکنان و پلیس یاران و سایر نیروهای شاغل در موسسات و دفاتر
10) اخراج شدگان از دستگاه های کشوری و لشکری نمی توانند عضو هیات مدیره یا مدیرعامل و پلیس یاران موسسات و مدیر دفاتر باشند.
ب : اعضاء هیات مدیره و مدیرعامل علاوه بر شرایط عمومی فوق باید دارای شرایط اختصاصی زیر نیز باشند:
1) داشتن حداقل 15 سال سابقه کار در نیروهای مسلح برای مدیرعامل یا رئیس هیات مدیره موسسات ضروری است.
2) مدیرعامل و اعضای هیات مدیره موسسات فقط میتوانند در یک موسسه عضویت داشته باشند.
3) داشتن حداقل 35 سال سن (یک نفر از اعضای هیات مدیره30 سال سن)، متاهل و مدرک تحصیلی فوق دیپلم (یا معادل آن در نیروهای مسلح)
4) داشتن صلاحیت های حرفه ای، تخصصی و امنیتی برای مدیرعامل موسسات با تایید مرکز انتظام یا رده انتظامی مربوط به تناسب نوع و محدوده کار موسسه و مدیران دفاتر با تایید اداره خدمات الکترونیک انتظامی و اینترنت معاونت فاوای ناجا.
5) اعضاء هیات مدیره و مدیرعامل موسسات و مدیران دفاتر نباید در دستگاه ها، موسسات و نهادهای دولتی (کشوری، لشکری) و نهادها و موسسات عمومی غیردولتی اشتغال داشته باشند و مدیران دفاتر میبایست حضور مستمر در دفاتر داشته باشند.
ثبت موسسات صرفاً برای اشخاص حقیقی امکان پذیر بوده و هر یک از اعضاء و سهامداران نمی توانند بیش از 50 % سهم داشته باشند.
تبصره 1: تعداد اعضای هیات مدیره حداقل 3 و حداکثر 5 نفر بوده و عضویت بیش از دو نفر از اعضای درجه یک خانواده در هیات مدیره موسسه ممنوع است.
تبصره 2: در شرایط مساوی، ایثارگران، رزمندگان، بسیجیان فعال و بازنشستگان انتظامی، نظامی و امنیتی حسب مورد برای تاسیس موسسات یا دفاتر و همچنین فرزندان آنها برای اشتغال و بکارگیری در موسسات و دفاتر اولویت دارند.
تبصره 3: مدیران دفاتر علاوه بر داشتن شرایط عمومی بالا، باید دارای حداقل 30 و حداکثر 65 سال سن، متاهل و دارای مدرک تحصیلی لیسانس (یا معادل آن در نیروهای مسلح) باشند.
ماده 9: پیگیری احراز صلاحیتهای مذکور در ماده 8 برای موسسین، روسا و اعضای هیات مدیره و مدیرعامل موسسات یا مدیران دفاتر حسب مورد بر عهده ی مرکز انتظام و اداره خدمات الکترونیک انتظامی یا واحدهای ذیربط در استانها یا شهرستانها خواهد بود و در مورد سایر کارکنان موسسه در چارچوب مقرراتی که ناجا ابلاغ مینماید بر عهده مدیر موسسه یا مدیر دفتر مربوطه میباشد و ناجا بر حسن اجرای آن نظارت می کند.
تبصره 1: مرکز انتظام و اداره خدمات الکترونیک انتظامی یا واحدهای ذیربط در استانها و شهرستانها حسب مورد موظفند در خصوص تایید صلاحیت امنیتی موسسین، روسا، اعضای هیات مدیره، مدیرعامل و مدیر و کارکنان دفاتر، نظریه ساحفا ناجا را اخذ و ملاک عمل قرار دهند.
تبصره 2: چنانچه هر یک از موسسین، روسا و اعضای هیات مدیره، مدیرعامل، مدیر دفتر و کارکنان موسسات و دفاتر بنا به نظر ساحفاناجا فاقد هر یک از شرایط مندرج در ماده 8 تشخیص داده شوند مجاز به ادامه فعالیت در موسسات و دفاتر نخواهند بود.
تبصره 3: صلاحیت تخصصی، حرفه ای و امنیتی روسا، اعضای هیات مدیره و مدیرعامل و همچنین عملکرد موسسات از بدو تاسیس و تا زمان فعالیت آنان، توسط ناجا (مبادی ذیصلاح) مورد پایش و نظارت قرار میگیرد، بنابراین موسسات برای عقد قراردادها نیازی به اخذ گواهی بهداشت، ایمنی و محیط کار و تایید صلاحیت از سایر وزارتخانه ها، سازمان ها، نهادها و اتحادیه ها نخواهند داشت.
ماده 10: اداره کل ثبت شرکتها و مالکیت صنعتی و ادارات تابعه آن در استانها و مناطق آزاد در صورتی میتوانند نسبت به ثبت موسسات موضوع این آییننامه اقدام کنند که این موسسات قبلاً از ناجا (مرکز انتظام یا رده های مربوط در استان و شهرستان) مجوز مربوط را دریافت کرده باشند و اساسنامه موسسات به تایید رده مربوط ناجا رسیده باشد.
ماده 11: به موسسات با توجه به نوع فعالیت و توانمندی آنها و بر اساس ضوابط و استانداردهای مصوب و دستورالعملی که توسط ناجا تهیه و به تصویب وزیر کشور میرسد، پروانه فعالیت در سه رتبه به شرح ذیل اعطاء میگردد:
رتبه سوم: حفاظت و مراقبت از اماکن و تاسیسات خصوصی و دولتی فاقد طبقه بندی حفاظتی از قبیل محلات، مراکز، مجتمع های مسکونی، تجاری، صنعتی، شعب غیرمادر بانکهای خصوصی، موسسات مالی و اعتباری، صندوقهای قرض الحسنه، اماکن تفریحی، فرهنگی، آموزشی، ورزشی، بهداشتی و درمانی، مزارع و املاک و تاسیسات کشاورزی و دامداری، سیلوها، انبارهای کالا، پروژه های عمرانی و پایانه های مسافربری.
رتبه دوم: علاوه بر موارد مندرج در رتبه سوم، حفاظت و مراقبت از شعب غیرمادر بانکهای دولتی، نمایشگاههای بین المللی، اجلاس ها، جشنواره ها، بازارچه های مرزی، تاسیسات ریلی، هوایی، دریایی، انتقال نیرو و انرژی (آب، برق، گاز) ایستگاه های رادیویی و مخابرات، توزیع تجهیزات دفاع شخصی، توزیع و نصب و پشتیبانی سامانه های حفاظتی و مراقبتی الکترونیکی، حمل و نقل پول و اوراق بهادار مربوط به شعب غیرمادر بانکها (دولتی و خصوصی) و موسسات مالی و اعتباری و صندوق های قرض الحسنه و اسناد و اشیاء بهادار.
رتبه یکم: علاوه بر موارد مندرج در رتبه سوم و دوم، مراقبت از گردشگران، طراحی و مشاوره در زمینه طرحهای حفاظتی و مراقبتی، تولید، واردات و صادرات اقلام، تجهیزات و سامانه های حفاظتی و مراقبتی الکترونیکی و آموزش نیروی انسانی مرتبط با موضوع این آییننامه.
تبصره 1: در کلیه امور مذکور در رتبه های سه گانه، از کارکنان غیر مسلح استفاده میشود و در صورت نیاز به نیروی مسلح بر اساس ماده 26 این آییننامه اقدام میشود.
تبصره 2: با توجه به وظایف قانونی ناجا، محدوده ی وظایف و تعاملات موسسات با ناجا در انجام فعالیتهای مذکور در رتبه های فوق بر اساس کلیاتی که در دستورالعمل صدر این ماده تعیین میشود و بنا به مقتضیات زمانی و مکانی و در قالب طرحهای انتظامی (با رعایت ملاحظات امنیتی و حفاظتی) توسط ناجا تهیه به موسسات ابلاغ میشود.
تبصره 3: راه اندازی محافظین شخصی (بادی گارد) و کارآگاه خصوصی مجاز نمیباشند و موسسات نیز اجازه راه اندازی این گونه امور را ندارند.
تبصره 4: اگر موسسات و دفاتر بدون هماهنگی ناجا اقدام به تعطیلی، انتقال، صلح و واگذاری کلی یا جزئی و یا اجاره به صورت موقت یا دائم، مجوز و اختیارات خود را به اشخاص ثالث حقوقی یا حقیقی نمایند، مجوز آنها باطل میگردد.
تبصره 5: موسسات موظفند قراردادهای خود را راساً انجام داده و حق واگذاری به غیر را ندارند.
فصل سوم «تکالیف موسسات و دفاتر »
ماده 12: موسسات و دفاتر مشمول این آییننامه موظفند حقوق و مزایای کارکنان و پلیس یاران خود را مطابق قوانین موضوعه و از جمله قانون کار یا نظام نامه خاص حقوق و دستمزد، پرداخت و نیز نسبت به بیمه نمودن آنان وفق قوانین مربوط اقدام نمایند.
ماده 13: معاضدت حقوقی از کارکنان و پلیس یاران در رابطه با کلیه دعاوی و شکایاتی که به سبب انجام وظیفه آنان ناشی میشود یا به نحوی با وظایفشان مرتبط است بر عهده ی موسسه و دفتر مربوط میباشد.
تبصره 1: در صورتی که کارکنان یا پلیس یاران در حین انجام وظیفه دچار صدمه جسمی و مالی یا هر نوع خسارت دیگر ناشی از انجام وظیفه شوند پرداخت آن بخش از هزینه ها (درمان یا خسارت) که توسط بیمه یا ضارب به هر دلیل پرداخت نشود بر عهده موسسه و دفتر خواهد بود.
تبصره 2: چنانچه کارکنان یا پلیس یاران درحین انجام وظیفه از طرف عناصر ضد انقلاب یا اشرار مورد تعرض واقع شوند که منجر به شهادت یا مجروحیت آنان شود برابر قوانین و مقررات جاری کشور در این خصوص اقدام خواهد شد.
تبصره 3: ناجا میتواند در صورت تشخیص و ضرورت به منظور حضور و دفاع از حقوق دفاتر و موسسات در هیات های تشخیص و حل اختلاف سازمانهای مالیاتی، اداره کار و تامین اجتماعی، یک نفر نماینده تعیین و معرفی نماید.
ماده 14: موسسات و دفاتر به ترتیب در قبال قرارداد منعقده و همچنین خدمات ارائه شده، مسئولیت دارند و بر اساس قوانین و مقررات جاری کشور پاسخگوی خسارات وارده ناشی از قصور و تخلفات کارکنان و عوامل موسسه و دفاتر در برابر کارفرما و زیان دیده میباشند.
تبصره 1: نمونه و الگوی قراردادهای موسسات با کارفرمایان توسط ناجا تهیه و در اختیار موسسات قرار خواهد گرفت. در زمینه انعقاد قراردادها با موسسات فقط این الگو ملاک عمل خواهد بود و ناجا بر اجرای صحیح قراردادهای منعقده نظارت خواهد کرد.
تبصره 2: موسسات موظفند مطابق مقررات کشور نسبت به بیمه نمودن موضوع قراردادها اقدام نمایند.
تبصره 3: مرجع رسیدگی به اختلافات کارفرمایان با موسسات، مراجع قضایی خواهند بود. در صورت رضایت طرفین، رده ی ذیربط ناجا میتواند به عنوان داور، طبق قوانین جاری کشور داوری و حکمیت نماید.
ماده 15: مدیرعامل موسسات و مدیران دفاتر متصدیان ارائه دهنده خدمات حفاظتی و مراقبتی و خدمات الکترونیک انتظامی موظفند به صورت مستمر و روزانه سایت های خدمات الکترونیکی، سامانه های مرتبط و صندوق پست الکترونیک خود را رویت کنند و از آخرین اطلاعیه ها و دستورالعملهای صادره از ناجا مطلع شوند و آنها را اجرا نمایند. ناجا موظف است ظرف حداکثر 72 ساعت اینگونه موارد را رسماً و کتباً به موسسات و دفاتر ابلاغ نماید.
تبصره- ناجا موظف است در ایجاد بسترهای ارتباطی و تبادل اطلاعات مربوط ضوابط و مقررات مندرج در آییننامه امنیت جامع فاوا و آییننامه حفاظت اسناد و مدارک نیروهای مسلح را رعایت نماید.
ماده 16: موسسات و دفاتر حق دخالت و پیگیری امور امنیتی، سیاسی و اطلاعاتی، انتظامی، قضایی و فعالیت های خارج از مفاد این آییننامه را ندارند و هر گاه در حین انجام وظیفه به این امور برخورد نمایند موظفند مراتب را بدون فوت وقت به رده های ذی ربط ناجا گزارش نمایند.
تبصره- تخطی از این ماده موجب طرح موضوع در کمیسیون رسیدگی به تخلفات خواهد بود و در صورت وقوع جرم به مراجع قضایی ارجاع خواهد شد.
ماده 17: هیات مدیره، مدیرعامل، مدیران دفاتر، کارکنان و پلیس یاران موسسات و دفاتر موظفند علاوه بر اجرای دقیق قوانین و مقررات کشور، طرح تکریم ارباب رجوع و رعایت شئون اسلامی در محیط کار، ضوابط و دستورالعملهای انضباطی و اجرایی را که ناجا در چارچوب این آییننامه تهیه و ابلاغ می کند اجرا نمایند مسئولیت این امور مستقیماً به عهده مدیرعامل و اعضای هیات مدیره و مدیران دفاتر خواهد بود.
ماده 18: موسسات موظفند نسبت به تامین لباس، تجهیزات انفرادی، خودرویی و موتوری و کارت شناسایی پلیس یاران اقدام نمایند.
تبصره 1: نوع، شکل، رنگ، علائم لباس، کارت شناسایی کارکنان، پلیس یاران توسط ناجا تعیین و ابلاغ خواهد شد. همچنین تجهیزات دفاع شخصی پلیس یاران در چارچوب خط مشی های مصوب شاک، توسط ناجا تعیین میگردد.
تبصره 2: کارت شناسایی مدیرعامل، اعضای هیات مدیره، کارکنان و پلیس یاران موسسات، توسط مرکز انتظام صادر خواهد شد و در صورت انفکاک از مسئولیت کارت شناسایی باید به مرکز مزبور عودت شود.
تبصره 3: موسسات موظفند به محض قطع همکاری هر یک از کارکنان و پلیس یاران نسبت به دریافت و استرداد کارتهای شناسایی صادره و تجهیزات انفرادی اقدام نمایند.
تبصره 4: استفاده از لباس و تجهیزات خاص، توسط کارکنان، پلیس یاران فقط به هنگام انجام وظیفه مجاز خواهد بود.
تبصره 5: کلیه کارت های شناسایی مورد استفاده در موسسات توسط ساحفا ناجا طراحی و چاپ خواهد شد و در اختیار مرکز انتظام برای صدور و یا تحویل به موسسات قرار میگیرد و تامین هزینه آن بر عهده موسسه مربوط میباشد.
ماده 19: مدیران عامل، اعضای هیات مدیره، مدیران دفاتر، کارکنان و پلیس یاران موسسات و دفاتر پس از احراز شرایط جذب، موظفند حسب مورد متناسب با رتبه ابلاغی ناجا یا وظایف محوله، دوره های آموزشی مورد نیاز را در مراکز آموزشی مورد تایید ناجا طی نمایند و بکارگیری آنان منوط به ارائه گواهینامه طی دوره آموزشی یا کفایت آموزش از سوی (پلیس پیشگیری) ناجا خواهد بود.
تبصره 1: دستورالعمل دوره های آموزشی توسط ناجا تهیه و ابلاغ میگردد و هزینه برگزاری آموزشها به عهده موسسات و دفاتر خواهد بود.
تبصره 2: در صورتی که موسسات رتبه یکم قادر به ارائه آموزش های مورد نیاز کارکنان و پلیس یاران نباشند، ناجا مجاز است دوره های آموزشهای لازم را ارائه و هزینه های تمام شده را دریافت نماید.
ماده 20: موسسات موظفند موارد ذیل را مستمراً به مرکز انتظام یا واحدهای ذیربط ناجا در استانها یا شهرستانها گزارش نمایند:
1) قراردادهای منعقده، تمدید شده، فسخ شده و یا خاتمه یافته با کارفرمایان.
2) فهرست اسامی کارکنان و پلیس یاران جذب شده و یا منفک شده.
3) عناوین آموزشهای ارائه شده به پلیس یاران و کارکنان به همراه ساعات آموزش.
4) گزارش وقایع اتفاقیه در حوزه مسئولیت (مصادیق مربوط توسط ناجا تهیه و ابلاغ خواهد شد)
5) هرگونه تغییر در اعضاء هیات مدیره و مدیرعامل (قبل از انجام تغییرات)
تبصره- سایر گزارش های لازم در زمینه وظایف محوله به موسسات، مطابق مقرراتی که ناجا ابلاغ مینماید تهیه و به مراجع ذیربط ارائه میشود.
ماده 21: تعیین تعرفه حق الزحمه و ضوابط کلی هزینه های قابل دریافت موسسات و دفاتر بابت ارائه خدمات مورد نظر این آییننامه و ضوابط کنترل و نظارت بر کار آنها بر عهده ناجا میباشد. دستورالعمل اجرایی این ماده بر اساس معیارهای مرکز (سازمان) حسابرسی ستادکل نیروهای مسلح تنظیم میگردد.
فصل چهارم «رسیدگی به تخلفات »
ماده 22: عدم رعایت مفاد این آییننامه، اساسنامه و دستورالعمل و ضوابط ابلاغی ناجا توسط موسسات و دفاتر، تخلف محسوب میشود و به منظور رسیدگی به آن کمیسیونهای رسیدگی به تخلفات به شرح مواد آتی تشکیل و اقدامات لازم را به عمل خواهند آورد.
تبصره- عناوین و مصادیق تخلفات و چگونگی برخورد با هر یک از آنها و اختیارات کمیسیونهای رسیدگی در محدوده مقررات عمومی کشور در قالب یک دستورالعمل توسط ناجا تهیه و پس از تایید فرمانده ناجا ابلاغ و اجرا خواهد شد.
ماده 23: کمیسیون بدوی رسیدگی به تخلفات موسسات و دفاتر در استان مرکب از افراد ذیل میباشد:
1) فا. استان یا جانشین وی (رئیس کمیسیون)
2) رئیس حفاظت اطلاعات فا. استان یا جانشین وی (عضو کمیسیون)
3) رئیس پلیس پیشگیری فا. استان یا معاون فاوا استان حسب مورد (عضو و دبیر کمیسیون)
4) حقوقی فا. استان (بدون حق رای)
تبصره 1: درمواردی که موضوع کمیسیون نیاز به حضور کارشناسان تخصصی (نظیر نماینده معتمد موسسات و دفاتر مورد تایید مرکز انتظام یا اداره خدمات الکترونیک انتظامی) یا سایر مسئولین ذیربط داشته باشد، از آنان به عنوان مشاور دعوت به عمل خواهدآمد.
تبصره 2: در شهرستان هایی که دارای چندین موسسه یا دفاتر هستند با تشخیص کمیسیون تجدید نظر، کمیسیون مستقل بدوی، قابل تشکیل میباشد که با ترکیب و وظایف مشابه کمیسیون استان فعالیت خواهند نمود.
ماده 24: کمیسیون بدوی حسب مورد با حضور مدیرعامل موسسه یا مدیر دفتر یا نماینده قانونی آنها تشکیل جلسه داده و پس از استماع اظهارات وی و بررسی های لازم چنانچه وقوع تخلف را محرز دانست میتواند در چارچوب دستورالعمل ماده 22 نسبت به صدور رای در موارد ذیل اقدام نماید:
1) تذکر کتبی با درج در پرونده.
2) اعمال محدودیت و یا ممنوعیت در عقد قراردادهای جدید و یا ارائه خدمات.
3) تنزیل موقت رتبه فعالیت موسسه.
4) تنزیل دائم، عدم تمدید، ابطال و لغو موقت یا دائم پروانه فعالیت موسسه یا دفاتر.
تبصره 1: مدت و میزان اعمال تنبیهات مذکور در چارچوب دستورالعمل ماده 22 توسط کمیسیون تعیین میگردد.
تبصره 2: رای صادره در مورد بندهای (1 - 2 - 3) قطعی و لازم الاجرا است ولی در مورد بند (4) متخلف میتواند ظرف 20 روز از تاریخ ابلاغ از کمیسیون تجدید نظر تقاضای رسیدگی نماید. کمیسیون مذکور موظف است حداکثر ظرف دو ماه تشکیل جلسه دهد و موضوع را بررسی و رای نهایی را صادر و ابلاغ نماید.
تبصره 3: در صورتی که مدیرعامل و مدیر دفتر یا نماینده قانونی آنها پس از 2 بار دعوت در کمیسیون بدوی شرکت ننماید، کمیسیون بدوی غیاباً موارد را بررسی و مبادرت به صدور رای خواهد کرد. این رای پس از ابلاغ ظرف 10 روز قابل واخواهی در کمیسیون بدوی میباشد.
ماده 25: کمیسیون تجدید نظر رسیدگی به تخلفات موسسات یا دفاتر با عضویت اشخاص ذیل تشکیل و وظیفه آن رسیدگی و اتخاذ تصمیم نسبت به آراء قابل تجدید نظر کمیسیون های بدوی خواهد بود:
1) معاون هماهنگ کننده ناجا (رئیس کمیسیون)
2) رئیس پلیس پیشگیری ناجا یاجانشین وی (عضو کمیسیون)
3) نماینده معاونت امنیتی و انتظامی وزارت کشور(عضو کمیسیون)
4) معاون فاوا ناجا یاجانشین وی (عضو و دبیرکمیسیون)
5) معاون هماهنگ کننده ساحفاناجا (عضو کمیسیون)
6) نماینده حقوقی ناجا(عضو کمیسیون)
7) رئیس مرکز انتظام ناجا یا رئیس اداره خدمات الکترونیک انتظامی (عضو کمیسیون)
تبصره 1: کمیسیون تجدید نظر حسب مورد از مدیرعامل (موسسه) یا مدیر دفتر و یا نماینده قانونی آنها برای استماع اظهارات آنان دعوت به عمل آورده و سپس اعلام نظر نماید.
تبصره 2: رای صادره توسط کمیسیون تجدید نظر قطعی و لازم الاجرا میباشد. کمیسیون های بدوی و تجدید نظر با حضور اکثریت اعضاء رسمیت یافته و ملاک تصمیم گیری اکثریت آراء حاضرین در جلسه خواهد بود.
تبصره 3: کمیسیونهای بدوی و تجدید نظر میتوانند حسب مورد از نماینده اداره ثبت شرکتها و مالکیت صنعتی یا نمایندگان سایر دستگاهها و پلیس های تخصصی و معاونتهای ناجا یا سایر مراجع استانی و کشوری یا نماینده معتمد موسسات و دفاتر مورد تایید مرکز انتظام یا اداره خدمات الکترونیک انتظامی به عنوان مشاور، بدون حق رای دعوت به عمل آورند.
فصل پنجم «سایر مقررات »
ماده 26: نظر به اینکه حفاظت از اماکن و تاسیسات طبقه بندی شده و همچنین اماکنی که مطابق قوانین و مقررات خاص حفاظت میشوند، ایجاد امنیت در نگهداری و جابه جایی وجوه و اوراق بهادار، نظارت بر نگهداری و مصرف، حمل و جا به جایی مواد ناریه، جزء وظایف و ماموریت های ناجا و یگان های حفاظت دستگاه های اجرایی است که بنا به ضرورت به موجب ماده 122 قانون برنامه چهارم توسعه، به موسسات موضوع این آییننامه اجازه داده شده است بخشی از این وظایف را انجام دهند، لذا ناجا ضمن نظارت و کنترل دقیق بر عملکرد موسساتی که امر حفاظت و نگهبانی را بر عهده دارند، مکلف است سلاح کارکنان مورد نیاز و واجد شرایط این قبیل ماموریت ها را در مواقع ضروری در چارچوب ضوابط مربوط تامین نماید.
تبصره 1: کارکنان بکارگیری شده، در ماموریت های موضوع این ماده، تحت امر ناجا اجرای ماموریت خواهند کرد. نحوه ارتباط کاری این نیروها با موسسه و چگونگی بکارگیری آنها، میزان حق الزحمه و سایر هزینه های پشتیبانی تخصصی و انتظامی که توسط موسسه به کارکنان پرداخت خواهد شد بر اساس دستورالعملی است که توسط پلیس پیشگیری ناجا تهیه و ابلاغ میشود. در صورت بروز هرگونه حادثه ناشی از ماموریت برای کارکنان مسلح، مشمول مقررات مربوط در نیروی انتظامی خواهند بود.
تبصره 2: چگونگی و مقررات واگذاری سلاح توسط ناجا به افراد واجد شرایط معرفی شده از سوی موسسات، بر اساس دستورالعملی است که درچارچوب سیاست های ستاد کل، توسط ناجا تهیه و ابلاغ میشود. همچنین در صورت واگذاری سلاح این امر نباید موجب تضعیف توان رزمی یگان انتظامی واگذارکننده گردد.
تبصره 3: تسلیح بسیجیانی که آموزش نظامی دیده اند، بازنشسته های نیروهای مسلح و همچنین کارکنان شیفت استراحت نیروهای مسلح (منوط به موافقت سازمان مربوطه) با رعایت سیاستهای ابلاغی ستاد کل نیروهای مسلح و ملاحظات حفاظتی و امنیتی در این زمینه، توسط رده انتظامی مربوط به ترتیب اولویت برای بکارگیری در ماموریت موضوع این ماده اقدام میگردد و کارکنان مذکور نیز مشمول مقررات این آییننامه خواهند بود.
تبصره 4: بکارگیری کارکنان نیروهای مسلح در شیفت استراحت در موسسات مذکور، اولاً بایستی با مجوز لازم از فرماندهان و مسئولان مربوط باشد، ثانیاً نبایستی به آمادگی آنها در اجرای ماموریت های محوله در شیفت کاری لطمه ای وارد نماید لذا در تامین نیروی انسانی مورد نیاز، موسسات مزبور با رعایت اولویت بندی ذکر شده در بند فوق، در صورت نیاز به استفاده از نیروهای شیفت استراحت، پس از کسب مجوزهای لازم از فرماندهان و مسئولین مربوط، مجاز به استفاده در موسسات مورد نظر میباشند.
تبصره 5: ضرورت تشخیص حفاظت مسلحانه از مصادیق ذکر شده در بند فوق، بنا بر درخواست موسسه یا کارفرما مبنی بر نیاز به استفاده از کارکنان مسلح، بر عهده پلیس پیشگیری انتظامی استان و تایید پلیس پیشگیری ناجا میباشد.
ماده 27: وظایف پلیس های تخصصی در قبال موسسات و دفاتر مربوط:
1) تهیه و تدوین شرح وظایف موسسات و دفاتر مربوط به هر پلیس.
2) راه اندازی سامانه های ارتباطی برای ارائه خدمات الکترونیکی با رعایت ضوابط و مقررات مندرج در آییننامه جامع امنیت فاوای نیروهای مسلح ج.ا.ا.
3) حمایت و پشتیبانی های آموزشی و فنی واحدهای مرتبط بر اساس مفاد این آییننامه.
4) نظارت بر نحوه ارتباط و انجام وظایف محوله.
ماده 28: وظایف فا شهرستان (سرکلانتری ها، کلانتری ها و پاسگاه های انتظامی ناجا) در قبال موسسات:
1) تهیه و ابلاغ کد شناسایی پلیس یاران برای ارتباط با مراکز پلیسی.
2) نظارت بر وضعیت و عملکرد پلیس یاران و تشکیل جلسات تعاملی با مدیران.
3) امضا دفتر ثبت وقایع و تعرفه خدمتی پلیس یاران توسط رئیس واحد گشت در صورت لزوم.
4) تنظیم صورت جلسات و تحویل گرفتن و انتقال متهمین یا مظنونین به همراه لوازم و اموال همراهان آنان و اخذ گزارش اولیه از پلیس یاران.
5) اعزام واحد گشتی به محل استقرار پلیس یاران بنا به ضرورت و درخواست پلیس یاران یا موسسه مربوط.
6) حمایت و پشتیبانی انتظامی از پلیس یاران در راستای ماموریتهای محوله به آنان.
ماده 29: ناجا موظف است ترتیبی اتخاذ نماید حتی المقدور گسترش جغرافیایی موسسات و دفاتر در کشور بر مبنای نیاز مناطق (به گونهای که رقابت سالم ایجاد شود) صورت پذیرد.
ماده 30: تعیین سیاستها و خط مشی های کلی با پیشنهاد ناجا و تصویب ستاد کل ن.م صورت میگیرد و نظارت بر اجرای آییننامه و دستورالعملهای مربوطه به عهده ناجا است. در همین چارچوب ناجا مسئول ارائه پاسخ به دستگاهها و سازمانها و سایر مبادی ذیربط میباشد.
تبصره- ناجا میتواند با پیش بینی و تهیه ساز و کارهای لازم، از ظرفیت و توانمندی موسسات (نیروی انسانی، تجهیزات و....) برای کنترل دقیق بر عملکرد آنها اقدام نماید.
ماده 31: چنانچه ناجا تجهیزات و بسترهای ارتباطی مورد نیاز موسسات یا دفاتر را تامین کند مجاز است هزینه های آن را بر مبنای قیمت تمام شده دریافت نماید.
تبصره- تجهیزات سامانه های امنیتی مورد نیاز در موسسات و دفاتر بر اساس ابلاغ ناجا تهیه و هزینه تامین و پشتیبانی آن بر عهده موسسات و دفاتر میباشد.
ماده 32: موسسات و دفاتر مشمول این آییننامه مجاز به تشکیل شرکت تعاونی، اتحادیه، انجمن صنفی و مشابه آن نمیباشند و ناجا نیز مجاز به ایجاد رده ای واسط بین موسسات، دفاتر، مرکز انتظام و فاوا نمیباشد.
ماده 33: با توجه به سیاست کلی در واگذاری امور اجرایی برخی از خدمات انتظامی و امور حفاظتی، مراقبتی و مرتبط با پیشگیری از وقوع جرایم و خدمات الکترونیک انتظامی به بخش خصوصی با حفظ سیاست گذاری و کنترل و نظارت ناجا، به ناجا اجازه داده میشود با رعایت موارد زیر نسبت به صدور مجوز ایجاد موسسات و دفاتر خدمات الکترونیک انتظامی اقدام نماید.
شرح فعالیت، ساز و کار و نحوه تعامل آنها با ناجا، پس از هماهنگی با ساحفاناجا، توسط نیروی انتظامی تهیه و با تایید ستاد کل ن.م ابلاغ خواهد شد.
تبصره 1: کنترل و تایید صحت و اصالت اقدامات و فعالیت های نهایی (واگذاری به موسسات و دفاتر خدمات الکترونیک انتظامی) که منجر به صدور اسناد و مدارک و اوراق بهادار از قبیل: گذرنامه، گواهینامه، پایان خدمت، گواهی عدم سوء پیشینه میگردد صرفاً توسط کارکنان ناجا انجام پذیرد.
تبصره 2: در خصوص واگذاری انجام هر نوع خدمات انتظامی جدید و امورحفاظتی، مراقبتی و پیشگیری از وقوع جرایم به موسسات و دفاترخدمات الکترونیک انتظامی، ناجا موظف است پس از کسب مجوزهای لازم از ستاد کل ن.م، الزامات و ملاحظات امنیتی و حفاظتی را از ساحفاناجا استعلام و آنها را در فرآیندها و ساز و کارهای ابلاغی ملاک عمل قرار دهد و تا تحقق شرایط و الزامات امنیتی و حفاظتی از واگذاری امور به موسسات و دفاتر مزبور خودداری نماید.
تبصره 3: فعالیت هایی که بر اساس این آییننامه به موسسات و دفاتر محول گردیده است، واگذاری آن به شرکت های در تابعیت بنیاد تعاون و یا رده های در تابعیت ناجا، که تحت عنوان خدمات منابع و یا هر عنوان دیگری فعالیت اقتصادی می کنند، مجاز نمیباشد.
ماده 34: امور و فعالیتهای واگذار شده به شرح زیر که هم اکنون در دفاتر خدمات الکترونیک انتظامی و موسسات، جاری و در حال اجرا میباشد کماکان تداوم خواهد داشت.
1) حوزه راهنمایی و رانندگی از قبیل: (دریافت مدارک و اسناد مربوط به تمدید و یا تعویض و یا صدور المثنی گواهینامه رانندگی، صدور صورت وضعیت خلافی خودروها و موتورسیکلت و موارد مربوط به معاینه و شماره گذاری و اصالت خودرو و موتورسیکلت، رسیدگی به شکایات صورت وضعیت خلافی خودرو)
2) حوزه آگاهی و امنیت عمومی از قبیل: (دریافت مدارک و انجام اقدامات مقدماتی «تکمیل فرمهای مربوط و ثبت اثر انگشت متقاضی» به منظور صدور گواهی عدم سوء پیشینه، دریافت مدارک و اسناد مربوط به صدور گذرنامه، دریافت مدارک و اسناد مربوط به درخواست پروانه کسب)
3) حوزه وظیفه عمومی(دریافت مدارک و اسناد مربوط به کارت پایان خدمت یا معافیت وظیفه «صدوراولیه - المثنی»)
تبصره 1: مواردی که در آینده قرار است علاوه بر موارد ذکر شده در بالا به دفاتر خدمات الکترونیک انتظامی و موسسات واگذار شود باید متناسب و منطبق با ساز و کارها و ضوابط و مقررات معین در این آییننامه بوده و واگذاری آنها باید پس از سیر مراحل تصویب ستاد کل ن.م انجام پذیرد.
تبصره 2: دفاتر اجازه فعالیت خدمات غیرانتظامی را ندارند، لکن در صورت ضرورت می بایست، ناجا مجوز لازم را از ستاد کل ن.م اخذ نماید.
ماده 35: مسئولیت نظارت و کنترل بر رعایت کلیه امور حفاظت اطلاعاتی در این موسسات و دفاتر خدمات الکترونیک انتظامی بر عهده ساحفاناجا (درچارچوب اساسنامه مصوب سازمان و دستورالعملهای ابلاغی) میباشد.
ماده 36: ناجا موظف است وضعیت و فعالیت دفاتر خدمات الکترونیک انتظامی، موسسات و شرکت هایی که قبل از تصویب این آییننامه در زمینه امور خدمات انتظامی، حفاظتی، مراقبتی و امثال آن تشکیل شده اند و در حال حاضر فعال میباشند را حداکثر ظرف مدت 6 ماه از زمان انتشار رسمی این آییننامه، با ضوابط و مقررات آن تطبیق داده و نسبت به اصلاح موارد اقدام و درصورت عدم تطابق در مهلت مناسب تعیین شده، از ادامه فعالیت موسسه، شرکت یا دفتر ذیربط جلوگیری نماید.
ماده 37: پلیس پیشگیری ناجا از طریق مرکز انتظام میتواند با استفاده از ظرفیت موسسات و برای سهولت و تسریع در کار آنان با ایجاد دبیرخانه و تشکیل کارگروه های تخصصی برای هماهنگی، پیگیری، تصمیم سازی امور مربوط به موسسات (نظیر نیازمندی های آموزشی و برگزاری دوره های تخصصی، نحوه تعامل و انجام مکاتبات با وزارتخانه ها، سازمانها، نهادها، تنظیم روابط کاری و تهیه و تنظیم آییننامه انضباطی، منشور اخلاقی) اقدام نماید.
تبصره- شرایط و نحوه تشکیل دبیرخانه و کارگروه های تخصصی و هزینه های مربوط مطابق دستورالعملی خواهد بود که توسط پلیس پیشگیری ناجا تهیه و با تصویب فرمانده ناجا، ابلاغ خواهد شد.
ماده 38: ناجا موظف است از طریق پلیس های تخصصی از فعالیت شرکت ها، موسسات، وب گاه های اینترنتی و اشخاص حقیقی و حقوقی که بدون اخذ مجوز اقدام به فعالیت و ارائه خدمات حفاظتی و مراقبتی و سایر فعالیت های ذکر شده در این آییننامه می کنند، ممانعت نموده و با تشکیل پرونده مراتب را به مراجع قضایی ذیصلاح ارائه نمایند.
ماده 39: دستورالعمل ها و ابلاغیه های مندرج در این آییننامه باید حداکثر ظرف مدت سه ماه توسط ناجا تهیه و ابلاغ گردد.
ماده 40: اصلاح این آییننامه به پیشنهاد وزارت کشور یا ناجا، پس از تایید ستاد کل نیروهای مسلح به تصویب فرماندهی معظم کل قوا خواهد رسید. همچنین تفسیر و نظارت عالیه بر حسن اجرای مفاد آن با ستادکل ن.م میباشد
این آییننامه مشتمل بر مقدمه، 5 فصل، 40 ماده و 52 تبصره طی گردشکار شماره 79790 ستاد کل نیروهای مسلح به محضر مقام معظم رهبری و فرماندهی کل قوا تقدیم و در تاریخ 19 /9 /99 مورد تصویب قرار گرفت.