رای شماره 140531390001131417 مورخ 1405/05/06 هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شماره دادنامه: 140531390001131417

تاریخ دادنامه: 1405/05/06

شماره پرونده: 0400295

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای امیر جاماسبی

طرف شکایت: سازمان اسناد و کتابخانه ملّی جمهوری اسلامی ایران

موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند (2-1-5) ماده 2 تحت عنوان عضویت کتابخانه ملّی، تبصره یک ماده 3 تحت عنوان عضویت افتخاری و بند (5-6) ماده 5 از شیوه نامه پذیرش و عضویت کتابخانه ملّی جمهوری اسلامی ایران

گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند (2-1-5) ماده 2 تحت عنوان عضویت کتابخانه ملّی، تبصره یک ماده 3 تحت عنوان عضویت افتخاری و بند (5-6) ماده 5 از شیوه نامه پذیرش و عضویت کتابخانه ملّی جمهوری اسلامی ایران مصوّب شورای معاونین سازمان اسناد و کتابخانه ملّی جمهوری اسلامی ایران را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به طور خلاصه اعلام کرده است که:

" رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملّی جمهوری اسلامی ایران به همراه تعدادی از معاونین و مدیران کل در تاریخ 1403/09/12 شیوه نامه پذیرش و عضویت کتابخانه ملّی جمهوری اسلامی ایران را در 27 ماده و 5 تبصره به تصویب رسانده اند. به استناد بند (ب) و بند (ز) ماده 7 قانون اساسنامه کتابخانه ملّی مصوّب 1369 مجلس شورای اسلامی، تصویب آیین‌نامه از وظایف و اختیارات هیات امنا می‌باشد و به استناد بند (ج) و بند (ی) ماده 8 اساسنامه مزبور، رییس کتابخانه صرفاً حق پیشنهاد آیین‌نامه را دارد نه تصویب. نظر به این که در ماده 5 اساسنامه مذکور، اعضا هیات امنا کتابخانه احصا گردیده است؛ لذا تصویب شیوه نامه پذیرش و عضویت مصوّب 1403 خارج از حدود وظایف و اختیارات افراد تصویب کننده بوده و قابلیت اجرا نداشته و محکوم به ابطال می‌باشد.

در این راستا هیات عمومی دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه های شماره 9010090905800557 مورخ 1390/12/08 و 140431390000157121 مورخ 1404/01/26 با همین استدلال اقدام به ابطال دستورالعمل سال های 1387 و 1403 نموده است.

همچنین به استحضار می‌رساند عضویت اینجانب در کتابخانه ملّی از طریق واجدین شرایط عضویت پژوهشی و طبق بند مخترعین دارای گواهی ثبت اختراع از اداره ثبت اختراع مرکز مالکیت معنوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور صورت گرفته است.

با عنایت به مراتب فوق تقاضای ابطال بند 2-1-5 ماده 2، تبصره یک ماده 3 و بند 5-6 ماده 5 شیوه نامه پذیرش و عضویت سازمان اسناد و کتابخانه ملّی جمهوری اسلامی ایران مصوّب 1403 را دارم."

متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:

" شیوه نامه پذیرش و عضویت کتابخانه ملّی جمهوری اسلامی ایران

آذر ماه 1403

مقدّمه

به استناد ماده 9 آیین‌نامه پذیرش و عضویت سازمان اسناد و کتابخانه ملّی جمهوری اسلامی ایران، معیار‌های عضویت و جزییات اجرای شیوه نامه اجرایی به شرح زیر به تصویب شورای معاونین رسید. ضوابط و نحوه خدمات دهی آرشیوی و استفاده از کتابخانه دیجیتال طی شیوه نامه ای مستقل اعلام می‌گردد.

فصل اول:. .............................

فصل دوم: انواع عضویّت

ماده 2- عضویّت کتابخانه ملّی

2-1. واجدین شرایط عضویّت کتابخانه ملّی شامل افراد ذیل می‌باشند:

..........................

2-1-5. برگزیدگان جشنواره های ملّی و بین المللی معتبر از قبیل فارابی و خوارزمی.

..........................

ماده 3- عضویّت افتخاری

.........................

تبصره یک: اعتبار عضویّت عادی کتابخانه ملّی یک سال است. تمدید عضویّت، منوط به طرح درخواست جدید در سامانه عضویت آنلاین سازمان به آدرس www.nlai.ir می‌باشد.

.........................

فصل سوم: فرآیند عضویّت

ماده 5- بررسی درخواست متقاضیان، پس از تکمیل کاربرگ الکترونیک عضویّت بر روی سایت اینترنتی سازمان به نشانی www.nlai.ir، منوط به ارایه مدارک زیر (مرتبط با شرایط عضویّت) است:

.......................

5-6. گواهی (بنیاد ملّی نخبگان) در خصوص احراز نخبگی.

........................

ماده 27- این شیوه نامه در 27 ماده و 5 تبصره در تاریخ 1403/09/12به تصویب شورای معاونین سازمان اسناد و کتابخانه ملّی جمهوری اسلامی ایران رسید.

-رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملّی جمهوری اسلامی ایران- معاون پژوهش و منابع دیجیتال- معاون توسعه مدیریت و منابع- معاون کتابخانه ملّی- معاون اسناد ملّی- مدیرکل دفتر مرکزی حراست- مشاور رییس سازمان و مدیرکل حوزه ریاست، روابط عمومی و امور بین الملل"

علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمایم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده پاسخی از طرف آن مرجع واصل نشده است.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1405/05/06 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

وظایف هیات امنای کتابخانه ملّی در 12 بند در ماده 7 قانون اساسنامه کتابخانه ملّی جمهوری اسلامی ایران مصوّب 1369/08/02 با اصلاحات و الحاقات بعدی احصاء شده که از جمله آنها مطابق بند (ز) اساسنامه صدرالذکر، «تصویب آیین‌نامه‌های داخلی مورد نیاز کتابخانه ملّی» است و هرچند در اجرای وظیفه مذکور، آیین‌نامه پذیرش و عضویت سازمان اسناد و کتابخانه ملّی جمهوری اسلامی ایران به تصویب هیات امنا رسیده و براساس ماده 9 آن، شورای معاونین کتابخانه مامور تصویب شیوه‌نامه اجرایی آیین‌نامه شده است، ولی از آنجایی که مفاد شیوه‌نامه اجرایی مصوّب شامل ضوابطی است که باید در قالب آیین‌نامه به تصویب هیات امنا می‌رسید و حکم مقرر در ماده 9 آیین‌نامه پذیرش و عضویت سازمان اسناد و کتابخانه ملّی جمهوری اسلامی ایران که متضمّن تعیین صلاحیت تصویب چنین ضوابطی برای شورای معاونین کتابخانه است، خلاف قانون بوده و براساس اصل یکصد و هفتادم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران قابل ترتیب اثر نیست، در نتیجه برمبنای استدلال فوق که در رای شماره 14‍043139‍0‍0‍0‍0157121 مورخ 1404/01/26 هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز منعکس شده، تصویب مقرره مورد اعتراض خارج از حدود اختیار مرجع تصویب‌کننده آن بوده و مستند به بند یک ماده 12 و ماده 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال 1392 ابطال می‌شود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب 1402/02/10) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است. /

احمدرضا عابدی

رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری