مرور زمان اموال منقوله

مصوب 1308/04/02 مجلس شورای ملی

ماده اول - در دعاوی راجع بحقوقیکه باقساط ماهیانه یا کمتر از یکماه تادیه میشود باستثناء مال‌الاجاره و مال‌الصلح راجع به منافع اموال‌غیر منقول و همچنین در دعاوی راجع بقیمت یا حقیکه بنا بر عرف و عادت فورا یا در مدت کمی پرداخت می‌گردد از قبیل قیمت خوراک و منزل در‌مهمانخانه حق‌العلاج طبیب و حق‌الوکاله و امثال آن مدت مرور زمان سه سال است.

ماده دوم - در سایر دعاوی اعم از اینکه راجع بدیون یا باموال منقول و غیر منقول باشد باستثناء دعوای مالکیت و وقفیت نسبت بمال غیر‌منقول مدت مرور زمان ده سال است.

ماده سوم - مدت مرور زمان از روزی شروع میشود که صاحب مال یا صاحب حق یا دائن مستحق مطالبه میگردد.
در دعاوی راجعه بصغار یا محجورین مطلقاً مرور زمان از تاریخ بلوغ و رشد و یا رفع حجر محسوب می‌شود.
در دعاوی راجعه به حقوق ارتفاقی مرور زمان از تاریخی شروع میشود که نسبت باستفاده از حق مزبور جلوگیری شده باشد.
در دعاوی راجعه به استرداد ودیعه و اماناتیکه محدود به مدت معین نباشد و همچنین در دعاوی راجع به تعهداتیکه برای انجام آن مدتی معین نشده یا عندالمطالبه باید انجام شود مادام که به وسیله اظهاریه رسمی رد ودیعه یا انجام تعهد تقاضا نشده مرور زمان جاری نمیشود.
در مورد طلبیکه وثیقه منقول یا غیر منقول دارد مادام که وثیقه در تصرف طلبکار است مرور زمان جاری نخواهدشد. نسبت بدعوی استرداد وثیقه مدت مرور زمان از روزی شروع میشود که وثیقه به وسیله تادیه دین یا به جهت دیگری فک شده زوج و زوجه و همچنین پدر و مادر و جد و جده و اولاد مطلقاً و برادر و برادر و خواهر و خواهر و برادر و خواهر در دعوای ارث نمی‌توانند نسبت بیکدیگر از مرور زمان استفاده نمایند.
در دعوای متقابل هر گاه مدت مرور زمان منقضی شده باشد تا روز اولین جلسه محاکمه در محاکمات اختصاری و تا تاریخ اولین لایحه در محاکمات‌عادی برای اقامه دعوای متقابل مهلت داده میشود.

ماده چهارم - هر گاه کسیکه مرور زمان بر علیه او جریان دارد به وسیله عرضحال رسمی یا اظهاریه قانونی حق خود را مطالبه نماید مدت مرور‌زمان منقطع میشود و برای حصول مرور زمان گذشتن مدت جدیدی لازم است اینمدت جدید در مورد مرور زمان ده‌ساله سه سال و در مورد مرور‌زمان سه سال یک سال علاوه بر بقیه مدت مرور زمان قبل از انقطاع خواهد بود.
مرور زمان را بیش از یکمرتبه نمیتوان منقطع نمود.

ماده پنجم - در موارد ذیل انقطاع مرور زمان حاصل نمی شود:
1- در صورتی که مدعی دعوی خود را مسترد دارد.
2 - در صورتی که عرضحال بمحکمه‌ای که صلاحیت رسیدگی نداشته داده شده و تا سه ماه پس از ابلاغ قرار قطعی عدم صلاحیت دعوی در محکمه‌صلاحیت‌دار اقامه نشود.

ماده ششم - مفاد تبصره ماده 3 و مواد 4 و 5 قانون 21 بهمن ماه 1306 راجع به ثبت عمومی املاک و مرور زمان به استثنای آنچه که مخصوص ب‌املاک ثبت شده در دفتر املاک است در مورد کلیه دعاوی رعایت خواهد شد.

ماده هفتم - مفاد ماده 4 و 5 این قانون نسبت بدعوای مالکیت و وقفیت اموال غیر منقول نیز مجراست ولی در صورت انقطاع مدت مرور زمان‌جدید پنج سال علاوه بر بقیه مدت مرور زمان قبل از انقطاع خواهد بود.

ماده هشتم - مدت مرور زمان کلیه دعاوی مذکور در ماده 1 و 2 به استثنای دعوای مالکیت و وقفیت اموال غیر منقول که در تاریخ اجرای این قانون‌مطابق مقررات فوق مرور زمان نسبت به آنها حاصل شده یا کمتر از دو سال بحصول مرور زمان مانده باشد تا دو سال در محاکم عدلیه پذیرفته خواهد‌شد مشروط بر اینکه در تاریخ اجرای این قانون از تاریخ منشاء و تولید دعوی یا آخرین تعقیب بیش از سی سال نگذشته باشد.

ماده نهم - مقررات این قانون بهیچوجه ناسخ مقررات قانون تجارت و قوانین دیگر راجع بمرور زمان نخواهد بود.

ماده دهم - این قانون از تاریخ 15 تیر ماه 1308 به موقع اجرا گذاشته میشود.

این قانون که مشتمل بر ده ماده است در جلسه دوم تیر ماه یک هزار و سیصد و هشت شمسی به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

رئیس مجلس شورای ملی - دادگر

دریافت فایل پی‌دی‌اف