به منظور بهره گیری مطلوب از ظرفیت دیپلماسی فرهنگی در محیط جدید بین المللی با استفاده از فعالیت و تجارب گذشته سازمان در روابط فرهنگی تبلیغی خارج از کشور اساسنامه «سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی» که در این اساسنامه اختصاراً «سازمان» نامیده میشود به شرح زیر اصلاح میشود:
فصل اول - کلیات
ماده 1:
سازمان دارای شخصیت حقوقی مستقل، رسماً وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است و بر اساس رهنمودهای مقام معظم رهبری و تصمیمات شورای عالی با رعایت سیاست خارجی نظام، منحصراً بر طبق مقررات این اساسنامه فعالیت می کند.
تبصره - آییننامه اجرایی نحوه تامین هماهنگی بین سازمان و وزارت امور خارجه با همکاری آن وزارت تهیه و به تصویب شورای عالی خواهد رسید.
ماده 2: اهداف سازمان
1 - احیاء و گسترش تفکر و معارف اسلامی در جهان به منظور بیداری مسلمان و ابلاغ پیام اسلام راستین به جهانیان.
2 - آگاهی جهانیان نسبت به مبانی و اهداف و مواضع انقلاب اسلامی و تبیین جایگاه آن برای مردم جهان.
3 - گسترش مناسبات فرهنگی با ملل و اقوام مختلف بخصوص مسلمانان و مستضعفان جهان.
4 - تقویت و تنظیم مناسبات فرهنگی جمهوری اسلامی ایران با سایر کشورها و سازمانهای فرهنگی بین المللی.
5 - عرصه صحیح فرهنگ و تمدن ایران و ویژگیهای فرهنگی، جغرافیایی و تاریخی آن.
6 - فراهم آمدن زمینه ای وحدت میان مسلمانان و تشکیل جبهه واحد بر اساس اصول مسلم اسلامی.
7 - مقابله فکری با فرهنگ ضد دینی، اسلام ستیزی و شیعه هراسی و آگاه کردن مسلمانان نسبت به توطئه های تفرقه انگیز دشمنان و دفاع از حقوق مسلمانان.
8 - رشد و ارتقاء و اصلاح وضع فرهنگی، تبلیغی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مسلمانان بویژه پیروان اهل البیت (علیهم السلام) در جهان.
ماده 3: وظایف سازمان
الف - سیاست گذاری، برنامه ریزی، هدایت، هماهنگی، نظارت و ارزیابی
1 - سیاستگذاری، برنامه ریزی و هماهنگی در اجرای کلیه فعالیتهای فرهنگی - تبلیغی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور در چارچوب رهنمودهای مقام معظم رهبری.
2 - هدایت، نظارت و پشتیبانی فعالیتهای فرهنگی بخش غیردولتی در خارج از کشور.
3 - پیگیری و نظارت بر حسن اجرای موافقتنامه ها، اسناد همکاری و برنامه مبادلات فرهنگی، هنری و تبلیغی با سایر کشورها.
4 - هدایت و حمایت مادی و معنوی از شخصیتها، انجمنها و تشکلهای اسلامی و مردمی فعال در مسایل فرهنگی - تبلیغی خارج از کشور و نظارت بر فعالیتهای آنان.
5 - گردآوری و ساماندهی مدیریت اطلاعات و دانش راهبردی مورد نیاز روابط فرهنگی بین المللی جمهوری اسلامی ایران.
6 - برنامه ریزی فرهنگی و تبلیغی برای ایرانیان و علاقه مندان به فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی در خارج از کشور.
7 - تعیین ضوابط و مقررات ناظر بر تهیه و انتشار کتب، نشریات و سایر محصولات فرهنگی - تبلیغی برای خارج از کشور و نظارت بر حسن اجرای آن.
ب. فعالیتهای مطالعاتی و تحقیقاتی
1 - رصد فرهنگی محیط بین المللی و ترازیابی موقعیت اسلام و ایران در این محیط و ظرفیتهای فرهنگی بین المللی جمهوری اسلامی ایران.
2 - مطالعه و بررسی به منظور شناخت شیوه های مطلوب معرفی علوم، معارف، فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی.
3 - انجام مطالعات و تحقیقات فرهنگی بین المللی و حمایت از پژوهش های اسلامی به ویژه در زمینه شناخت ادیان، فرق، فرهنگ ملل و ساختار جریانهای فکری جوامع مختلف.
4 - شناخت جمعیت ها، انجمن ها، جریانهای رسانه ای و شخصیت های فرهنگی و مذهبی جهان به ویژه کشورهای اسلامی
ج. امور اجرایی
1. ایجاد زمینه و هماهنگی برای عقد موافقتنامه ها و قراردادهای لازم به منظور مبادلات فرهنگی، علمی، آموزشی، هنری، سینمایی، جهانگردی، خبری، مطبوعاتی، ورزشی و امدادی و در صورت ضرورت شرکت در جلسات سازمانهای فرهنگی منطقه ای و بین المللی با همکاری دستگاه های اجرایی ذیربط.
2. همکاری های فرهنگی و تبلیغی با مراکز اسلامی و فرهنگی سایر کشورها و سازمانهای منطقه ای و بین المللی.
3. کمک به ایجاد و گسترش فعالیت های حوزوی و دانشگاهی در خارج از کشور.
4. ایجاد، توسعه و اداره کلیه امور نمایندگی های فرهنگی ایران و مراکز اسلامی و فرهنگی وابسته به جمهوری اسلامی ایران در خارج و تعیین نمایندگان فرهنگی و تبلیغی و نظارت بر اجرای وظایف آنها.
5. گزینش، آموزش، سازماندهی و اعزام مبلغ و مربی دینی به خارج از کشور.
6. برگزاری گردهمایی ها، جشنواره ها و نمایشگاه های فرهنگی و تبلیغی و مراسم عمومی در خارج از کشور.
7. اشاعه و گسترش زبان و ادبیات فارسی و تقویت کرسی های زبان فارسی و مراکز ایرانشناسی.
8. تالیف ترجمه و انتشار کتب و نشریات مناسب به منظور معرفی علوم، معارف، فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی و تبادل فرهنگی با سایر کشورها.
ماده 4: مدت فعالیت سازمان نامحدود است.
ماده 5: مرکز سازمان در تهران است و سازمان میتواند بر اساس مفاد این اساسنامه و اهداف فرهنگی و تبلیغی جمهوری اسلامی ایران، تاسیس نمایندگی و توسعه فعالیتهای خود در خارج از کشور اقدام نماید.
ماده 6: کلیه نهادها و موسسات دولتی و غیردولتی که از بودجه عمومی کشور و یا تسهیلات جمهوری اسلامی ایران استفاده می کنند مکلفند فعالیت های فرهنگی تبلیغی خود در خارج از کشور در چارچوب سیاست های مصوب شورای عالی سازمان به انجام برسانند.
تبصره 1: نحوه همکاری بین مجمع تقریب مذاهب اسلامی و مجمع اهل بیت و بنیاد سعدی با سازمان بر اساس آییننامه های خواهد بود که به تصویب شورای عالی سازمان میرسد.
تبصره 2: سازمان میتواند در صورت ضرورت نسبت به ایجاد، توسعه و انحلال موسسات وابسته و تحت نظر سازمان و همچنین بخشی از فعالیتها و امور اجرایی خود در خارج از کشور را از طریق سایر دستگاهها و نهادها و موسسات با تصویب شورای عالی به انجام برساند.
ماده 7: منابع مالی
منابع مالی سازمان عبارتند از:
1. کمک دولت از محل اعتبارات عمومی در ردیف مستقل بودجه سالیانه کل کشور.
2. درآمدهای ناشی از فعالیتهای فرهنگی و تبلیغی سازمان در خارج از کشور.
3. کمک بلاعوض اشخاص حقیقی و حقوقی.
4. کمکهای دریافتی از محل وجوه شرعیه.
5. سایر درآمدهایی که منبع آن به تصویب شورای عالی سازمان برسد.
فصل دوم - ارکان
ماده 8: ارکان سازمان عبارتند از:
1. شورای عالی
2. رئیس سازمان
ماده 9: ترکیب شورای عالی
شورای عالی مرکب از اعضای زیر میباشد که با حکم مقام معظم رهبری منصوب میشوند:
الف. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی (رئیس شورا)
ب. وزیر امور خارجه
ج. رئیس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران
د. رئیس سازمان تبلیغات اسلامی
ه. دبیرکل مجمع تقریب مذاهب اسلامی
و. دبیرکل مجمع جهانی اهل بیت (ع)
ز. معاون ارتباطات بین المللی دفتر مقام معظم رهبری
ح. رئیس جامعه المصطفی (ص) العالمیه
ط. رئیس بنیاد سعدی
ی. پنچ نفر از شخصیتهای علمی و فرهنگی به انتخاب مقام معظم رهبری.
ک. رئیس سازمان.
تبصره - دبیرخانه شورای عالی در سازمان مستقر است و دبیر شورای به پیشنهاد رئیس سازمان و تایید شورای عالی و حکم وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی منصوب میشود.
ماده 10: اختیارات و وظایف شورای عالی
1. بررسی و تعیین سیاستها و راهبردهای کلی و ضوابط حاکم بر امور و فعالیتهای فرهنگی و تبلیغی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور.
2. بررسی و تصویب طرحها و برنامه های بلندمدت و میان مدت سازمان.
3. بررسی و تصویب برنامه و بودجه سالانه و منابع قابل تخصیص.
4. بررسی و تصویب مقررات و آییننامه های اداری، استخدامی، تشکیلاتی، مالی و معاملاتی سازمان.
5. بررسی و تصویب آییننامه اعزام نمایندگان فرهنگی.
6. نظارت بر حسن اجرای سیاست ها و ارزیابی عملکرد و فعالیت های فرهنگی و تبلیغی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور
7. اظهارنظر و تایید پیشنهاد وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی مبنی بر معرفی رئیس سازمان.
تبصره - شورای عالی میتواند به منظور نظارت و فعالیتها و برنامه های سازمان از وجود افراد صاحبه نظر و با صلاحیت به عنوان بازرس استفاده نماید. رئیس سازمان موظف است تسهیلات لازم را برای حسن اجرای وظایف آنان فراهم آورد.
ماده 11: تشکیل جلسات شورا
شورای عالی هر دو ماه یک بار تشکیل جلسه خواهد داد و در صورت لزوم جلسات فوق العاده با پیشنهاد رئیس سازمان یا هر یک از اعضا و تایید رئیس شورا برگزار میشود.
ماده 12: جلسات شورا با حضور اکثریت اعضاء رسمیت می یابد و مصوبات آن با اکثریت آرای حاضر و حداقل 8 رای معتبر خواهد بود.
تبصره - در غیاب رئیس شورا یکی از اعضاء به انتخاب شورا عهده دار اداره جلسه خواهد بود.
ماده 13: ترتیب انتخاب رئیس سازمان
رئیس سازمان از میان اشخاص مدیر و مدبر و مجرب در امور فرهنگی بین المللی از سوی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی پیشنهاد و پس از تایید شورای عالی و موافقت مقام معظم رهبری، با حکم وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی برای مدت سه سال منصوب میشود و از حقوق و مزایای همتراز وزراء استفاده می نماید. تجدید انتخاب وی بلامانع است.
تبصره - رئیس سازمان در صورت استعفاء یا اتمام دوره تصدی با تایید وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی تا تعیین رئیس جدید به مدت سه ماه کماکان عهده دار مسئولیتهای محوله در اساسنامه خواهد بود.
ماده 14: اختیارات و وظایف رئیس سازمان
1. تهیه و تنظیم خطوط مشی؛ سیاستها و راهبردهای کلی حاکم بر امور و فعالیتهای فرهنگی و تبلیغی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور و ارائه به شورای عالی.
2. تهیه و تنظیم طرحها و برنامه های بلندمدت و میان مدت برای پیشنهاد به شورای عالی.
3. تهیه و تنظیم برنامه و بودجه سالانه سازمان و پیشنهاد به شورای عالی.
4. تهیه و پیشنهاد ساختار سازمانی و تشکیلاتی تفصیلی سازمان و هرگونه تغییر یا اصلاح بعدی در آن برای بررسی و تصویب شورای عالی.
5. تهیه و تنظیم مقررات و آییننامه های اداری، استخدامی، تشکیلاتی، مالی و معاملاتی سازمان و هرگونه تغییر و اصلاح بعدی در آن، جهت بررسی و تصویب شورای عالی.
6. نصب و عزل معاونان و مدیران سازمان و نمایندگان فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور با هماهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی.
7. پیگیری و اجرای مصوبات شورای عالی.
8. امضا موافقتنامه ها و قراردادهای داخلی و خارجی به نمایندگی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در چارچوب وظایف سازمان با رعایت قوانین و مقررات مربوط.
9. اداره امور سازمان
10. ارائه گزارشهای دوره های و موردی از عملکرد سازمان به شورای عالی.
11. پیشنهاد ایجاد، توسعه و انحلال موسسات وابسته و تحت نظر سازمان به رئیس شورا جهت تایید.
12. عقد قرارداد با اشخاص حقیقی یا حقوقی و نمایندگی سازمان در مراجع اداری و قضایی و انتخاب وکیل با حق توکیل تا یک درجه و پایان دادن به دعاوی از طریق مصالحه یا ارجاع به داوری.
تبصره - رئیس سازمان در مقابل شورای عالی سازمان و نیز وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی پاسخگو خواهد بود.
فصل سوم - امورمالی
ماده 15: دارایی های سازمان
دارایی های سازمان عبارتند از:
1. کلیه اموال و دارایی های منقول و غیرمنقول که به موجب تصویب اساسنامه و تاسیس سازمان، از وزارتخانه ها، سازمانها، نهادها یا موسسات دولتی و غیردولتی به سازمان انتقال یافته و یا به تملک سازمان در میآید.
2. دارایی ها و اموال ناشی از کمکهای بلاعوض اشخاص حقیقی و حقوقی.
3. سایر دارایی ها و اموال ناشی از فعالیت های جاری سازمان.
ماده 16: سازمان از نظر اداری، مالی و تشکیلاتی تابع مصوبات شورای عالی است و بدون الزام به رعایت قوانین و مقررات عمومی حاکم بر دستگاه های دولتی به ویژه قانون محاسبات عمومی، قانون مدیریت خدمات کشوری و اصلاحات و الحاقات بعدی آنها و قانون تنظیم بخشی از مقررات، تنها در چارچوب مصوبات شورای عالی عمل خواهد نمود.
ماده 17: رئیس سازمان موظف است بودجه پیشنهادی سال آینده خود را تا پایان شهریورماه هر سال به شورای عالی تقدیم کند.
ماده 18: سازمان به منظور انجام فعالیتهای خود میتواند به تاسیس و اداره شرکتها و موسسات وابسته با رعایت قوانین و مقررات مربوطه اقدام نماید.
ماده 19: هرگونه تغییر یا اصلاح اساسنامه به پیشنهاد رئیس شورا و یا 5 نفر از اعضا و با رای دوسوم اعضای شورای عالی خواهد بود.
تبصره - نظر به اینکه تاسیس سازمان با تنفیذ اساسنامه و امر مقام معظم رهبری (مدظله العالی) صورت پذیرفته است، لذا اصلاحات اساسنامه حسب تشخیص اعضای شورای عالی، علاوه بر تصویب دوسوم اعضاء، به تنفیذ معظم له خواهد رسید.
ماده 20: این اساسنامه پس از اصلاحات لازم در سه فصل و 20 ماده و 9 تبصره تنظیم و در تاریخ سی ام خردادماه 1402 به تصویب دوسوم اعضای شورای عالی رسید و جایگزین اساسنامه های مصوب 1374/08/30 و 1394/11/26 میگردد.