ماده 1 - نهضت سوادآموزی سازمانی است وابسته به وزارت آموزش و پرورش که به منظور ریشه کن ساختن بیسوادی با توجه به ماده 8 انجام وظیفه مینماید.
ماده 2 - سازمان دارای رئیسی است که به عنوان معاون وزارت آموزش و پرورش و رئیس سازمان انجام وظیفه میکند.
ماده 3 - نظارت بر حسن اجرای امور و انطباق فعالیتهای نهضت با موازین اصیل اسلام به عهده نماینده مقام معظم رهبری در صورت تعیین از طرف ایشان خواهد بود.
ماده 4 - وظایف نهضت عبارت است از:
الف - آموزش بزرگسالان در حد خواندن و نوشتن و آموختن حساب.
ب - تربیت و بالا بردن سطح فرهنگ و نشر فرهنگ اسلامی مناسب با سوادآموزان در محدوده ضوابط نهضت سوادآموزی.
تبصره 1 - افراد فوق ده سال که از تحصیل بازماندهاند طبق آییننامه ثبت نام وزارت آموزش و پرورش جزء بزرگسالان میباشند.
تبصره 2 - نهضت میتواند در مناطقی که هنوز وزارت آموزش و پرورش نتوانسته است حضور داشته باشد اطفالی را که به سن سوادآموزی رسیدهاند زیر پوشش قرار دهد.
ج - تهیه و تدوین آییننامهها و دستورالعملها و قراردادهای مورد لزوم به منظور سوادآموزی کارکنان دولت و نهادهای انقلابی.
د - تهیه کتب لازم با استفاده از متخصصین متعهد و تدوین برنامه و تهیه مواد آموزشی و کمک آموزشی منطبق با فرهنگ اسلامی.
تبصره - نهضت میتواند جهت جذب افراد به سواد آموزی از هنر متناسب با کار خویش و منطبق با فرهنگ اسلامی استفاده نماید.
ه - گزینش اعضاء نهضت و تربیت آنان در زمینههای عقیدتی و آموزشی و تعلیم مهارتهای لازم طبق تعالیم عالیه اسلام با استفاده از رهنمودهایمقام رهبری.
و - ایجاد اشتیاق در مردم از طرق مادی و معنوی برای شرکت در کلاسهای نهضت سوادآموزی و تشویق اعضاء نهضت و آموزشیاران و بیسوادان وسایر افرادی که به نحوی از انحاء با نهضت همکاری دارند.
ماده 5 - نهضت برای پیشبرد اهداف خویش از امکانات زیر استفاده مینماید:
الف - استفاده از همه امکانات و نیروهای موجود در جامعه به منظور ریشهکن کردن بیسوادی با برنامهریزی مناسب بخصوص در مناطق محروم روستاها به طور ضربتی و از طریق بسیج عمومی مردم و ایجاد امکانات و تسهیلات لازم دیگری که برای تامین اهداف نهضت ضروری باشد.
ب - استفاده از اعضاء نهادهای انقلابی و ارگانهای دولتی به خصوص معلمان با توافق ایشان در صورت عدم وقفه در نهاد یا ارگان مربوطه.
ج - استفاده از رسانههای گروهی به منظور آموزش بزرگسالان و تبلیغ جهت تشویق به امر سوادآموزی.
د - در برنامههای درسی و تمرینی دانشگاههای تربیت معلم، تدریس در نهضت سوادآموزی گنجانده خواهد شد.
تبصره 1 - ارگانهای دولتی و نهادهای انقلابی موظفند امکانات خود را در صورتی که وقفهای در انجام وظایف ایشان وارد نیاید در اختیار نهضتقرار دهند و نهضت هم موظف است از همه آن امکانات استفاده نماید.
تبصره 2 - رسانههای گروهی موظف بهمکاری لازم میباشند.
ماده 6 (منسوخ 1380/08/08)- کسانی که در نهضت سوادآموزی سابقه پنجسال خدمت آموزشی منظم و مداوم داشته باشند و در پایان این دوره واجد شرایط زیر باشند به عنوان معلم رسمی وزارت آموزش و پرورش استخدام میشوند.
الف - دارا بودن شرایط معلمی مطابق ضوابط گزینش وزارت آموزش و پرورش.
ب - دارا بودن گواهینامه پایان تحصیلات دبیرستانی (دیپلم) به بالا.
ج - نداشتن تعهد خدمت رسمی در موسسات دیگر.
د - گذراندن دوره کوتاه مدت دروس تربیتی (صد ساعت) در دانشگاه تربیت معلم مطابق آییننامههای مربوط و برنامهای که دانشگاه تنظیم مینماید.
ماده 6 مکرر (منسوخ 1377/09/15)- کسانی که پس از لازمالاجرا شدن این قانون به عنوان آموزشیار جذب نهضت سواد آموزی شوند و دارای شرایط زیر باشند به استخدام رسمی آموزش و پرورش در خواهند آمد:
الف - داشتن پنج سال سابقه خدمت آموزشی مداوم و منظم در نهضت سواد آموزی.
ب - دارا بودن شرایط خدمت در آموزش و پرورش طبق ضوابط گزینش وزارت آموزش و پرورش.
ج - دارا بودن گواهینامه پایان تحصیلات کاردانی و یا بالاتر مورد نیاز آموزش و پرورش بر حسب جنسیت و رشته تحصیلی.
د - بومی بودن در استان با اولویت بومی بودن در منطقه مورد نیاز.
تبصره 1 (منسوخ 1377/09/15)- تعیین نیاز هر یک از مناطق آموزشی به عهده آموزش و پرورش میباشد.
تبصره 2 (منسوخ 1377/09/15)- پنج سال خدمت آموزشی در نهضت، به حساب سابقه خدمت منظور میگردد.
تبصره 3 (منسوخ 1377/09/15)- افرادی که تا قبل از لازمالاجرا شدن این قانون به خدمت آموزشی نهضت سواد آموزی پذیرفته شده اند از لحاظ استخدام کماکان مشمولاحکام مقرر در ماده (6) اساسنامه خواهند بود.
ماده 7 - آییننامههای اجرایی و اداری سازمان نهضت سواد آموزی ظرف سه ماه پس از تصویب این قانون با پیشنهاد سرپرست نهضت توسط وزیرآموزش و پرورش تدوین و به تصویب هیات دولت خواهد رسید.
ماده 8 - مقررات استخدامی توسط رئیس سازمان نهضت و سازمان امور اداری و استخدامی ظرف 6 ماه تهیه و از طریق هیات دولت به مجلسشورای اسلامی تقدیم خواهد شد.
اساسنامه فوق مشتمل بر هشت ماده و شش تبصره در جلسه روز پنجشنبه سوم خرداد ماه یکهزار و سیصد و شصت و سه مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 1363/3/20 به تایید شورای نگهبان رسیده است.
رئیس مجلس شورای اسلامی - اکبر هاشمی