شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در جلسه مورخ 1397/10/10 خود طرح جامع شهر زابل را پیرو مصوبه مورخ 1397/2/9 شورای برنامه ریزی و توسعه استان سیستان و بلوچستان مورد بررسی قرار داد و ضمن عنایت به صورتجلسه مورخ 1397/9/18 کمیته فنی و تایید تهیه طرح جامع تجدیدنظر برای شهر زابل پیش از پایان افق طرح قبل، به شرح زیر اتخاذ تصمیم نمود:
الف: کمبود آب به عنوان چالش اصلی زابل حیات شهری آن را به مخاطرات جدی رو به رو ساخته که مهمترین آن مهاجرفرستی شهر و عدم توانائی آن در حفظ رشد طبیعی جمعیت است. حفظ و تداوم حیات شهری زابل به عنوان مهمترین و قدیمی ترین سکونتگاه های شهری واقع در شمال سیستان و بلوچستان ضرورتی امکان ناپذیر است که علاوه بر کنترل حاشیه نشینی در اطراف زابل با ارائه خدمات لازم، نقش بسزائی در حفظ جمعیت روستایی واقع در نوار مرزی خواهد داشت. با عنایت به اتکای منابع آبی شهر به رودخانه هیرمند مقرر می گردید دبیرخانه شورای عالی با انعکاس ملاحظات مذکور به مراجع مختلف، تکالیف قانونی موضوع ماده 38 قانون برنامه ششم توسعه، مبنی بر اقدامات سیاسی و اقتصادی و عمرانی لازم برای تثبیت، استمرار و افزایش حق آبه هیرمند را به نحو مقتضی پیگیری نماید.
ب: طرح جامع تجدیدنظر شهر زابل، مصوب مورخ 1397/2/9 شورای برنامه ریزی و توسعه استان سیستان و بلوچستان مشروط به تحقق اصلاحات زیر به تصویب رسید و مقرر گردید دبیرخانه شورای عالی اسناد طرح را با اعمال اصلاحات مذکور ابلاغ نماید.
1 - جمعیت شهر بر اساس سناریو حفظ رشد طبیعی و کنترل مهاجرفرستی معادل 183 هزار نفر برای افق 1410 مورد تایید قرار گرفت.
2 - مقرر گردید استانداری سیستان و بلوچستان تدابیر لازم جهت اصلاح تداخلات تقسیماتی موجود بر اساس محدوده و حریم مصوب طرح جامع را در اسرع وقت در دستور کار قرار دهد.
محدوده شهر:
3 - همسو با مصوبه شورای برنامه ریزی و توسعه استان با الحاق روستاهای دارای کد آبادی واقع در بلافصل پیرامونی شهر موافقت میگردد. تبعاً این الحاق در مورد روستاهای دارای طرح هادی در حد طرح مصوب و در مورد روستاهای فاقد طرح در حد بافت کالبدی آنها خواهد بود.
4 - علی رغم وجود ظرفیت خالی مسکونی در شهر، به دلیل گرایشات خاص قومی ساخت و سازهای مسکونی در خارج از محدوده شهر و پیرامون محلات عرفی شهر شکل گرفته اند و عملاً توسعه های مسکونی پیشنهادی طرح جامع قبل امکان تحقق ندارد. لذا ضمن موافقت با الحاق ساخت و سازهای واقع در خارج از محدوده شهر (صرفاً در حد بافت کالبدی موجود و مطابق مصوبه شورای برنامه ریزی و توسعه استان) مقرر گردید با بررسی و تایید اداره کل راه و شهرسازی استان توسعه مسکونی پیشنهادی طرح خصوصاً در شمال و شمال شرقی که فاقد حقوق مکتسبه میباشند از محدوده طرح پیشنهادی خارج شود.
5 - اراضی زراعی و باغی در چهار موضع مطابق نقشه پیوست از محدوده پیشنهادی شهر حذف و در حریم تثبیت شود.
6 - اراضی پادگان لشگر 188 زرهی با کاربری نظامی در طرح تثبیت و در صورت فراهم شدن مقدمات خروج پادگان، مراتب در قالب قانون انتقال پادگانها بررسی خواهد شد. تا آن زمان و به منظور عدم اختلال در ماموریت های جاری، معبر پیشنهادی شمالی - جنوبی در طرح تثبیت و مابقی معابر پیشنهادی متداخل با محدوده پادگان حذف گردد. ضمن اینکه حریم و بستر مسیل واقع در ضلع شرقی پادگان بر اساس نظر وزارت نیرو در اسناد طرح درج شود.
7 - با عنایت به ویژگی های خاص اقلیمی شهر و همچنین سرانه 1 متر کاربری پارک و فضای سبز در وضع موجود مقرر میگردد. مجموع سرانه های پیشنهادی طرح جامع در مقیاس مختلف برای کاربری پارک و فضای سبز به حداکثر 5 متر تقلیل یابد.
8 - محدوده بافت تاریخی شهر و عرصه و حریم آثار تاریخی تعیین شده بر اساس آخرین اعلام نظر سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در طرح منعکس گردد. ضمن اینکه سایر ابنیه واجد ارزش که هنوز مراحل ثبتی را طی نکرده اند در طرح معرفی و مشخص گردند.
حمل و نقل:
9 - ضمن هماهنگی طرح با طرح جامع ساماندهی مراکز لجستیک کشور مقرر میشود آخرین مسیر مصوب راه آهن چابهار - مشهد و ایستگاههای آن در نقشه حریم شهر لحاظ شود.
10 - کمربندی پیشنهادی در شمال شهر، به دلیل عبور از اراضی زراعی حذف و مسیر اصلاحی در امتداد کانال آب موجود در نظر گرفته شود.
حریم شهر:
11 - یکی از مهم ترین چالش های پیش روی حیات آتی شهر هجوم ریزگردها در فصول مختلف سال است در این خصوص راه حل پایدار و موثر تخصیص حق آبه زیست محیطی هامونهای سه گانه پیرامون شهر است که لازم است مورد توجه جدی مسئولین سازمان محیط زیست و وزارت نیرو قرار گیرد. با این حال و در حوزه مداخلات طرح جامع مقرر میگردد.
11 - 1 - اراضی زراعی حد فاصل رینگ های پیرامونی شهر و خط محدوده تحت پهنه حفاظت در سند پهنه بندی حریم تثبیت شده ضمن پرهیز از هرگونه تعدی و ساخت و ساز با همکاری و مساعدت وزارت جهاد کشاورزی و آب منطقه ای مشوق های لازم جهت تغییر الگوی کشت منطقه، به گیاهان کم آب بر و مقاوم اتخاذ گردد.
11 - 2 - حاشیه 100 متر بعد از حریم راه در سرتاسر رینگ های پیرامونی به عنوان کمربند سبز حفاظتی در سند پهنه بندی تثبیت گردد.
12 - ضمن تهیه سند پهنه بندی حریم، ضوابط مجاز، ممنوع و مشروط استقرار فعالیت در آن محدوده به نحوی اصلاح شود که روستای کرباسک و سایر روستاهای متداخل با آن (خط حریم) به صورت کامل در حریم شهر واقع شوند ضمن اینکه خط حریم پیشنهادی شهر در شمال غربی، بر حریم مصوب شهر ادیمی منطبق شود.
ضوابط و مقررات:
13 - با توجه به اینکه به اذعان مشاور طرح ظرفیت جمعیت پذیری منتج از ضوابط احداث بنا پیشنهادی حدوداً سه برابر جمعیت پیش بینی شده برای افق سال 1410 طرح است در جهت تعدیل موضوع مقرر میگردد پهنه تراکم ساختمانی ویژه به طور کامل از پیشنهادات سند پهنه بندی تراکم ساختمانی شهر حذف و عرصه، به سایر پهنه های تراکمی اصلاح شود.
14 - سطح اشغال در قطعات مسکونی در پهنه های تراکم ساختمانی پیشنهادی (کم، متوسط و زیاد) حداکثر بین 50 تا 60 درصد تعیین گردد. ضمناً به منظور تامین حداقل اندازه واحد مسکونی به میزان 75 مترمربع، برای قطعات 130 مترمربع و کمتر، حداکثر سطح اشغال 70 درصد و حداکثر طبقات قابل احداث 2 طبقه تعیین گردد.
15 - حداقل اندازه قطعه مشمول ضوابط ساخت و ساز و صدور پروانه ساختمانی با عنایت به مجموع ویژگیهای کالبدی - فضایی شهر برای همه پهنه های تراکم ساختمانی پیشنهادی تعیین تکلیف شود.
16 - حداقل عرض معبر برای قطعات مشمول ساخت و ساز و صدور پروانه ساختمانی برای همه پهنه های تراکم ساختمانی پیشنهادی 6 متر مشخص شود.
17 - حداقل فضای باز مورد نیاز هر واحد مسکونی در تراکم ساختمانی زیاد 20 مترمربع و برای پهنه های تراکمی ساختمانی متوسط و کم به ترتیب 25 و 30 مترمربع مشخص گردید.
18 - ضوابط و مقررات حداقل پارکینگ مورد نیاز، برای کاربری های شهری ارائه گردد.
19 - در همه پهنه های تراکم ساختمانی قید شود استفاده از حداکثر تراکم قابل احداث منوط به تامین حداقل سرانه فضای باز به ازای هر واحد مسکونی و تامین پارکینگ مورد نیاز و تامین حداقل دسترسی خواهد بود.
20 - برابر مصوبه 1396/2/11 شورای عالی مطالعات پدافند غیرعامل پس از تایید نمایندگان وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و سازمان پدافند غیرعامل در اسناد طرح درج شود.
مراتب جهت استحضار و صدور دستور انعکاس و اقدام اعلام میشود. خواهشمند است دستور فرمائید مدارک و اسناد طرح بر اساس ماده 42 آییننامه نحوه بررسی و تصویب طرحهای توسعه و عمران محلی، ناحیه ای، منطقه ای و ملی و مقررات شهرسازی و معماری کشور حداکثر ظرف مدت دو ماه از این تاریخ و پس از اصلاح بر اساس مفاد این مصوبه جهت ابلاغ به مراجع ذیربط در اختیار دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران قرار گیرد.
معاون شهرسازی و معماری و دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران - فرزانه صادق مالواجرد