صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1389/02/03
برگزار شده توسط: استان قم/ شهر قم
موضوع
چگونگی مطالبه خسارت از سازمان امور اراضی به علت قصور در امر نظارت
پرسش
در صورت وقوع جرم تغییر کاربری از طریق احداث بنا و صدور حکم محکومیت متهم به پرداخت جزای نقدی و قلع و قمع بنا، آیا میتوان سازمان امور اراضی را به علت قصور در امر نظارت منتهی به احداث بنا، به پرداخت هزینههای احداث بنایی که دادگاه حکم به قلع و قمع آن صادر کرده است، محکوم کرد؟ در صورت مثبت بودن پاسخ، آیا تقدیم دادخواست از سوی متهم ضروری است؟
نظر هیئت عالی
اتفاقنظر از این حیث که اعلام کرده «اصولاً خواهان وجود نداشته...» فرض خاص است و مطلق نتیجهگیری بر همین مبنا قابل پذیرش نیست. لذا چنانچه محکومٌعلیه پرونده کیفری در مانحنفیه به طرفیت سازمان امور اراضی، دادخواست تقدیم کند و هزینههای احداث بنایی که به علت قصور در امر نظارت منتهی به احداث بنا شده را مورد مطالبه قرار دهد، ادعا قابل استماع بوده؛ لیکن شناسایی مسئولیت برای سازمان یادشده، مستلزم احراز رابطه علیت بین تقصیر و فعل زیانبار و خسارت حاصله بوده که در چنین مواردی به سختی میتوان رابطه علیت را احراز کرد و النهایه میتوان قصور اداری مأموران ذیربط را واجد برخورد انضباطی و انتظامی دانست و مرتکب (سازنده) عالماً و عامداً بر علیه خود اقدام کرده و علیالقاعده نمیتوان اقدامات خلاف قانون او را به دلیل عدم کنترل کامل مبادی ذیربط به حساب دیگران منظور داشت. به این ترتیب، نظر ابرازی در نشست قضایی قم قابل تأیید نیست.
نظر اتفاقی
به طور کلی صدور چنین رأیی مخالف با موازین حقوقی و قضایی است؛ چرا که اصولاً خواهان وجود نداشته تا بتوان سازمان امور اراضی را به پرداخت هزینه احداث بنایی که حکم به قلع و قمع آن صادر شده محکوم کرد.
با پاسخ قسمت اول، پاسخ قسمت دوم مشخص است.