بسمه تعالی
هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری
شماره پرونده: ه ت/ 0200617-0200616
شماره دادنامه سیلور: 140431390001230977 تاریخ: 1404/05/22
شاکی: گلبادی هادوی نسب
طرف شکایت: دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی کهگیلویه و بویر احمد - سازمان اداری و استخدامی کشور- شورای عالی انقلاب فرهنگی- مرکز بهداشت شهید دامیده شهرستان بویر احمد
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند الف تبصره 2 ماده 19 آییننامه دوره آموزش بهورزی سال 1388
شاکی دادخواستی به طرفیت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی کهگیلویه و بویر احمد - سازمان اداری و استخدامی کشور- شورای عالی انقلاب فرهنگی- مرکز بهداشت شهید دامیده شهرستان بویر احمد به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
بند الف تبصره 2 ماده 19 آییننامه دوره آموزش بهورزی سال 1388
- اگر دانش آموزی در هر پایه آموزشی در چهار ماده در سی یا بیشتر (نظری- عملی و کارآموزی) نمره قبولی کسب نکند مردود و اخراج میشود.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
مصداق قانون مصوبات دولت و نمایندگان مجلس شورای نگهبان و هیات وزیران و مجوز صادره از سازمان امور اداری و استخدامی کشور دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان کهگیلویه و بویراحمد صراحتاً آگهی استخدامی جذب نیروی بهورز اعلام و اینجانب پس از اطلاع در موعد مقرر ثبت نام و در نهایت در آزمون مربوطه شرکت و قبول گردیدم و با دعوت به مصاحبه و گزینش نیز تایید و پذیرفته شدم در سال 93 و 94 قبول شدم و ادامه خدمت معرفی شدم جهت بهورز روستای محل سکونت خود گردوه، صراحتا پذیرفته شدم و حتی ردیف و کد استخدامی برایم صادر شده بود پس از ورود به خدمت جهت دوره آموزش بهورزی معرفی شدم و مدت سه سال از خدمت من می گذشت و یک ترم مانده بود که دستگاه محل خدمت اینجانب نهایتاً اقدام به لغو ادامه خدمت من و موانع ادامه اشتغالی اینجانب گردیده است در زمان اشتغال مزایا دریافت میکردم بدون از اینکه تخلفی انجام داده باشم یا رد صلاحیت شده باشم یا رای تخلفات اداری علیه من صادر شده باشد صراحتاً لغو ادامه خدمت من نمودهاند که دانشگاه وزارت بهداشت با تصویب آییننامه داخلی بند الف تبصره 2 ماده 19 آییننامه امتحانات دوره آموزشی بهورزی اقدام به لغو ادامه خدمت من گردیدند. که این آییننامه داخلی از چند لحاظ اعمال آن در مورد اینجانب مغایر با قانون و مصوبه شورای عالی انقالب فرهنگی بوده که قبل از تصمیمات اخیر دانشگاه در مورخ 1397/04/31 در لغو ادامه خدمت من آن مصوبه و قانون شورای عالی انقلاب فرهنگی در مورخ 1392-1394 تصویب شده بود و به وزارت بهداشت و دستگاه های اجرایی ابلاغ شده بود.و طبق نظریه کارشناس رسمی دادگستری و امور اداری و استخدامی درس تنظیم خانواده در سال 94 حذف شده بود برخلاف مقررات و مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی مبنی بر حذف درس تنظیم خانواده دانشگاه علوم پزشکی یاسوج در سال 1396 از درس تنظیم خانواده از اینجانب امتحان به عمل آوردند برابر کارنامه و ریز نمرات پیوستی که همین درس باعث اخراجی این جانب گردید.
-تصویب آییننامه داخلی توسط خود دانشگاه به وزارت بهداشت است که از حدود اختیارات قوه مجریه خارج و چنین مواردی به تصویب هیات وزیران و نمایندگان مجلس و تایید شورای نگهبان و قوه مقننه نرسیده بود پس اعمال آن در چنین مواردی مغایر با قانون بوده است بنابراین اگر هم آییننامه داخلی وضع شده را صحیح بدانیم صراحتا در این آییننامه آمده است اگر دانش آموز بهورزی چهار درس چه کتبی چه شفاهی دروس امتحانی را در دوره آموزشی نمره کسب نکند مردود و اخراج میشود. برابر ماده 19 تبصره 2 بند ب آییننامه امتحانات بهورزی اگر دانش آموز بهورزی در سه ماده درسی نمره نیاورد یا تجدید شود باید به فاصله دو هفته در دو نوبت دروس تجدیدی را امتحان دهد و اخراج نمی شود. پس باز هم با در نظر گرفتن همین آییننامه اینجانب در واقع سه درس تجدید شده بودم که به دلیل تصادف که از ناحیه بینی، سر، زانو، دنده، صدمه و آسیب به اینجانب وارد شده بود برابر تاییدیه پزشک قانونی استان همزمان با امتحانات. صراحتاً درس تنظیم خانواده را یکی از دروس تجدیدی از سر فصل دوره آموزشی تنظیم و لحاظ کردند که روند اخراجی مرا طی نمایند. در صورتی که این تصمیمات لحاظ نمودن نمره درس تنظیم خانواده دیگر تصمیم عبث بوده و عملی غیر قانونی بوده که در مورخ 1397/04/31 اقدام به اخراج اینجانب و لغو ادامه خدمت من نموده اند. میبایست نمره درس حذف شده را لحاظ نمی کردند و این درس را از سر فصل در زمان آزمون بهورزی سال 1396 حذف می کردند، به همین دلیل بر خلاف مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی و برخلاف دستورالعمل مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه ای مد ظله العلی عمل کرده اند که در واقع اخراج اینجانب عملی غیر قانونی بوده است. چون علت اخراج طبق آییننامه چهار درس اعلام داشته اند یعنی درس تنظیم خانواده را نیز در فصل دروس مردودی مجموعاً چهار درس اعلام داشته اند. با اعمال قانون مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی در همان موقع این درس حذف شده بود که برابر آییننامه بهورزی تا سه درس اخراجی نداشته و مشمول اخراج نمی شدند. لذا برابر نظریه کارشناس رسمی دادگستری در رشته امور اداری و استخدامی این درس تنظیم خانواده در موقعیت شغلی بهورزی در آبان ماه 94 از سر فصل دروس دوره حذف گردیده است، و همچنین نتیجه پایان دوره آموزشی بعد از مهلت قانونی به صورت کتبی به خواهان پرونده ابلاغ گردیده بود که مخالف ماده 22 تبصره 2 آییننامه امتحانات بهورزی عمل نمودند که بهورز مدت 5 روز حق اعتراض به دروس تجدیدی داشت و لذا به همین دلیل حق و حقوق من ضایع شده است. از قضات محترم خواهان بررسی مختص در هیات عمومی دیوان هستم.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل حقوقی املاک و تنظیم مقررات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به موجب لایحه شماره 2496/107 مورخ 1402/09/19 به طور خلاصه توضیح داده است که:
بر اساس بند الف ماده 49 قانون برنامه چهارم توسعه مصوب سال 1383 مقرر شده است دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی دولتی و همچنین فرهنگستان های تخصصی که دارای مجوز از شورای گسترش آموزش عالی وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت درمان و آموزش پزشکی و سایر مراجع قانونی ذی ربط میباشند صرفاً براساس آییننامه ها و مقررات اداری، مالی و استخدامی و تشکیلاتی خاص مصوب هیاتهای امنای مربوط که به تایید وزرای علوم تحقیقات و فناوری و بهداشت درمان و آموزش پزشکی حسب مورد میرسد بدون الزام به رعایت قانون محاسبات عمومی قانون استخدام کشوری و سایر قوانین و مقررات عمومی اداری و مالی و استخدامی اداره خواهند شد و تا زمانی که آییننامه ها و مقررات مورد نیاز به تصویب هیات امناء نرسیده است طبق مقررات سابق عمل خواهد شد.
- بر این اساس و با استناد به مراتب فوق آییننامه اداری و استخدامی کارکنان غیر هیات علمی به تصویب هیاتهای امناء مربوط رسیده است به موجب ماده 24 از فصل سوم آییننامه یاد شده استخدام نیروی انسانی مورد نیاز موسسه در فضای رقابتی و با رعایت عدالت استخدامی شایسته گزینی و سنجش توانمندیهای عمومی و تخصصی از طریق آزمون یا مسابقه عمومی، تخصصی مصاحبه و یا ترکیبی از آنها و احراز صلاحیتهای عمومی بر اساس قانون تسری گزینش معلمان و کارمندان آموزش و پرورش به کارمندان سایر وزارتخانه ها و سازمانها و موسسات و شرکتهای دولتی مصوب 1375/02/09 مجلس شورای اسلامی خواهد بود.
- آییننامه دوره آموزش بهورزی مورد اعتراض نامبرده، در سال 1388 در اجرای فصل سوم آییننامه اداری و استخدامی و تشکیلاتی کارمندان غیرهیات علمی به منظور پذیرش و به کارگیری بهورز مورد نیاز دانشگاه در یک فضای رقابتی و رعایت عدالت استخدامی، شایسته گزینی سنجش توانمندیهای عمومی و تخصصی داوطلبان استخدام تدوین گردیده است.
-به موجب ماده 1 این آییننامه در راستای تحقق اهداف نظام سلامت در کشور مراکز آموزش بهورزی با هدف بهره مند کردن خانه های بهداشت از بهورزان دارای مهارتهای کافی تاسیس گردیده اند این هدف از طریق آموزش و تربیت بهورزان قبل از استخدام و تدوین برنامه باز آموزی آنان تحقق می یابد.
تبصره: کارشناس مسیول بهورزی استان مسئول نظارت بر فعالیتهای مراکز آموزش بهورزی شهرستانها و ارزشیابی عملکرد آنهاست.
- همچنین وفق ماده 1 آن آییننامه شامل بهورزانی خواهد بود که پس از طی دوره آموزش های لازم به صورت رسمی و پیمانی در دانشگاه به کار گرفته خواهند شد. بدیهی است پذیرش دانش آموزان یا کارآموزان بهورزی منوط به وجود مجوز استخدام، ردیف بلاتصدی و اعتبار مورد نیاز میباشد.
- در ارتباط با بند مذکور شایان ذکر است با توجه به اینکه بهورزان ارایه دهندگان خدمات و مداخلات سلامت در محیط روستا میباشند که انجام مداخلات آنها متضمن مسیولیتهای فنی و قانونی در زمینه سلامت افراد است بنابراین بدیهی است عدم احراز صلاحیتهای علمی و عملی در بهورز منجر به برو خسارات به افراد و گروه ها میگردد. بر این اساس آییننامه یاد شده و به خصوص فصل امتحانات آن در راستای تضمین حقوق سلامت مردم و پیشگیری از آسیب و تبعات حقوقی میباشد.
همچنین سرپرست دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان کهگیلویه و بویر احمد نیز در لایحه شماره 1739/23 مورخ 1402/01/30 اجمالاً چنین دفاع نموده است:
با توجه به اینکه همین موضوع (ادعای حذف درس تنظیم خانواده از سرفصل درس بهورزی) در شعبه 40 دیوان عدالت اداری رسیدگی و منجر به صدور حکم رد شکایت شاکی گردید (تصویر دادنامه شماره 140131920001009797 مورخ 1400/04/21 شعبه 40 دیوان عدالت اداری ضمیمه میباشد) که این رای مورد اعتراض شاکی واقع گردیده ولی توسط شعبه 23 دادگاه تجدید نظر دیوان عدالت اداری اعتراض ایشان رد شده و رای دادگاه بدوی تایید و قطعی گردیده است (تصویر دادنامه شماره 140131920003278179 مورخ 1400/12/11) لذا طرح مجدد آن اعتبار امر مختوم دارد و قابل رسیدگی مجدد نیست.
- با توجه به اینکه مشارالیه در درس تنظیم خانواده و سه درس دیگر بیماریهای واگیردار بهداشت محیط و درمانهای ساده علامتی) مردود گردیده است لذا اخراج ایشان قانونی بوده و تخلفی صورت نپذیرفته که حکم به ادامه تحصیل ایشان صادر شود ضمناً دفاعیه ماهوی به صورت مشروح به شرح ذیل اعلام میگردد:
-مطابق با نامه شماره 47187 مورخ 1388/06/21 دستورالعمل بهورزی به معاونت بهداشتی دانشگاه ابلاغ شده و مطابق با نامه 15686/300/د مورخ 1389/09/16 و نامه 6410/308 د مورخ 1399/05/08 دستورالعمل جذب بهورز و تغییرات نامه آموزشی ابلاغ گردیده است، که سرفصل های آموزشی درس تنظیم خانواده که از زمان ابلاغ نامه های مربوطه با سیاستهای جمعیتی از کاهش نرخ باروری به سمت رویکردهای افزایش نرخ باروری کلی متناسب با اهداف سلامت در راستای افزایش باروری و با تاکید بر فرهنگ سازی و ارتقای دانش عمومی تغییر کرده است و محتوای آموزشی مورد تدریس در مراکز آموزش بهورزی در این راستا بوده است و درس تنظیم خانواده به هیچ وجه حذف نشده است. همچنین مطابق با ابلاغیه سال 1398 عنوان درس از تنظیم خانواده به سلامت باروری انتقال یافته است و مطالبی که در طی چند سال گذشته و محتوای ارسالی وزارت بهداشت تدریس شده است بدین شرح میباشد: ریوس مطالب درس سلامت باروری (یا تنظیم خانواده) مطابق با مصوب شورای عالی برنامه ریزی آموزشی وزارت بهداشت شامل آشنایی با سیاستهای جمعیتی و سلامت باروری، آثار و پیامدهای رشد نامتوازن، نامناسب و پایین جمعیت بر عرصه های مخلف اقتصادی و اجتماعی، فواید روانی، اقتصادی و سایر آثار داشتن فرزند یا تعداد مناسب و آثار و پیامدهای نامناسب تعداد کم فرزند و بعد کوچک خانوار، مشاوره با خانوار برای سلامت باروری و تعداد فرزندان تصمیم برای بارداری یا پیشگیری از آن نحوه ی آموزش به روستاییان و جلب مشارکت مردان برای انجام اقدامات سلامت بارداری و...) که جهت دانش آموزان بهورزی که توسط مربی مرکز آموزش بهورزی مورد تدریس میگردد. همچنین درس دانش خانواده و جمعیت به کوریکولوم آموزشی دانش آموزان بهورزی جهت تدریس از سال 1398 اضافه شده است و امتحانات دروس مربوطه جهت دانش آموزان بهورزی در حال آموزش در سال 1399 - 1400 مطابق با کوریکولوم آموزشی در حال اجرا میباشد.
پرونده شماره ه ت / 0200617-0200616 مبنی بر تقاضای ابطال بند الف تبصره 2 ماده 19 آییننامه دوره آموزش بهورزی سال 1388 در جلسه هیات تخصصی استخدامی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضای هیات به اتفاق به شرح ذیل اعلام نظر نمودند:
رای هیات تخصصی استخدامی
اولاً: جهت اصلی اعتراض شاکی احتساب درس جمعیت و تنظیم خانواده در واحدهای دوره آموزش بهورزی است لکن مقرره مورد شکایت دلالتی بر لزوم این امر ندارد.
ثانیاً از حیث حدود اختیارات نیز هر چند شاکی متعرض موضوع نشده، لکن با توجه به این که مقرره مورد شکایت مصوب سال 1388 (پیش از حاکمیت ماده 1 قانون احکام دایمی برنامههای توسعه کشور) بوده و جواز رجوع به آن در آییننامه استخدامی اعضای غیر هیات علمی دانشگاههای علوم پزشکی نیز پیشبینی شده است (تبصره 6 ماده 34 آییننامه اداری و استخدامی اعضای غیر هیات علمی دانشگاهها علوم پزشکی) از این حیث نیز ایرادی بر مقرره مورد اعتراض نیست.با عنایت به مراتب فوق بند الف تبصره 2 ماده 19 آییننامه دوره آموزش بهورزی سال 1388 قابل ابطال نمیباشد.
این رای به استناد بند ب ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی 1402 ظرف مهلت 20 روز از تاریخ صدور توسط رییس یا 10 نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض میباشد.
محمد اسماعیلی
رییس هیات تخصصی استخدامی
دیوان عدالت اداری