لایحه قانونی انتخاب اولین رئیس جمهور کشور جمهوری اسلامی ایران

انتخاب اولین رئیس جهمور در جمهوری اسلامی ایران براساس مقررات مبحث اول فصل نهم قانون اساسی جمهوری اسلامی که در همه پرسی مورخ یازدهم و دوازدهم آذرماه 1358 به تصویب اکثریت قاطع ملت ایران رسیده است روز جمعه پنجم بهمن ماه سال 1358 براساس مقررات زیر انجام میشود این مقررات مخصوص انتخاب اولین رئیس جمهور است و پس از تشکیل مجلس شورای اسلامی انتخابات ادوار آینده به موجب قوانین مجلس شورای اسلامی که بر مبنای قانون اساسی به تصویب میرسد انجام خواهد گرفت.

فصل اول - شرایط انتخاب کنندگان و نامزد ریاست جمهوری

ماده یکم - انتخاب کنندگان باید دارای شرایط زیر باشند:
1 - تابعیت ایران
2 - لااقل 16 سال تمام داشته باشند.

ماده دوم - اشخاص زیر از حق انتخاب کردن محرومند:
1 - محجورین
2 - محرومین از حقوق اجتماعی به علت ارتکاب جرم

ماده سوم - رئیس جمهور باید از رجال مذهبی و سیاسی واجد شرایط زیر باشد:
1 - تابع ایران و ایرانی الاصل
2 - مدیر و مدبر، دارای حسن سابقه و امانت و تقوی، مومن و معتقد به مبانی جمهوری اسلامی و مذهب رسمی کشور
3 - سن بیش از سی سال تمام
4 - عدم محرومیت از حقوق اجتماعی

فصل دوم - نامزدی

ماده چهارم - نامزدهای ریاست جمهوری باید قبل از پایان وقت اداری روز هشتم دیماه 1358 آمادگی خود را برای نامزدی کتباً بضمیمه چهار قطعه عکس 4*3 و فتوکپی شناسنامه به وزارت کشور تسلیم و پرسشنامه نامزدی ریاست جمهوری را تکمیل نمایند.

ماده پنجم - وزارت کشور فهرست نامزدهای ریاست جمهوری که حائز شرایط تشخص داده شده (با توجه به بند 1 و 3 و 4 ماده 3) جهت تایید صلاحیت به استناد بند 4 اصل 110 قانون اساسی بحضور رهبر انقلاب تقدیم نماید.

ماده ششم - وزارت کشور 20 روز قبل از تاریخ اخذ رای فهرست نامزدهای ریاست جمهوری را رسماً اعلام مینماید.

فصل سوم - طرز برگزاری انتخابات

ماده هفتم - انتخابات رئیس جمهور به طور مستقیم صورت میگیرد.

ماده هشتم - رئیس جمهور با اکثریت مطلق آراء شرکت کنندگان در انتخابات انتخاب میشود ولی هرگاه در دور نخست که روز جمعه پنجم بهمن 1358 برگزار میشود هیچ یک از نامزدها چنین اکثریتی به دست نیاورد روز جمعه 19 بهمن 1358 برای بار دوم رای گرفته میشود در دور دوم تنها دو نفر از نامزدها که در دور نخست آراء بیشتری داشته اند در انتخابات شرکت میکنند ولی اگر بعضی از نامزدهای دارنده آراء بیشتر از شرکت در انتخابات منصرف شوند، از میان بقیه، دو نفر که در دور نخست بیش از دیگران رای داشته اند برای انتخاب مجدد معرفی میشوند.

ماده نهم - هرگاه در فاصله ده روز پیش از رای گیری یکی از نامزدهائیکه صلاحیت او طبق این قانون احراز شده فوت کند انتخابات به مدت دو هفته بتاخیر می افتد. اگر در فاصله دور نخست و دور دوم نیز یکی از دو نفر حائز اکثریت دور نخست فوت کند مهلت انتخابات برای دو هفته تمدید میشود.

ماده دهم - در هر دور انتخابات رای دهندگان فقط یکبار و به یک نامزد میتوانند رای بدهند هر ورقه رای که به بیش از یک نامزد در آن رای داده شده باشد باطل محسوب میشود.

ماده یازدهم - اخذ رای به مدت یک روز حداقل ده ساعت در تمام کشور انجام میشود وزارت کشور ضمن صدور دستور شروع انتخابات تاریخ اخذ رای را تعیین و به حوزه های انتخاباتی اعلام خواهد کرد.

ماده دوازدهم - نامزد انتخابات ریاست جمهوری که اکثریت آراء را به دست آورده پس از اعلام وزارت کشور موظف است قبولی خود را کتباً به وزارت کشور اعلام نماید.

فصل چهارم - کمیسیون بازرسی تبلیغات انتخابات

ماده سیزدهم - به منظور تضمین برخورداری نامزدها از امکانات دولتی به طور مساوی کمیسیونی مرکب از اشخاص زیر به دعوت وزارت کشور تشکیل میشود:
الف - یکی از مستشاران دیوانعالی کشور به انتخاب رئیس دیوانعالی کشور.
ب - نماینده امام
ج - نماینده شورای انقلاب

ماده چهاردهم - برنامه های تبلیغاتی رادیو تلویزیون نامزدها باید قبل از پخش ضبط شده و از نظر کمیسیون بازرسی بگذرد.

فصل پنجم - امکانات استفاده از رسانه های عمومی

ماده پانزدهم - نامزدهائیکه از طرف وزارت کشور اعلام میشوند هریک حق دارند به طور مساوی از سیما و صدای جمهوری اسلامی ایران برای معرفی و ارائه برنامه های خود استفاده نمایند.

ماده شانزدهم - فعالیت‌های انتخاباتی رسماً 15 روز قبل از روز اخذ رای شروع میشود و 24 ساعت قبل از روز اخذ رای خاتمه می پذیرد. پس از پایان این مهلت تا اعلام نتیجه اخذ رای هیچ یک از نامزدها مجاز بفعالیت انتخاباتی و تبلیغات از طریق صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران نیست.

تبصره یک - همه نامزدهای ریاست جمهوری با هر سمتی که دارا باشند بیک شکل مشمول مقررات مواد پانزدهم و شانزدهم بوده و نمیتواند تحت هیچ عنوان بیش از آنچه توسط کمیسیون بازرسی تعیین شده از رادیو و تلویزیون استفاده نماید.

تبصره دو - هرگونه سوء استفاده تبلیغاتی یا تخلف از مقررات مزبور توسط کمیسیون بازرسی انتخابات مورد بررسی قرار میگیرد و در صورت اثبات تخلف از ناحیه نامزد ریاست جمهوری از طریق وسایل ارتباط جمعی به اطلاع عموم خواهد رسید.

ماده هفدهم - فعالیت انتخاباتی در دور دو م از تاریخ اعلام رسمی نتایج شمارش آراء دور اول شروع و تا 24 ساعت قبل از شروع اخذ رای ادامه خواهد یافت و سپس هرگونه تبلیغات انتخاباتی ممنوع است.

فصل ششم - انجمن نظارت

ماده هیجدهم - در مرکز هر شهرستان با صدور دستور وزارت کشور هیات اجرایی انتخابات ریاست جمهوری بریاست فرماندار (یا سرپرست) و عضویت رئیس دادگستری محل (یا رئیس دادگاه بخش) مدیرکل یا رئیس آموزش و پرورش - مدیرکل یا رئیس ثبت احوال و پنج نفر از معتمدان و روحانیون مبارز محل به انتخابات اشخاص مذکور تشکیل میشود.

تبصره - در غیاب یا استعفای هریک از اعضای هیات اجرایی انتخابات فرماندار از جانشین یا روسای سایر ادارات محل یا معتمدان محل دعوت به عمل میآورد و عدم حضور بیش از دو جلسه متوالی اعضاء به منزله استعفا تلقی میشود.

ماده نوزدهم - هیات اجرایی انتخابات در اولین جلسه نسبت به تعیین 25 نفر از اقشار مختلف مردم حوزه شهرستان که دارای شرایط رای دهنده باشند اقدام مینماید و فرماندار متعاقباً برای تشکیل انجمن نظارت انتخابات دعوت به عمل میآورد.

ماده بیستم - پس از حضور دو سوم دعوت شدگان (17 نفر) و با رای مخفی و اکثریت نسبی از بین آنان یا از خارج 7 نفر به عنوان عضو اصلی انجمن نظارت مرکزی و 7 نفر به عنوان عضو علی البدل انتخاب میشوند. اعضای اصلی انجمن نظارت مرکزی از بین خود یک رئیس و یک نایب رئیس و سه منشی انتخاب می نمایند.

ماده بیست و یکم - انجمن نظارت مرکزی در اولین جلسه نسبت به تشکیل انجمنهای فرعی در بخشهای تابع شهرستان توسط فرماندار اقدام مینماید.

ماده بیست و دوم - بخشداران تابع شهرستان به محض وصول دستور فرماندار برای تشکیل انجمن نظارت فرعی مطابق مقررات مواد 18 و 19 و 20 این قانون اقدام می نمایند.

ماده بیست و سوم - انجمن های نظارت مرکزی و فرعی انتخابات مکلفند بدون وقفه نسبت به تعیین محل شعب ثبت نام و اخذ رای به تعداد کافی و همچنین اعضای شعب اخذ رای شامل پنج نفر مرکب از حتی الامکان یک روحانی- یک کارگر یا یک کشاورز- یک فرهنگی یا دانشگاهی- یک نفر از اصناف یا پیشه وران و یک خانم خانه دار اقدام نمایند.

تبصره - برگزاری انتخابات در بخش مرکزی شهرستان به عهده انجمن نظارت مرکزی میباشد.

ماده بیست و چهارم - انجمن های نظارت انتخابات ریاست جمهوری غیرقابل تغییر و انحلال میباشد مگر در صورتی که موجبات تعطیل یا تعویق برنامه انتخابات را فراهم نمایند. در این صورت فرماندار یا بخشدار با تصویب هیات اجرایی و پس از کسب نظر از وزارت کشور نسبت به تعیین جانشین یا تجدید انتخابات اعضای آن انجمن اقدام می نماید.

تبصره - هیچ یک از اعضای هیات اجرایی و انجمنهای نظارت اصلی و فرعی نباید با یکی از نامزدهای ریاست جمهوری خویشاوندی نسبی یا سببی (پدر- مادر- فرزند- همسر- خواهر- برادر- نوه- داماد- عروس- دائی- خاله- عمه- عمو- برادرزاده و خواهرزاده) داشته باشند.

فصل هفتم - اخذ رای انتخابات ریاست جمهوری

ماده بیست و پنجم - انجمنهای نظارت انتخابات باید ده روز قبل از روز انتخابات آگهی انجام انتخابات حاوی محل شعب ثبت نام و اخذ رای و اوقات اخذ رای را در تمام حوزه شهرستان منتشر نمایند.

ماده بیست و ششم - هرگاه برای ثبت نام و اخذ رای در مناطق شهری و روستائی یا کوهستانی تشکیل شعب ثابت مقدور نباشد انجمنهای نظارت میتوانند شعب سیار در نواحی مورد نظر تعیین نمایند.

ماده بیست و هفتم - برگهای اخذ رای شامل دو قسمت میباشد:
1 - قسمت اول تعرفه انتخابات محسوب میشود و روی آن محل ثبت مشخصات رای دهنده و محل حوزه اخذ رای چاپ شده است.
2 - قسمت دوم ورقه رای محسوب میشود که اسم نامزد مطلوب روی آن نوشته شده و سپس ورقه بداخل صندوق انداخته میشود.

ماده بیست و هشتم - صدور برگ اخذ رای فقط در قبال ارائه شناسنامه به متقاضیان انجام میگیرد و ترتیب ثبت نام و اخذ رای و قرائت آراء مطابق دستورالعملی خواهد بود که توسط وزارت کشور تهیه و ابلاغ خواهد شد.

ماده بیست و نهم - مسئولیت نگاهداری و حفاظت لوازم و اوراق انتخابات و صندوق‌های اخذ رای با نمایندگان فرمانداری و بخشداری خواهد بود.

ماده سی ام - حفظ نظم در انجمن نظارت مرکزی و فرعی با رئیس و در غیاب با نایب رئیس و حفظ انتظامات در محوطه خارج و اطراف محل اخذ رای با مامورین انتظامی (مامورین شهربانی - ژاندارمری - سپاه پاسداران - پاسداران انقلاب کمیته ها) میباشد.

فصل هشتم - شکایات - مقررات جزایی و متفرقه

ماده سی و یکم - انجمنهای نظارت مرکزی انتخابات تا دو روز پس از ختم اخذ رای انتخابات شکایات و اعتراضات واصله را می پذیرند و ظرف دو روز به آنها رسیدگی نموده و نظر خود را توسط فرماندار به اطلاع هیات اجرایی و سپس به وزارت کشور می رساند.
نتیجه بررسی به وسیله وزارت کشور اعلام میگردد.

ماده سی و دوم - هرکسی برگ رای انتخابات ریاست جمهوری را بخرد یا بفروشد یا در اوراق تعرفه انتخابات تقلب یا در امر انتخابات به نحوی از انحاء اخلال یا تقلب و تزویر و خیانت نماید یا به تهدید و تطمیع متوسل شود یا با شناسنامه متعلق به دیگری یا شناسنامه مجعول با علم به مجعول بودن آن برگ رای بگیرد یا بیش از یکبار در هر دوره رای بدهد علاوه بر محرومیت از حقوق اجتماعی به حبس جنحه از شش ماه الی سه سال و جزای نقدی از پنجهزار تا پنجاه هزار ریال یا به یکی از دو مجازات مذکور محکوم میشود.

ماده سی و سوم - وزارت کشور مامور اجرای این قانون و ناظر بر حسن جریان انتخابات ریاست جمهوری میباشد و بدین منظور میتواند مامورینی جهت بازرسی و نظارت به طور ثابت یا سیار به شعب مختلف اخذ رای اعزام دارد.

ماده سی و چهارم - به منظور انجام هزینه هائیکه برای برگزاری برنامه انتخابات ریاست جمهوری لازم است دویست میلیون ریال اختصاص داده میشود که بنا بفوریت و ضرورت امر بدون رعایت قانون محاسبات عمومی و تشریفات دست و پاگیر بهر نحو که ستاد مرکزی انتخابات وزارت کشور مصلحت بداند با گواهی سرپرست وزارت کشور هزینه و به حساب قطعی منظور دارد.

شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران

دریافت فایل پی‌دی‌اف