تاریخ دادنامه قطعی: 1394/09/29
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: امضا شخص ثالث در ظهر چک عرفا ضمانت پرداخت وجه آن توسط امضا کننده محسوب میشود؛ بنابراین در برابر دارنده، دارای مسئولیت تضامنی است ودر این گونه موارد فرقی بین چک در وجه حامل یا در وجه شخص معین وجود ندارد.محدودیت زمانی مذکور در ماده 286 قانون تجارت، در خصوص استناد به مسئولیت تضامنی امضا کنندگان چک، در مورد ظهرنویس به معنای مصطلح کلمه بوده و ناظر بر اشخاصی که ظهر اینگونه اسناد را به عنوان ضامن امضا می کنند نیست.
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/09/29
رای دادگاه
تجدیدنظرخواهی آقای م. الف. باوکالت آقای خ. م. به طرفیت آقایان ح. الف.ه. وسیدجلال م. باوکالت خانم پ. ق. نسبت به قسمتی ازدادنامه شماره --- مورخ 1393/05/19 صادره ازشعبه --- دادگاه عمومی تهران که متضمن صدورقرارعدم استماع دعوی تجدیدنظرخواه علیه تجدیدنظرخوانده ردیف دوم (آقای سید جلال م.) به خواسته مطالبه وجه یک فقره چک به مبلغ پنج میلیاردریال به انضمام هزینه دادرسی وتاخیرتادیه به عنوان ظهرنویس میباشد واردوموجه بوده ودرخورنقض است زیراکه حسب محتویات پرونده وکیفیت صدورچک مورد ادعا وباعنایت به عرف حاکم برجامعه، حکایت ازامضای ظهرچک به عنوان ضمانت راداشته ودربرابردارنده مسئولیت تضامنی ایجاد گردیده وبا التفات براینکه رعایت مهلت مقرر در ماده 286 قانون تجارت ناظربرمواردی است که شخص ظهرچک را به عنوان ضامن امضا نموده باشد نیست وبا توجه به اینکه طبع ضمان ومسئولیت ضامن درهرصورت(بنابرقول ذمه به ذمه)محدودیت مذکوردر ماده مرقوم رانداشته ومسئولیت ضامن باصادرکننده ویا متعهدین دیگری که ضمانت آنها رانموده به صورت تضامنی میباشد بنابراین دادنامه تجدیدنظرخواسته که برخلاف اراده طرفین درنحوه صدورچک ومسئولیت صادرکننده وامضاءکننده ظهرآن صادرگردیده واجدایرادقانونی بوده ومتضمن جهت موجه درنقض آن میباشد لذا باپذیرش تجدیدنظرخواهی مستنداٌ به ماده 353 ازقانون آیین دادرسی در امورمدنی ضمن نقض دادنامه معترض عنه پرونده جهت رسیدگی ماهوی به دادگاه صادرکننده رای منقوض اعاده میگردد این رای قطعی است.
شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار و مستشار
سیدمحمد فاضل حسینی - داودصادقی
رای دادگاه
تجدیدنظرخواهی اقای م. الف. با وکالت اقای خ. م. به طرفیت اقای س.ج. م. با وکالت اقای ع.الف. شاه نظری و خانم پ. ق. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 1394/02/02 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی تهران که متضمن صدور حکم بر بی حقی تجدیدنظرخواه به خواسته محکومیت تجدیدنظرخوانده به پرداخت وجه چک به مبلغ پنج میلیارد ریال به انضمام خسارات داردسی و تاخیر تادیه از تاریخ صدور چک میباشد وارد وموجه است بدین جهات که امضا شخص ثالث در ظهر چک عرفا ضمانت پرداخت وجه آن توسط امضا کننده محسوب و طبق ذیل ماده 249 و 314 قانون تجارت موجب مسئوولیت تضامنی امضا کننده ظهرچک خواهد بود ودر این گونه موارد فرقی بین چک در وجه حامل یا در وجه شخص معین وجود ندارد و مطابق رای وحدت رویه شماره 597 مورخ 1374/02/12 هیات عمومی دیوان عالی کشور مواعد مقرر در ماده 286 قانون تجارت جهت استفاده از حقی که ماده 249 این قانون برای دارنده چک یا برات یا سفته منظور نموده، در مورد ظهرنویس به معنای مصطلح کلمه بوده و ناظر بر اشخاصی که ظهر اینگونه اسناد را به عنوان ضامن امضا نموده است نمیباشد زیرا که با توجه به طبع ضمان ومسئوولیت ضامن در هر صورت (بنا بر قول ضم ذمه به ذمه یا نقل آن) در قبال دارنده محدودیت مذکور در ماده 289 قانون مرقوم درباره ضامن مورد ندارد و با عنایت به عرف حاکم بر جامعه که پذیرش چک شخصی که نسبت به وی شناخت لازم وجود ندارد و توسط شخص مورد وثوق ظهر نویسی میگردد این موضوع حکایت از امضا ظهرچک به عنوان تضمین پرداخت وجه چک محسوب و در برابردارنده مسئوولیت تضامنی ایجاد میگردد لذا رعایت مهلت مقرر در ماده 286 قانون تجارت از شمول چنین اسنادی خارج است و با التفات بر اینکه حسب اظهارات شهود تعرفه شده تجدیدنظرخواه و اقاریر تجدیدنظرخوانده در جلسه این دادگاه که اظهار نموده چک توسط شخصآقای الف.ه. صادر و من ظهر آن را امضا و تحویل تجدیدنظرخواه دادم موید تضمین باز پرداخت وجه چک را دارد بنابراین دادگاه با احراز مسئولیت تضامنی تجدیدنظرخوانده، تجدیدنظرخواهی را موجه تشخیص و با استناد به ماده 358 از قانون آیین دادرسی در امور مدنی ضمن نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته حکم به محکومیت تضامنی تجدیدنظرخوانده به پرداخت مبلغ پنج میلیارد ریال وجه چک به عنوان اصل خواسته و هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل طبق تعرفه و خسارت تاخیر تادیه از سررسید چک لغایت یوم الوصول بر اساس شاخص تورم اعلامی از ناحیه بانک مرکزی در حق تجدیدنظرخواه (خواهان نخستین) صادرمینماید. رای صادره قطعی است.
شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار و مستشار
سیدمحمد فاضل حسینی - داودصادقی