تعیین مصادیق کاربری اراضی

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1395/11/21
برگزار شده توسط: استان اصفهان/

موضوع

تعیین مصادیق کاربری اراضی

پرسش

آیا دیوار کشی در اراضی زراعی و باغ ها بدون اخذ مجوز از کمیسیون تبصره یک ماده یک قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها مصوب 1374/3/31 و اصلاحی 1385/8/1، جرم محسوب شده و مرتکب مستوجب مجازات مذکور در ماده 3 قانون مرقوم می‌باشد؟

نظر هیئت عالی

احراز وقوع بزه تغییر کاربری، واجد جنبه قضائی و به عهده مرجع قضائی است، لذا هرچند که هیأت وزیران مصادیق تغییر کاربری غیرمجاز را طی دستورالعمل 59879/ت.37110 مورخ 1386/4/9 اعلام نموده ولی همان‌طور که در صدر این دستورالعمل ذکر شده است این مصادیق در صورتی تغییر کاربری غیرمجاز تلقی می‌گردد که مانع از تداوم تولید و بهره‌برداری و استمرار کشاورزی شود، بنابراین چنانچه مرجع رسیدگی‌کننده به بزه، احراز نماید که کشیدن دیوار به دور اراضی و باغ‌ها برای حفاظت از کشاورزی و محصولات آن است، این امر به معنی تغییر کاربری نیست و مرتکب مجرم شناخته نمی‌شود. البته علی‌المعمول در مورد اراضی زراعی چون دیوارکشی شکل زمین را تغییر می‌دهد، احراز این که اقدام مذکور با هدف حفاظت بوده محتاج دلیل است.

نظر اکثریت

در مورد زمین زراعی چون معمولاً دیوارکشی شکل زمین را تغییر می دهد، خود این موضوع تغییر کاربری است. موید این نظر دستور العمل تعیین مصادیق تغییر کاربری غیر مجاز و مفاد بند 1 آن می‌باشد. فلذا جرم محسوب می‌شود. ولی در مورد باغ با توجه به تبصره1دستور العمل تعیین مصادیق و ضوابط فعالیت های موضوع تبصره 4 الحاقی به ماده 1 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها چون جهت حفاظت از محصولات باغی می‌باشد جرم نیست. البته اگر سایر مصادیق مندرج در بند 3 این دستور العمل را در نظر داشته باشیم این محصولات نیز جزء محصولات باغی هستند.

نظر اقلیت

چون فرقی بین زمین زراعی و باغ مشجر نباید وجود داشته باشد، فلذا در فرض دیوارکشی، اگرجهت محافظت از زمین زراعی یا باغ باشد، جرم نیست. مثل زمین با کشت کدو که از جهت حفظ و نگهداری فرقی بین این زمین یا باغ مشجر نیست. مستند این موضوع نظریات مشورتی 7/89/4200 مورخ 1389/8/14، 7/92/523 مورخ 1392/3/25 و 7/90/3522 مورخ 1390/7/4 می‌باشد.