صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1402/02/20
برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر علی آباد
موضوع
تعیین مجازات اشد
پرسش
با لحاظ رای وحدت رویه شماره 744 هیات عمومی دیوان عالی کشور که در صورت توامان بودن حبس و جزای نقدی، مجازات حبس را ملاک تعیین درجه مجازات تعیین نموده است، مستنداً به ماده 19 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و رای وحدت رویه فوق الذکر، در مرحله اجرای حکم، کدامیک از مجازات های ذیل اشد محسوب می‌گردد؟
مجازات جرم اول: حبس درجه هفت و جزای نقدی درجه 5 (موضوع رای وحدت رویه شماره 744)
مجازات جرم دوم: جزای نقدی درجه 6
نظر هیات عالی
براساس رای وحدت رویه 744 اگر حبس با جزای نقدی توامان باشد ملاک درجه جرم مجازات حبس است که در فرض سوال درجه 7 محسوب می‌گردد اگر چه جزای نقدی درجه 5 هم دارد ولی مورد دیگر فقط جزای نقدی درجه 6 است لذا با توجه به فرض سوال و ملاک‌های ماده 19 ق. م. ا. موضوع جرم تعزیری درجه 6 محسوب می‌گردد.
نظر اکثریت
ماده 19 قانون مجازات اسلامی و تبصره آن، صراحتاً، مجازات شدیدتر را ملاک دانسته و شاخص تعیین نموده و هدف از این ماده، درجه بندی شدت و ضعف مجازات‌ها می‌باشد، فلذا معیار، قانون می‌باشد و زمانی که مجازات توامان می‌باشد طبق رای وحدت رویه و در غیر این صورت وفق ماده 19 قانون صدرالذکر عمل می‌گردد. اگر قائل بر تشخیص نظر قاضی در تعیین شدت مجازات باشیم، صرف نظر از نسبی و سلیقه‌ای شدن تعیین مجازات در تعیین صلاحیت نیز ایجاد مشکل می‌شود. لذا در جرم اول وفق رای وحدت رویه مجازات حبس و با توجه به جرم دوم و مجازات جزای نقدی، النهایه مجازات جزای نقدی ملاک عمل می‌باشد.
نظر اقلیت
اولاً رای وحدت رویه در خصوص مجازات توامان برای یک بزه بوده و صراحتاً در تعیین مجازات اشد، نمی‌باشد، ثانیاً، تبصره 3 ماده 19 قانون مجازات اسلامی به تعیین مجازات شدیدتر در صورت عدم امکان تشخیص اشاره داشته و این مسئله بسته به شرایط و نظر و تشخیص قاضی در موارد مختلف متفاوت بوده و شخص محکوم‌علیه و شرایط وی، در تعیین مجازات توسط قاضی می‌تواند اثر گذار باشد.