طلاق به دلیل عسر و حرج و خشونت؛ نقض حکم دادگاه بدوی توسط دیوان عالی و الزام به طلاق در تجدیدنظر

تاریخ دادنامه قطعی: 1401/04/04

خلاصه جریان پرونده: در این پرونده ا. م. ز. به وکالت از ح. ص. ک. ا. در مورخه 99/8/19 با تقدیم دادخواست به خواسته طلاق به طرفیت ا. ک. ن. طرح دعوی نموده و اعلام کرده در 90/12/24 با خوانده ازدواج نموده و مدت زیادی است.که جدا زندگی می کنند. با توجه به ارای حقوق وکیفری موکل در عسر و حرج می‌باشد. به موجب دادنامه مورخه 95/11/7 زوج به اتهام ضرب و جرح عمدی زوجه به پرداخت دیات متعدد محکوم گردیده است.ص 4 شعبه --- دادگاه حقوقی قرچک در 99/11/21 تشکیل جلسه داده است. وکیل خواهان به مفاد دادخواست و ضرب و جرح زوجه اشاره نموده وکیل خوانده گفته: زوجه محکوم به تمکین شده است.وکیل زوجه گفته موکل کراهت شدید از زوج دارد. و با بذل کامل حقوق مالی الزام زوج به طلاق را می خواهد. دادگاه ارجاع به داوری نموده است. داور زوجه با توجه به جدایی 5 ساله زوجین و کراهت شدید وی نظر به عدم سازش داده است. داور زوج گفته زوج حاضر به طلاق نیست دادگاه به موجب دادنامه شماره با توجه به اینکه دلیلی بر اثبات کراهت ارایه نشده رای به رد دعوی داده است. وکیل زوجه نسبت به دادنامه اعتراض نموده است. و شعبه --- تجدیدنظر استان به موجب دادنامه شماره --- 1400/02/08 دادنامه بدوی را تایید نموده است. وکیل زوجه فرجامخواهی نموده و به کراهت موکل با بذل مهریه و حقوق مالی و ضرب و جرح زوجه و جدایی طولانی زوجین اشاره نموده که متن لایحه ایشان در زمان شور قرائت می‌گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. تولیت عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- - 1400/02/08 فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.فرجامخواهی اقای ا. ز. به وکالت از ح. ص. ک. ا. نسبت به دادنامه شماره --- 1400/02/08 صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی حکم به رد دعوی فرجامخواه از جهت درخواست طلاق به لحاظ عسر و جرح صادر گردیده وارد و موجه میباشد. زیرا اولا زوج به اتهام ضرب و شتم و جرح عمدی شدید زوجه به پرداخت دیات متعدد محکوم گردیده است. ثانیا متعاقب همین سوی رفتار شدید زوج، زوجه مجبور به زندگی جداگانه از زوج شده است. که خود برای احراز عسر و حرج بدلیل مفارقت جسمانی طولانی کافی است. ثالثا اینکه زوجه به علت همین رفتار زوج دارای کراهت شدید شده و اعلام کراهت که امری درونی است.نیاز به ارایه دلیل ندارد. و صرف بیان ان و تاکید نسبت به ان از ناحیه زوجه کافی است. مضافا به اینکه برای کراهت زوجه به سوی رفتار و ضرب و شتم اشاره و مهریه و حقوق مالی خود را در قبال کراهت بذل نموده است. کراهت خود می‌تواند از مصادیق بارز عسر وحرج بوده و در راستای ماده 1146 قانون مدنی و عسر و حرج مورد رسیدگی قرار گیرد. که از این جهت رسیدگی دارای نقص است. رابعا اینکه داور زوجه نیز با توجه موارد فوق صراحتا نظر به عدم سازش داده است. و دادگاه نیز در رد نظریه داوری مطابق ماده 27 قانون حمایت خانواده با توجه به جدایی جسمانی زوجین و کراهت اعلام شده مستدلا اعلام نظر ننموده است. لذا مستندا به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می‌نماید./بانقض دادنامه و اعاده پرونده شعبه --- دادگاه تجدیدنظر تهران در 1400/12/08 تشکیل جلسه داده است. زوجه اعلام کرده با زوج تفاهم اخلاقی ندارد. و به دلیل سوی معاشرت و کراهت شدید ومفارقت جسمانی 6 ساله در عسر و حرج می‌باشد. وبه غیر از یک سکه که دریافت نموده مابقی مهریه و نفقه واجرت المثل را بذل می کند وادعای دیگری ندارد. زوج در جلسه حاضر نشده است. دادگاه تجدیدنظر به موجب دادنامه شماره --- مورخه 1400/12/11 با توجه به کراهت شدید زوجه با بذل مهریه غیر از یک سکه و سایر حقوق مالی و جدایی 6 ساله زوجین دادنامه بدوی صادره از شعبه --- دادگاه خانواده قرچک را نقض و حکم به الزام زوج به طلاق زوجه صادر نموده است. اقای ا. ک. ن. از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن لایحه ایشان و پاسخ وکیل زوجه ا. م. ز. در زمان شور قرائت می‌گردد.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. تولیت عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- 1400/12/11 فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.

رای شعبه

فرجامخواهی اقای ا. ک. ن. نسبت به دادنامه شماره --- مورخه 1400/12/11 صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران که به موجب ان با نقض دادنامه بدوی صادره از شعبه سوم دادگاه خانواده قرچک حکم به الزام فرجامخواه به طلاق فرجامخوانده صادر گردیده وارد و موجه نمیباشد. و دادنامه فرجامخواسته با توجه به سوی رفتار زوج مستند به محکومیت کیفری وی به اتهام ضرب و جرح زوجه و مفارقت جسمانی طولانی زوجین و اعلام کراهت زوجه با بذل حقوق مالی و مهریه غیر از یک سکه و نظریه داوری برعدم سازش مطابق مقررات و موازین قانونی صادر و ایراد و اعتراض موجه و موثری که موجبات نقض دادنامه فرجامخواسته را مطابق مقررات مندرج در ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی ایجاب نماید. از ناحیه فرجامخواه ارایه نگردیده است. لذا مستندا به مواد 370 و 396 قانون مارالذکر با رد فرجامخواهی به عمل امده دادنامه فرجامخواسته را تایید و ابرام می‌نماید. /ا 401/4/1

شعبه پانزدهم دیوان عالی کشور

رییس شعبه: ج. ق. مستشار: س. م. تولیت