شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در جلسه مورخ 1394/6/30 با توجه به لزوم تغییر رویکرد و ایجاد اصلاحات برای استفاده و تقویت ظرفیت ها و پتانسیل های موجود گردشگری و با توجه به بند 1 ماده 1 و قسمت د بند 1 ماده 3 قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن به وزارت مسکن و شهرسازی، مصوبه 1387/3/13 خود را به شرح زیر اصلاح و تکمیل می نماید:
1- شورای عالی شهرسازی و معماری پس از استماع گزارش ساماندهی مناطق نمونه گردشگری، شیوهنامه سامان دهی مناطق نمونه گردشگری (پیوست) را تصویب و مقرر نمود شیوهنامه فوق جهت اجراء توسط دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری به کلیه مراجع مربوطه ابلاغ گردد و کلیه مراجع ملی و استانی موظفند مطابق مصوبه و شیوهنامه ابلاغی عمل نموده و استانداران محترم، نظارت بر حسن اجرای این مصوبه را عهده دار میباشند.
2- مصوبه جلسات شورای عالی مورخ 1393/10/22 و 1394/2/14 با ابلاغ شیوهنامه ساماندهی مناطق نمونه لغو و مصوبه 1394/6/30 جایگزین آن میگردد.
3- کلیه پیشنهادات جدید در خصوص ایجاد مناطق نمونه گردشگری ارائه شده توسط سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری قبل از تصویب در هیات محترم دولت به منظور بررسی اثرات کالبدی ناشی از آنها به تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران برسد و همچنین به منظور ایجاد هماهنگی و تدقیق تصمیمات متخذه در خصوص ایجاد مناطق گردشگری، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، بازنگری انواع مناطق گردشگری و آییننامه های مرتبط با آن را به شورای عالی ارائه و سپس جهت تصویب نهایی با استناد به بند 1 ماده 2 قانون تاسیس شورای عالی، به هیات دولت پیشنهاد نماید.
4- گزارشی از انواع تاسیسات گردشگری (مطابق آییننامه ایجاد، اصلاح، تکمیل، درجه بندی و نرخ گذاری تاسیسات گردشگری و نظارت بر آنها، مصوب 1394/6/4 هیات وزیران) و گردش کار آنها توسط سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری طی مدت دو ماه به شورای عالی شهرسازی و معماری ارائه گردد.
5- با تهیه و تصویب آییننامه نحوه تشکیل و اداره مناطق نمونه گردشگری، شیوهنامه سامان دهی مناطق نمونه گردشگری لغو میگردد. چنانچه تا یک سال آییننامه فوق به تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری نرسید، لازم است مجدداً شیوهنامه ساماندهی مورد بازنگری قرار گیرد.
6- پیگیری های حقوقی لازم جهت الزام آوری اجرای این شیوهنامه با هماهنگی دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری و سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در تعامل با دیوان عدالت اداری صورت پذیرد.
در ضمن بر ضرورت دقت در اجراء و تکمیل فرایند گردش کار مناطق نمونه گردشگری و نظارت استانداری ها و سایر بخش های مرتبط تاکید میگردد.
مراتب جهت استحضار، صدور دستور انعکاس و اقدام اعلام میشود.
معاون معماری و شهرسازی و دبیر شورای عالی معماری و شهرسازی - پیروز حناچی
شیوهنامه ساماندهی مناطق نمونه گردشگری شهریور 1394
مناطق نمونه گردشگری:
مناطقی هستند که در جوار و یا محدوده جاذبه های تاریخی، فرهنگی، مذهبی، طبیعی و یا مکانهایی که دارای پتانسیل و ظرفیت ایجاد تاسیسات گردشگری و به منظور ارائه خدمات به گردشگران توسط بخش غیر دولتی تاسیس و اداره میشوند.
(مطابق آییننامه اجرایی نحوه تشکیل و اداره مناطق نمونه گردشگری مصوب 1384)
الف - تعیین تکلیف مناطق نمونه گردشگری بر اساس معیار سرمایه گذار
1- موافقتنامه های تاسیس کلیه مناطقی که فاقد سرمایه گذار میباشند در این مرحله لغو می گردند و لغو مصوبه آنها از طرف شورای عالی شهرسازی و معماری با رعایت مفاد بند 6 قسمت ه پیشنهاد میگردد.
2- کلیه مناطقی که دارای سرمایه گذار و موافقتنامه تاسیس میباشند، لیکن به هر دلیل اهلیت سرمایه گذار تعیین و تایید نشده و یا محل تردید و سوال میباشد، در این مرحله متوقف و موکول به تدوین ضوابط جدید از طرف سازمان میراث میگردد. مرجع تعیین کننده اهلیت سرمایه گذار در این مرحله صرفاً سازمان میراث میباشد.
3- کلیه مناطقی که دارای سرمایه گذار اهل هستند:
3.1. چنانچه از زمان صدور موافقتنامه تاسیس آنها بیش از سه سال گذشته باشد و طرح مطالعاتی مربوط ارائه نشده باشد و یا فاقد پیشرفت فیزیکی متناسب با برنامه زمان بندی طرح مطالعاتی باشد، ظرف مدت یک ماه توسط سازمان میراث مجدداً به شرح زیر مورد بررسی قرار گرفته و در صورت تایید و تمدید موافقتنامه، مجاز به طی مراحل بعدی خواهند بود:
3.1.1. بررسی مجدد اهلیت سرمایه گذار در زمان حال.
3.1.2. اخذ موافقت سایر سازمانهای مرتبط حداکثر ظرف مدت شش ماه.
3.1.2.1. چنانچه سازمانهای ذیربط در زمان مقرر نسبت به تعیین تکلیف اقدام لازم را به عمل نیاورند، اعلام نظرهای قبلی آنها ملاک عمل خواهد بود.
3.1.2.2. ملاک اهلیت مالی سرمایه گذار در حال حاضر بر اساس ضوابط سازمان میراث ارائه مدارک دال بر وجود نقدینگی برای انجام حداقل 20 % از طرح پیشنهادی میباشد.
تبصره - حداقل نقدینگی مذکور شامل وامهای دریافتی نمیباشد.
3.2. چنانچه از زمان صدور موافقتنامه تاسیس آنها بیش از سه سال گذشته و هیچگونه پیگیری از جانب سرمایه گذار در راستای طرح منطقه نمونه گردشگری صورت نگرفته باشد، کلیه مجوزها و موافقتنامه ها لغو میگردد و چنانچه اراضی مربوطه دولتی و از منابع طبیعی باشد به دولت مسترد گردد. این بند شامل کلیه مناطق نمونه گردشگری میگردد.
3.3. چنانچه سرمایه گذار مطابق برنامه زمان بندی پیگیری های لازم را انجام داده است اما دستگاههای ذیربط به دلایل گوناگون پاسخ نداده اند:
3.3.1. در صورتی که موضوع منوط به تدوین دستورالعمل بخشی و تفاهم میانبخشی میباشد، بخش های مربوطه موظفند حداکثر ظرف مدت سه ماه پس از تصویب این شیوهنامه نسبت به اعلام دستورالعمل بخشی و تهیه تفاهمات اجرایی میان بخشی اقدام نموده و بر اساس آن نسبت به تعیین تکلیف مناطق عمل نمایند.
3.3.1.1. چنانچه در مهلت تعیین شده دستورالعمل های فوق الذکر تهیه نشده باشد، سازمان میراث موضوع را به دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری اعلام تا نسبت به موضوع اتخاذ تصمیم گردد.
3.3.1.2. بدیهی است در فاصله زمانی مذکور موضوع کلیه مناطق مشمول بند 3.3 مسکوت خواهد ماند.
3.4. کلیه موافقتنامه های مربوط به سرمایه گذارانی که اراضی منطقه گردشگری آنها در عرصه های خاص نظیر عرصه های ذخیره گاه جنگلی و مرتعی، عرصه های ذخیره گاه انرژی، اراضی مستحدثه ساحلی، مناطق چهارگانه و مراکز حساس زیست محیطی، نقاط امنیتی، تداخل با خطوط راه آهن و خطوط انتقال نیرو و انرژی، اراضی حاشیه سدها، تالابها و سایر موارد خاص قرار دارند، لغو گردیده و از لیست مناطق نمونه گردشگری حذف میشوند.
ب - تعیین تکلیف مناطق نمونه گردشگری بر اساس معیار طرح جامع
1- دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری موظف است حداکثر ظرف مدت یکماه دستورالعمل نحوه بررسی طرح جامع مناطق نمونه گردشگری در کمیته های فنی و تخصصی شورای عالی را به سازمان میراث و استانداریها اعلام نماید.
2. در صورتی که سرمایه گذار، طرح جامع منطقه نمونه گردشگری را بر اساس دستورالعمل مذکور در بند ب-1 تهیه و به تصویب مراجع استانی رسانده، طرح مذکور میبایست در فرآیند بررسی و تصویب شورای عالی قرار گیرد. با توجه به توقف چندین ماهه طرحها، دبیرخانه شورای عالی تمهیدات لازم به منظور تسریع در روند بررسی آنها را پیش بینی نماید.
3. مناطق نمونه گردشگری دارای سرمایه گذار و واجد طرح که در عرصه های خاص مذکور در بند الف 3.4 قرار دارند و دستگاههای مربوطه فعالیت مشروط آنها را تایید نموده اند، میتوانند طرح خویش را پس از اعلام دستورالعمل های بند الف 1.3.3 و طی مراحل استانی به دبیرخانه شورای عالی ارسال نمایند.
3.1. چنانچه دستگاههای مربوطه این طرحها را مغایر با ضوابط و مقررات خویش اعلام نمایند موافقتنامه تاسیس این مناطق - در هر مرحله ای که هستند - لغو میگردد.
4. موافقتنامه تاسیس مناطق نمونه گردشگری که دارای طرح جامع میباشند اما عملکرد سرمایه گذار بر اساس طرح و با اعلام نظر سازمان میراث، مثبت نمیباشد، لغو میگردد.
5. موافقتنامه تاسیس کلیه مناطق فاقد طرح جامع در این مرحله مسکوت و بر اساس آییننامه های جدید مصوب نسبت به ادامه کار آنها اعلام نظر خواهد شد.
ج - تعیین تکلیف مناطق نمونه گردشگری بر اساس معیار مالکیت اراضی
1. موافقتنامه تاسیس کلیه مناطق نمونه گردشگری که واگذاری اراضی در آنها ممنوعیت قانونی دارد، لغو میگردد و لغو مصوبه از طرف شورای عالی شهرسازی و معماری به هیات دولت پیشنهاد میگردد.
2.موافقتنامه تاسیس کلیه مناطق نمونه گردشگری که طرح جامع آنها تهیه و به تصویب رسیده و اراضی ملی نیز واگذار شده بر اساس بندهای زیر تعیین تکلیف خواهد شد:
1.2.در صورتی که سرمایه گذار هیچ گونه اقدام موثری بر اساس برنامه زمان بندی انجام نداده است، موافقتنامه لغو و اراضی واگذار شده پس از طی مراحل قانونی به دولت عودت داده خواهد شد.
2.2. در صورتی که سرمایه گذار مرتکب اقدام مغایر طرح مصوب شده است موافقتنامه لغو و اراضی واگذار شده پس از طی مراحل قانونی به دولت عودت داده خواهد شد. علاوه بر آن کلیه خسارات ناشی از آسیبهای حادث شده وفق ضوابط ملاک عمل میبایست جبران گردد.
3. برای مناطق نمونه گردشگری که طرح آنها به تصویب رسیده و بخشی از اراضی آن مشمول اراضی بند الف 3.4 میشود، سازمان میراث فرهنگی مکلف است نسبت به لغو موافقتنامه اقدام و در صورت تقاضای سرمایه گذار، موافقتنامه جدید بر اساس مساحت اراضی بدون معارض و مطابق ضوابط در اسرع وقت صادر نماید.
د - تعیین تکلیف مناطق نمونه گردشگری بر اساس معیار انطباق با طرحهای فرادست
1. طرح کلیه مناطق نمونه گردشگری که شرایط بندهای الف، ب، ج را دارا بوده و با طرحهای فرادست انطباق داشته باشند در اولویت بررسی شورای عالی قرار خواهند گرفت.
2. کلیه مناطق نمونه گردشگری که شرایط بندهای الف و ب و ج را دارا بوده ولی با طرحهای فرادست انطباق ندارند، پس از استعلام از دبیر شورای عالی مورد بررسی و اعلام نظر قرار خواهند گرفت.
ه- - ملاحظات
1. کلیه معیارهای چهارگانه ارائه شده در عرض یکدیگر بوده و طرح مناطق نمونه گردشگری صرفاً با داشتن همه شرایط قابلیت بررسی در کمیته های فنی شورای عالی را خواهند داشت.
2. کلیه مناطق نمونه گردشگری که طرح آنها مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری را دارند و جزء 1168 منطقه نمونه گردشگری موضوع مصوبه شورای عالی میباشند، نیز مشمول این شیوهنامه خواهند بود.
3. هرگونه برنامه توسعه در مناطق نمونه گردشگری که بر اساس شیوهنامه حاضر دارای ایراد و اشکال میباشند، متوقف و ادامه فعالیت توسعه ای آنها منوط به اخذ مصوبه نهایی از شورای عالی شهرسازی و معماری ایران میباشد.
4. صدور موافقتنامه تاسیس منطقه نمونه گردشگری جدید صرفاً منوط به تهیه و تصویب آییننامه های مربوطه توسط مراجع ذیربط میباشد.
5. رعایت این شیوهنامه درباره 1168 منطقه نمونه گردشگری مصوب، برای کلیه دستگاهها و سازمانهای مرتبط در سراسر کشور الزامی است و در صورت تخلف از مفاد این شیوهنامه، با متخلف برابر موازین قانونی عمل خواهد شد.
6. کلیه مناطقی که موافقتنامه تاسیس آنها در این مرحله لغو شده و فاقد تعارض قانونی میباشند، میتوانند به عنوان پتانسیل های موجود، پس از تهیه و تصویب آییننامه های مربوطه از طرف سازمان میراث به متقاضیان معرفی شوند.
7. کلیه قوانین و مقررات مصوّب مجلس شورا و یا هیات دولت که به نحوی از انحاء در بررسی مناطق نمونه گردشگری ذیمدخل باشند، لازم الرعایه خواهند بود.