هیات وزیران در جلسه مورخ 1365/2/10 بنا به پیشنهاد شماره 62993/8/96 /11 مورخ 1364/5/9وزارت ارشاد اسلامی به استناد ماده 17 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب 1363/10/2 مجلس شورای اسلامی آییننامه اجرایی این قانون را به شرح زیر تصویب نمودند:
ماده 1 - منظور از کلمه سازمان در این آییننامه سازمان حج و اوقاف و امور خیریه است.
ماده 2 - اداره حج و اوقاف و امور خیریه هر حوزه امور مربوط به همان حوزه را انجام خواهد داد و در صورتی که رقبات یک موقوفه در حوزه های مختلف واقع شده باشد اداره حج و اوقاف و امور خیریه محل مصرف مسئول رسیدگی به بودجه و حساب موقوفه خواهد بود و ادارات حج و اوقاف و امور خیریه محل وقوع رقبات دیگر اینگونه موقوفات به سایر امور رقبات واقع در همان حوزه رسیدگی می نمایند. در صورتی که موقوفه دارای رقبات متعدد و در حوزه های مختلف واقع و مصرف هر رقبه در همان حوزه باشد، رسیدگی به بودجه و حساب و اداره موقوفه به عهده اداره حج و اوقاف و امور خیریه همان حوزه میباشد.
تبصره - چنانچه در مورد این صلاحیت ابهام و اختلافی بین ادارات حج و اوقاف و امور خیریه پیش بیاید نظر سرپرست سازمان معتبر است.
ماده 3 - اداره امور اماکن مذهبی اسلامی از قبیل بقاع متبرکه و غیره به جزآنچه که در تبصره 2 ماده 1 قانون استثناء شده و اماکنی که برای اداره آنها ترتیب خاصی داده نشده است به عهده ادارات حج و اوقاف و امور خیریه بوده و میتوانند برابر ماده 5 قانون و تبصره های ذیل آن و آییننامه مربوطه، اشخاصی را به عنوان هیات امناء انتخاب نمایند.
تبصره - عرصه و اعیان مساجد، مدارس، علوم دینی و تکایا رقبه موقوفه است ولی ادارات حج و اوقاف و امور خیریه در شئون داخلی آنها از قبیل تعیین امام جماعت و انجام مراسم مذهبی دخالت نخواهند داشت.
ماده 4 (اصلاحی 1382/08/04)- ادارات اوقاف و امور خیریه در مورد موقوفات خاصه که فاقد متولی منصوص بوده و یا به تشخیص سازمان معتمد یا محل وثوق نباشند، به منظور رعایت مصلحت وقف و بطون لاحقه، با تشخیص و اجازه نماینده ولی فقیه و تا زمان رفع مانع نسبت به اداره امور موقوفه اقدام خواهند کرد.
ماده 5 (اصلاحی 1382/08/04)- در موقوفات (اعم از عام و خاص)، موضوع قسمت اخیر بند (1) ماده (1) قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه در صورت اختلاف موقوف علیهم و همچنین در موارد تعدی و تفریط متولی و ناظر یا به خطر افتادن مصالح بطون لاحقه طبق ماده (7) قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه بنا به درخواست ادارات اوقاف و امور خیریه و تشخیص شعبه تحقیق و حکم دادگاه تعیین تکلیف و اقدام خواهد شد.
ماده 6 - اداره امور موسسات و انجمنهای خیریه ای که از طرف دولت و یا سایر مراجع ذیصلاح به عهده سازمان یا واحدهای تابعه گذاشته شده یا میشود طبق اساسنامه های مصوبه هر یک خواهد بود و در مورد سایر موسسات خیریه با توجه به قانون مالیاتهای مستقیم چنانچه موسسات مذکور جهت مفاصا حساب مالیاتی یا به هر جهت دیگری که احتیاج به گواهی داشته باشند مراجعه نمایند ادارات حج و اوقاف و امور خیریه میتوانند نحوه عملکرد اینگونه موسسات را بررسی نموده و در صورت تایید گواهی صادر نمایند.
تبصره - گواهی فوق به موسسات خیریه ای داده خواهد شد که در اساسنامه آنها پیش بینی شده باشد در صورت انحلال موسسه اموال و دارائی آن با اجازه نماینده ولی فقیه صرف امور خیریه گردد.
ماده 7 - ادارات حج و اوقاف و امور خیریه موظفند گورستانهای متروکه موقوفه واقع در حوزه عمل خود را مشخص و در صورتی که فاقد متولی باشد با توجه به موقعیت آنها برنامه های متناسب وفق موازین شرعی در امور خیریه جهت بهره برداری از آنها تنظیم و به سازمان پیشنهاد نمایند تا با تصویب سرپرست سازمان به مرحله اجراء گذاشته شود.
ماده 8 - اداره کل تحقیق سازمان وظائفی را که طبق قانون بر عهده دارد به وسیله شعب حقوقی و حسابرسی انجام خواهد داد طرز تشکیل و رسیدگی و وظائف شعب تحقیق بر طبق آییننامه مربوطه خواهد بود.
ماده 9 - متولی، امین موقوفه بوده و موظف است مطابق قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه و سایر قوانین و مقررات مربوطه و در صورت ابهام و یا فقدان مقررات خاص طبق احکام شرع و با عنایت کامل به مندرجات وقفنامه موقوفه تحت تولیت خود را اداره کند و در حفظ عین، منافع، حقوق و حدود موقوفه اقدام و در اجرای نیات خیر واقف کوشش نماید.
ماده 10 - متولیان موظفند در اسرع وقت نسبت به ثبت رقبات تحت تولیت خود مبادرت نمایند و همچنین در مواردی که از طرف اشخاص تقاضای ثبت موقوفه به عنوان ملک بشود اعتراض و در مراجع صالحه اقامه دعوی بنمایند و در مواردی که موقوفه به نحوی از انحاء بدون مجوز شرعی به ملکیت اشخاص درآمده با رعایت ماده واحده قانون ابطال اسناد فروش رقبات، آب و اراضی موقوفه مصوب 28 /1 /63 و آییننامه اجرایی آن نسبت به احیای موقوفه اقدام و ادارات حج و اوقاف و امور خیریه محل را در جریان اقدامات خود قرار دهند تا همکاری لازم معمول گردد.
تبصره 1 - متولیان موظفند در اجرای ماده 9 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه و تبصره ذیل آن به هنگام طرح هر گونه دعوی یا اعتراض بر ثبت، نسخه ای از دادخوست یا اعتراض نامه تنظیمی را به ادارات حج و اوقاف و امور خیریه محل تسلیم و رسید دریافت دارند تا ادارات مذکور دراین قبیل موارد برای حفظ حقوق موقوفه جریان دعوی را مستمراً مراقبت و در صورت لزوم در دعوی مطروحه وارد و در جهت حفظ حقوق وقف اقدام نمایند.
تبصره 2 - ادارات حج و اوقاف و امور خیریه مکلفند در صورتی که متولیان نسبت به تقاضای ثبت و اعتراض بر ثبت و اقامه دعوی پیگیری آن در مواعد قانونی به وظایف خود عمل ننمایند برای حفظ حقوق وقف در موعد قانونی راساً نسبت به موارد مذکور اقدام نمایند.
تبصره 3 - سازمان و موقوفات عام و اماکن مذهبی اسلامی، مدارس علوم دینی و موسسات و بنیادهای خیریه به موجب تبصره ذیل ماده 9 قانون تشکیلات واختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه از پرداخت مخارج و هزینه های دادرسی و همچنین از پرداخت حق الثبت و بقایای ثبتی و هزینه های اجرایی معاف میباشند.
ماده 11 (اصلاحی 1384/04/15)- به منظور رعایت مصلحت وقف و بهره برداری صحیح باید رقبات موقوفه را با توجه به مفاد وقفنامه و قوانین مربوطه و با جلب نظر کارشناس رسمی یا خبره محلی و رعایت شرایط زیر از طریق مزایده به اجاره واگذار نمود:
الف - خسارات احتمالی حتی الامکان به عهده مستاجر باشد
ب - از مستاجر باید ضامن معتبر و یا وثیقه مناسب برای تادیه حقوق موقوفه و تخلیه و تحویل آن در پایان مدت اخذ شود.
ج - حق انتقال مورد اجاره از طرف مستاجر به غیر حسب مورد موکول به موافقت کتبی متولی و ادارات حج و اوقاف و امور خیریه باشد، بدیهی است رعایت آییننامه نحوه وصول پذیره و اهدایی الزامی است.
د - مدت اجاره نباید بیش از ده سال باشد مگر با جلب موافقت سرپرست سازمان.
ه- - از پیشنهاد دهندگان برابر ده درصد قیمت پایه ای که با نظر کارشناس یا خبره برای انجام مزایده تعیین میشود به عنوان سپرده اخذ شود.
و - حداقل مال الاجاره براساس نظر کارشناس رسمی یا خبره محلی و به نرخ عادله روز و سایر شرایط لازم در آگهی مزایده قید گردد.
ز - اجارهنامه باید رسمی باشد و در مواردی که تنظیم اجارهنامه رسمی میسر نیست قرارداد تنظیم گردد.
تبصره 1 (اصلاحی 1403/03/02)- در مورد رقباتی که درآمد سالیانه آنها تا «یک پنجم نصاب معاملات کوچک، موضوع ماده (3) قانون برگزاری مناقصات مصوب 1383» میباشد مزایده الزامی نیست، مشروط بر اینکه میزان اجاره از طرف کارشناس رسمی یا خبره محلی با توجه به نرخ عادله روز تعیین شده باشد.
تبصره 2 - آگهی مزایده باید متضمن شرایط مذکور در ماده قبل و هرگونه اطلاعات باشد و در یکی از روزنامه های کثیر الانتشار محلی نیز منتشر شود، فاصله انتشار آگهی تا تاریخ قرائت پیشنهاد ها کمتر از 15 روز و بیشتر از 30 روز نخواهد بود.
ماده 12 (اصلاحی 1391/03/07)- در موقوفاتی که عرصه و اعیان آنها وقف است، اعطای حق تملک اعیان به مستاجر ممنوع میباشد. در موارد استثنایی، تملک اعیان مستحدثه به وسیله مستاجر در قبال پرداخت پذیره با رعایت قوانین و مقررات مربوط و با پیشنهاد متولی و ادارات اوقاف و امور خیریه و تایید نماینده ولی فقیه و سرپرست سازمان مجاز است و این موضوع در مورد باغهای موقوفه و همچنین در مورد موقوفات خاص نیز جاری است.
ماده 13 - اجاره اراضی و رقبات بلامعارض موقوفه مورد نیاز وزارتخانه ها و موسسات وابسته و نهادهای انقلاب اسلامی با رعایت صلاح و غبطه وقف بر اساس نظر کارشناس رسمی یا خبره محلی و بر مبنای نرخ عادله روز بدون انجام مزایده و با رعایت آییننامه نحوه وصول پذیره و اهدایی مجاز است و در موارد دیگر بارعایت مصالح وقف و یا تصویب سرپرست سازمان و بر مبنای نظریه کارشناس رسمی یا خبره محلی و به نرخ عادله روز انجام مزایده الزامی نخواهد بود.
ماده 14 - کمیسیون مزایده از مسئول اداره حج و اوقاف و امور خیریه، نماینده اداره امور اقتصادی و دارائی محل و متولی موقوفه تشکیل میشود، در صورتی که موقوفه بدون متولی باشد نماینده دادستان عمومی شهرستان در جلسه شرکت خواهد نمود.
تبصره 1(اصلاحی 1394/08/17)- در مواردی که پیشنهادی نرسیده و یا پیشنهادهای واصله به نظر کمیسیون مزایده یا متولی قانونی مخالف مصالح وقف تشخیص داده شود، مزایده یکبار دیگر تجدید میشود و در صورت تکرار وضعیت اولیه، تکلیف موضوع در موقوفات غیرمتصرفی با متولی قانونی موقوفه و در موقوفات متصرفی به وسیله اکثریت اعضای کمیسیون مذکور تعیین خواهد شد. در این مورد، نظر مخالفین در صورتجلسه درج میگردد.
تبصره 2 - در مورد آن قسمت از باغات موقوفه که فروش سر درختی آنها از طریق دید بحال موقوفه مفید باشد میتوان فروش را منحصر به یک فصل و مزایده را بر طبق عرف و عادات محل و با نظر کارشناس یا خبره محلی به طور حضوری انجام داد.
تبصره 3(اصلاحی 1394/08/17)- در صورت تساوی پیشنهاد های واصله، برنده مزایده در موقوفات غیر متصرفی با نظر متولی موقوفه و در موقوفات متصرفی با نظر اکثریت اعضای کمیسیون تعیین خواهد شد.
تبصره 4 - رقبات موقوفات مشمول قانون ابطال اسناد فروش رقبات، آب و اراضی موقوفه برابر آییننامه اجرایی آن به اجاره واگذار میشود.
ماده 15 - اراضی موقوفه مشمول قانون ابطال اسناد فروش رقبات، آب و اراضی موقوفه که در محدوده خدمات شهری واقع شده و در حال حاضر کاربری زراعی ندارد با تایید مقامات ذیصلاح و تامین پرداخت حقوق مکتسبه زارعین صاحب نسق طبق مفاد این آییننامه برای امور ساختمانی مجاز به اجاره واگذار خواهد شد.
ماده 16 - متولی موظف است نسبت به وصول مطالبات موقوفه و نیز برای روشن نمودن وضع موقوفه در اجرای قانون ابطال اسناد فروش رقبات، آب و اراضی موقوفه به موقع اقدام کند.
ماده 17 - متولیان و ادارات حج و اوقاف و امور خیریه مکلفند اقدامات خود را نسبت به اجرای مواد یک و چهار لایحه قانونی تجدید قرارداد و اجاره املاک و اموال موقوفه و تجدید انتخاب متولیان و امناء و نظار اماکن متبرکه مذهبی و مساجد مصوب 1358/2/4 شورای انقلاب اسلامی ایران همچنان به منظور احقاق حقوق موقوفات پیگیری نمایند.
ماده 18 - وجوه حاصل از ضبط سپرده های مزایده موقوفات و اماکن مذهبی به حساب همان موقوفه یا مکان مذهبی واریز خواهد شد.
ماده 19 - مخارج هر موقوفه به شرح زیر است:
الف - هزینه های مربوط به حفظ عین و بقاء موقوفه و فراهم نمودن موجبات آبادانی رقبات آن.
ب - تعمیرات جاری و هزینه های مربوط به بهره برداری از آن.
ج - مالیات و عوارض و حق التولیه و حق النظاره و مخارج ثبتی و محاکماتی در صورت شمول.
د - مصارف مقرر در وقف نامه و یا سیره جاریه.
تبصره 1 - اعتبارات بند ج به وسیله متولی به مصرف میرسد ولی در مورد مصرف اعتبارات بندهای الف، ب، د اطلاع اداره حج و اوقاف و امور خیریه لازم است، مگر در موقوفات منصوص التولیه در صورتی که مظنه تعدی و تفریط متولی نباشد.
تبصره 2 - آنقسمت از مخارج بند «د» که تحصیل اسناد هزینه مقدور نباشد گواهی لازم با ذکر علت، نوع و مشخصات هزینه با امضای مسئول اداره محل و متولی و متصدیان امور مالی حسب مورد تنظیم خواهد شد.
ماده 20(اصلاحی 1382/08/04)- در موقوفاتی که دارای متولی منصوص و قادر به انجام وظائف شرعی و قانونی نمیباشند، متولی موظف است بودجه فردی موقوفات و اماکن مذهبی که حاوی مشخصات رقبات و ریز ارقام درآمد و هزینه، موجودی، بدهی و مطالبات میباشد را حداکثر در سه ماهه آخر هر سال برای سال آتی، طبق مدلول وقف نامه و مطابق نمونه ای که سازمان معین می نماید، در پنج نسخه به اختلاف مورد، به شرح زیر تنظیم نماید:
الف - ادارات اوقاف و امور خیریه، بودجه موقوفات متصرفی را ظرف مدت یک ماه از تاریخ تنظیم به اداره کل اوقاف و امور خیریه استان مربوط ارسال می نمایند تا در صورتی که طبق مقررات و مدلول وقف نامه یا سیره جاریه تنظیم شده باشد، تایید و در غیر این صورت جهت رفع نقص اعاده نماید.
ب - موقوفاتی که متولیان آنها در مظان تعدی و تفریط قرار دارند و با رعایت طرح توجیهی شماره 5931 /120 مورخ 1369/7/23 و مجوز مورخ 1369/8/7 مقام معظم رهبری با نظارت سازمان اوقاف و امور خیریه اداره میشوند متولی مربوط بودجه تنظیمی را ظرف یک ماه برای بررسی و تایید به اداره اوقاف و امور خیریه محل تسلیم می نماید.
تبصره 1(اصلاحی 1382/08/04)- یک نسخه از بودجه های تایید شده در موقوفات غیرمتصرفی - موضوع بند (ب) - به متولی و در موقوفات متصرفی به حسابداری و یک نسخه به اداره اوقاف و امور خیریه محل و یک نسخه به اداره کل اوقاف و امور خیریه استان مربوط و یک نسخه به اداره تحقیق مربوط و یک نسخه به سازمان ارسال خواهد شد و سازمان نیز به نوبه خود بودجه های واصله را مورد رسیدگی قرار داده و انطباق و یا عدم انطباق آن را با وقف نامه و مقررات و دستورالعملهای صادره به اداره اوقاف و امور خیریه محل اعلام می دارد.
تبصره 2(اصلاحی 1382/08/04)- موقوفاتی که دارای متولی منصوص و قادر به انجام وظائف شرعی و قانونی هستند از تسلیم بودجه به ترتیب یاد شده مستثنا میباشند، مگر آنکه طبق نظر شعب تحقیق و حکم دادگاه فاقد شرایط مذکور یا مشمول بند (ب) این ماده شوند. این متولیان در هر حال به منظور تنظیم امور مالیاتی طبق قانون مالیاتهای مستقیم و آیین نامه و ضوابط مربوط جهت اخذ گواهی و مفاصا حساب عملکرد سالیانه موقوفه اقدام خواهند کرد.
تبصره 3(اصلاحی 1382/08/04)- موقوفات و اماکنی که از طرف سازمان دارای امنای منصوب هستند در حکم متصرفی بوده و امنای مذکور در تنظیم بودجه با ادارات حج و اوقاف و امور خیریه همکاری خواهند نمود.
ماده 21(اصلاحی 1382/08/04)- در مورد تعمیر و عمران موقوفات و تامین و انجام هزینه های مورد نیاز به ترتیب زیر اقدام خواهد شد:
الف - در موقوفاتی که واقف درصدی از درآمد را برای تعمیر و امور عمرانی پیش بینی کرده باشد طبق نیات واقف عمل خواهد شد.
ب - در سایر موارد برای انجام تعمیرات و عمران موقوفات با رعایت ماده (6) قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه از درآمد موقوفه هزینه های لازم تامین و پرداخت خواهد شد.
ج - ادارات اوقاف و متولیان میتوانند در صورتی که مغایر وقف نامه نباشد از طرق دیگر نظیر اخذ وام نیز برای این منظور استفاده نمایند.
ماده 22(اصلاحی 1382/08/04)- در صورتی که منابع مذکور در ماده (21) و عواید یک ساله موقوفه برای تعمیر یا بازسازی آن تکافو ننماید متولیان و ادارات اوقاف و امور خیریه و امنا میتوانند درآمد دو یا چند سال موقوفه را به اضافه عواید موجود به مصرف برسانند.
تبصره (الحاقی 1382/08/04)- حکم این ماده، همچنین حکم ماده (21) این آیین نامه در مورد اماکن مذهبی اسلامی با رعایت مقررات مربوط به این اماکن نیز جاری است.
ماده 23 - مطالبات و صرفهجوییهای سالهای قبل هر موقوفه به عنوان درآمد خالص در بودجه هر سال منظور خواهد شد و چنانچه قبلاً حقالتولیه وحقالنظاره از این مبلغ دریافت شده باشد، مجدداً احتساب نخواهد شد.
ماده 24(اصلاحی 1395/03/12)- با توجه به اینکه حفظ موقوفات از وظایف متولیان است و اموال وقف باید از اموال شخصی متولی جدا و متمایز باشد، متولیان و امنای موقوفات و اماکن متبرکه و ادارات اوقاف و امور خیریه محل مکلفند نسبت به ثبت و به روز رسانی اطلاعات جامع موقوفات و بقاع متبرکه از قبیل مشخصات کامل موقوفه و رقبات وقفی و متصرفین آن و نیات واقفین در بانک اطلاعات جامع موقوفات اقدام نمایند.
تبصره (اصلاحی 1395/03/12)- افتتاح حساب بانکی به نام موقوفات دارای متولی شرعی و همچنین اماکن متبرکه راساٌ توسط متولیان و یا با معرفی اداره اوقاف و امور خیریه در یکی از بانک ها انجام میشود. متولیان موظفند گزارشی از اطلاعات و عملیات بانکی خود را جهت ثبت در سامانه ارایه نمایند. این امر نباید موجب تحدید وظایف و سلب اختیارات شرعی و قانونی متولیان در دخل و خرج موقوفه و امضای اسناد مربوط گردد. حساب مذکور در مورد موقوفات و اماکن متصرفی که برای آنها امین یا امنایی منصوب شده است، با امضای مشترک امین یا امنا و رئیس اداره اوقاف و امور خیریه محل خواهد بود.
ماده 25 - ادارات تحقیق به موجب ماده 14 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مکلفند همه ساله از متولیان و امنای وقف و اماکن مذهبی و مدیران موسسات خیریه مشمول و نیز از ادارات حج و اوقاف و امور خیریه صورتحساب درآمد هزینه موقوفات و اماکن مذهبی و موسسات خیریه را مطالبه نمایند.
صورتحساب مزبور باید طبق فصول بودجه فردی سالانه موقوفه یا مکان مذهبی و یا موسسه خیریه حداکثر ظرف سه ماه بعد از ابلاغ در قبال اخذ رسید به اداره تحقیق و یا اداره حج و اوقاف و امور خیریه تسلیم شود، در صورتی که صورتحساب به اداره حج و اوقاف و امور خیریه تسلیم شده باشد اداره مزبور موظف است حداکثر ظرف مدت 10 روز صورتحساب مذکور را به اداره تحقیق مربوطه جهت رسیدگی و صدور مفاصا حساب ارسال دارند صورتحساب تسلیمی باید متضمن موارد زیر باشد:
1 - هر رقم از درآمد و هزینه باید حسب مورد دارای مدارک و اسناد هزینه معتبر باشد.
2 - مانده حساب درآمد و هزینه سال قبل باید در صورتحساب سالانه مزبور ملحوظ شود.
تبصره - ادارات تحقیق از متولیان منصوصی که در مظان تعدی و تفریط نباشند صورتحساب مطالبه نمی نماید.
ماده 26 - متولیان موظفند در اجرای ماده 6 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه و تبصره ذیل آن و با رعایت مواد 21 و 22 این آییننامه و استعداد محل در نگهداری و جلوگیری از خرابی و انهدام و در آبادی موقوفه اهتمام نمایند، به طوریکه حداقل هر پنج سال افزایش محسوسی درعایدات موقوفه حاصل شود.
ماده 27 - ادارات تحقیق موظفند همه ساله مفاصا حساب عملکرد سال قبل موقوفه را با رعایت ماده 25 این آییننامه صادر و حسب مورد به متولی یا امین و یا اداره حج و اوقاف و امور خیریه مربوطه تسلیم نمایند. در صورتی که عدم صدور مفاصا حساب ناشی از عمل متولی یا امین باشد شعب حسابرسی موارد تخلف را برای رسیدگی در جهت عزل یا ممنوعیت و یا ضم امین به شعب حقوقی تحقیق و برای برکناری امین به اداره حج و اوقاف و امور خیریه مربوطه اعلام خواهند داشت.
تبصره - شعب حسابرسی تحقیق اوقاف موظفند درآمد و هزینه کلیه موقوفاتی که اسناد آنها طبق ماده 25 این آییننامه به آنها ارجاع میشود پس از تکمیل پرونده ها حداکثر ظرف مدت یکماه رسیدگی و تکلیف آنها را مطابق آییننامه طرز تحقیق و رسیدگی در شعب تحقیق اوقاف روشن نمایند و با متخلفین برابر مقررات رفتار خواهد شد.
ماده 28 - ادارات تحقیق موظفند همه ساله با ملاحظه بودجه ها و صورتحسابهای ارسالی از طرف متولیان و هیئتهای امناء و ادارات حج و اوقاف و امور خیریه و موسسات مشمول چنانچه به موارد مختلف برخورد نمودند مدارک لازم را جمع آوری و برابر ماده 7 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه و تبصره های مربوطه اقدام نمایند در خصوص تخلف امناء مراتب توسط اداره حج و اوقاف و امور خیریه محل به سرپرست سازمان گزارش و کسب تکلیف خواهد شد.
ماده 29 - متولیان مکلفند همه ساله مالیات قانونی موقوفه را در صورت شمول پرداخت نمایند و در صورتی که بر اثر تعلل در پرداخت جریمه ای به آن تعلق گیرد باید شخصاً آن را جبران کنند.
ماده 30 - در مواردی که اداره امور موقوفه به حکم ولی فقیه یا قانون با سازمان است کلیه وظایف و مسئولیتهای متولی به عهده سازمان خواهد بود.
تبصره - هر نوع تخلفی که در مورد موقوفات غیر متصرفی موجب ممنوعیت و یا عزل متولی میشود در خصوص موقوفه متصرفی نیز تخلف محسوب و برابر مقررات اقدام خواهد شد.
ماده 31 - وجوه اهدایی به اماکن مذهبی اسلامی که جهت مشخصی برای مصرف آن تعیین نشده است و وجوه حاصل از فروش اموال منقول زائد بر احتیاج این قبیل اماکن با جلب نظر اداره حج و اوقاف و امور خیریه به وسیله هیات امناء و در مواردی که هیات امناء وجود نداشته باشد به وسیله ادارات حج و اوقاف و امور خیریه به ترتیبی که در ماده 5 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه و آییننامه آن مشخص است بمصرف خواهد رسید.
ماده 32 (اصلاحی 1391/03/07)- ادارات اوقاف و امور خیریه (در موقوفات متصرفی) و همچنین متولیان موقوفات عام و خاص (در موقوفات تحت تولیت خود) به منظور رعایت غبطه و مصلحت وقف و رفع مظنه تعدی و تفریط، موارد زیر را با رعایت قوانین و مقررات مربوط و با اطلاع و تایید نماینده ولی فقیه در سازمان، انجام خواهند داد:
1- فروش رقبات موقوفه و نحوه تبدیل آنها با رعایت موازین شرعی و قانونی.
2- اجاره بیش از ده سال
3- ترک مزایده در مورد اجاره رقبات مشمول مزایده
4- صلح و استرداد دعاوی موقوفه
5 - ارجاع اختلاف به داوری و انتخاب داور یا داوران
6 - نصب و عزل امنای موقوفات و بقاع متبرکه
تبصره (اصلاحی 1391/03/07)- سرپرست سازمان میتواند جهت بررسی و اظهارنظر مشورتی در خصوص مشکلات و مسائل فقهی، حقوقی و اوقافی هیئتی مرکب از افراد صاحب نظر را انتخاب و تعیین نماید.
ماده 33 - حق التولیه متولی و یا سازمان در قبال اعمال تولیت نسبت به موقوفات و همچنین حق النظاره ناظر اعم از شخص یا سازمان به میزان مقرر در وقفنامه خواهد بود و در صورتی که وقفنامه موجود نباشد و یا میزان حق التولیه و حق النظاره در آن معین نشده باشد حق التولیه به مقدار اجرت المثل معادل ده درصد درآمد خالص سالیانه و حق النظاره به مقدار اجرت المثل معادل پنج درصد همان درآمد خواهد بود.
تبصره 1 - در موارد استثنائی که درصد های مندرج در این ماده با توجه به وضعیت موقوفه متناسب و متعارف نباشد با تایید سرپرست سازمان کسر یا اضافه میشود.
تبصره 2 - در مواردی که سرپرست سازمان اعمال نظارت اشخاص یا ادارات حج و اوقاف و امور خیریه را در موقوفات غیر متصرفی ضروری تشخیص دهند اجرت المثل حق النظاره را نیز متناسباً تعیین خواهند نمود.
تبصره 3 - درآمد خالص موقوفه برابر هشتاد درصد درآمد کل خواهد بود.
ماده 34- حق التولیه یا اجرت المثل ادارات اوقاف و امور خیریه در تولیت اماکن مذهبی اسلامی، موضوع بند (2) و ذیل تبصره (2) ماده (1) قانون یاد شده، ده درصد عایدات خالص سالیانه هر یک از اماکن یاد شده میباشد و حق الزحمه هیات امناء به موجب آییننامه ماده (5) قانون مذکور تعیین میشود.
تبصره (اصلاحی 1391/05/15)-
سازمان عواید حاصل از حقالتولیه و حقالنظاره و همچنین هدایای مستقل را مطابق بودجهای که همه ساله تنظیم و به تصویب هیات دولت میرساند راساً مصرف خواهد نمود.
ماده 35 - ادارات حج و اوقاف و امور خیریه موظفند همه ماهه تراز عملیات دفتر روزنامه و کل را به انضمام مدارک و گزارش لازم به اداره امور مالی موقوفات جهت بررسی ارسال دارند.
ماده 36 - ثبت معاملات راجع به عین یا منافع موقوفات و بنیادها و موسسات خیریه و همچنین ثبت معاملات رقبات مربوط به اماکن متبرکه در دفاتر اسناد رسمی بدون موافقت سازمان ممنوع است و دفاتر اسناد رسمی مکلفند رونوشت اسناد راجع به وقف را ظرف ده روز پس از ثبت به ادارات حج و اوقاف و امور خیریه مربوطه ارسال دارند.
ماده 37 - ادارات ثبت مکلفند رونوشت مصدق اسناد مالکیت موقوفات، مساجد، تکایا، مدارس دینی و کلیه اماکن مذهبی ثبت شده و همچنین اساسنامه موسسات و بنیادهای خیریه واقع در حوزه عمل خود را به ادارات حج و اوقاف و امور خیریه محل تحویل نمایند.
ماده 38 - ادارات حج و اوقاف و امور خیریه و متولیان مکلفند اسناد و آگهیهای ثبتی مربوط به حوزه عمل خود را بررسی و برای حفظ عین و منافع موقوفات هر گونه اقدام لازم را معمول دارند.
ماده 39 - سازمان مکلف است دفاتر مخصوصی برای ثبت خلاصه اسناد وقفنامه های هر شهرستان تهیه و تنظیم نماید.
ماده 40 - متولیان و ادارات حج و اوقاف و امور خیریه موظفند نسبت به موقوفات مسلمی که به عنوان ملکیت تقاضای ثبت شده و در مدت قانونی اقدام به اعتراض نگردیده است برابر قانون ابطال اسناد فروش رقبات، آب و اراضی موقوفه و آییننامه مربوطه اقدام نمایند.
ماده 41 - متولیان و ادارات حج و اوقاف و امور خیریه میتوانند با عنایت به ماده 6 قانون برای احیاء حقوق وقف و دفاع از دعاوی مطروحه و مشاوره در امورحقوقی و ثبتی موقوفات در صورت لزوم وکیل یا وکلای دعاوی واجد شرایط را انتخاب نمایند.
تبصره - حق الوکاله و حق المشاوره با توجه به مصلحت و غبطه موقوفات از محل عواید وقف قابل پرداخت خواهد بود.
ماده 42 - در اجرای تبصره ماده 10 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف امور خیریه متولیان موظفند ظرف مدت 2 ماه از تاریخ اجرای قانون رونوشت مصدق اسناد مالکیت و وقفنامه های موجود را به ادارات حج و اوقاف و امور خیریه مربوط تسلیم و رسید دریافت دارند و در صورت عدم اقدام، ادارات حج و اوقاف و امور خیریه مکلفند به طریق اطمینان بخشی تکلیف قانونی آنان را ابلاغ و ضرب الاجلی که بیش از دو ماه نباشد برای انجام آن تعیین و در صورت استنکاف بدلیل وجود مظنه تعدی و تفریط مراتب را به اداره تحقیق جهت رسیدگی و صدور حکم لازم اعلام دارند.
ماده 43 - ثمن بیع وقف در صورت جواز بیع باید در حساب مخصوصی در بانک تودیع و یا جلب موافقت سرپرست سازمان و بر طبق ماده 90 قانون مدنی رقبه دیگری به نام همان موقوفه خریداری که عواید آن بر نهج وقفنامه سابق بمصرف خواهد رسید.
تبصره - بیع و تبدیل موقوفه طبق مواد 88 و 89 قانون مدنی با کسب موافقت کتبی سرپرست سازمان امکان پذیر خواهد بود و در صورتی که متولیان بر طبق مواد 88 و 89 قانون مدنی قصد بیع و تبدیل موقوفه را داشته باشند کسب موافقت سرپرست سازمان ضروری میباشد.
ماده 44 - سهام اوراق بهاداری که از محل ثمن موقوفات خریداری شده، در حکم عین موقوفه است و قابل انتقال نیست مگر در موارد تبدیل.
تبصره - ادارات حج و اوقاف و امور خیریه صورت مشخصات اوراق سهام موضوع این ماده و همچنین سایر سهام و اوراق موقوفه را در دفتر مخصوص ثبت ونگهداری خواهند کرد.
ماده 45 - در مواردی که ثمن بیع وقف تکافوی خرید رقبه مستقلی را ننماید سازمان میتواند با مشارکت چند موقوفه و نظر متولیان آنها رقبه واحدی خریداری و سهم هر موقوفه را به تناسب سرمایه آن تعیین نماید.
ماده 46 - از تاریخ اجرای این آییننامه احکام امنای موقوفات و اماکن مذهبی که بر مبنای مقررات سابق صادر شده است مورد بررسی و تجدید نظر قرار گرفته و در صورت رضایت از نحوه خدمات آنان پیشنهاد و انتصاب مجدد بلامانع است.
ماده 47(اصلاحی 1382/08/04)- اداره اثلاث باقیه، محبوسات، نذور، صدقات و سایر اموال موضوع بند (7) ماده (1) قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه که فاقد متولی یا متصدی بوده یا مجهول التولیه باشد، طبق مفاد بند (7) و تبصره (3) ماده (1) قانون مذکور با اذن ولی فقیه و یا نماینده ایشان اداره امور آنها به ادارات اوقاف و امور خیریه محل وقوع رقبات مذکور محول میشود.
تبصره - مقررات این آییننامه (در خصوص موقوفات عامه) در مورد محبوسات و اثلاث باقیه نیز تسری دارد.
ماده 48 (منسوخ 1403/04/24)- موسسات و بنیادهای خیریه در صورتی که بخواهند از معافیتهای مالیاتی مندرج در قانون مالیاتهای مستقیم استفاده نمایند باید قبلاً نظارت سازمان را جلب نمایند.
ماده 49 - ادارات حج و اوقاف و امور خیریه میتوانند در امور خیریه و موقوفات از اشخاص حقیقی و حقوقی قبول وصایت، نیابت، وکالت و تولیت نموده و صدقات جاریه و نذر های آنان را برابر نیات مربوطه عمل نمایند.
ماده 50 - متولیان و ادارات حج و اوقاف و امور خیریه به منظور بقاء عین رقبات و فراهم آوردن موجبات آبادانی آنها میتوانند با استفاده از وجوه بلا مانعی که بدین امر اختصاص داده میشود صندوق و یا شرکتی تاسیس نمایند.
تبصره - صاحبان سهام این صندوق و یا شرکت اشخاص حقیقی و یا حقوقی خواهند بود که سرمایه آن را تامین کرده اند.
ماده 51 (اصلاحی 1382/08/04)- درآمد موقوفات مجهول المصرف و موقوفاتی که به صورت مبرات مطلقه وقف شده باشند در صورت نداشتن متولی یا مجهول التولیه بودن با رعایت ماده (8) قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه طبق بودجهای که به تصویب سرپرست سازمان برسد توسط سازمان به مصرف خواهد رسید.
تبصره 1(اصلاحی 1382/08/04)- رسیدگی به صورتحساب بودجه مذکور و صدور مفاصا حساب سالانه به عهده سازمان خواهد بود.
تبصره 2(الحاقی 1382/08/04)- درآمد موقوفات مجهول المصرف و مبرات مطلقه که دارای متولی منصوص باشد توسط متولی در مطلق خیرات و مبرات به مصرف خواهد رسید.
ماده 52 - اداره کلیه امور مربوط به حج و زیارت توسط سازمان حج و اوقاف و امور خیریه وابسته به وزارت ارشاد اسلامی انجام میگردد و در اجرای آن سازمان موظف است هماهنگ با سیاست کلی دولت جمهوری اسلامی ایران اقدام و همه ساله برنامه های لازم را در زمینه برگزاری مراسم عبادی، سیاسی حج و عمره و زیارت اعتاب مقدسه و اماکن متبرکه خارج از کشور و اعزام زائران تهیه و به مورد اجراء در آورد.
تبصره - وزارتخانه ها، سازمانها و نهادهای ذیربط باید به منظور حسن انجام برنامه های حج و زیارت همکاری لازم را با سازمان معمول دارند.
ماده 53 - به منظور هماهنگی در انجام مراسم حج و زیارت اماکن متبرکه شورائی متشکل از افراد و نمایندگان ارگانهای زیر تشکیل میشود:
1 - نماینده مقام رهبری در امور حج و زیارت (در صورت معرفی).
2 - وزیر ارشاد اسلامی که ریاست شورا را به عهده خواهد داشت.
3 - سرپرست سازمان حج و اوقاف و امور خیریه.
4 - معاون سازمان در امور حج و زیارت.
5 - معاون امور بین الملل و زارت ارشاد اسلامی.
6 - وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران یا معاون معرفی شده از طرف مشارالیه.
7 - وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران یا معاون معرفی شده از طرف مشارالیه.
8 - دبیر کل هلال احمر جمهوری اسلامی ایران یا معاون معرفی شده از طرف مشارالیه.
9 - رئیس شهربانی جمهوری اسلامی ایران یا معاون معرفی شده از طرف مشارالیه.
10 - رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران یا معاون معرفی شده از طرف مشارالیه.
11 مدیر عامل شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران یا معاون معرفی شده از طرف مشارالیه.
تبصره 1 - جلسات شورا بدعوت وزیر ارشاد اسلامی و یا سرپرست سازمان حج و اوقاف و امور خیریه عنداللزوم تشکیل و تصمیمات متخذه با اکثریت آراء اتخاذ و در صورت تایید وزیر ارشاد اسلامی برای کلیه ارگانهای ذیربط لازم الاجراء میباشد.
تبصره 2 - مذاکرات و تصمیمات شورا به وسیله دبیر شورا که توسط وزیر ارشاد اسلامی تعیین و منصوب خواهد شد. در صورتجلسه ای منعکس و در صورت تصویب ابلاغ خواهد شد.
ماده 54 - اداره کلیه امور حج و زیارت تحت ریاست و هدایت و نظارت مستقیم سرپرست سازمان حج و اوقاف و امور خیریه بوده و میتواند تمام و یا قسمتی از اختیارات خود را در این مورد به معاون امور حج و زیارت سازمان تفویض نماید.
تبصره - معاون امور حج و زیارت سازمان نیز در صورت لزوم با مسئولیت خود میتواند برای مدت غیبت خود تمام و در سایر موارد قسمتی از اختیارات اجرایی را به مسئولین ادارات و یا افراد مورد نظر که در سازمان شاغل میباشند با تایید سرپرست سازمان تفویض نماید.
ماده 55 - سازمان موظف است به منظور پیشبرد امور حج و زیارت و فراهم نمودن موجبات رفاه حجاج و زائران و ایجاد تسهیلات لازم در زمینه برگزاری مراسم حج و زیارت تدابیری اتخاذ و با همکاری و همیاری سازمانها و نهادها و وزارتخانه های ذیربط برنامه هائی تنظیم نموده و به اجراء در آورد.
ماده 56 - انتخاب روحانیون و نظار و سرپرستان کاروانها بر اساس ضوابطی خواهد بود که توسط سازمان تهیه و به تصویب اعضای مندرج ردیف یک الی چهار موضوع ماده 53 خواهد رسید.
ماده 57 - سازمان میتواند به منظور تامین پرسنل ضروری در امور حج و زیارت از خدمت کارکنان بازنشسته دولت که صلاحیت آنان مورد تایید بوده و دارای تجربه کافی باشند استفاده نموده و حسب مورد آنان را به همکاری دعوت نموده و در قبال میزان کار و نوع خدمت و وظیفه ای که به آنان محول میشود پاداش مناسبی پرداخت نماید.
ماده 58 - بودجه اختصاصی سازمان در امور حج و زیارت که شامل ارقام درآمد وصولی از حجاج و زائران و هزینه های انجام شده در اجرای برنامه های حج و زیارت میباشد به موقع و همزمان با صدور دستورالعمل تنظیم بودجه عمومی از طرف معاونت حج و زیارت سازمان تهیه و پس از تایید سرپرست سازمان و تصویب وزیر ارشاد اسلامی بمورد اجراء گذاشته میشود.
تبصره (الحاقی 1368/03/20)- در سالهائیکه از اعزام حجاج ایرانی جهت انجام مراسم حج جلوگیری میشود بودجه اختصاصی سازمان از محل وجوه دریافتی متقاضیان حج و زیارت تامین و پس از تایید سرپرست سازمان و تصویب وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی مورد اجراء گذاشته خواهد شد.
تبصره (الحاقی 1374/06/01)- اموال منقول و غیرمنقولی که از محل وجوه حجاج و زائران خریداری شده است در صورت رفع نیاز به فروش برسد و وجوه حاصل بر اساس ماده 4 لایحه قانونی تشکیل سازمان حج و زیارت وابسته به وزارت ارشاد ملی و انتزاع کلیه امور مربوط به حج و زیارت از سازمان اوقاف به سازمان مذکور - مصوب 1358 شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران - صرف امور آن شود.
ماده 59 - سرپرست امور مالی سازمان حج و اوقاف و امور خیریه (در قسمت بودجه اختصاصی حج و زیارت) از طرف سرپرست سازمان حج و اوقاف و امور خیریه تعیین و پس از تایید وزیر ارشاد اسلامی منصوب خواهد شد.
ماده 60 (اصلاحی 1366/12/05)- سال مالی سازمان حج و اوقاف و امور خیریه یک سال هجری شمسی است که از اول فروردین ماه هر سال آغاز و به پایان اسفند ماه ختم میشود.
ماده 61 - سازمان مکلف است پس از پایان مراسم حج منتهی ظرف 4 ماه ترازنامه و گزارش جامعی از وضع مالی (درآمد های وصولی و هزینه) و باقیمانده احتمالی وجوهی که از زائران دریافت گردیده و در حساب مخصوصی متمرکز شده تهیه و پس از تایید حسابرس یا حسابرسان امور حج و زیارت سازمان به وزیر ارشاد اسلامی تسلیم نماید.
ماده 62 - به منظور رسیدگی به حسابهای گذشته و آینده امور حج و زیارت (در بودجه اختصاصی) سازمان یک تا 3 نفر حسابرس خواهد داشت که به موجب حکم وزیر ارشاد اسلامی تعیین و منصوب خواهند شد حسابرس یا حسابرسان موظفند تا حسابهای حج و زیارت سازمان دقیقاً رسیدگی و نظر خود را کتباً به وزیر ارشاد اسلامی اعلام دارند.
در اجرای این منظور حسابرسان بدون اینکه حق دخالت مستقیم در امور حج و زیارت سازمان را داشته باشند میتوانند به نحوی که به عملیات جاری حج و زیارت لطمه ای وارد نشود کلیه حسابها و دفاتر و اسناد و مدارک مربوطه را مورد رسیدگی قرار دهند و در صورتی که ضمن انجام وظائف خود به مواردی از سوء جریانات و تخلفات برخورد نمودند بلافاصله وزیر ارشاد اسلامی را در جریان امر قرار دهند. وزیر ارشاد اسلامی میتواند در پایان هر دوره مالی مبلغی را که مناسب تشخیص دهد به عنوان پاداش به حسابرس یا حسابرسان پرداخت نماید. همچنین وزیر ارشاد اسلامی میتواند در صورت اقتضاء امر حسابرسی امور حج و زیارت در گذشته و آینده را به شرکت سهامی حسابرسی محول نماید.
ماده 63 (اصلاحی 1368/05/14)- کلیه معاملات مربوط به امور حج و زیارت اعم از خرید و فروش و اجاره و استیجار و پیمانکاری و اجرت کار و غیره به جزموارد مذکور در بند های ماده 68 قانون محاسبات عمومی که صریحاً مستثنی گردیده باید حسب مورد از طریق مناقصه و مزایده انجام شود و مرجع تشخیص ضرورت و صرفه و صلاح دولت در بندهای یاد شده رئیس سازمان حج و اوقاف امور خیریه میباشد. علاوه بر آن موارد زیر نیز از شمول مقررات عمومی مستثنی بوده و با ترک مناقصه یا مزایده، انجام خواهد شد.
1 - در مواردی که انجام مناقصه یا مزایده به تشخیص هیاتی مرکب از نماینده وزیر ارشاد اسلامی - معاون امور حج و زیارت و سرپرست امور مالی حج و زیارت میسر یا به مصلحت نباشد می توان معامله را به طریق دیگری با ترک مناقصه یا مزایده انجام داد.
2 - سرپرست سازمان حج و اوقاف و امور خیریه و معاون امور حج و زیارت سازمان میتوانند برای انجام دادن هر گونه خدمتی که در پیشبرد امور حج و زیارت موثر تشخیص دهند حداکثر به مدت 3 ماه در سال (به نحویکه هیچگونه تعهد استخدامی برای سازمان و دولت ایجاد ننماید) از نیروی انسانی در داخل و خارج کشور و همچنین اتباع خارجی در خارج از کشور استفاده کنند و حق الزحمه آنان را به تشخیص خود و با توجه به اعتبار مصوب پرداخت نمایند، تمدید قرارداد هائی که به این منظور منعقد میشود برای دفعات بعد در سال بعد بلامانع است.
3 - قرارداد های اجاره منازل و محلهای استقرار ستاد ها و خوابگاهها و نظایر آن در کشور های خارج و مبالغی که بایست حق مطوف و دلیل و توقف زائران در منی و عرفات و اتوبوس و غیره در عربستان و یا سایر کشور ها پرداخت میشود مشمول مقررات مناقصه و مزایده نبوده و طبق دستور سرپرست سازمان و یا مقام مجاز از طرف ایشان انجام خواهد گردید.
4 - اعتباراتی که همه ساله تحت عنوان هزینه های پیش بینی نشده در بودجه اختصاصی امور حج و زیارت منظور و به تصویب خواهد رسید و بنا به پیشنهاد معاون امور حج و زیارت و تصویب سرپرست سازمان قابل مصرف بوده با امضا گیرنده وجه به هزینه قطعی منظور خواهد شد.
5 - ترتیب انجام مناقصه و مزایده از بودجه حج و زیارت بر اساس قانون محاسبات عمومی خواهد بود مگر اینکه در هر مورد به پیشنهاد سرپرست سازمان و تصویب وزیر ارشاد اسلامی طریق دیگری انتخاب شود.
6- میزان و موارد تادیه پیش پرداخت و علی الحساب و نحوه واریز و اعمال حساب و احتساب آنها به هزینه قطعی و چگونگی وصول و ایصال مطالبات و روش نگاهداری حسابها و نمونه اسناد و مدارک و دفاتر و حساب اموال بر اساس دستورالعملی که توسط سازمان تهیه و به تصویب وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی میرسد خواهد بود.
تبصره - اعضای کمیسیون مناقصه و مزایده اعضای مذکور در بند یک این ماده خواهند بود.
ماده 64 - حدود و میزان تنخواه گردان مامورین و مسئولین مالی برای پرداخت هزینه های مورد لزوم در داخل و خارج از کشور حسب مورد با اخذ تضمین کافی به پیشنهاد معاون حج و زیارت و تصویب سرپرست سازمان خواهد بود.
ماده 65 - فوق العاده ایام ماموریت و هزینه سفر کارکنان دولت که در امور مربوط به حج و زیارت فعالیت میکنند اعم از داخل و یا خارج از کشور بر اساس آییننامه سازمان متبوع مستخدم محاسبه و از محل اعتبار موضوع این آییننامه قابل پرداخت است.
تبصره - در صورتی که بر حسب ضرورت هزینه مسکن و تغذیه مامورین اعزامی به خارج از کشور از طرف سازمان تامین گردد فوق العاده ماموریت آنان بر اساس ضوابطی که (با احتساب و کسر هزینه های مورد اشاره از میزان مقرر) به تشخیص سازمان برقرار میشود قابل پرداخت خواهد بود.
ماده 66 - سرپرست امور مالی سازمان در امور حج و زیارت مکلف است همه ساله فهرست و مشخصات کامل اموال غیر مصرفی را که از بودجه حج و زیارت خریداری میشود تهیه و به معاون سازمان در امور حج و زیارت تسلیم نماید.
ماده 67 - نحوه انجام هزینه در خارج از کشور به شرح زیر است:
1 - همه ساله دستورالعملی که متضمن تفویض اختیار به روسای ستادها و نحوه انجام هزینه ها و سایر موارد باشد از طرف سرپرست سازمان و یا معاون امور حج و زیارت صادر و ابلاغ خواهد شد.
2 - در مواردی که خرید یا پرداخت به دستور سرپرست سازمان یا معاون حج و زیارت انجام میشود و تهیه مدارک و فاکتور بتشخیص مقامات مذکور میسر نیست و مقامات یاد شده صحت پرداخت و لزوم هزینه ها را در هر مورد تا معادل پنجاه هزار رالی ایرانی گواهی نمایند اسناد مربوط به هزینه قطعی منظور خواهد شد.
3 - صورتحسابهائی که از مراجع و ادارات رسمی کشورهای خارج و یا هتلها و مهمانسراهائی که دارای شماره و دفاتر رسمی هستند صادر و به وسیله مسئولین امور حج و زیارت ارائه میشود بهر مبلغ معتبر و قابل قبول است.
ماده 68 - کلیه هزینه هائی که از محل بودجه عمومی کل کشور انجام خواهد شد و نیز سایر موضوعاتی که در زمینه امور حج و زیارت و خیریه در آییننامه پیش بینی نشده تابع مقررات عمومی کشور خواهد بود.
ماده 69 - کارکنان سازمان مشمول مقررات استخدام کشوری و آییننامه ها و مقررات مربوط به آن میباشند.
ماده 70 - تعاریف و اصطلاحات مندرج در آییننامه های قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه توسط سازمان تهیه و ابلاغ خواهد شد.
ماده 71 - از تاریخ تصویب این آییننامه کلیه مصوبات هیات دولت که مغایر با این آییننامه باشد ملغی است.
نخست وزیر
میرحسین موسوی