خلاصه جریان پرونده:
در این پرونده در این پرونده ه. ش. م. به وکالت از خ. ق. ب. در مورخ 99/12/25 با تقدیم دادخواست به خواسته اثبات زوجیت دائم خود با ح. ب. به طرفیت ا. ب. طرح دعوی نموده و اعلام کرده در 93/8/25 با مهریه معلوم 200سکه به عقد دائم ح. ب. درامده و صیغه عقد را ح. الاسلام ن. ع. م. در حضور شهود جاری نموده و اقای ب. در 99/9/16 فوت و ورثه حین الفوت موکل و خوانده است.شعبه *در 1400/01/30 تشکیل جلسه داده است.وکیل خواهان به مفاد دادخواست اشاره و درخواست استماع شهادت شهود را نموده است. و اینکه در پرونده انحصار وراثت قرار توقف رسیدگی صادر شده است.جلسه بعدی جهت استماع شهادت شهود در 1400/03/01تشکیل گردیده و از شهود استماع شهادت شده است.1- م. م. 49ساله: من نسبتی با خواهان ندارم. تاکسی دارم. راننده هستم. 7یا8سال پیش بود سال 93 خواهان بعد از خرید به منزل اقای م. که عاقد بودند رفتیم و عقد دائم جاری کردند. و مهریه 200سکه بود این دو نفر از سالهای قبل زن و شوهر بودند ولی دائمی نبود. من راننده هر دو بودم. جاهای مختلف می بردم خرید می کردم 6 الی 7 سال زندگی مشترک داشتند ساعت 2/5به منزل م. رفتیم و عقدنامه را من امضای کردم. غیر از من دختران خواهان و داماد خواهرش انجا بودند. عاقد گفت عقد دائمی است.2- ا. ع.: 64ساله: خواهان خاله همسرم است: عقد را اقای م. جاری کرد و دائم بود با 200سکه مهریه بود خواهان و دخترانش و اقای ب. بودند عقد در منزل ر. اقای م. جاری شد سال 93 بود. حدود ساعت 2 الی 2/5بعد از ظهر بود. من عقد نامه را امضای کردم. احتمالا قبل از ان عقد موقت بوده است. چون خواهان می خواست مکه برود عقد دائم کردند. عقدنامه تحویل ح. ب. شد. وکیل خوانده گفته سندی بر عقد ارائه نشده است. شهود فامیل خواهان هستند احتمالا تبانی برای شهادت باشد. و موضوع سهم الارث مطرح است.متوفی 8 سال مریض بوده از ایشان پرستاری می شده و اطلاعی از وجود زوجه نبوده است.و ادعایی در زمان حیات مرحوم نبوده است. وکیل خواهان گفته ثبت نکاح با زوج میباشد. دادگاه در مورخ 1400/03/22 تشکیل جلسه داده و از اقای ع. م. (عاقد) استماع شهادت نموده است: وی گفته من از پنجاه سال پیش ح. ب. را می شناختم پدر و عموها و برادران وی را می شناختم. به منزل انها می رفتم. اول می خواست طلبه شود. بعد رفت اموزش و پرورش و روزی به منزل ما امده بود ناهار من تذکر دادم مجرد نباشد. ازدواج کند و روزی با یک خانم چاق و مسن و با یک زن جوان منزل ما امدند حدود 7 سال پیش من عقد انها را جاری کردم صیغه خواندم ولی میزان مهریه را یاد ندارم. اینکه دائم بود یا موقت یاد ندارم. غیر از زن و شوهر چند خانم جوان به نظرم یک مرد هم بود معمولا در یک دفتر می نوشتم ولی پیدا نکردم و روزی هم به من مراجعه کردند. اقای ب. برگ سفید امضای و اثر انگشت زده بود و انرا تحویل این خانم داده بود من در جریان ان بودم. ص24 ورثه مرحوم ا. ب. (خوانده) که در جریان رسیدگی فوت شده 6نفر اعلام شده است. (ص33) گواهی حصر وراثت هم ارائه شده ص44 دادگاه در 1400/06/27 تشکیل جلسه داده است.وکیل خواهان به موارد قبلی اشاره و به شهادت شهود و اظهارات عاقد استناد نموده و اعلام کرده موکل حاضر به اتیان سوگند است.وکیل خواندگان (قائم مقام ا. ب.) اعلام کرده متوفی پرستارانی داشته که حاضر به شهادت هستند. جلسه بعدی در 1400/07/18 (ص49 به بعد) تشکیل گردیده است. وکیل خواندگان گفته اگر خواهان مدعی زوجیت است.باید قادر به معرفی ورثه متوفی باشد. و در جلسه حاضر نشده است.اظهارات شهود و عاقد تعارض دارد. خواهان مستمری بگیر سازمان *است.و مدعی ازدواج با مردی ثروتمند است.مگر میشود. و مرحوم ح. ب. یک برادر به نام ا. داشته است. دادگاه با تجدید وقت در 1400/09/24 تشکیل جلسه داده است. (ص62 به بعد) وکیل خواهان گفته موکل به دلیل بیماری در جلسه حاضر نشده است. درخواست پرینت مکالمات مرحوم و موکل را دارد. و استماع شهادت در مورد شهود خواندگان که از موضوع مطلع نیستند پذیرفته نیست. دادگاه از شهود مجددا استماع شهادت نموده 1- م. م.: مطالب ایشان همان شهادت قبلی است.ص65 2- ا. ع.: وی نیز مجدد شهادت به عقد دائم با مهریه 200سکه داده است. 3- م. ب.: شاهد خواندگان:مرحوم عموی همسرم هستند ح. ب. مریض شده بود ما همیشه در منزل وی بودیم و پرستار برای وی گرفتیم و چند پرستار عوض کردیم و حتی شب خودم انجا می ماندم. من این خانم خ. را انجا ندیدم و از وی صحبتی هم نداشت. 4- س. ع. م. ن.: مرحوم پسر عموی ناتنی من بود و رفت و امد داشتیم من خانم خ. را انجا ندیدم. پدرم روحانی بود کار داشت مرحوم زنگ می زد. از سال 95- 96 مریض شد پرستار گرفتند اقای ب. گرفت قبل از سال 95 پراید داشت خودش کارها را انجام می داد. اقای م. م. ش. خواهان طی سند رسمی 1400/09/29 اقرار نموده که شهادت کذب داده و توبه کرده است. (ص72) دادگاه به موجب دادنامه شماره *مورخ 1400/10/13 با توجه به عدم ارائه عقدنامه و اینکه یکی از شهود شهادت خود را انکار نموده و عاقد نیز به عقد دائم شهادت نداده و از مهریه نیز اطلاعی ندارد. و عدم حضور خواهان در زمان فوت مرحوم و عدم حضور در منزل متوفی در زمان بیماری با نظر موافق قاضی مشاور حکم بر بطلان دعوی صادر نموده است. وکیل خانم خ. ق. ب. نسبت به دادنامه اعتراض نموده است. شعبه *به موجب دادنامه شماره 000 *00/12/4 با توجه به اینکه از شهادت شهود زوجیت دائم با مهریه 200سکه احراز نمی شود. دادنامه بدوی را تایید نموده است. اقای ه. ش. م. به وکالت از خ. ق. ب. از دادنامه فرجامخواهی نموده و اشاره شده که در مقام اختلاف بین دائم و موقت اصل بر دوام است.2- اینکه یک شاهد شهادت خود را پس گرفته علت درخواست وجه از موکل بوده که درخواست پرینت مکالمات شده است.متن کامل لایحه ایشان و پاسخ وکیل فرجامخواندگان اقای م. ن. در زمان شور قرائت میگردد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره 00 *00/12/4 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:
فرجامخواهی اقای ه. ش. م. به وکالت از خ. ق. ب. نسبت به دادنامه شماره *مورخ 1400/12/04 صادره از خخ. که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه از جهت درخواست اثبات زوجیت دائم ایشان با مورث فرجامخواندگان مرحوم ح. ب. صادر گردیده وارد و موجه است. زیرا اولا انچه مسلم است.عقد بین فرجامخواه و مورث فرجامخواندگان صرفنظر از اینکه موقت یا دائم باشد. تحقق یافته است. و عاقد به این مسیله شهادت داده است.ثانیا دو نفر از شهود که د رجلسه عقد حضور داشته اند شهادت بر عقد دائم با مهریه معین 200سکه داده اند. و اینکه یکی از شهود بعد از دو جلسه در مرحله بدوی و تجدیدنظر اقامه شهادت نموده و بعد با ارسال اقرارنامه شهادت خود را تکذیب نموده مورد تردید است.و باید از ایشان در خصوص این موضوع مجددا تحقیق شود. مضافا به اینکه وکیل فرجامخواه اعلام کرده ایشان درخواست وجه از موکل داشته و لازم است.پیامک های ارسالی ایشان به فرجامخواه بررسی تامشخص شود. علت عدول ازشهادت سابق با ان جدیت چیست؟ رابعا با فرض احراز وقوع عقد با شهادت عاقد و حداقل یک شاهد دیگر و اینکه فعلا اختلاف در وقوع عقد دائم و موقت میباشد. بدیهی است.که در چنین شرایطی با توجه به فتاوی مشهور فقها از جمله فتوای حضرت ا. (ر.) مندرج در کتاب موازین قضایی از دیدگاه ا. خ. شوال 32 صفحه 144 اصل بر دوام زوجیت میباشد. لذا با استناد به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته نقض و جهت رسیدگی مجدد با ضرورت رفع نقص موجود به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع میگردد.
بانقض دادنامه و اعاده پرونده دادگاه تجدیدنظر (شعبه *) در 1401/05/09 تشکیل جلسه داده است.وکیل خانم ق. ب. اظهارداشته شاهد اقای م. م. از حضور در دادگاه امتناع نموده ومتن پیامک های اقای م. (ش.) که به دختر موکل خانم م. ج. ارسال نموده خواسته نامعقول و نامشروع بوده و سوی قصد نسبت به دختر موکل محرز و مسجل است.که میتواند متن پیامک ها را از تلفن اقای م. وخانم ج. تهیه نمود ضمنا موکل هم تحت عمل جراحی بوده و بستری است.و امکان تحقیق در منزل از وی وجود دارد. وکیل تجدیدنظر خواندگان گفته اظهارات شاهد و عاقد مشخص نیست که عقد دائم بوده یا موقت ومهریه به چه میزان بوده است.و چطور دختر ایشان مفقود شده است.و در متن پیامک ها هم پول درخواست نشده است.با تجدید وقت دادگاه در1401/05/19 تشکیل جلسه داده است.ابتدا دادگاه از عاقد اقای ع. م. (ر.) متولد 1315 تحقیق نموده است.وی اظهار داشته عقد موقت خانم خ. ق. ب. را به اقای ح. ب. با اجرت ماهیانه پانصد هزار تومان خواندم اگر غیر از این را مدعی هستند مدرک ارائه دهند. دادگاه: قبلا گفتید نمی دانم دائم بوده یا موقت ص 24) ؟ من موقت خواندم. دائم نبوده دائم یادم نمی اید. حاضرم قسم بخورم. نمی توانم اخرت خود را خراب کنم. شاهدی در مجلس عقد ندیدم. در دفتری یادداشت کردم. که وجود ندارد. صیغه نامه معمولا می دادم. برای اینها هم داده ام حدود هفت سال پیش عقد سه ساله خواندم. اجرت را مینوشتم حدود 6٫7 سال پیش دختر خانم خ. ق. ب. یک نامه سفید اورده بود که عقد نامه بنویسم می گفتند اقای ب. انگشت زده و من قبول نکردم وکیل تجدیدنظر خواه گفته اظهارات عاقد در تعارض با اظهارات اولیه است.و دستور دیوان دعوت از عاقد نبوده است. (خوف تهدید و تطمیع وجود دارد. و شهود دیگری هم بوده اند که دادگاه از انها استماع شهادت ننموده است.که درخواست شهادت از ایشان را دارم. وکیل تجدیدنظر خواندگان گفته 1- هیچ سند بر عقد وجود ندارد. 2- گفته شده علت عدول شاهد از شهادت درخواست پول با پیامک بوده که چنین مدرکی ارائه نشده است.3- شاهد را در جلسه حاضر ننموده اند. 4- عاقد اظهار نه عقد موقت با اجرت نموده است. تقاضای رد دعوی را دارم. دادگاه تجدیدنظر با ختم دادرسی به موجب دادنامه شماره *مورخه 1401/05/23 باتوجه به اظهارات عاقد در جلسه دادرسی و اینکه اعلام نموده و صرفا عقد موقت با اجرت بین طرفین خوانده و صیغه عقد دائم اجرای ننموده است.لذا با رد اعتراض دادنامه بدوی صادره از شعبه *را که به موجب ان حکم بر بطلان دعوی خانم خ. ق. ب. بر بطلان دعوی اثبات زوجیت دائم ایشان و مورث تجدیدنظر خواندگان صادر گردیده را تایید نموده است.اقای ه. ش. م. به وکالت از خ. ق. ب. از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن لایحه ایشان و پاسخ وکیل فرجامخواندگان اقای م. ن. در زمان شور قرائت میگردد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *1401/05/23 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد.
رای شعبه
فرجامخواهی اقای ه. ش. م. به وکالت از خ. ق. ب. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 1401/05/23 صادره از شعبه *که به موجب ان باتایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه از جهت اثبات زوجیت دائم با مورث فرجامخواندگان صادر گردیده وارد و موجه نیست ودادنامه فرجامخواسته باتوجه به اظهارات عاقد و تاکید وی به اینکه عقد موقت بین طرفین باتعیین اجرت ماهانه جاری نموده و عقد دائم نبوده است.و عدول یکی از شهود از شهادت سابق خود و تکذیب اظهارات قبلی و اینکه عاقد نیز اظهار داشته در زمان عقد شاهدی وجود نداشته است.مطابق مقررات و موازین قانونی صادر و ایراد و اعتراض موجه و موثری که موجبات نقض دادنامه فرجامخواسته را براساس مقررات مندرج در ماده 371 قانون ایین دادرسی مدنی ایجاب نماید. از ناحیه وکیل فرجامخواه ارائه نگردیده است. لذا مستندا به مواد 370 و 396 قانون مارالذکر با رد فرجامخواهی به عمل امده دادنامه فرجامخواسته را تایید و ابرام می نماید./ا401/9/13
شعبه *
رئیس شعبه: ج. ق. مستشار: س. م. ت.