آیین نامه عمران شهری در برنامه عمرانی چهارم کشور

فصل اول
کلیات

ماده 1)(منسوخ 1400/11/10) بر اساس ماده 18 قانون برنامه عمرانی چهارم کشور مصوب 27 اسفند ماه 1346 و بند 4 از فصل سیزدهم اصول و هدفهای برنامه عمرانی‌چهارم کشور مصوب کمیسیونهای برنامه مجلسین اعطاء وام و کمکهای رایگان فنی و غیر فنی بشهرداریها به موجب مقررات این آیین‌نامه خواهد بود.

تبصره - منظور از کلمه (‌شهر) در این آیین‌نامه محلی است که دارای شهرداری باشد.

ماده 2)(منسوخ 1400/11/10) موسسات وابسته بشهرداریها و موسسات عمومی عام‌المنفعه‌ای که طبق قوانین کشور تشکیل گردیده و عهده‌دار تامین نیازمندیهای‌عمومی شهری میباشند میتوانند با شرایط مساوی نسبت بشهرداری هر محل از مقررات این آیین‌نامه استفاده نمایند.

ماده 3)(منسوخ 1400/11/10) برای ایجاد و توسعه برق و شهرهائی که خارج از حوزه شرکتهای برق منطقه‌ای قرار داشته و توسط شهرداری اداره شوند از محل اعتبار بند(4) فصل پنجم قانون برنامه عمرانی چهارم کشور با رعایت قوانین مربوط و مقررات این آیین‌نامه به اعطای وام و کمکهای بلاعوض مبادرت خواهد گردید.

ماده 4) کمک به ایجاد و توسعه تاسیسات تلفنهای شهری از محل اعتبار مقرر در فصل هفتم قانون برنامه عمرانی چهارم کشور بر اساس مقررات‌مربوط خواهد بود.

فصل دوم
اعطای کمک بلاعوض

ماده 5)(منسوخ 1400/11/10) طرحهای عمران شهری که قسمتی از هزینه آنها به طور بلاعوض پرداخت میگردد به شرح زیر خواهد بود:

1 (منسوخ 1400/11/10)- ایجاد یا توسعه تاسیسات اصلی آب مشروب شامل تهیه آب و قابل شرب کردن آن، ساختمان مخازن، خطوط آبرسانی، شبکه اصلی توزیع و‌شیرهای برداشت عمومی تا میزان حداکثر شصت لیتر در شبانه روز برای هر نفر از سکنه شهر طبق آخرین سرشماری عمومی کشور.

2 (منسوخ 1400/11/10)- ایجاد یا توسعه تاسیسات برق در شهرهائی که جزء حوزه شرکتهای برق منطقه‌ای نیستند شامل تهیه نیرو، ایستگاههای تبدیل فشار و شبکه‌اصلی توزیع تا میزان حداکثر 100 وات برای هر نفر از سکنه طبق آخرین سرشماری عمومی کشور.

3 (منسوخ 1400/11/10)- ایجاد یا توسعه تاسیسات فاضلاب و سیل‌بند به تناسب موقعیت هر شهر با تایید سازمان برنامه.

4 (منسوخ 1400/11/10)- سایر طرحهای عمرانی شهری که عملیات اجرایی آنها با استفاده از مقررات عمرانی شهری برنامه سوم عمرانی کشور تا تاریخ تصویب و ابلاغ‌این آیین‌نامه شروع گردیده است.

تبصره (منسوخ 1400/11/10)- در طرح‌ریزی این نوع عملیات عمرانی باید گسترش شهر و رشد جمعیت طی بیست سال آینده مورد توجه قرار گرفته تاسیسات اصلی به تناسب آن به نحوی که قابل توسعه باشد ایجاد گردد.

ماده 6)(منسوخ 1400/11/10) نسبت کمک بلاعوض بشهرداریها جهت اجرای طرحهای مذکور در ماده 5 بر اساس آخرین درجه‌بندی که در برنامه سوم از شهرداریها به عمل آمده به قرار زیر خواهد بود:
شهرهای درجه 1 سی درصد هزینه طرح.
شهرهای درجه 2 پنجاه درصد هزینه طرح.
شهرهای درجه 3 هفتاد درصد هزینه طرح.
شهرهای درجه 4 هشتاد درصد هزینه طرح.

تبصره 1 - سازمان برنامه مکلف است با همکاری وزارت کشور جدول طبقه‌بندی شهرداریها را با توجه بوضع اقلیمی و جغرافیائی و مقتضیات محلی و احتیاجات و تسهیلات شهری و نسبت درآمد شهرداریها بجمعیت که بچهار دسته تقسیم میشوند تنظیم و برای تصویب کمیسیونهای‌برنامه و کشور مجلسین تقدیم نماید. تا زمانی که جدول مذکور به تصویب نرسیده است درجه‌بندی فعلی ملاک عمل خواهد بود.

تبصره 2 - تعیین درجه شهرداریهائی که نام آنها در جدول موجود ذکر نگردیده و همچنین محلهائی که در آینده دارای شهرداری میشوند به عهده هیات عامل برنامه خواهد بود.

ماده 7) هزینه مربوط به بررسهای [بررسیهای] فنی و تهیه نقشه و نظارت کلی در اجرای عملیات عمران شهری که از کمک بلاعوض استفاده مینمایند به طور رایگان از طرف سازمان برنامه تامین و پرداخت میگردد لیکن سازمان برنامه میتواند تعیین نظار محلی طرح‌ها و پرداخت تمام یا قسمتی از حقوق و‌مزایای نظار محلی را به عهده شهرداری های ذیربط یا دفاتر مهندسی شهرداریها در استانها و فرمانداریهای کل واگذار نماید.

ماده 8)(منسوخ 1400/11/10) هزینه مربوط به ایجاد خطوط آبرسانی آب مشروب شهرها از محل آبگیری تا مرکز توزیع در موارد زیر به طور رایگان از طرف سازمان‌برنامه پرداخت خواهد شد.
1) در شهرهائیکه جمعیت آنها طبق آخرین سرشماری عمومی کشور تا 10 هزار نفر باشد مازاد بر 5 کیلومتر.
2) در شهرهائیکه جمعیت آنها طبق آخرین سرشماری عمومی کشور بیش از 10 هزار و کمتر از 50 هزار نفر باشد مازاد بر 10 کیلومتر.
3)در شهرهائیکه جمعیت آنها طبق آخرین سرشماری عمومی کشور بیش از 50 هزار نفر باشد مازاد بر پانزده کیلومتر.

تبصره - در مواردی که چند شهر واقع در یک حوزه از یک لوله آبرسانی استفاده میکنند جمعیت مجموع آنها ملاک محاسبه از لحاظ پرداخت رایگان هزینه لوله آبرسانی مذکور در این ماده قرار خواهد گرفت.

ماده 9 (منسوخ 1400/11/10)- در مورد طرحهائییکه از کمک بلاعوض استفاده مینمایند در صورتی که تمام یا قسمتی از طرح به نتیجه نرسد و قابل بهره‌برداری نگردد‌هزینه آن قسمت که به نتیجه نرسیده است به حساب مطالعه و بررسی منظور و به طور رایگان از طرف سازمان برنامه پرداخت خواهد شد.

ماده 10)(منسوخ 1400/11/10) سازمان برنامه میتواند تمام یا قسمتی از هزینه‌های مربوط به تهیه طرحهای جامع و هادی شهری، آموزش کارکنان شهرداریها، ایجاد تشکیلات برای بهره‌برداری از تاسیسات شهری، مطالعات مربوط باصلاح طرز اداره امور شهرداریها و تقویت کادر فنی دفاتر مهندسی شهرداریها در‌استانها و فرمانداریهای کل را بر حسب مورد به طور رایگان از محل اعتبار فصل نهم قانون برنامه عمرانی چهارم کشور پرداخت نماید.

فصل سوم (منسوخ 1400/11/10)
اعطای وام

ماده 11)(منسوخ 1400/11/10) شهرداریها و موسسات وابسته بآنها و موسسات عمومی عام‌المنفعه که طبق قوانین کشور تشکیل گردیده و عهده‌دار تامین نیازمندیهای‌عمومی شهری میباشند برای تامین تمام یا قسمتی از هزینه عملیات و اقدامات زیر میتوانند با استفاده از تسهیلات مقرر در این آیین نامه وام دریافت نمایند

1) تامین بقیه هزینه اجراء طرحهائیکه قسمتی از هزینه آنها طبق ماده 5 این آیین نامه به طور بلاعوض پرداخت میگردد.

2)(منسوخ 1399/06/19) توسعه و تکمیل تاسیسات آب و فاضلاب و برق مازاد بر مقادیر مقرر در ماده 5 این آیین نامه.

3) اجرای طرحهای حفاظتی از قبیل سیل‌بند و سیل‌گیر و تاسیسات و وسائل آتش‌نشانی.

4) خیابان سازی و آسفالت.

5)(منسوخ 1399/08/05) نوسازی و تجدید بنای محله‌های قدیمی و غیر بهداشتی

6)(منسوخ 1399/06/19) ایجاد پارکهای عمومی و فضای سبز.

7) خرید ماشین آلات و وسائل مورد احتیاج خدمات شهری.

8)(منسوخ 1400/11/17) ایجاد و توسعه و تکمیل تاسیسات ورزشی از قبیل میادین و سالنها و استادیوم‌ها.

9) ایجاد سایر تاسیسات شهری که در هر شهر بنا بمقتضیات خاص مورد پیدا میکند.

ماده 12)(منسوخ 1400/11/10) دولت مکلف است به منظور تمرکز کلیه کمکهای مالی اعم از وام یا کمکهای بلاعوض اعطائی بشهرداریها و موسسات وابسته بآنها ظرف سه ماه از تاریخ تصویب این آیین نامه لایحه تشکیل صندوق عمران شهری را که تشکیل آن ضمن فصل سیزدهم اصول و هدفهای برنامه عمرانی چهارم کشور مصوب کمیسیون برنامه مجلسین پیش‌بینی گردیده تهیه و بمجلسین تقدیم دارد.

ماده 13)(منسوخ 1400/11/10) بهره وامهای اعطائی بشهرداریهای درجه 1 و 2 دو درصد و در شهرهای درجه 3 و 4 یک درصد در سال از تاریخ پرداخت هر قسمت از‌وام و مدت استهلاک آن در مورد شهرهای درجه 1 و 2 حداکثر 15 سال و در شهرهای درجه 3 و 4 حداکثر 20 سال از تاریخ خاتمه عملیات اجرایی طرح و تحویل موقت و آغاز بهره‌برداری از آن به تشخیص وام دهنده خواهد بود.

ماده 14 (منسوخ 1400/11/10)- اعطای وام بشهرداریها و موسسات مذکور در ماده 11 این آیین نامه به موجب قراردادهائی خواهد بود که بین طرفین وام دهنده و وام گیرنده منعقد میگردد و ضمن آن نحوه استرداد وام مشخص خواهد شد.

ماده 15)(منسوخ 1400/11/10) حداکثر وامی که بشهرداری پرداخت میگردد به میزانی خواهد بود که جمع اقساط و بهره آن در شهرداریهای درجه 1 و 2 از ده درصد و‌در شهرداریهای درجه 3 و 4 از بیست درصد درآمد کل سال قبل آن شهرداریها تجاوز نکند مگر در مواردی که بنا بدلائل توجیهی و به تشخیص سازمان برنامه و وزارت کشور اقساط وام و بهره آن را بتوان از محل درآمدهای حاصل از بهره‌برداری یا عوارض اختصاصی همان طرح تامین نمود.

تبصره 1 - وزارت کشور موظف است با همکاری سازمان برنامه شهرداریها در برقراری ضوابط لازم در مورد کیفیت استفاده از وام و تامین وجوه لازم برای بازپرداخت آن از محل درآمدهای بهره‌برداری و وصول عوارض اختصاصی راهنمائی کند.

تبصره 2 - حداقل مبلغ درآمد سالیانه که بر اساس آن وام پرداخت خواهد شد همان مبلغی است که ملاک محاسبه درجه‌بندی هر شهرداری قرار‌گرفته است.

فصل چهارم (منسوخ 1400/11/10)
متفرقه

ماده 16)(منسوخ 1400/11/10) کلیه قراردادهائی که تا تاریخ تصویب این آیین نامه بر اساس آیین نامه عملیات عمران شهری برنامه سوم بین سازمان برنامه و شهرداریها منعقد و مبادله گردیده در صورتی که هنوز عملیات اجرایی آنها شروع نشده باشد با مقررات این آیین نامه تطبیق داده خواهد شد و در صورتی که اجرا گردیده و یا عملیات اجرایی آنها شروع شده باشد نسبت وام و کمک بلاعوض آنها بر اساس مقررات این آیین نامه به حساب شهرداری منظور خواهد شد.

ماده 17 (منسوخ 1400/11/10)- وجوهی که تا تاریخ تصویب این آیین نامه توسط شهرداری‌ها بابت سهم نقدی آنها در طرح‌هائیکه بر اساس مقررات برنامه سوم اجرا گردیده پرداخت شده است بابت اقساط وام آنها نسبت به همان طرح یا مجموع طرح‌هائیکه برای آن شهر اجرا شده است منظور میگردد و در صورتی که پرداختهای مذکور بیش از اقساطی باشد که سررسید آنها منقضی شده است مازاد مذکور بابت قسطهای آخر منظور و از تعداد اقساط آنها کسر خواهد شد.

ماده 18)(منسوخ 1400/11/10) شهرداریهائیکه مجموع پرداختی آنها بابت سهم نقدی و اقساط وام تا تاریخ تصویب این آیین نامه کمتر از اقساط وامی باشد که سررسید‌آنها منقضی گردیده است بدهی معوقه آنها با احتساب بهره باقساط آینده آنها اضافه میگردد.

ماده 19)(منسوخ 1400/11/10) در شهرهائیکه تاسیسات برق آنها بشرکتهای برق منطقه‌ای تحویل شده است در صورتی که شهرداری بابت قراردادهای مربوط به برق سازمان برنامه بدهی داشته باشد معادل آن به حساب سرمایه دولت در شرکت برق منطقه‌ای منظور و شهرداری از پرداخت آن معاف خواهد بود.

ماده 20)(منسوخ 1400/11/10) در مواردی که مقتضیات و شرایط خاص در یک شهر از لحاظ مصالح ملی یا اقتصاد عمومی ایجاب نماید که طرحی در آن شهر به موقع اجرا درآید و شهرداری قادر بتامین هزینه آن نباشد بنا به پیشنهاد وزارت کشور و سازمان برنامه و تصویب هیات وزیران تمام یا قسمتی از هزینه طرح به طور رایگان از محل اعتبارات عمرانی کشور پرداخت خواهد شد.

ماده 21)(منسوخ 1400/11/10) در صورتی که به علت وقوع حوادث غیر مترقبه از قبیل زلزله و سیل یا آتش سوزی طرحی که در یک شهر به موقع اجراء درآمده از بین برود به طوریکه غیر قابل بهره‌برداری گردد از همان تاریخ اقساط وام شهرداری وصول نخواهد گردید و به حساب کمک بلاعوض منظور خواهد شد.

ماده 22)(منسوخ 1400/11/10) دولت میتواند با استفاده از مقررات ماده 16 قانون برنامه برای اداره کردن تاسیسات آب و فاضلاب شهرها و روستاها واقع در یک منطقه اقدام بایجاد سازمانهای آب و فاضلاب منطقه‌ای بنماید آیین نامه طرز تشکیل و اساسنامه این قبیل سازمانها و کیفیت واگذاری تاسیسات مربوط از‌طرف شهرداری به آنها و همچنین رابطه سازمان برنامه با سازمانهای مذکور از لحاظ اعطاء وام و کمک بلاعوض و تامین سرمایه در گردش برای شروع عملیات آنها و کیفیت رابطه آنها با وزارتخانه مسئول به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

ماده 23)(منسوخ 1400/11/10) وجوهی که بابت جبران خسارت در اجراء طرحهای عمران شهری به موجب آراء کمیسیونهای حل اختلاف یا داوری یا دادگاه به‌پیمانکاران یا اشخاص پرداخت میگردد به حساب شهرداری منظور نخواهد شد. در صورتی که به تشخیص سازمان برنامه و تایید وزارت کشور مبنای پرداخت خسارت قصور شهرداری در اجراء تعهدات آن باشد مبلغ پرداختی جزء هزینه عملیات طرح منظور و به حساب شهرداری نیز محسوب خواهد گردید.

آیین نامه فوق مشتمل بر بیست و سه ماده و هفت تبصره به استناد قسمت اخیر ماده 18 قانون برنامه عمرانی چهارم کشور به ترتیب در جلسات 15 و18 و 20 و 22 و 23 تیر ماه 1349 به تصویب کمیسیونهای برنامه و کشور و آب و برق و آبادانی و مسکن و دارائی مجلس شورای ملی و در جلسات‌هفتم و دهم و سیزدهم و بیستم و بیست و هشتم مرداد ماه یکهزار و سیصد و چهل و نه به تصویب کمیسیونهای برنامه و کشور و آب و برق و دارائی‌و آبادانی و مسکن مجلس سنا رسیده است.

رئیس مجلس سنا - جعفر شریف‌امامی

دریافت فایل پی‌دی‌اف