شورای عالی شهرسازی و معماری، در جلسه مورخ 1399/5/27 سند ملی معماری و شهرسازی ایرانی - اسلامی، موضوع مصوبه جلسه 791 مورخ 1395/11/5 شورای عالی انقلاب فرهنگی را حسب دستور ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران (موضوع مکاتبه شماره 5258 مورخ 1399/1/25 رئیس دفتر محترم و سرپرست نهاد ریاست جمهوری) و با توجه به صورتجلسه مورخ 1399/3/13 کمیته تخصصی معماری، طراحی شهری و بافت های واجد ارزش، مورد بررسی قرار داد و در چارچوب وظایف و اختیارات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، مواردی را به شرح ذیل، به عنوان پیشنهادهایی جهت اصلاح و تکمیل سند مذکور به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه می نماید.
1 - کلیات سند ملی معماری و شهرسازی ایرانی - اسلامی، که ناظر بر رویه ها و اقدامات لازم به منظور بازیابی هویت ایرانی - اسلامی در شهر و معماری معاصر بوده و با توجه ویژه به فرابخشی بودن موضوع و لحاظ ابعاد فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و آموزشی تهیه شده است، مورد تایید است.
2 - با توجه به وظایف مصرح شورای عالی شهرسازی و معماری ایران مندرج در ماده یک قانون تاسیس آن، بند یک سند، در قالب «سیاست» به این شرح اصلاح و جایگزین شود: "ایجاد زمینه های استمرار اندیشه و فرهنگ ایرانی - اسلامی در شهر و معماری معاصر از طریق تدوین و تصویب اصول، مبانی و شاخص های معماری و شهرسازی ایرانی - اسلامی بر مبنای میراث معنوی مشترک ایران اسلامی، مبتنی بر عقلانیت و با استفاده از فنون و مهارت ها و شیوه های پدید آمده در ادوار تاریخ ایران و پاسخگوی نیازها و مقتضیات عصر حاضر در راستای الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت"
3 - مدت زمان تعیین شده برای تهیه پیشنهاد مربوط به این بند توسط شورای عالی شهرسازی و معماری، به یک سال افزایش یابد.
4 - نظر به اهمیت سازماندهی نظام مند و یکپارچه فضاهای شهری در مقیاس های مختلف و تاکید بر وجه اجتماعی و فرهنگی تعاملات خانه، مسجد، مدرسه، بند دو سند، به این شرح اصلاح و جایگزین شود:" نهادینه سازی روابط سلسله مراتب فضاهای شهری از مقیاس منطقه شهری تا مقیاس محله و زیرمحله و توسعه روابط و تعاملات خانه، مسجد، مدرسه و محله و مراکز فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی با محوریت مسجد"
5 - با توجه به آنکه محدوده های پیرامون بقاع متبرکه، شواهد اصیل معماری و شهرسازی ایرانی - اسلامی هستند، بند پنج سند، به این شرح اصلاح و جایگزین شود: " حفاظت و احیای شواهد و الگوهای معماری و شهرسازی ایرانی اسلامی، موجود در بناها و بافت های تاریخی شهری و روستایی، به ویژه ایجاد سرزندگی در محدوده های شهری و روستایی پیرامون بقاع متبرکه"
6 - نظر به اهمیت حفاظت از محیط زیست و تاکید بر ارتباط با طبیعت در آموزه های دینی، بندی به این شرح به سیاست های سند افزوده شود: "حفاظت از محیط زیست و اجتناب از هرگونه آسیب رساندن به آن، سازگاری با اقلیم، ایجاد امکان ارتباط انسان با نشانه های الهی در بستر شهر و معماری ایرانی اسلامی و استفاده بهینه از سرمایه های ملی در ساخت و سازها"
7 - در بند 10 سند، عبارت «سوداگری غیرقانونی» به «سودجویی های فرصت طلبانه» تغییر یابد.
8 - در بند 12، عبارت «طرح های جامع»، با «طرح های توسعه و عمران» جایگزین شود.
9 - با توجه به نقش محوری شورای عالی در سیاستگذاری و نظارت کلان در حوزه معماری و شهرسازی ایرانی - اسلامی، بند 1 فصل 2، با تبصره ای به شرح زیر تکمیل شود: "رئیس شورای عالی شهرسازی و معماری در جلسات مربوط با حق رای حضور خواهد داشت".
10 - در برگزاری جشنواره معماری و شهرسازی ایرانی - اسلامی و اعطاء جایزه جهانی معماری و شهرسازی ایرانی - اسلامی (موضوع بند چهار فصل دوم)، وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، به عنوان دستگاه همکار ذکر شود.
11 - با توجه به نقش موثر "ایجاد زمینه های قانونی و اجتماعی تقدم مصالح اجتماعی بر منافع فردی" در تحقق شهر و معماری ایرانی اسلامی، که در بند 10 سیاست های سند درج شده است، ضروری است تحقق این موضوع به نحو مقتضی، با همکاری قوه قضائیه و قوه مجریه (از طریق شورای عالی شهرسازی و معماری) پیگیری شود.
12 - در تدوین سند الگوی معماری و شهرسازی ایرانی - اسلامی توسط شورای عالی (موضوع تبصره بند یک فصل اول) لازم است در گام نخست، عوامل مخل تحقق شهر و معماری ایرانی - اسلامی در تمامی ارکان موثر فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، مدیریتی و...مورد آسیب شناسی قرار گرفته و مبنای تهیه سند قرار گیرد.
13 - امکان بازنگری و تکمیل دوره ای سند، بر اساس مطالعات منجر به تدوین و تصویب اصول، مبانی و شاخص های معماری و شهرسازی ایرانی اسلامی (تکلیف شورای عالی شهرسازی و معماری در بند یک سند) و تجارب اجرای سند، در بازه های زمانی پنج ساله پیش بینی گردد.
مراتب جهت استحضار و صدور دستور اقدام لازم اعلام میگردد.
معاون شهرسازی و معماری و دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران - فرزانه صادق مالواجرد