فصل اول
ماده 1 - تعاریف برخی از عناوین و اصطلاحات مذکور در این آیین نامه.
1 - 1 - قانون اساسی: قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.
2 - 1 - جمهوری: جمهوری اسلامی ایران.
3 - 1 - مجلس: مجلس شورای اسلامی.
4 - 1 - دولت: هیات وزیران.
5 - 1 - نماینده دولت: معاون حقوقی و مجلس رئیس جمهوری یا نماینده وی.
6 - 1 - مصوبات یا مصوبه: اساسنامه ها، تصویب نامهها، آیین نامهها، تصمیم نامه ها و یا هر اسم یا عنوان دیگری که در اجرای قسمت اخیر اصل 85 یا در انجام وظائف اداری و تامین اجرای قوانین و تنظیم سازمانهای اداری موضوع اصل 138 قانون اساسی از اتخاذ میشود.
7 - 1 - موضوعات یا موضوع: کلیه مسائل ارجاعی از طرف رئیس مجلس به جز مصوبات.
8 - 1 - مسائل: اعم از مصوبات و موضوعات.
9 - 1 - هیات: هیات بررسی و تطبیق مصوبات دولت با قوانین.
10 - 1 - هیات رئیسه: رئیس، نایب رئیسان و دبیر هیات.
11 - 1 - اعضاء: شامل رئیس، نایب رئیسان، دبیر و سایر انتخاب شدگان توسط رئیس مجلس.
12 - 1 - اتفاق نظر: رای متفق علیه کلیه اعضاء شرکت کننده در رای.
13 - 1 - اکثریت: حداقل نصف به علاوه یک کلیه اعضاء شرکت کننده در رای.
14 - 1 - اقلیت: نصف و کمتر از نصف کلیه اعضاء شرکت کنندگان در رای.
15 - 1 - کارکنان دفتر: شامل رئیس، معاون، کارشناسان، کارمندان، خدمتگزار یا خدمتگزاران دفتر
هیات.
فصل دوم
ترتیب تعیین رئیس و اعضاء هیئت، ترکیب هیات رئیسه و چگونگی انتخاب اعضاء هیات مزبور به استثناء رئیس هیات
ماده 2 - اعضاء هیات از طرف رئیس مجلس، تعیین و منصوب میشوند.
ماده 3 - هیات رئیسه مرکب است از یک رئیس، دو نایب رئیس و یک دبیر.
ماده 4 - نایب رئیسان و دبیر هیات در جلسه ای با حضور حداقل سه چهارم از اعضاء هیات به اتفاق یا به اکثریت آراء برای مدت دو سال انتخاب میشوند.
تبصره 1 - در صورتی که قبل از انقضاء دوره دو ساله مزبور هر یک از نایب رئیسان یا دبیر هیات، به هر دلیل عضویت هیات را از دست بدهند نسبت به انتخاب فرد یا افراد جایگزین اقدام خواهد شد.
تبصره 2 - پس از انقضاء دوره دو ساله مذکور در این ماده و نیز با انقضاء دوره دو ساله تبصره فوق، انتخاب تجدید میشود. انتخاب مجدد هر یک از نایب رئیسان یا دبیر قبلی هیات بلامانع است و مادام که تجدید انتخاب صورت نگیرد، هر یک از مشارالیهم که دوره دو ساله سمت آنان منقضی شده است در سمت های خود باقی خواهند بود.
فصل سوم
مسئولیتها و اختیارات هیات رئیسه
ماده 5 - مسئولیت و اختیارات رئیس هیات.
1 - 5 - تعیین خط مشی کلی امور مربوطه به هیات و امور دفتری و جانبی آن.
2 - 5 - پیشنهاد اشتغال کارکنان دفتری هیات و یا تائید هر یک از آنها.
3 - 5 - ارجاع مصوبات و موضوعات به هر یک از اعضاء هیات برای جلب نظر مقدماتی ایشان.
4 - 5 - اخذ نظر اهل خبره از طریق ارجاع قضیه مورد نظر به کارشناس یا کارشناسان مربوطه.
5 - 5 - انتخاب نوع مصوبات و موضوعات و تعیین ترتیب زمانی طرح هر یک از آنها در جلسات هیئت.
6 - 5 - اداره جلسات، اعلام کفایت مذاکرات و اخذ رای.
7 - 5 - هر اقدام دیگری که در رهگذر ایفاء هر چه بهتر و بیشتر رسالت هیات ضروری تشخیص شود.
تبصره 1- رئیس هیات میتواند مسئولیتها یا اختیارات موضوع بندهای 2 و 3 و 5 این ماده را به هر یک از نایب رئیسان هیات تفویض نماید، این تفویض مانع ایفاء مسئولیتها یا استفاده از اختیارات مذکور از طرف رئیس هیات نخواهد بود.
تبصره 2 - در غیاب رئیس هیات اداره جلسات، اعلام کفایت مذاکرات، اخذ رای و انجام سایر مسئولیتهای رئیس هیات به شرح ماده 7 و تبصره 2 ماده مزبور این آیین نامه، تبصره های 1 و 2 بند1 - 8 و تبصره 5 بند 2 - 8 و تبصره: بند 3 - 8 با نائب رئیس اول و در غیاب وی با نائب رئیس دوم هیات است.
ماده 6 - مسئولیتها و اختیارات دبیر هیات.
1 - 6 - نظارت بر کلیه امور دفتری هیات.
2 - 6 - مطالعه ابتدائی مصوبات و موضوعات ارجاعی به هیات.
3 - 6 - دستور تهیه سوابق و مدارک مورد نیاز برای بررسی مصوبات و موضوعات مزبور.
4 - 6 - تشخیص ابتدائی لزوم طرح مصوبات و موضوعات در هیات.
5 - 6 - اعلام لزوم جلب نظر کارشناس نسبت به مصوبات و موضوعات در مورد نظر.
6 - 6 - نظارت در تنظیم صورت جلسات هیات و دقت در انعکاس صورتجلسات مزبور در دفتر مربوط.
7 - 6 - پیگیری دستورات و تصمیمات هیات و مکاتبه لازم با مراجع یا مقامات ذیربط.
8 - 6 - دعوت از کارشناسان و مسئولینی که حضورشان در هیات به منظور جلب نظر یا اخذ توضیح از آنان لازمست.
تبصره - در موارد لزوم جلب نظر کارشناسان یا اخذ توضیح از مسئولین ذیربط، مقامات و مراجع قانونی مربوطه نسبت به معرفی و حضور کارشناس یا مسئول مورد نظر، اقدام خواهند نمود.
فصل چهارم
تشکیل و ترتیب جلسات، چگونگی بررسی مصوبات و موضوعات مطروحه، اخذ رای و انشاء آن
ماده 7 - هیات هفته ای سه روز، جلسه خواهد داشت این جلسات در مورد مسائل عادل با حضور حداقل پنج نفر، در مورد مسائل مهم با حضور حداقل هفت نفر و دو مورد مسائل غیر مهم با حضور حداقل سه نفر از اعضاء، رسمیت خواهد یافت، تشخیص نوع مسائل سه گانه مزبور، به پیشنهاد دبیر و تائید رئیس هیات به عمل خواهد آمد.
تبصره 1 - میزان حق حضور در جلسه اعضاء در جلساتی که خارج از ساعات اداری تشکیل میگردد به پیشنهاد رئیس هیات و تصویب رئیس مجلس تعیین خواهد شد.
تبصره 2 - حضور کلیه اعضاء در جلسات هیات الزامی است و غیبت غیرموجه، هر یک از اعضاء، در ده جلسه متوالی یا بیست جلسه غیر متوالی در سال، به منزله استعفاء تلقی میشود تشخیص غیر موجه بودن عدم حضور با رئیس هیات است.
ماده 8 - مصوبات و موضوعات، به ترتیبی که در دستور کار هیات قرار گرفته است توسط دبیر یا یکی دیگر از اعضاء هیات قرائت و به شرح ذیل مورد بررسی و اظهار نظر قرار میگیرد.
1 - 8 - در صورتی که هیچ یک از اعضاء حاضر در جلسه مصوبه قرائت شده را مخالف قانون ندانند این مصوبه مغایر با قانون تلقی نمی شود.
تبصره 1 - این قبیل مصوبات پس از تهیه گزارش از طرف رئیس هیات و ملاحظه و تائید رئیس مجلس، بایگانی میشوند.
تبصره 2 - چنانچه هر یک از اعضاء هیات یا هر یک از مقامات و مراجع ذیربط یا ذینفع مصوبات موضوع تبصره 1 بند 1 - 8 را مغایر قانون بدانند باید مشروح دلائل خود را کتباً به دبیر هیات اعلام نمایند. دبیر هیات، سوابق مزبور را به نظر دو نفر از دیگر اعضاء هیات برای جلب نظر مقدماتی ایشان می رساند مصوبه پس از اظهار نظر مزبور، وسیله رئیس هیات، به نظر رئیس مجلس میرسد تا در صورتی که مصوبه را قابل طرح مجدد در هیات دانستند نظیر مصوباتی که ابتداء در هیات مطرح میشود اقدام گردد.
2 - 8 - در صورتی که قسمت قرائت شده، مورد ایراد قرار گیرد، ایراد کننده یا ایراد کنندگان به ترتیب و با نظر رئیس جلسه، نظر و استدلال خود را اظهار و چنانچه سایر اعضاء هیات با نظر و استدلال اظهار شده، مخالفت نکنند، قسمت مزبور به رای گذارده خواهد شد و چنانچه یک یا چند نفر دیگر از اعضاء هیات با نظر و استدلال اظهار شده مخالف باشند به ترتیب فوق، نظر و استدلال خود را اظهار می نمایند. تکرار این ترتیب مادام که رئیس جلسه مذاکرات را کافی نداند بلامانع است و در صورتی که رئیس جلسه مذاکرات را کافی تشخیص دهد نسبت بقسمت مزبور رای گیری به عمل خواهد آمد.
تبصره 1 - هر یک از اعضاء هیات که مذاکرات را کافی تشخیص دهند میتوانند در این خصوص درخواست اخذ رای کنند، رئیس جلسه درخواست یا درخواستهای مزبور را به رای می گذارد و در صورت حصول اکثریت، نسبت به قسمت قرائت شده اخذ رای به عمل خواهد آمد.
تبصره 2 - در مواردی که جلسه با حضور حداقل 7 نفر تشکیل شود و یک یا دو نفر از اعضاء حاضر در جلسه با اتفاق نظر سایرین موافق نباشند یک یا هر دو نفر مزبور میتوانند در رای گیری شرکت نکنند.
تبصره 3 - در صورت حصول اتفاق نظر، رای وسیله رئیس جلسه انشاء میشود و در صورت حدوث اختلاف نظر، حسب مورد رای وسیله رئیس جلسه و یکی از اعضائی که با نظر وی موافق نیست انشاء خواهد شد.
تبصره 4 - در مواردی که کلیه یا اکثریت شرکت کنندگان در رای مصوبه را مغایر با قانون تشخیص داده باشند با شرح ماده 9 این آیین نامه عمل میشود.
تبصره 5 : اتفاق نظر هیات در خصوص عدم مغایرت مصوبه با قانون و نیز سوابق مربوطه به حدوث اختلاف نظر بین اعضاء هیات وسیله رئیس هیات به نظر رئیس مجلس میرسد چنانچه رای ناظر به عدم مغایرت مصوبه با قانون (اعم از اتفاق، اکثریت و اقلیت) مورد تائید رئیس مجلس قرار گیرد این رای متبع است و در غیر این صورت به شرح ماده 9 اقدام خواهد شد.
3 - 8 - پس از قرائت موضوع مطروحه در جلسه، هر یک از اعضاء حاضر در جلسه به ترتیب و با نظر رئیس جلسه، نظرات خود را ابراز می دارند. ترتیب تکرار مطالب و اعلام کفایت مذاکرات به شرح مذکور در بند 2 - 8 و تبصره 1 بند مزبور است.
تبصره - در صورت حصول اتفاق نظر، این نظر وسیله رئیس جلسه نوشته میشود و در صورت حدوث اختلاف نظر، حسب مورد رئیس جلسه و یکی از اعضائی که طرف مقابل وی قرار دارد نسبت به تحریر نظر، اقدام و سوابق وسیله رئیس هیات برای اتخاذ تصمیم نهایی به نظر رئیس مجلس خواهد رسید.
ماده 9 - در موارد مذکور در تبصره 4 و قسمت اخیر تبصره 5 بند 2 - 8 این آیین نامه، دبیر هیات آراء مربوط را به عنوان رای مقدماتی هیات وسیله دورنگار به نماینده دولت ابلاغ می نماید، نماینده مزبور، حداکثر ظرف 5 روز از تاریخ ابلاغ مزبور، فهرست رای یا آرائی را که قابل بررسی مجدد می داند، وسیله دورنگار به دفتر هیات اعلام و حداکثر تا دو هفته از تاریخ ابلاغ رای فرصت دارد در یکی از جلساتی که برای بررسی مجدد مصوبه یا مصوبات مورد نظر تعیین خواهد شد حضور یابد این قبیل جلسات با حضور حداقل پنج نفر از اعضاء هیات رسمیت خواهد داشت.
تبصره 1 - در صورتی که نماینده دولت حضور نماینده یا نمایندگان ذیربط وزارتخانه ها موسسات شرکتها و نهادهای مربوطه را ضروری بداند حضور آنان در هیات بلامانع است.
تبصره 2 - چنانچه نماینده دولت مهلت دو هفته ای مزبور را کافی نداند میتواند قبل از انقضاء این مهلت درخواست خود در مورد تمدید حداکثر یک هفته مهلت دیگر را به دفتر هیات وسیله دورنگار اعلام نماید، مجرد این اعلام، موافقت با درخواست مزبور تلقی میشود.
تبصره 3 - عدم ذکر هر یک از آراء ابلاغ شده مذکور در این ماده در فهرست موضوع تبصره فوق و نیز حسب مورد عدم حضور نماینده دولت در هیات در مهلت ابتدائی یا مهلت تمدید شده، به منزله مخالف نبودن وی با هر یک از این دوگونه آراء است.
ماده 10 - با حضور نماینده دولت و عندالاقتضاء نماینده یا نمایندگان ذیربط در جلسه مقرر هر یک از ایشان نقطه نظر و استدلال خود را اظهار و در صورتی که هیچ یک از اعضاء هیات با نقطه نظر و استدلال مزبور، مخالفتی ابراز نکنند این امر، به منزله عدول از نظر قبلی هیات تلقی و پس از ارائه سابقه وسیله رئیس هیات به رئیس مجلس، وفق نظر رئیس مجلس اقدام و در غیر این صورت به شرح ذیل عمل میشود.
1 - 10 - هر یک از اعضائی که با نقطه نظر و استدلال ابراز شده در جلسه مخالف بوده یا آن را برای عدم مغایرت مصوبه مورد نظر با قانون کافی ندانند نظر و استدلال خود را اظهار داشته و در صورت لزوم با نظر رئیس جلسه تا اعلام کفایت از طرف وی تبادل نظر به عمل خواهد آمد در پایان چنانچه «نماینده دولت» رای مورد نظر را تائید یا از مخالفت با آن صرف نظر کند قضیه مختومه تلقی و در غیر این صورت، رئیس جلسه نسبت به «رای گیری» نهایی اقدام می نماید.
تبصره 1 - در صورتی که رای قبلی هیات بدون لزوم انجام اصلاحاتی در آن عیناً مورد تائید مجدد قرار گیرد نیازی به تحریر مجدد رای نیست و در صورتی که انجام اصلاحاتی در آن ضروری باشد رئیس جلسه رای اصلاحی را انشاء می نماید.
تبصره 2 - در صورت حدوث اختلاف نظر نسبت به رای قبلی هیات، حسب مورد رای وسیله رئیس جلسه و یکی از اعضائی که با نظر وی موافق نیست انشاء خواهد شد.
تبصره 3 - هر یک از آراء موضوع تبصره های فوق الذکر به وسیله رئیس هیات به نظر رئیس مجلس میرسد و نظر رئیس مجلس در مورد هر یک از آنها متبع است.
فصل پنجم
اعلام مغایرت مصوبه و ابلاغ به مراجع ذیربط
ماده 11 - رای مربوط به مغایرت تمام یا قسمتی از مصوبه با قانون که به عنوان رئیس جمهوری از طرف رئیس مجلس امضا میشود پس از ثبت و شماره گذاری در دفتر هیات به شرح ذیل ابلاغ میشود.
1 - 11 - ارسال نسخه اصلی رای به دبیرخانه مرکزی ریاست جمهوری برای آگاهی رئیس جمهوری و دستور اقدام لازم.
2 - 11 - ارسال یک نسخه از تصویر رای به وسیله دورنگار به دفتر هیات دولت. زمان ارسال این تصویر به دفتر مزبور، تاریخ ابلاغ رای به هیات وزیران محسوب و ملاک انجام تکلیف قانونی موضوع ماده واحده قانون نحوه اجرای اصل هشتاد و پنجم و یکصد و سی و هشتم قانون اساسی است(در صورت عدم اصلاح یا لغو مصوبه مورد نظر در مهلت قانونی هفت روزه که مستلزم ملغی الاثر بودن تمام یا قسمتی از مصوبه مزبور از انقضاء این مهلت است دفتر هیات دولت فوراً مراتب را حسب مورد به مرجع یا مراجع اجرایی مربوطه برای توقف اجراء اعلام می نماید).
3 - 11 - ارسال یک نسخه از تصویر رای به وسیله دورنگار به دفتر معاون حقوقی و مجلس رئیس جمهوری برای آگاهی و پیگیری قضیه از جهت اصلاح یا لغو مصوبه و در صورت عدم اصلاح یا لغو مصوبه، اعلام فوری مراتب حسب مورد به مرجع یا مراجع اجرایی به شرح عبارت داخلی پرانتز بند فوق.
4 - 11 - ارسال یک نسخه از تصویر رای وسیله دورنگار حسب مورد، به سازمان برنامه و بودجه، خزانه داری کل، دیوان محاسبات کشور، وزارتخانه ذیربط و سایر مراجع اجرایی، حسب مورد به منظور اعمال نظارت یا انجام تکلیف قانونی.
فصل ششم
پست های سازمانی مشاغل، شرایط احراز، حقوق و مزایا و زمان لازم الاجراء بودن این آیین نامه
ماده 12 - مشاغل:
1 - رئیس هیات
2 - دبیر هیات
3 - رئیس دفتر هیات
4 - معاون دفتر
5 - کارشناس 4 نفر
6 - متصدی شبکه رایانه ای یک نفر
7 - بایگانی و ثبات یک نفر
8 - خدمتگزار 2 نفر
ماده 13 - شرایط احراز مشاغل از نظر تحصیلات و تجربه در مورد رئیس دفتر، معاون و کارشناسان دفتر هیات عبارتست از:
دارا بودن دانشنامه لیسانس با 9 سال سابقه خدمت یا فوق لیسانس با شش سال سابقه خدمت و یا دکتر با 3 سال سابقه خدمت.
تبصره 1 - کسانی که قبل از تصویب این آیین نامه به یکی از مشاغل مذکور منصوب شده اند از شرط سابقه خدمت و تجربه معافند.
تبصره 2 - شاغلین این دفتر، از نظر استخدامی، ارتقاء گروه، حقوق، مزایا و سایر موارد، مشمول قوانین و مقررات جاری و مورد عمل مجلس شورای اسلامی میباشند.
ماده 14 - رئیس هیات در صورتی که شغل دولتی داشته باشد از نظر استخدامی با مشاور و رئیس دفتر ریاست مجلس هم طراز خواهد بود و اگر بازنشسته بوده، یا شغل دولتی نداشته باشد از حقوق و مزایای مشاور و رئیس دفتر ریاست مجلس استفاده خواهد کرد.
ماده 15 - دبیر هیات در صورتی که شغل دولتی داشته باشد از نظر استخدامی هم طراز معاون اول مشاور و رئیس دفتر ریاست مجلس شورای اسلامی خواهد بود و در صورتی که بازنشسته بوده یا کارمند دولت نباشد از حقوق و مزایای معاون اول مشاور و رئیس دفتر ریاست مجلس استفاده خواهد کرد.
ماده 16 - رئیس دفتر هیات و معاون وی به ترتیب با مدیر کل و معاون مدیر کل هم طراز خواهند بود.
ماده 17 - این آیین نامه از زمان لازم الاجراء شدن قانون الحاق 5 تبصره به قانون نحوه اجرای اصل 85 و 138 قانون اساسی لازم الاجراء خواهد بود.
رئیس مجلس شورای اسلامی - علی اکبر ناطق نوری