هیات وزیران در جلسه مورخ 1380/3/9 بنا به پیشنهاد مشترک وزارت کشور و سازمانهای میراث فرهنگی کشور و مدیریت و برنامه ریزی کشور، موضوع نامه شماره 1531 /319 -5861 /105 مورخ 1379/9/16 و به استناد بند (ج) ماده (166) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1379 - آییننامه اجرایی بند یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود:
ماده 1 - وزارت کشور موظف است حداکثر تا پایان سال دوم برنامه سوم توسعه، در تمام شهر های دارای بافت تاریخی ارزشمند که محدوده آنها و ضوابط حفاظتی و کاربری آنها به موجب ماده (2) این آییننامه توسط سازمان میراث فرهنگی کشور تعیین و اعلام شده یا میشود، باتوجه به وسعت و ویژگی های بافت و همچنین تعداد و تنوع بنا ها، محوطه ها و مجموعه های تاریخی - فرهنگی و عرصه آنها واقع در محدوده قانونی شهر، ساختار مدیریتی مناسب در ستاد یا مدیریت مناطق شهری با هماهنگی سازمان میراث فرهنگی کشور ایجاد نماید.
تبصره 1 - شرح وظایف، اختیارات، مسوولیت ها، امکانات و نیروی انسانی لازم برای اجرای مفاد این آییننامه، در ساختار تشکیلاتی واحد های سازمانی یاد شده، توسط وزارت کشور پیش بینی و تعیین خواهد شد.
تبصره 2 - اجرای وظایف مندرج در این آییننامه تا تشکیل و فعالیت واحد های سازمانی موضوع این ماده، برعهده شهرداران شهر های موضوع این آییننامه میباشد.
ماده 2 - واحد های سازمانی موضوع ماده (1) این آییننامه، اقدامات زیر را در سطوح شهر انجام خواهند داد:
1 - برنامه ریزی، تهیه و اجرای طرح ها و انجام اقدامات لازم به منظور تحقق ضوابط حفاظتی اعلام شده توسط سازمان میراث فرهنگی کشور در مورد بنا ها، مجموعه ها، محوطه ها و بافت های تاریخی.
2 - برنامه ریزی و انجام اقدامات لازم به منظور حمایت و مساعدت فنی، کارشناسی، مالی و اجرایی نسبت به مالکان و متصرفان قانونی آثار ارزشمند تاریخی، فرهنگی، بازشناسی، حفاظت و احیای اماکن و بافت های تاریخی از قبیل ساماندهی معابر و فضا های عمومی همجوار، اولویت در ارایه خدمات شهری و ایجاد تناسب در روش های ارایه آن با ویژگی های بافت با محوطه تاریخی، اقدامات لازم برای مقابله با سوانح طبیعی و آتش سوزی، جمعآوری و دفع آب های سطحی و اقدامات فنی لازم برای عبور تاسیسات شهری ازقبیل آب، برق، تلفن، گاز و فاضلاب با رعایت اولویت فضا های فرهنگی - تاریخی عمومی به ویژه بقاع متبرکه، آرامگاه مشاهیر، مساجد، حسینیه ها، تکایا، بازار ها و گورستان های تاریخی.
3 - برنامه ریزی و انجام اقدامات لازم برای ساماندهی و معرفی محوطه ها و تپه های تاریخی واقع در محدوده شهر از قبیل تامین تاسیسات خدمات عمومی، نظافت، تامین روشنایی و محوطه سازی آنها براساس طرح و برنامه مصوب و با نظارت سازمان میراث فرهنگی کشور همچنین اطلاع رسانی و نصب تابلو های راهنمای شهری مرتبط با آثار تاریخی.
4 - انجام اقدامات و ایجاد زمینه های لازم برای تسری، تقویت و ارتقای هویت تاریخی - فرهنگی شهر، از طریق انجام و حمایت از اجرای پژوهش های موضوعی تاریخی - فرهنگی و تهیه و اجرای طرحهای مرمت، ساماندهی و احیای ابنیه و بافت های تاریخی براساس طرح مصوب و با نظارت سازمان میراث فرهنگی کشور و احداث بنا های مورد نیاز با رعایت اصول منبعث از هویت تاریخی - فرهنگی شهر.
5 - انجام اقدامات برای آثار تاریخی - فرهنگی موجود در شهر اعم از بنا ها، محوطه ها، مجموعه ها و بافت های تاریخی از جمله عناصر پایدار شهری که به مثابه سرمایه های اصلی شهر تلقی شده و در طرح های توسعه شهری اعم از جامع و تفصیلی و سایر طراحی های شهری با توجه به ضوابط سازمان میراث فرهنگی کشور مورد حفاظت کالبدی قرار گرفته و شرایط لازم برای تاثیرگذاری آنها در سایر عناصر شهری فراهم آید و از آنها به عنوان عناصر حیات بخش شهری در طراحی های شهری استفاده گردد.
6 - صدور هرگونه پروانه ساختمانی وانجام عملیات عمرانی در عرصه و حریم بافت ها، بناها و محوطه های تاریخی براساس ضوابط حفاظتی اعلام شده از سوی سازمان میراث فرهنگی کشور خواهد بود. شهرداری ها از هرگونه تخریب، تجاوز به حریم، مرمت، تعمیر و تغییر کاربری مغایر با ضوابط حفاظتی اعلام شده جلوگیری خواهند کرد.
7 - حمایت و مساعدت فنی، کارشناسی، مالی و اجرایی نسبت به هنرمندان، صاحبان مشاغل سنتی و بومی و کارگاه های هنر های سنتی مستقر در بافت های تاریخی.
8 - تهیه و اجرای طرح های مرمت و احیای بنا های تاریخی، ابنیه و مجموعه ها با همکاری و نظارت سازمان میراث فرهنگی و اقدامات لازم جهت تصویب آن توسط سازمان مذکور.
9 - بررسی و ارایه طرحهای لازم برای اصلاح بافت جمعیت و اقدام برای ارتقای سطح بهداشت عمومی و شرایط زیست محیطی در بافت های تاریخی.
10 - بررسی و تعیین مشاغل مضر و انتقال آنها از بافت یا محوطه تاریخی.
11 (اصلاحی 1381/01/25)- معرفی ارزشهای تاریخی.
12 - تهیه و اجرای طرح ها و انجام اقدامات لازم به منظور ایجاد رونق اقتصادی در بازار ها و بافت های تاریخی، با توجه به ویژگی های تاریخی - فرهنگی آنها و به منظور حفاظت از بافت تاریخی و هویت تاریخی - فرهنگی شهر با جلب مشارکت های مردمی.
ماده 3- با تصویب شورای شهر، حداقل دو برابر نسبت سطح بافت تاریخی به سطح زیر پوشش خدماتی شهر،از درآمد های شهرداری در اختیار مدیریت ذی ربط موضوع ماده (1) این آییننامه قرار خواهد گرفت.
ماده 4 - سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور علاوه بر اعتبارات در اختیار شهرداری ها که با تصویب شورا های شهر بدین منظور اختصاص می یابد، سایر اعتبارات لازم را برای اجرای این آییننامه بنا به پیشنهاد سازمان میراث فرهنگی کشور و وزارت کشور، در بودجه سالانه دستگاه های ذی ربط، پیش بینی خواهد کرد.
ماده 5 - سازمان میراث فرهنگی کشور به منظور معرفی میراث فرهنگی کشور و جلب همکاری های بینالمللی، برنامه های مشترکی را در سطح بین المللی در قالب پژوهش، مرمت، حفاظت، احیاء و معرفی آثار و بنا های تاریخی - فرهنگی با سازمان های بین المللی و موسسات علمی سایر کشور های جهان اجراء می نماید.
ماده 6 - سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور اعتبار لازم را برای تهیه پروژه های امکان سنجی و راهبردی، به منظور توسعه فعالیت ها و همکاری های بین المللی تامین می نماید.
تبصره 1 - اعتبارات ریالی برای فراهم کردن زمینه های همکاری بین المللی در آثار و اماکن معین و ایجاد قابلیت های حقوقی، خدماتی، پژوهشی، مدیریتی و فنی در آنها، باتوجه به استاندارد های بین المللی از سوی سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تامین خواهد شد.
تبصره 2 - سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور امکانات لازم را برای ایجاد ساختار اداری و نظام مدیریتی و حقوقی متناسب در موارد و موضوع هایی که قابلیت همکاری بین المللی دارند، فراهم خواهد نمود.
تبصره 3 - در مواردی که حداقل سی درصد از هزینه های مطالعات، طراحی و اجرای برنامه های موردنظر سازمان میراث فرهنگی کشور در قالب تفاهم نامه های معتبر از سوی موسسات خارجی تامین شده باشد، سهم اعتبارات سازمان مذکور از سوی سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تامین خواهد شد.
ماده 7 - تمام دستگاه ها، سازمان ها و نهاد های دولتی کشور، ایجاد تاسیسات زیربنایی مانند راه های دسترسی، تامین آب، برق، گاز و تلفن و دفع فاضلاب اماکن تاریخی - فرهنگی کشور را که توسط سازمان میراث فرهنگی کشور به عنوان موضوع همکاری های مشترک بین المللی تعیین میگردد، در اولویت اجرایی خود قرار خواهند داد و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور اعتبار موردنیاز آنها را تامین خواهد نمود.
ماده 8 - اجرای مفاد این آییننامه مانع وظایف قانونی شرکت عمران و بهسازی شهری وابسته به وزارت مسکن و شهرسازی نخواهد شد.
ماده 9 - سازمان میراث فرهنگی کشور موظف است گزارش عملکرد این آییننامه را سالانه به سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور ارایه نماید.
معاون اول رئیس جمهور- حسن حبیبی