قانون مربوط به قرارداد پستی جهانی و موافقت نامه منعقده میان سازمان ملل متحد و اتحاد پستی جهانی

مصوب 1342/09/24 مجلس شورای ملی

ماده واحده قرارداد پستی جهانی و موافقت نامه منعقده میان سازمان ملل متحد و اتحاد پستی جهانی که جزء آنست و مقاوله‌نامه راجع به مرسولات و جعبه‌هائی که قیمت آنها اظهار شده است و مقاوله‌نامه راجع به امانات پستی و مقاوله‌نامه راجع به بروات پستی و آیین‌نامه‌ها و پروتکل های نهایی ضمیمه آنها را که در تاریخ 27 سپتامبر 1975 در چهاردهمین کنگره پستی عمومی منعقده در اتاوا از طرف نماینده دولت شاهنشاهی بامضا رسیده است به شرح زیر تصویب میشود:
1 - قرارداد پستی جهانی دارای 84 ماده و پروتکل نهایی آن دارای 18 ماده و موافقتنامه منعقده میان سازمان ملل متحد و اتحاد پستی عمومی‌مشتمل بر 16 ماده و اظهار بمتمم آن دارای دو ماده و آیین‌نامه اجرای قرارداد پستی جهانی دارای 90 ماده و مقررات راجع بحمل مرسولات هوایی مشتمل بر 32 ماده و پروتکل نهایی آن دارای دو ماده.
2 - مقاوله نامه بین‌المللی راجع بمراسلات و جعبه‌هائی که قیمت آن اظهار شده است دارای 18 ماده و پروتکل نهایی آن دارای دو ماده و‌آیین‌نامه مربوط به آن مشتمل بر 12 ماده.
3 - مقاوله‌نامه بین‌المللی راجع بامانات پستی دارای 47 ماده و پروتکل نهایی آن مشتمل بر 17 ماده و آیین‌نامه اجرایی مربوطه دارای 45 ماده و پروتکل نهایی آن دارای یک ماده.
4 - مقاوله‌نامه بین‌المللی راجع به بروات پستی دارای 45 ماده و آیین‌نامه اجرایی آن مشتمل بر پنجاه ماده.
به وزارت پست و تلگراف و تلفن اجازه داده میشود قرارداد و مقاوله‌نامه‌های فوق را به جای قرارداد و مقاوله‌نامه‌های منعقده در بروکسل از یازدهم فروردینماه 1338 به موقع اجرا بگذارد.

قانون فوق که مشتمل بر ماده واحده و متن قرارداد ضمیمه است پس از تصویب مجلس سنا در جلسه یکشنبه بیست و چهارم آذر ماه یکهزار و سیصد‌و چهل و دو به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

رئیس مجلس شورای ملی - مهندس عبدالله ریاضی

قانون بالا در جلسه روز شنبه شانزدهم اسفند ماه 1337 به تصویب مجلس سنا رسیده است.

فهرست قرارداد پستی عمومی
اتحادیه پستی عمومی
قرارداد پستی عمومی بین‌المللی
-فهرست مندرجات

بخش اول
کلیات مربوط به اتحادیه پستی عمومی

فصل اول
تشکیلات و قلمرو اتحاد
-ماده:
1 - اساس و بنیاد اتحاد.
2 - مقر اتحاد.
3 - ورود در اتحاد و طریقه آن.
4 - مستملکاتی که یک کشور عضو روابط بین‌المللی آن را تضمین می‌نماید.
5 - اجراء قرارداد درباره مستملکات و تحت‌الحمایه‌هائیکه یکی از کشورهای عضو اتحاد روابط بین‌المللی آن را تضمین مینماید.
6 - قلمرو اتحاد.
7 - روابط استثنائی.
8 - اتحادهای محدود - مقاوله نامه‌های اختصاصی.
9 - خروج از اتحاد.
10 - السنه.

فصل دوم
سازمان اتحاد پستی
-ماده:
11 - کنگر‌ها. [کنگره ها]
12 - کنگره‌های فوق‌العاده.
13 - تقدیم پیشنهادات بکنگره‌ها.
14 - کنفرانس های اداری
15 - آیین‌نامه‌های داخلی کنگره‌ها و کنفرانسها.
16 - کمیسیون اجرایی و ارتباطی.
17 - کمیسیون مشورتی مطالعات پستی.
18 - کمیسیونهای اختصاصی.
19 - دفتر بین‌المللی.
-ماده:
20 - مخارج اتحاد.

فصل سوم
-ماده:
21 - روابط اتحاد با ملل متحد.

فصل چهارم
عملیات اتحاد پستی
-‌ماده:
22 - قرارداد عدم و مقاوله‌نامه‌های اتحاد.
23 - عدم شرکت در مقاوله‌نامه‌ها.
24 - آیین‌نامه‌های اجرایی.
25 - تصویبات.
26 - قانون‌گذاری ملی.

فصل پنجم
پیشنهادهای تسلیمی به منظور اصلاح یا تفسیر قرارداد پستی در فواصل کنگره‌ها.
-ماده:
27 - ارسال پیشنهادها.
28 - رسیدگی به پیشنهادها.
29 - شرایط تصویب.
30 - ابلاغ رسمی تصمیمات.
31 - اجراء تصمیمات.
32 - پیشنهادات مربوط بتوافق بین اتحاد پستی و ملل متحد.

فصل ششم
مربوط به حکمیت
-ماده:
33 - حکمیت

بخش دوم
مقررات راجع به ترتیبات عمومی

فصل اول
قوانین مربوط به سرویسهای پستی بین‌المللی
-ماده:
34 - آزادی ترانزیت.
35 - عدم ملاحظات آزادی ترانزیت.
36 - تعطیل موقتی سرویس‌ها.
ماده:
37 - نرخها.
38 - معافیت از کرایه پستی.
39 - معافیت از کرایه پستی مرسولات مربوط باسیران جنگی و پناهنده شدگان.
40 - معافیت از کرایه پستی صفحات برجسته مخصوص نابینایان
41 - واحد پول مشترک
42 - آیین‌نامه محاسبات
43 - تسعیر.
44 - تمبرهای پستی.
45 - فرمول ها.
46 - اوراق هویت پستی.

فصل دوم
کیفرهای جزایی
-ماده:
47 - تعهدات راجع بکیفرهای جزایی.

بخش دوم
مقررات مربوط به مراسلات پستی

فصل اول
مقررات عمومی
-ماده:
48 - انواع مراسلات پستی.
49 - نرخها و شرایط عمومی.
50 - نرخهای اختصاصی
51 - حق انبارداری.
52 - تمبر کردن مراسلات پستی.
53 - طرز تمبر کردن و انواع آن.
54 - تمبر کردن مراسلات در اسکله کشتی‌ها.
55- نرخ متعلقه بمرسولات بدون تمبر یا دارای کسر تمبر.
56 - کوپن رپنس‌های بین‌المللی.
57 - مرسولات اکسپرس.
58 - استرداد اصلاح و تغییر آدرس.
59 - ارسال بمقصد جدید - غیر قابل توزیع.
60 - ممنوعات.
61 - مرسولاتیکه به آنها حقوق گمرکی تعلق میگیرد.
62 - بازرس گمرکی.
ماده:
63 - حق گمرک کردن.
64 - حقوق گمرکی و سایر حقوق غیر پستی.
65 - مرسولاتیکه از حقوق معافند.
66 - الغای حقوق گمرکی و سایر حقوق غیر پستی.
67 - مطالبه نامه و درخواست اطلاعات.

فصل دوم
مرسولات سفارشی
-ماده:
68 - نرخها.
69 - قبض رسید.
70 - مرسولات سفارشی که بایستی حتماً به دست شخص گیرنده داده شود.
71 - مسئولیت.
72 - عدم مسئولیت.
73 - تعیین میزان مسئولیت بین ادارات پستی.
74 - تادیه غرامت.
ماده:
75 - مهلت تادیه غرامت
76 - استرداد غرامت باداره فرستنده.
77 - مرسوله سفارشی که در مراحل بعدی معلوم میشود مفقود گردیده است.

فصل سوم
تعلق گرفتن نرخهای - مخارج ترانزیت
-ماده:
78 - تعلق گرفتن نرخها.
79 - مخارج عبور.
80 - معافیت از مخارج عبور.
81 - سرویسهای فوق‌العاده.
82 - پرداختها و تسویه محاسبات مخارج ترانزیتی.
83 - مبادله کیسه کاغذهای سر بمهر با جهازات جنگی یا هواپیماهای جنگی.

بخش سوم
مقررات نهایی
-ماده:
84 - اجراء و دوره قرارداد.

قرارداد پستی عمومی منعقده فیما بین:
افغانستان و اتحاد افریقای جنوبی و جمهوری آلبانی و آلمان و کشورهای متحده آمریکا و مجموع مستعمرات آمریکا بضمیمه سرزمین جزایری اقیانوس کبیر تحت قیمومیت این دولت کشور پادشاهی عربستان سعودی و جمهوری آرژانتین و دولت استرالیا و اطریش و بلژیک و مستملکه کنگوی بلژیک جمهوری بیلورسی و بیرمانی و بلیوی و برزیل و بلغاری و کامبج و کانادا سیلان و شیلی و چین و کلمبیا و کره و کستاریکا و جمهوری کوبا و دانمارک و جمهوری دومینیگ و مصر و جمهوری السالوادر اکواتر و اسپانیا و مجموع مستملکات اسپانیا و حبشه و فنلاند و فرانسه و الجزیره و‌مجموع مستملکات و تحت الحمایه‌های ماوراء بحار جمهوری فرانسه و کشور پادشاهی بریتانیای کبیر ایرلند شمالی و کلیه مستملکات و‌تحت الحمایه‌های ماوراءِ بحار کشور متحده بریتانیا و ایرلند شمالی و یونان و گواتمالا و جمهوری هائیتی و جمهوری هندوراس و جمهوری مجارستان و‌هندوستان و جمهوری آندونزی و ایران و عراق عرب و ایرلند و جمهوری ایسلند و اسرائیل و ایتالیا و ژاپن و کشور پادشاهی هاشمی اردن و لائوس و‌لبنان و جمهوری لیبریا و لیبی و لوگزارمبورک و مراکش و مکزیک و شاهزاده نشین مناکو - نپال و نیکاراگوا و نروژ و زلاند جدید و پاکستان و جمهوری پاناما و پاراگویه و هلند و انتیل هلند و سورینام و پرو و جمهوری فیلیپین و لهستان و پرتقال و مستملکات پرتقال در آفریقای غربی و مستملکات پرتقال در آفریقای شرقی و در آسیا و در اقیانوسیه و جمهوری رومانی و جمهوری سن مارن و سوئد و سوئیس و سوریه و چکسلواکی و تایلند و تونس و ترکیه و جمهوری اوکرانی و اتحاد جماهیر شوروی و جمهوری شرقی اروگوئه و دولت بلده واتیکان و کشورهای متحده ونزوئلا و ویتنام و یمن و جمهوری یوگسلاوی امضاءکنندگان زیر نمایندگان مختار دولت‌های فوق‌الذکر به موجب ماده 11 قرارداد پستی جهانی که در 11 ژوئیه 1952
در بروکسل منعقد‌شده است در کنگره اتاوا اجتماع نموده و در قرارداد مزبور متفقاً تجدید نظر کرده و راجع بمقررات ذیل به شرط تصویب قانونی توافق کامل نمودند.

قسمت اول
مقررات سازمانی و ترتیبات کلی راجع به اتحاد پستی عمومی

فصل اول

عنوان حکم
مقررات سازمانی - فصل اول تاسیس اتحاد

ماده اول - تاسیس و هدف اتحاد.
1 - کشورهائیکه قرارداد حاضر در بین آنها انعقاد یافته تحت عنوان اتحاد پستی عمومی یک قلمرو پستی واحد را تشکیل داده و مراسلات را با یکدیگر مبادله مینمایند.
2 - هدف اتحاد تحکیم سازمان و تکمیل سرویس های مختلف پستی و تامین قرارداد در این قلمرو است تا در نتیجه همکاری بین‌المللی توسعه بیشتر‌یابد.

ماده دوم - مقر اتحاد.
مقر اتحاد و مقر سازمان‌های دائمی آن در شهر برن تثبیت گردیده است.

ماده سوم - عضویت جدید و طریقه ورود در اتحاد.
1 - هر کشور خودمختار میتواند درخواست نماید که در اتحاد وارد شده و به عضویت اتحاد پستی جهانی درآید.
2 - این درخواست بایستی از طریق سیاسی به عنوان دولت سویس فرستاده شود توسط دولت اخیرالذکر به سایر کشورهای عضو اتحاد ابلاغ گردد.
3 - کشوریکه درخواست عضویت جدید نموده است به عضویت اتحاد پستی پذیرفته خواهد شد به شرط آنکه حداقل دوسوم از کشورهای عضو به درخواست او رای موافق داده باشند.
4 - کشورهای عضو اتحاد که در ظرف 4 ماه در این مورد پاسخی ندهند ممتنع محسوب خواهند شد.
5 - پذیرش عضویت توسط دولت سویس بکلیه کشورهای عضو اتحاد ابلاغ خواهد شد.

قرارداد

ماده چهارم - مستملکات و تحت‌الحمایه‌هائیکه یکی از کشورهای عضو روابط بین‌المللی آن را تضمین نماید.
نقاط نامبرده ذیل از لحاظ قرارداد و مقاوله‌نامه‌ها و مخصوصاً از نقطه نظر حق رای در کنگره‌ها و کنفرانس ها و فاصله بین اجتماعات پستی و همچنین از‌نظر شرکت در مخارج دفتر بین‌المللی اتحاد پستی عمومی یک مملکت واحد یا بر حسب موقعیت یک اداره واحد عضو اتحاد ملاحظه میشوند.
1 - کلیه متصرفات و مستملکات کشورهای متحده امریکا و جزایر اقیانوس کبیر که تحت الحمایه این دولت میباشند.
2 - مستعمره کنگوی بلژیک.
3 - کلیه مستعمرات اسپانیا در افریقا.
4 - الجزیره
5 - کلیه مستملکات ماوراءِ بحار جمهوری فرانسه و مستملکات مشابه آن.
6 - کلیه مستملکات ماوراء بحار کشور بریتانیا و مستعمرات و مستملکات و تحت‌الحمایه‌های دولت واحد بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی.
7 - مستملکات سومالی که تحت اداره سرپرستی ایتالیا میباشد.
8 - جزایر انتیل متعلق بهلند و سورینام.
9 - مستعمرات پرتقالی افریقای غربی.
10 - مستعمرات پرتقالی آفریقای شرقی و آسیائی و اقیانوسیه.

ماده 5 - اجراء قرارداد در مستملکات و تحت الحمایه‌هائیکه یکی از کشورهای عضو روابط بین‌المللی آن را تضمین نماید
1 - هر یک از کشورهای عضو اتحاد میتوانند چه در موقع امضا قرارداد و چه در موقع تصویب آن یا هنگام درخواست پذیرش عضویت و یا بعداً اعلام نمایند که قبول قرارداد حاضر و مقاوله نامه‌های مربوطه شامل کلیه مستملکات و مستعمرات و تحت‌الحمایه‌هائیکه آن کشور روابط بین‌المللی آن را تضمین مینماید بوده و یا شامل بعضی از آنها و یا فقط شامل یکی از آنها خواهد بود.
اگر این اعلام در موقع امضا قرارداد و ابلاغ آن به عمل آمده باشد فبها و در صورتی که بعدا اعلام شود بایستی توسط دولت سویس باقدام آن مبادرت نمود.
2 - قرارداد جز درباره مستملکات و اراضی ماوراء بحار و تحت‌الحمایه‌ها یا سرزمین‌های تحت سیادت و قیمومیت که بر طبق بند اول باسم آنها اظهاراتی میشود اجراء نخواهد شد
3 - هر یک از کشورهای عضو اتحاد اجازه دارد در هر موقع که مایل باشند ضمن ارسال یادداشتی به دولت سویس اعلام دارد که از اجراء قرارداد حاضر‌درباره مستملکات و سرزمین های ماوراء بحار و تحت‌الحمایه‌ها یا سرزمینها تحت سیادت یا تحت قیمومیت که بر طبق بند اول به آنها اشاره شده است صرفنظر خواهد کرد و ابلاغ مزبور یک سال پس از وصول به دولت سویس ذی اثر و مجری خواهد بود.
4 - سپس دولت سویس رونوشت این ابلاغیه را که به موجب بندهای 1 تا 3 وصول نموده است به اطلاع کلیه کشورهای عضو اتحاد خواهد رسانید.
5 - مقررات این ماده درباره هیچ مستملکه و هیچ سرزمین ماوراء دریا و هیچ تحت‌الحمایه یا اراضی تحت سیادت و یا تحت قیمومیت که در مقدمه قرارداد ذکر شده اجراء نمیشود.

ماده 6 - قلمره [قلمرو]اتحاد.
نقاط ذیل چنین ملاحظه میشوند که به اتحاد پستی عمومی تعلق دارند.
الف - دفاتر پستی که توسط کشورهای عضو در سرزمین‌هائی که جزء اتحاد نیستند دایر کرده‌اند
ب - سایر مستملکات بدون اینکه رسماً عضو اتحاد باشند از راه اتحاد منظور خواهد شد زیرا از نظر پستی اینگونه مستملکات جزء کشورهای عضو‌تلقی میگردند.

ماده 7 - روابط استثنائی.
اداراتی که با مستملکات خارج از اتحاد روابطی دارند واسطه بین این مستملکات و سایر ادارات بوده و مقررات مربوطه به قرارداد و آیین‌نامه آن نسبت به این روابط استثنائی مجری و معمول میباشد.

ماده 8 - اتحادیه‌های محدود - مقاوله‌نامه‌های اختصاصی
1 - کشورهای عضو اتحاد با ادارات پستی آنها به شرط آنکه قوانین داخلی ایشان اجازه دهد میتوانند در بین خود اتحادهای محدود ایجاد نمایند و‌مقاوله‌نامه‌های اختصاصی در مورد سرویس پستی بین‌المللی ایجاد کنند با این شرط که منافع این گونه مقاوله نامه‌ها اختصاصی و مقررات مربوطه آن برای مردم از منافع پیش‌بینی شده در قرارداد کلی بین کشورها کمتر نباشد.
2 - اتحادهای محدود میتوانند بکنگره‌ها و کنفرانسها و کنگره‌های فوق‌العاده و کمیسیون اجرایی و ارتباطی ناظرینی اعزام نمایند.

ماده 9 - خروج از اتخاد [اتحاد]
1 - هر یک از کشورهای عضو اتحاد اختیار دارد که از اتحاد خارج شود و در این مورد بایستی از طریق سیاسی اطلاعیه‌ای برای دولت سویس ارسال دارد تا مراتب توسط این دولت بکلیه دول عضو اتحاد اعلام گردد.
2 - خروج از اتحاد یک سال پس از وصول اعلامیه مربوطه به دولت سویس موثر خواهد بود.

ماده 10 - زبانها
1 - زبان رسمی اتحاد پستی جهانی زبان فرانسوی است.
2 - برای مذاکره در کنگره‌ها و کنفرانس ها و کمیسیونهای مربوطه آنها زبانهای فرانسوی - انگلیسی و اسپانیائی و روسی به عنوان یک وسیله ترجمه و‌تفسیری پذیرفته شده‌اند و انتخاب هر یک از زبانهای ذکر شده به اختیار سازمان‌دهندگان اتحاد بوده و در این مورد نظر مدیر دفتر اتحاد پستی بین‌المللی و سایر کشورهای ذی نفع نیز استعلام خواهد شد و برای اجتماعات پستی که در فواصل کنگره‌ها تشکیل میشوند همین روش اجرا خواهد شد.
3 - در اجتماعات پستی ذکر شده در بند 2 برای ترجمه و تفسیر مطالب اجازه داده شده است که از زبانهای دیگری نیز استفاده بشود
4 - الف - مخارج مربوط به نصب دستگاههای مذاکره بزبانهای فرانسه و انگلیسی و اسپانیائی و روسی به منظور ترجمه و تفسیر مطالب به عهده اتحاد خواهد بود
ب - مخارج مربوط به سرویس های ترجمه‌ای این زبانها به عهده آن گروه از کشورهای عضو خواهد بود که خواسته‌اند از زبانهای انگلیسی و اسپانیایی و‌روسی استفاده نمایند.
این مخارج به سه قسمت مساوی شده و هر قسمت در بین کشورهائی که از آن زبانها استفاده کرده‌اند تقسیم خواهد شد و این قسمت بندی متناسب با سهمی خواهد بود که این کشورها را در سایر مخارج کلی اتحاد در آن شرکت دارد.
5 - نمایندگی‌هائیکه زبانهای دیگری را به کار میبرند اطمینان خواهند داد که ترجمه این زبانها مقارن یکی از زبانهای ذکر شده در بند 2 میباشد.
6 - مخارج مربوط به استفاده از زبانهای دیگر در بین کشورهای عضوی که این زبانها را به کار برده اند تقسیم خواهد شد و شرایط آن همان است که در‌قسمت ب بند 4 توضیح داده شده
7 - ادارات پستی میتوانند از روابط بین‌الاثنین درباره زبانی که به وسیله آن مکاتبات اداری خود را مبادله خواهند کرد قرار لازم را با یکدیگر بگذارند و‌در غیر این صورت زبان مورد استفاده فرانسه خواهد بود

فصل دوم
سازمان اتحاد

ماده 11 - کنگره‌ها
1 - نمایندگان کشورهای اتحاد حداکثر پنجسال بعد از تاریخ اجرای اسناد کنگره قبل کنگره جدید را منعقد مینماید و در آنجا اسناد مربوطه را تجدید نظر نموده و یا در صورت لزوم آنها را تکمیل مینماید.
2 - هر کشوری یک یا چند نفر نماینده مختار که از جانب دولت متبوع خود دارای اختیارات لازم باشند به کنگره اعزام میدارد و در صورت لزوم ممکن است نمایندگی مزبور توسط هیات نمایندگی کشور دیگری هم انجام پذیرد و مسلم است که یک هیات نمیتواند نمایندگی بیش از دو کشور را که کشور‌خود او هم جزء آنست عهده دار شود.
3 - در مشاورات هر کشوری فقط دارای یک رای خواهد بود
4 - هر کنگره محل انعقاد کنگره بعدی را تعیین و تثبیت مینماید کشورهای عضو مستقیما یا توسط دولت ثالثی دعوت خواهند شد و این دعوت تحت مراقبت دولت کشوری که کنگره در آنجا انعقاد خواهد یافت به عمل خواهد آمد و دفتر بین‌المللی برن نیز در این مورد توجه لازم خواهد نمود کلیه تصمیمات متخذه از طرف کنگره نیز باید توسط همان دولت بتمام دول کشورهای اتحاد ابلاغ گردد

ماده 12 - کنگره های فوق‌العاده
1 - در صورتی که اقلا دو ثلث از کشورهای عضو اتحاد درخواست تشکیل کنگره فوق‌العاده را بنمایند و یا آن درخواست را تصویب کنند کنگره مزبور منعقد میشود.
2 - محل اجتماع پس از وصول دعوت نامه‌ها از طرف دول عضو و با موافقت دفتر بین‌المللی تصویب میگردد.
3 - قوانین و مقررات قید شده در بندهای 2 تا 4 ماده 11 درباره کنگره های فوق العاده نیز معمول و مجری خواهد بود

ماده 13 - تقدیم پیشنهادات به کنگره‌ها
اداره هر یک از کشورهای عضو حق دارد پیشنهاداتی که مربوط به عملیات اتحاد بوده و آن اداره از آن سهمی داشته باشد تقدیم کنگره‌ها بنماید.

ماده 14 - کنفرانس‌های اداری
1 - بنا به درخواست اقلا دو ثلث از ادارات عضو اتحاد و یا تصویب آنها ممکن است کنفرانس‌هائی که صرفاً به منظور رسیدگی بامور اداری و‌پرسشها باشد تشکیل گردد
2 - محل اجتماع با موافقت دفتر بین‌المللی بوده و ادارات قبلا جهت شرکت در کنفرانس دعوت میشوند دعوتنامه‌ها به وسیله اداره کشوری که کنفرانس در آنجا تشکیل خواهد شد ارسال میگردد.

ماده 15 - آیین‌نامه‌های داخلی کنگره‌ها و کنفرانس‌ها
هر کنگره و هر کنفرانس برای امور مربوطه خود آیین‌نامه داخلی لازم را تدوین مینماید و تا زمانی که این آیین‌نامه اختیار نشده است مقررات مربوط به آیین‌نامه‌های تدوین شده توسط کنگره قلبی [قبلی] قابل اجرااست

ماده 16 - کمیسیون اجرایی و ارتباطی
1 - در فاصله کنگره‌ها یک کمیسیون اجرایی و ارتباطی ادامه کارهای اتحاد پستی جهانی را طبق مقررات قرارداد و مقاوله‌نامه‌ها تامین می‌نماید.
2 - این کمیسیون از بیست عضو که عملیات خود را در دوران فاصله دو کنگره به نام و به نفع اتحاد انجام میدهد تشکیل مییابد.
3 - کشورهای عضو کمیسیون توسط کنگره‌ها مشخص میگردند و اساس آن متکی بر تقسیمات جغرافیائی خواهد بود و حداقل نیمی از اعضاء به مناسبت هر کنگره تجدید خواهند شد و هیچ کشوری نمیتواند بیش از سه مرتبه متوالی در کنگره انتخاب شود
4 - هر یک از کشورهای عضو کمیسیون توسط اداره پستی کشور مربوطه خود یکنفر را معرفی خواهند نمود و شخصی که معرفی میشود بایستی کارمندی باشد که توسط اداره کشور مربوطه توصیف و معرفی شده باشد.
5 - از بابت عضویت در کمیسیون به اعضاء حقوقی پرداخت نمیشود و مخارج مربوطه به کارهای کمیسیون به عهده دفتر اتحاد پستی بین‌المللی است.
6 - هدف و منظور کمیسیون به قرار ذیل است
الف - تحکیم روابط فیمابین کشورهای عضو اتحاد به منظور تکمیل سرویس پستی بین‌الملل.
ب - مطالعه پرسشها و مسائل مربوط بنظم اداری - قانونی و قضایی که مورد توجه سرویس پستی بین‌المللی باشد و ابلاغ نتیجه این مطالعات به ادارات پستی اتحاد.
پ - حمایت از آزمایش کمیسیون مشورتی در مورد مطالعات پستی مربوط بمسائلی که این کمیسیون راجع به آنها مطالعه مینماید و انتشار آگهی مطابق مقررات ماده 17.
ج - ایجاد روابط مفید با ملل متحد و ایجاد روابط با سازمان‌ها و موسسات اختصاصی وابسته به آن و تحکیم و داد و با سایر سازمانهای بین‌المللی برای مطالعات و تهیه گزارش‌های لازم که بایستی به تصویب کشورهای عضو اتحاد برسد و همچنین اعزام یک نمابنده [نماینده] از طرف اتحاد برای شرکت در‌جلسات سازمانهای بین‌المللی در مواقع ضروری
د - تنظیم پیشنهادهائیکه به موجب مواد 28 و 29 بایستی مورد تصویب کشورهای عضو اتحاد یا کنگره قرار گیرد در صورتی که پیشنهادهای مزبور‌مربوط به مطالعاتی باشد که مورد تایید کنگره قرار گرفته و بکمیسیون تسلیم شده و یا آنکه این پیشنهادها نتیجه فعالیت‌های کمیسیون بوده باشد.
ه- - مطالعه و رسیدگی به درخواست هر یک از کشورهای عضو راجع به هر گونه پیشنهاد که از طرف این کشور طبق مقررات فصل پنجم به دفتر اتحاد‌پستی بین‌المللی واصل شده باشد و این رسیدگی از این نظر است که درباره پیشنهاد تسلیم شده توضیحات و تفسیرهای لازم را آماده نموده و دفتر پستی بین‌المللی را موظف سازد که این تفسیرها را قبل از آنکه پیشنهاد مورد بحث به تصویب کشورهای عضو برسد ضمیمه آن بنماید.
و - وظایف کمیسیون اجرایی و ارتباطی در کادر قرارداد و آیین‌نامه به شرح ریر [زیر] است:
1 - کنترل فعالیت دفتر پستی بین‌الملل را اطمننان [اطمینان]بخشیده و در صورت لزوم مدیر و سایر کارمندان دفتر اتحاد پستی برن را که توسط دولت سویس پیشنهاد میشود انتخاب نماید.
2 - تصویب انتصابات کارمندان طبقه یک و دو از نظر حقوق و مزایا که بنا به پیشنهاد مدیر دفتر پستی بین‌المللی انجام میپذیرد.
این انتصابات بعد از رسیدگی بمدارج لیاقت معرفی‌شدگان از طرف ادارات اتحاد انجام و به موجب تقسیمات جغرافیائی منطقه‌ای و زبانی و سایر‌شرایط ملحوظ عمل میشود و در این مورد از نظر ترفیع روش داخلی دفتر بین‌المللی رعایت خواهد شد.
3 - تصویب گزارش سالیانه که از طرف دفتر بین‌المللی راجع بفعالیت اتحاد پستی تهیه می‌شود و تقدیم توضیحات لازم در این مورد بخصوص.

ماده 17 - کمیسیون مشورتی مطالعات پستی.
1 - کمیسیون مشورتی مطالعات پستی یک سازمان دائمی اتحاد است که وظیفه دارد مطالعاتی را انجام داده و آگهی‌های لازم در مورد وسائل فنی بهره برداری و اقتصادی را که مورد توجه سرویس پستی باشد منتشر نماید.
2 - هر یک از کشورهای عضو اتحاد حقاً جزء اعضاء این کمیسیون میباشد.
3 - کمیسیون نیز بسهم خود یک هیات مدیره بیست نفره را که موظف به هدایت و تنظیم امور باشد انتخاب خواهد نمود.
4 - اعضاء هیات مدیره به سه شعبه اختصاص به شرح زیر تقسیم میشوند:
الف - شعبه فنی.
ب - شعبه بهره برداری.
پ - شعبه اقتصادی.
5 - شعبه‌ها نیز دسته‌هائی تشکیل میدهند که آن دسته‌ها موظف بمطالعه مسائل قطعی بوده باشد و کشورهائیکه راساً جزو هیات مدیره نباشند میتوانند بنا به درخواست خودشان و امور مربوطه با دسته‌های مزبور همکاری نمایند.
6 - کنگره کمیسیون را در مسائل مورد مطالعه تحت جریان خود خواهد گرفت کمیسیون اجرایی و ارتباطی نیز کمیسیون مشورتی مطالعات پستی را در‌مورد موضوعات مطالعه شده تحت انقیاد و رهبری قرار خواهد داد.
کشورهائیکه در خلال فاصله بین کنگره‌ها میل دارند که موضوعی را تحت مطالعه مخصوص قرار دهند درخواست خود را در این خصوص جهت رئیس هیات مدیره ارسال خواهند داشت.
7 - هیات مدیره حساب سالانه کارها را بکمیسیون اجرایی و ارتباطی و در صورت تصادف بکنگره تقدیم خواهد داشت. گزارش هیات مدیره بکنگره قبلا تحت نظارت کمیسیون مشورتی مطالعات پستی واقع خواهد شد.
8 - مخارج عملیاتی کمیسیون به عهده اتحاد خواهد بود.

ماده 18 - کمیسیونهای اختصاصی.
کمیسیونهائیکه از طرف یک کنگره یا کنفرانس مامور مطالعه در یک یا چندین مطلب مشخصه میشوند توسط دفتر بین‌المللی دعوت خواهند شد و در‌صورت لزوم نیز موافقت اداره کشوری که این کمیسیونها بایستی در آنجا منعقد شوند جلب میگردد.

ماده 19 - دفتر بین‌المللی.
بک [یک] اداره مرکزی که عنوان دفتر بین‌المللی اتحاد پستی جهانی میباشد در مقر اتحاد و تحت سرپرستی عالی اداره کل پست سویس تشکیل یافته و‌مشغول کار میشود این دفتر وسیله ارتباط و اطلاع مشاوره بین ادارات پستی میباشد

ماده 20 - مخارج اتحاد.
1 - هر کنگره حداکثر مبلغی را که سالیانه برای مخارج عادی دفتر بین‌المللی لازمست تعیین می‌نماید مخارج کارمندان کمیسیون اجرایی و ارتباطی نیز‌جزء مخارج دفتر بین المللی است این مخارج و مصارف فوق‌العاده که در نتیجه تشکیل کنگره یا کنفرانس یا کمیسیون اختصاص تولید میشود و نیز‌مخارج متعلقه بکارهای مخصوص که به دفتر بین‌الملل محول میگردد مشترکا در بین کلیه کشورهای عضو اتحاد تقسیم خواهد شد.
2 - این کشورها از این لحاظ بهفت درجه تقسیم گردیده و هر یک در پرداخت مخارج بنسبت ذیل سهیم می‌باشد:
کشورهای درجه اول هر یک 25 سهم.
» » دوم هر یک 20 سهم.
» » سوم هر یک 15 سهم.
» » چهارم هر یک ده سهم.
» » پنجم هر یک 5 سهم.
» » ششم هر یک 3 سهم.
» » هفتم هر یک یک سهم.
3 - هرگاه کشوری جدید به عضویت اتحاد درآید دولت سویس با موافقت دولت کشور جدیدالورود درجه را که از نظر تقسیم مخارج دفتر بین‌المللی در‌باره کشور مزبور باید معین شود. تشخیص میدهد.

فصل سوم
روابط اتحاد پستی با ملل متحد

ماده 21 - روابط با ملل متحد.
روابط بین اتحاد پستی جهانی و ملل متحد طبق دو اصل توافقی زیر تنظیم یافته و متن آن نیز ضمیمه قرارداد حاضر میباشد و آن در اصل عبارتند از:
الف - توافقی که در تاریخ 4 ژوئیه 1947 در پاریس به امضا رسیده.
ب - توافقی دسته‌جمعی که در تاریخ 12 ژوئیه 1949 و 27 ژوئیه 1949 به ترتیب در پاریس و لاک بامضا رسیده است

فصل چهارم
عملیات اتحاد پستی

ماده 22 - قرارداد و مقاوله نامه های اتحاد پستی.
1 - قرارداد به منزله عمل و حکم اساسی اتحاد پستی است.
2 - سرویس مراسلات پستی به موجب مقررات قرارداد تنظیم گردیده است.
3 - و سایر سرویس‌ها به موجب مقاوله‌نامه‌های مشروحه زیر منظم شده‌اند:
مقاوله‌نامه راجع بنامه‌ها و جعبه‌های با قیمت اظهار شده.
مقاوله‌نامه راجع بامانات پستی
مقاوله‌نامه راجع ببراتهای پستی و چکهای پستی مسافرتی.
مقاوله‌نامه راجع بمطالبات پستی.
مقاوله‌نامه راجع بمرسولاتیکه در مقابل تادیه وجه تحویل میشوند
مقاوله‌نامه راجع باستقرار.
مقاوله‌نامه راجع به سرویس بین‌المللی صندوق پس‌انداز.
مقاوله‌نامه راجع بروزنامه‌ها و متبادله.
4 - اجرای این مقاوله نامه ها فقط برای کشورهائیکه آنها را قبول کرده‌اند اجباری است.
5 - قبول یک یا چندین فقره از این مقاوله نامه‌ها یا امتناع از قبول آنها از طرف کشورهای عضو اتحاد به موجب مقررات بند 2 از ماده 3 ابلاغ خواهد شد.

ماده 23 - خودداری از شرکت در مقاوله‌نامه‌ها.
هر کشوری از کشورهای عضو مختار است که از شرکت در یک یا چندین مقاوله نامه خودداری نماید مشروط بر آنکه شرایط ماده 9 ملحوظ شده باشد.

ماده 24 - آیین‌نامه اجرایی.
ادارات پستی کشورهای عضو مراتب نظم و ترتیبی را که در اجرای قرارداد و مقاوله نامه‌ها باید رعایت شود با توافق مشترک در ضمن تدوین آیین‌نامه‌های اجرایی معین و مقرر میدارند.

ماده 25 - تصویب.
1 - اسناد و احکامیکه در کنگره پذیرفته شده اند بایستی هر چه زودتر توسط کشورهای امضاءکننده تصویب شوند و تصویب آنها به دولت کشوری که کنگره در آنجا انعقاد یافته است ابلاغ شده و توسط این دولت نیز به دولت‌های کشورهای امضاءکننده اعلام شود.
2 - اسناد مزبور تواماً به موقع اجراء گذارده میشود و تماماً دارای یک مدت هستند.
3 - از روز معینی که اسناد مربوط بیک کنگره به موقع اجراء گذارده میشود اسناد کنگره قبلی تماماً ملغی هستند.
4 - هرگاه یک یا چندین کشور عضو اسنادی را که توسط آنها امضا شده است جزئاً یا کلا تصویب نمایند این موضوع اعتبار اسناد مزبور را برای سایر‌کشورهائیکه آنها را تصویب کرده‌اند ساقط نمیکند.

ماده 26 - قانون گذاری ملی.
حدود و شرایطی که در قرارداد و مقاوله نامه های اتحاد پستی و همچنین حدودیکه در پروتکل‌های نهایی آنها قرارداده شده مانع قانونگذاری خصوصی کشورها درباره مطالب و اسنادیکه به طور خصوصی پیش بینی نشده نبوده و به آن لطمه‌ای وارد نخواهد کرد.

فصل پنجم
پیشنهادهای ارسالی به منظور اصلاح یا اضافه
نمودن اسناد اتحاد پستی در فواصل کنگره‌ها

ماده 27 - ارسال پیشنهادها.
1 - در فاصله بین کنگره ها هر اداره از کشورهای عضو حق دارد توسط دفتر بین‌المللی پیشنهادهائی راجع به انسداد [اسناد] اتحاد که آنها را قبول نموده است‌جهت سایر کشورها ارسال دارد
2 - برای اینکه پیشنهادهای واصله از طرف یک اداره در فاصله کنگره‌ها مطرح و مورد شور و مذاکره قرار گیرد باید لااقل دو اداره دیگر نیز آنها را‌تایید کرده باشند به پیشنهادهائیکه با تعداد موافقت نامه کافی سایر ادارات به دفتر بین‌المللی واصل نگردد ترتیب اثر داده نخواهد شد.

ماده 28 - رسیدگی به پیشنهادها:
1 - هر پیشنهادی تابع اصول ذیل خواهد بود:
پیشنهاد وسیله بخشنامه صادره از طرف دفتر بین‌الملل برن بکلیه ادارات ابلاغ شده و یک مهلت دوماهه بادارات داده میشود که پیشنهاد مزبور را‌رسیدگی نموده و در صورت لزوم نظرات خود را به دفتر بین‌المللی اعلام نمایند لکن در اصل پیشنهاد نباید دخل و تصرفی شده و یا آن را اصلاح نمایند پاسخهای رسیده تحت مراقبت دفتر بین‌المللی جمع‌آوری شده و بادارات ابلاغ میگردند تا موافقت یا مخالفت خود را تعیین نمایند اداراتیکه در‌ظرف دو ماه معینه رای خود را ارسال ندارند ممتنع ملاحظه خواهند شد و شروع مهلت معینه از تاریخ ابلاغ بخشنامه دفتر بین‌المللی محسوب خواهد گردید.
2 - اگر پیشنهاد راجع بیک مقاوله‌نامه یا آیین‌نامه مربوطه یا پروتکل‌های نهایی آنها باشد تنها اداراتیکه در آن مقاوله‌نامه شرکت دارند میتوانند در‌عملیات مذکور در بند یک سهیم باشند.

ماده 29 - شرایط تصویب.
اول - برای آنکه پیشنهادها قابل اجراء شوند باید واجد شرایط زیر باشند:
الف - اگر مربوط باصلاح یا تغییر مقررات مواد 1 تا 47 (‌قسمت اول) و مواد 48 - 49 / 52 / 55 - 68 و 69 - 71 تا 74 و 76 تا 83 (‌قسمت دوم) و 84 (‌قسمت سوم) قرارداد و یا کلیه مواد پروتکل‌های نهایی مربوطه آنها و مواد 101 - 102 - 103 و 106 و بندهای 2 تا 5 ماده 112 و بند 1 ماده116 و ماده 117 و 119 و 134 - 169 - 173 و 180 و 184 و 191 آیین‌نامه آنها باشد در این صورت اتفاق آراء لازمست.
ب - اگر منظور از پیشنهاد راجع به تغییر و اصلاح مقرراتی غیر از آنچه در جمله بند الف ذکر گردیده بوده باشد در این حالت دو ثلث آراء موافق کفایت دارد
ج - و در صورتی که پیشنهاد مربوط بنکات زیرین باشد اکثریت مطلق لازم دارد.
1 - تغییر ردیف انشائی مقررات قرارداد و آیین‌نامه مربوطه آن بغیر از آنچه که در حروف الف ذکر گردیده است.
2- تفسیر مقررات قرارداد و آیین نامه و پروتکل نهایی آن باستثناء مورد اختلافی که مطابق ماده 33 بایستی به حکمیت ارجاع شود.
دوم - مقاوله‌نامه‌ها شرایطی را که تابع تصویب پیشنهادهای مربوطه باشد و معین نموده است.

ماده 30 - ابلاغ تصمیمات.
1 - تغییرات و اصلاحاتی که در قرارداد یا در مقاوله‌نامه‌ها و پروتکل نهایی آنها و ملحقات این اسناد به عمل می‌آید وسیله یک اظهارنامه سیاسی که‌دولت سویس مامور تهیه ارسال آن میباشد آماده شده و بر حسب درخواست دفتر بین‌المللی جهت دولت‌های کشورهای عضو فرستاده خواهد شد
2 اصلاحات و تغییراتیکه در آیین‌نامه‌ها و پروتکل نهایی آن به عمل می‌آید توسط دفتر بین‌المللی به ادارات فرستاده خواهد شد و تفسیرهای در نظر‌گرفته شده در بند 1 ماده 29 (‌حرف ج) و ردیف 2 آن نیز توسط همین دفتر به ادارات ارسال میگردد

ماده 31 - اجراء تصمیمات
هر اصلاح یا تغییر که مورد قبول واقع شد زودتر از سه ماه بعد از تاریخ ابلاغ آن قابل اجراء نخواهد بود

ماده 32 - پیشنهادهای مربوط بتوافق با ملل متحد.
اقدام معموله درباره بند 1 حرف الف ماده 29 شامل پیشنهادهای تسلیمی به منظور تغییر موافقت مابین اتحاد پستی جهانی و ملل متحد نیز میباشد با‌توجه به اینکه در این موافقت نامه شرایط تغییر و اصلاح مقررات مربوطه جداگانه پیش‌بینی نشده باشد.

فصل ششم
مربوط به حکمیت

ماده 33 - حکمیت.
1 - هرگاه در مورد تفسیر قرارداد و مقاوله‌نامه‌ها و آیین‌نامه‌های اجرایی و پروتکل نهایی آنها و یا مسئولیتی که از اجرای آنها ناشی میشود و تطبیق آن با قرارداد اختلافی فیمابین دو یا چندین کشور عضو اتحاد بروز نماید مابه‌الاختلاف از طریق حکمیت حل و فسخ خواهد شد.
2 - برای این مقصود هر یک از ادارات ذیمدخل یک عضو دیگر اتحاد را که مستقیما در قضیه مورد اختلاف ذی نفع نیست انتخاب خواهد کرد و هنگامیکه چندین اداره مشترکا ذیمدخل باشند از نظر تطبیق این قانون آن ادارات به صورت یک عضو محسوب خواهد شد.
3 - هرگاه یکی از اداراتی که طرف اختلاف هستند در ظرف 6 ماه به پیشنهاد حکمیت ترتیب اثر ندهد دفتر بین‌المللی چنانچه از او درخواست شود بنو به خود از اداره مسامحه کننده میخواهد که یکنفر حکم را تعیین نماید و یا آنکه خود راسا یک حکم معین بنماید
4 - طرفین ذیمدخل میتوانند برای تعیین حکم واحد با یکدیگر وارد مذاکره شده و ممکن است این حکم مشترک دفتر بین‌المللی باشد.
5 - تصمیم حکم‌ها با اکثریت مطلق آراء اتخاذ خواهد شد.
6 - در صورت تساوی آراء حکم‌ها یک اداره دیگر که او در قضیه ذینفع نباشد برای رفع اختلاف انتخاب مینمایند. در صورتی که راجع به انتخاب مزبور موافقت حاصل نشود دفتر بین‌المللی آن اداره را از بین اعضاء اتحاد که از طرف حکم‌ها پیشنهاد نشده باشد انتخاب خواهد کرد.
7 - در صورتی که مورد اختلاف مربوط بیکی از مقاوله‌نامه‌ها باشد حکم‌ها بایستی حتما از بین اداراتی انتخاب شوند که مقاوله‌نامه‌های مزبور را‌اجراءِ میکنند.

‌اصل دوم
مقررات راجع به ترتیبات عمومی

فصل اول
قواعد مربوط به سرویسهای پستی بین‌المللی

ماده 34 - آزادی ترانزیت.
1 - آزادی ترانزیت در تمام قلمرو اتحاد تامین میگردد و ابن [این] آزادی به مراسلات هوایی نیز تعلق میگیرد اعم از آنکه کشورهای واسطه در آن سهمی داشته یا نداشته.
2 - کشورهای عضو که در مبادله مراسلات حاوی مواد زنده خطرناک (‌مربوط به علم بیولوژی) شرکت ندارند حق دارند که مرسولات مزبور را نپذیرفته‌و از عبور دادن آنها به طور مکشوفه در قلمرو خود جلوگیری نمایند.
3 - کشورهای عضو که سرویس نامه‌ها و جعبه‌های با قیمت اظهار شده را تامین ننموده و مسئولیت ارزش آنها را موقع حمل از راه دریائی و هوایی خود‌تعهد نکرده‌اند با اینهمه نمیتوانند در مورد ترانزیت دپش‌های حاوی چنین مرسولاتی که به طور سربسته بوده و از طریق دریائی و یا هوایی و یا زمینی آنها بایستی بگذود [بگذرد]ممانعت به عمل آورند لکن مسئولیت این ادارات در این خصوص عینا مطابق مسئولیت پیش بینی شده برای مرسولات سفارشی میباشد.
4 - آزادی ترانزیت امانات پستی که بایستی از راههای زمینی و دریائی بگذرند محدود به قلمرو کشورهائی خواهد بود که در سرویس امانات پستی شرکت نموده‌اند.
5 - آزادی ترانزیت امانات هوایی در تمام قلمرو اتحاد تضمین شده است معذالک اداراتی که اجرای مقاوله نامه مربوطه به امانات پستی را تعهد نکرده‌اند اجباری ندارند که عبور امانات هوایی را از راه خشکی و راههای دریائی متعلق بخود تضمین کنند.
6 - اداراتیکه مقاوله‌نامه مربوط به امانات پستی را پذیرفته‌اند مسئله ترانزیت امانات با بهای اظهار شده جوف کیسه‌های سربسته را نیز تعهد خواهند کرد و در صورتی که بعضی ادارات ارسال و قبول اینگونه امانات را تعهد نکرده باشند مسئولیت آنها در این خصوص مثل فقدان اماناتی است که روی وزن با آنها معامله می‌شود.

ماده 35 - عدم رعایت آزادی ترانزیت.
وقتیکه یکی از کشورها مقررات مربوطه به ماده 34 راجع به آزادی ترانزیت را رعایت ننماید سایر کشورها اجازه دارند که سرویس پستی خود را با آن‌کشور قطع نمایند و در این صورت بایستی تلگرافاً مراتب را به ادارات ذیمدخل اعلام نمایند.

ماده 36 - تعطیل موقتی سرویسها.
هرگاه در نتیجه وقایع فوق‌العاده‌ای یک اداره مجبور بتعطیل موقتی کلیه یا قسمتی از سرویسها بشود وظیفه دارد اداره یا ادارات مربوطه را فوراً و در‌صورت لزوم تلگرافاً از قضایا مطلع نمایند.

ماده 37 - نرخها
1 - نرخها و حقوق گوناگون مربوط بسرویس‌های مختلفه پستی بین‌المللی در قرارداد و مقاوله‌نامه‌ها تثبیت گردیده است.
2 - وصول هر گونه نرخ یا اضافه نرخ و حقوق پستی از هر قبیل که در قرارداد و مقاوله‌نامه‌ها پیش‌بینی نشده باشد ممنوع است.

ماده 38 - معافیت از کرایه پستی.
1 - مراسلات مربوط بسرویس‌های پستی متبادله بین ادارات پستی و بین ادارات و دفتر بین‌المللی و نیز مراسلات متبادله بین دفاتر پستی کشورهای‌عضو اتحاد از هر گونه نرخ پستی معاف میباشند.
2 - مراسلاتیکه حمل مجانی آنها به طور خصوصی ضمن مقررات قرارداد و مقاوله‌نامه‌ها و آیین‌نامه‌های مربوطه تصریح گردیده است نیز جزءِِ این‌قسمت میباشد.

ماده 39 - معافیت از کرایه پستی مرسولات متعلق به اسیران جنگی و توقیف‌شدگان غیر نظامی.
1 - اشیاء و مراسلات و نامه‌ها و جعبه‌های با قیمت اظهار شده امانات پستی و بروات پستی که به عنوان اسیران جنگی ارسال و یا توسط آنها فرستاده میشود اعم از آنکه مستقیم بوده و یا به وسیله دفاتر اطلاعاتی پیش‌بینی شده و در ماده 122 قرارداد ژنو مورخ 12 اوت 1949 و یا توسط نمایندگی مذکور اطلاعاتی راجع به اسیران جنگی پیش‌بینی شده و در ماده 123 قرارداد مذکور فرستاده شود به طور کلی از هر گونه نرخ پستی معاف میباشند جنگجویانیکه دستگیر شده و در یک کشور بیطرف توقیف میشوند نیز مشابه اسیران جنگی بوده مشمول مقررات نامبرده بالا خواهند بود.
2 - مقررات بند 1 درباره اشیاءِ و مراسلات و نامه‌ها و جعبه‌های با قیمت اظهار شده و امانات پستی و براتهای پستی که مبدء آنها کشورهای دیگری پوده [بوده] و به آدرس نفرات غیر نظامی توقیف شده فرستاده میشوند نیز مجری نخواهد بود و این موضوع در قرارداد ژنو تحت عنوان حمایت از نفرات غیر نظامی زمان جنگ مورخ 12 اوت 1949 تذکر داده شده است اعم از اینکه مرسولات مزبور مستقیم فرستاده شوند یا توسط دفاتر اطلاعاتی پیش بینی شده در‌ماده 136 و یا توسط نمایندگی مرکزی پیش‌بینی شده در ماده 140 فرستاده شده باشد.
3 - دفاتر ملی اطلاعاتی و نمایندگی‌های مرکزی اطلاعاتی که در فوق به آنها اشاره شده است و واسطه ارسال یا دریافت مراسلات و نامه‌ها و جعبه‌های‌با قیمت اظهار شده و امانات و بروات پستی متعلق به نفرات نامبرده شده در بند 1 و 2 میباشند از عدم پرداخت کرایه پستی استفاده می‌کنند اعم از آنکه اینگونه دفاتر مستقیماً مراسلات پستی متعلق به اسیران جنگی را ارسال و در یافت نمایند یا اینکه واسطه اینکار باشند مشمول این معافیت خواهند بود.
4 - در روی مرسولات مشمول معافیت کرایه پستی پیش‌بینی شده و در بندهای 1 تا 3 همچنین در روی اسناد مربوطه آنها بایستی جمله (‌سرویس اسیران جنگی) یا (‌سرویس توقیف شدگان) نوشته شود و ممکن است این جملات بزبان دیگری نیز ترجمه شود.
5 - امانات مشمول معافیت کرایه پستی که وزن آنها تا 5 کیلوگرم بوده و از راه دریا ارسال گردیده باشد از بندر مربوطه قبول و حمل خواهد شد و حداکثر‌وزن برای مرسولاتی که نتوان محتوی آنها را جدا نمود تا 10 کیلوگرم هم مجاز است و مرسولات مورد بحث به اردوگاه اسیران و توقیف شدگان تحویل‌میگردد. یا باشخاص مورد اعتماد تسلیم میشود تا به اسیران و توقیف‌شدگان توزیع شود.

ماده 40 - معافیت از کرایه پستی مطبوعات برجسته مخصوص نابینایان.
مطبوعات برجسته مخصوص نابینایان و همچنین نامه‌هائی که به طور سرباز تسلیم پست شوند از کلیه کرایه و نرخ های پستی معاف میباشند و نیز‌حقوق اختصاصی از قبیل صدور مطالبه نامه یا قبض رسید - یا اکسپرس و غیره باینگونه مراسلات تعلق نخواهد گرفت:

ماده 41 - واحد مشترک پول.
واحد مشترک پولی که در مقررات قرارداد و مقاوله نامه ها در نظر گرفته شده فرانک طلا میباشد معادل 100 سانتیم بوده و وزن آن مساوی 31/10 گرم و‌عیار آن 900/0 میباشد.

ماده 42 - آیین‌نامه‌های محاسباتی.
آیین‌نامه‌های بین ادارات مربوطه به حسابهای بین‌المللی که متکی بر داد و ستد پستی میباشند به منزله معاملات جاری بوده و در صورت توافق مانند امور الزامی جاری بین‌المللی تلقی گردیده و فیمابین ادارات صورت عمل بخود خواهد گرفت و در صورت عدم توافق روش فوق‌الذکر با آیین‌نامه‌های‌محاسباتی مزبور طبق مقررات آیین‌نامه‌های عادی معامله خواهد شد.

ماده 43 - معادلات.
در هر یک از کشورهای عضو اتحاد نرخ‌ها از روی معادله که حتی‌الامکان از روی دقت بین پول رایج آن کشور با قیمت فرانک بسته میشود معین میگردد.

ماده 44 - تمبرهای پستی.
ادارات پستی اتحاد تمبرهای مخصوص بابت کرایه پستی چاپ و منتشر مینمایند و هر تمبر پستی که جدیداً چاپ و منتشر میشود بایستی توسط دفتر بین‌المللی با توضیحات لازم بکلیه ادارات عضو ابلاغ شود.

ماده 45 - فرمولها و اوراق پستی.
1 - اوراقی که ادارات پستی در روابط فیمابین به کار میبرند بایستی بزبان فرانسه انشاء شود و ترجمه آن بزبان دیگر بین سطرها نیز بلامانع است.
2 - اوراقی که برای مصرف عامه تهیه میشود و بزبان فرانسه طبع نشده اند بایستی ترجمه فرانسه آن در ذیل سطرها اضافه شود.
3 - متن عبارات و رنگ و ابعاد فرمولها و اوراقی که در بندهای 1 و 2 ذکر گردیده باید مطابق نمونه آیین‌نامه‌های قرارداد و مقاوله نامه‌ها باشند.

ماده 46 - اوراق هویت پستی.
1 - در دفاتر پست کشوری که از قبول اوراق هویت امتناع نکرده‌اند هر اداره میتواند بنا به درخواست اشخاص برگهای هویت که به منزله اسناد مثبت و‌مورد قبول در کلیه معاملات پستی است به آنها تسلیم نماید.
2 - اداره‌ای که برگ هویت صادر و تسلیم مینمایند اجازه دارد که از این بابت برای هر برگ نرخی که حداکثر از 70 سانتیم تجاوز نکند وصول نماید.
3 - همینکه ثابت شد تسلیم یک مرسوله پستی یا تادیه یک برات در مقابل ارائه یک برگ هویت قانونی انجام گردیده است ادارات از هر گونه مسئولیتی مبرا بوده و از عواقب سوئی که در اثر فقدان یا سرقت و یا سوءِ استعمال یک برگ هویت بروز مینماید مسئولیتی به عهده نخواهند داشت
4 - برگهای هویت برای مدت پنجسال معتبر بوده و تاریخ آن از روز تسلیم برک [برگ]هویت به حساب خواهد آمد.

فصل دوم
کیفرهای جزایی

ماده 47 - تعهدات مربوط بکیفرهای جزایی.
حکومت کشورهای عضو متعهد میشوند کیفرهای لازم زیرین را به مقامات قانونی و قضایی کشور خود پیشنهاد نمایند تا درباره مرتکبین اجرا شود.
الف - کیفر برای ساختن تمبرهای تقلبی و جعلی حتی اگر آن تمبرها از جریان خارج شده باشد و کیفر برای کوپن رپنسهای بین‌المللی و برگهای هویت پستی مجعول.
ب - کیفر برای به کار بردن یا در جریان گذاردن آنچه در ذیل یادآوری میشود.
1 - تمبرهای پستی جعلی (‌حتی اگر از جریان خارج شده باشد) یا آنکه تازه بجریان گذارده شده باشد و کیفر برای تقلب در نقش ماشینهای نقش تمبر و یا ماشین چاپ.
2 - کوپن رپنسهای بین‌المللی جعلی.
3 - برگهای هویت جعلی.
ج - و کیفر برای به کار بردن برگهای هویت.
د - کیفر برای جلوگیری هر گونه عملیات تقلب‌آمیز درباره جعل یا به جریان گذاردن تمبرها و سر لوحه‌هائیکه در سرویس پستی به کار برده میشود جعل یا تقلید تقلبی بهر نحویکه با تمبرها و سرلوحه های چاپ شده از طرف ادارات اشتباه شود.
ه- - جلوگیری و در صورت لزوم کیفر برای داخل کردن و قرار دادن افیون و تریاک مرفین و کوکائین یا هر گونه مخدرات دیگر در مرسولات پستی بهر‌صورت که باشد مگر آنکه قرارداد و مقاوله نامه‌ها قرار دادن شیئی در مرسولات پستی را اجازه داده باشد.

بخش دوم
مقررات مربوط بمراسلات پستی

فصل اول
مقررات عمومی

ماده 48 - مراسلات پستی.
مراسلات پستی عبارتند از نامه‌ها کارتهای پستی ساده و با جواب - اوراق معامله و کار مطبوعات و مطبوعات برجسته مخصوص نابینایان و نمونه‌های تجارتی و بسته‌های کوچک و مرسولاتی که نام فتوپست را دارا می‌باشند.

ماده 49 - نرخها و شرایط عمومی.
نرخهای کرایه پستی برای حمل و نقل مراسلات در کلیه سرزمین اتحاد و نیز حدود اوزان و ابعاد.


مراسلات

واحد وزن بر حسب نرخها بر

حدود و ابعاد

2 گرم

2

وزن
4

5

برای سنگ اول

25

پاکتها برای هر سنگ

20

2 کیلوگرم

جمع طول و عرض ضخامت 90 سانتی متر بدون آنکه بزرگترین بعد آن از 60سانتی متر تجاوز نماید حداقل ابعاد 7  10 سانتی متر و در صورتی که بشکل لوله باشد جمع کل و مضاعف قطر آن 100 سانتی متر بدون آنکه بزرگترین بعد از 80 سانتی متر تجاوز کند

اضافی

15

کارتهای پستی ساده

-

15

-

حداکثر 5/10 15 سانتی متر

با جواب تادیه شده

-

30

-

حداقل مانند پاکتها

وزن سنگ اول

هر سنگ اضافی

50

10

اوراق معامله و کار حداقل نرخ

-

5

متعلقه به اوراق کار

-

25

2 کیلوگرم

وزن سنگ اول

50

10

3 کیلوگرم (5 کیلوگرم در صورتی که مجلد باشد) و تا 10 کیلوگرم هم مجاز است

مطبوعات برجسته برای نابینایان

به ماده 40

مراجع فرمائید

7 کیلوگرم

وزن سنگ اول

نمونه های بازرگانی

50

10

500 گرم

هر سنگ اضافی

-

5

بسته های کوچک

50

10

جمع طول و عرض و ضخامت 60 سانتی متر بدون بزرگترین بعد از 26 سانتی متر تجاوز کند

حداقل نرخ متعلقه

-

50

یک کیلوگرم

وزن سنگ اول

18

مرسولات فتوپست

20

12

300 گرم

حداقل نامه ها

هر سنگ اضافی
2 - حدود اوزان و ابعادی که در بند یک ماده حاضر ذکر شده است بمراسلات مربوظ [مربوط] بسرویس پستی که در ماده 38 توضیح داده شده است تعلق نمیگیرد. 3 - مواد شیمیائی زنده خطرناک مربوط به علم زیست‌شناسی که تحت شرایط خاص ذکر شده در آیین‌نامه بسته‌بندی شده و به آنها اتیکت زده میشود مشمول تعرفه مراسلات بوده و فقط فیما بین آزمایشگاه‌ها میتواند مبادله شود و فقط اداراتیکه مبادله آنها را قبول کرده‌اند میتوانند اینگونه مواد را‌ارسال دارند. 4 - هر اداره میتواند برای روزنامه‌ها و نوشته‌های متبادله که در کشور خودشان چاپ میشود با توجه به تعرفه عمومی مطبوعات داخلی در کرایه آنها50 درصد تخفیف دهد. مطبوعات بازرگانی از قبیل کاتولوک‌ها و اعلام نامه‌ها و صورتهای قیمت جاری اشیاء و غیره ولو آنکه انتشار آنها متناوب و با ضمیمه روزنامه‌های متناوب باشند از این تخفیف بی‌بهره میباشند. 5 - ادارات پستی همچنین میتوانند این تخفیف را درباره کتابها و بروشورها و نت‌های موسیقی و نقشه‌های جغرافیائی قایل شوند ولی این مرسولات نباید حاوی هیچگونه نشریه یا اطلاعاتی غیر از آنچه روی جلد قید شده بوده باشد. 6 - اداراتیکه اصولا این تخفیف 50 درصد را پذیرفته‌اند اجازه دارند که این تخفیف را فقط در مورد مرسولات ذکر شده در بندهای 4 و 5 محدود نموده‌و تخفیف مزبور نبایستی از میزان نرخیکه در سرویس داخلی برای روزنامه‌ها و نوشته‌های متناوب و معمولی در نظر گرفته شده کمتر باشند. 7 - مرسولات پستی غیر از پاکتهای سفارشی سربسته نباید حاوی سکه‌های پول و اوراق بانکی و اسکناس یا حوالجات و یا حاوی طلا و طلای سفید یا نفره ساخته شده یا غیر ساخته و سنگهای قیمتی و سایر اشیاء نفیسه باشند. 8 - ادارات کشورهای مبدء یا مقصد حق دارند با مراسلاتی که حاوی نوشته که در حکم مکاتبه فعلی و شخصی محسوب و بغیر از گیرنده یا اشخاص‌که با او هم منزل هستند بدیگری خطاب شده باشند مطابق مقررات داخلی خود رفتار نمایند. 9 - باستثناء مواردی که در آیین‌نامه پیش‌بینی شده اوراق کار و معامله مطبوعات و مطبوعات برجسته مختص نابینایان و نمونه‌های بازرگانی و‌بسته‌های کوچک بایستی به نحوی بسته شده باشند که الف - بازرسی آنها بسهولت ممکن باشد. ب - مرسولات فوق‌الذکر نبایستی بهیچوجه حاوی یادداشت یا نوشته‌ای باشند که صورت مکاتبه فعلی و شخصی را دارند. ج - مرسولات فوق‌الذکر نبایستی حاوی هیچگونه تمبر پستی باطله یا غیر باطله یا هر گونه برگ بهاداری باشند. 10 - بسته‌های نمونه بازرگانی نبایستی حاوی اشیائی باشند که بهای تجارتی دارند. 11 - سرویس بسته‌های کوچک در مرسولات فتوپست فقط محدود به کشورهائی است که قبلا موافقت خود را برای مبادله اینگونه مرسولات اعلام‌داشته‌اند اعم از آنکه روابط آنها از این لحاظ دوطرفه یا یکطرفه بوده باشد. 12 - اشیاء پستی که از انواع مختلف هستند ممکن است موافق شرایط معینه در نظامنامه در یک مرسوله واحد گرد آمده باشند. (‌اشیاءِ گرد آمده) 13 - غیر از مواردیکه در قرارداد و آیین‌نامه آن ذکر شده است. مرسولاتی که حائز شرایط لازم در ماده حاضر و در مواد مربوطه آیین‌نامه نیستند در سرویس‌های پستی پذیرفته نخواهد شد اشیائی که اشتباهاً قبول‌شده‌اند باید به اداره مبدا مرجوع شوند با اینهمه اداره پست مقصد می‌تواند آنها را تحویل گیرندگان نموده و در این صورت بر حسب لزوم نرخها و‌اضافه نرخهای متعلقه بهر دسته از مرسولات که محتوی و وزن یا ابعادشان آنها را آنطور که هستند نشان میدهد از طرف اداره مقصد وصول خواهد‌شد و راجع بمرسولاتی که حدود وزن آنها از حداکثر معینه در بند اول از ماده حاضر تجاوز مینماید ممکن است از روی وزن حقیقی آنها کرایه دریافت‌نمود.

ماده 50 - نرخهای اختصاصی
1 - ادارات مجاز هستند به موجب مقررات و قوانین خودشان از مرسولاتی که در آخر وقت تسلیم سرویس ارسال آنها میشود یک نرخ اضافی دریافت دارند.
2 - از مراسلاتی که به آدرس پست رستانت ارسال شده‌اند ادارات کشورهای مقصد میتواند نرخ مخصوص که در قوانین آنها برای مراسلات پست رستانت داخلی قائل شده‌اند دریافت دارند.
3 - ادارات کشورهای مقصد می‌توانند از بابت تسلیم هر بسته کوچک به گیرنده حق مخصوصی که از 40 سانتیم تجاوز ننماید از او دریافت نمایند و در‌صورتی که بسته کوچک مزبور در منزل تحویل گیرنده شود حداکثر تا 20 سانتیم دیگر هم ممکن است به این نرخ علاوه شود.

ماده 51 - حق انبارداری.
اداره پست مقصد اجازه دارد که حقی به نام حق انبارداری سرویس داخلی خود از مطبوعات اوراق کار و بسته‌های کوچک پستی که وزن آنها از 500‌گرم تجاوز کرده و گیرنده مربوطه در مدت معینه آنها را دریافت ننموده وصول نماید.

ماده 52 - تمبر کردن مراسلات.
1 - به طور کلی تمام مرسولاتی که در ماده 48 مشخص شده‌اند باستثناء مطبوعات برجسته متعلق به نابینایان بایستی فرستنده کاملا تمبر شوند.
2 - غیر از پاکتها و کارتهای پستی ساده که بدون تمبر یا با تمبر ناقص باشند در مورد توزیع آنها ترتیب اثر داده نخواهد شد کارتهای پستی با جواب که هر‌دو قسمت آنها هنگام تحویل بپست کاملا تمبر نشده باشند نیز مشمول این قسمت خواهد بود.
3 - در مواردی که پاکتها و کارتهای پستی بدون تمبر یا با تمبر ناقص بمقدار زیاد فرستاده شوند اداره کشور مبداء اجازه دارد که آنها را بفرستنده مسترد نماید.

ماده 53 - طرز تادیه کرایه پستی.
1 - تادیه کرایه یا به وسیله تمبرهای پستی که در کشور مبدء برای مراسلات اشخاص معتبر هستند به عمل می‌آید و یا توسط علامات ماشین مخصوص نقش تمبر که برای تادیه کرایه پستی رسماً مورد قبول واقع شده و در تحت نظارت مستقیم اداره مشغول کار است انجام میپذیرد و اگر در مورد مطبوعات باشد به وسیله علامات چاپی یا طریقه دیگری صورت می‌گیرد ولی این ترتیب در صورتی است که چنین طرزی طبق آیین‌نامه‌های داخلی‌اداره مبداء مجاز باشد.
2 - کارتهای با جواب که تمبر کشور مبدء روی آنها چاپ یا الصاق شده و مرسولاتیکه برای نخستین مسیر طبق قاعده تمبر شده و تتمه کرایه آنها نیز‌قبل از ارسال بمقصد جدید پرداخت شده و نیز در روزنامه یا بسته‌های روزنامه و نوشته‌های متناوبی که روی آدرس آنها جمله (‌اشتراک پستی) قید گردیده و ارسال آنها بر طبق مقاوله‌نامه مربوط به اشتراک روزنامه‌ها و نوشته‌های متناوب می‌باشد اینطور ملاحظه میشود که کرایه آنها کاملا پرداخت‌گردیده است.

ماده 54 - تمبر زدن مراسلات در اسکله کشتی‌ها (‌جهازات)
1 - مراسلاتیکه در وسط دریا بیک کشتی تحویل میشود جز در مواردی که قرارداد دیگری بین ادارات مربوط داده شده است با تمبر پست و مطابق نرخ کشوری که کشتی مزبور متعلق به آن است تمبر زده میشود.
2 - و هرگاه تسلیم مرسوله در موقعی وقوع پیدا کند که کشتی در دو نقطه منتهی‌الیه خط سیر خود و یا در یکی از نقاط عرض راه لنگر انداخته است کرایه آن در صورتی که معتبر خواهد بود. که با تمبر پست و از روی نرخ کشوریکه کشتی در آب‌های آن متوقف است انجام میشود.

ماده 55 - نرخ متعلقه بمراسلات بدون تمبر یا با تمبر ناقص.
1 - در صورت فقدان یا کسر باستثناء مواردی که در بند 6 ماده 68 برای مرسولات سفارشی پیش‌بینی شده و نیز باستثناء مواردیکه در بندهای 3 و4 و 5 ماده 153 آیین‌نامه برای پاره از مرسولات ارسالی بمقصد تذکر داده شده است کلیه پاکتها و کارتهای پستی ساده که دارای تمبر هم هستند بگیرنده تحویل و دو برابر مبلغ کسری از گیرنده مربوطه اخذ خواهد شد و این نرخ نمیتواند از 5 سانتیم کمتر باشد.
2 - راجع به سایر مراسلاتیکه اشتباهاً به کشور مقصد ارسال گردیده‌اند ممکن است نحوه ذکر شده فوق درباره آن نیز اجراء شود.

ماده 56 - کوپن رپنسهای بین‌المللی
1 - کوپن رپنس‌های بین‌المللی در کشورهای اتحاد بمعرض فروش گذارده میشوند.
2 - بهای فروش آنها توسط ادارات مربوطه تعیین میگردد. لکن این مبلغ نبایستی از 40 سانتیم یا معادل این مبلغ بپول کشور فروشنده کمتر باشد.
3 - هر برگ کوپن در کلیه کشوریای [کشورهای]عضو اتحاد در قبال یک تمبر یا چند تمبر که معادل کرایه پاکت متعارفی زمینی ارسالی از آن کشور بمقصد کشورهای خارجه باشد معاوضه خواهد شد و هرگاه چند برگ کوپن رپنس که معادل مقدار تمبر لازم برای ارسال یک پاکت متعارقی [متعارفی]هوایی که از 20 گرم تجاوز نکند ارائه شود آن پاکت توسط اداره مربوطه از فرستنده قبول و از راه هوا بمقصد فرستاده خواهد شد.
4 - به علاوه هر کشوری مجاز است درخواست نماید که کوپن رپنس‌ها با مرسولاتیکه کوپن‌های مزبور به جای کرایه آنها داده میشود همزمان یکدیگر تسلیم پست گردند.

ماده 57 - مرسولات اکسپرس.
1 - مرسولات پستی ممکن است بمحض ورود بمقصد بنا به درخواست فرستندگان توسط موزعین مخصوص در منزل بگیرندگان مربوطه تحویل گردد به شرط آنکه سرویس اکسپرس در کشور مقصد وجود داشته باشد.
2 - باینگونه مرسولات که (‌اکسپرس) نامیده میشوند حداقل یک نرخ مخصوص معادل کرایه یک پاکت زمینی متعارفی و حداکثر 60 سانتیم تعلق‌میگیرد این نرخ بایستی به طور کامل قبلا پرداخت شود.
3 - نرخ مخصوص که در بند 2 ذکر شده است شامل قسمت حاوی جواب کارتهای پستی با جواب نخواهد بود باینمعنی که قسمت با جواب این‌گونه کارتها در صورتی به طور اکسپرس توزیع خواهد شد که نرخ آن توسط فرستنده جواب قبلا پرداخت شود.
4 - و در صورتی که منزل گیرنده خارج از شعاع توزیع محلی دفتر مقصد باشد و مرسوله به طور اکسپرس توزیع گردد. اداره مقصد حق دارد یک کرایه متمم نیز از گیرنده دریافت نماید و اصولا در چنین مواردی توزیع مرسوله به طور اکسپرس اجباری نخواهد بود.
5 - هرگاه کلیه کرایه‌های متعلقه به مرسولات اکسپرس قبلا پرداخت نشده باشد و اداره مبدا هم توزیع مرسولات مزبور را به طور اکسپرس تاکید ننموده باشد اینگونه مرسولات مانند سایر مرسولات با وسایل عادی توزیع خواهد شد و در حالت اخیر نرخ این مرسولات طبق مقررات ماده 55 تعیین خواهد شد.
6 - شایسته است که ادارات برای توزیع مرسولات مورد بحث به طور اکسپرس مساعی لازم را بجا آورند و در صورتی که مساعی مزبور میسر نشود مرسوله را ممکن است مانند یک مرسوله عادی تلقی نمود.
7 - هرگاه آیین‌نامه کشور مقصد اجازه دهد گیرندگان میتوانند از کشور مقصد درخواست نمایند که مرسولات سفارشی یا مرسولاتی که هنوز به آدرس‌آنها واصل نگردیده است بمحض ورود به طور اکسپرس جهت آنها فرستاده شوند و در اینجا است که اداره مقصد میتواند هنگام توزیع یک نرخی که‌معادل نرخ سرویس داخلی باشد از این بابت از گیرندگان وصول نماید.

ماده 58 - استرداد - تغییر یا اصلاح آدرس.
1 - فرستنده یک مراسله میتواند مراسله خود را بنا بشرایط زیر پس گرفته و یا درخواست نماید که آدرس آن تغییر داده شود.
الف - به شرط آنکه مراسله بگیرنده تحویل نشده باشد.
ب - به شرط آنکه توقیف نشده و یا طبق مقررات بند 60 توسط مرجع صاحب اختیار از بین نرفته باشد.
پ - و یا آنکه طبق قانون داخلی کشور مقصد ضبط نگردیده باشد
2 - درخواستی که در این باب نوشته میشود به وسیله پست ارسال یا تلگرافاً مخابره میگردد و مخارج آن به عهده فرستنده است و در هر صورت‌حداقل مبلغ.
40 سانتیم بایستی از این بابت از درخواست‌کننده علاوه بر حق سفارشی دریافت شود و در صورتی که توسط پست هوایی فرستاده شود یا مخابره گردد فرستنده بایستی علاوه بر آن اضافه نرخ هوایی یا نرخ تلگرافی آن را تادیه نماید و علاوه بر اینها در صورتی که فرستنده مایل باشد که از‌طریق هوایی یا تلگرافی از تصمیمی که درباره درخواست استرداد یا تغییر آدرس مرسوله او گرفته شده مطلع شود بایستی از این بابت اضافه نرخ هوایی یا حق مخابره را نیز بپردازد.
3 - برای هر درخواست استرداد یا تغییر آدرس که مربوط بچندین مرسوله بوده و تواماً از طرف فرستنده واحد به عنوان گیرنده واحد تسلیم یک دفتر‌پستی میشود از فرستنده باید تنها نرخ یا اضافه نرخ پیش‌بینی شده در بند دو مطالبه گردد.
4 - برای یک اصلاح کوچک آدرس (‌بدون آنکه اصل عنوان یا نام گیرنده تغییر پیدا کند) فرستنده میتواند مستقیماً از دفتر مقصد در این باره تقاضا نماید و از این بابت هیچگونه نرخی که در بندهای 2 و 3 پیش‌بینی شده از فرستنده مطالبه نشده و انجام فرمالیته‌های مربوط نیز لزومی ندارد.

ماده 59 - ارسال بمقصد جدید. غیر قابل توزیع.
1 - هرگاه گیرنده محل اقامت خود را تغییر داده باشد مراسلات پستی بمقصد جدید برای او فرستاده خواهند شد مگر در مواردی که فرستنده به وسیله یادداشت مخصوصی که در روی قسمت عنوان مراسله قید گردیده ارسال آن را بمقصد جدید منع نموده باشد این یادداشت باید بزبانی نوشته شود که‌در کشور مقصد معروف باشد و در هر حال ارسال بمقصد جدید از کشوری به کشور دیگر عملی نخواهد شد مگر آنکه شرایط حمل و نقل جدید در‌مرسوله مربوطه وجود نداشته باشد.
در مورد مراسلاتی که بنا بتقاضای گیرنده یا فرستنده از راه هوا بمقصد جدید ارسال یا بمبدا عودت داده میشود مقررات بندهای 2 و 3 مواد 4 و 9‌که مربوط به پست‌های هوایی میباشد عیناً قابل اجرا خواهد بود.
2 - مراسلاتیکه بیک علتی غیر قابل توزیع میگردند بایستی بلا درنگ به کشور مبدا عودت داده شوند.
3 - زمانی که مراسلات معطله بایستی در اختیار گیرندگان نگاه داشته شوند و یا به طور (‌پست رستانت) بمانند طبق آیین‌نامه کشور مقصد معین میگردد.
معذالک این مهلت به طور کلی نبایستی از یکماه تجاوز نماید مگر در موارد خاصی که اداره مقصد لازم بداند استثنائاً مدت مزبور حداکثر تا‌دو ماه تمدید گردد و در صورتی که فرستنده بزبانی که در کشور مقصد مفهوم یاشد [باشد]برگشت مراسله را به وسیله یادداشتی که روی مراسله قید شد درخواست نمود باشد مراسله مزبور بایستی در مدت بسیار کوتاهی به کشور مبدا برگشت داده شود.
4 - مطبوعاتیکه فاقد ارزش باشند بمبدا دعوت داده نمی‌شوند مگر در مواردی که فرستنده توسط یادداشتی که روی مرسوله قید شده برگشت آن را‌تقاضا نموده باشد و مطبوعات سفارشی همیشه باید مرجوع شوند.
5 - در صورت ارسال مراسلات بمقصد جدید از کشوری به کشوری دیگر و یا اعاده آن به کشور مبدا نبایستی هیچگونه نرخ اضافی از آنها دریافت نمود مگر در مواردی که در آیین‌نامه استثناء گردیده است.
6 - مراسلات پستی که بمقصد جدید ارسال یا غیر قابل توزیع میشوند تحویل گیرندگان یا فرستندگان میگردند و در مقابل کرایه که در موقع ارسال یا‌ورود یا در طی راه در نتیجه ارسال بمقصد جدید از ابتدای نخستین سیر به آنها تعلق میگیرد از گیرنده یا فرستنده دریافت خواهد گردید و نیز حقوق‌گمرکی یا سایر مخارج مخصوص را که کشور مقصد الغای آنها را نسبت به آن مرسولات اجازه نمیدهد باید بپردازند.
7 - در صورتی که بسته‌های کوچک بمقصد کشور دیگری ارسال شوند یا بصاحبان آنها تسلیم نشود کرایه پست رستانت و حق گمرک کردن و‌حق‌العمل و حق انبارداری و نرخ اکسپرس و حق مخصوص متعلقه بکلی ملغی خواهد بود.

ماده 60:
1 - ارسال اشیائیکه ذیلا نامبرده شده ممنوعست:
الف. اشیائیکه جنس محتوی یا لفافشان طوریست که ممکن است برای کارکنان پست مخاطره داشته باشد یا مراسلات را کثیف یا ضایع نمایند (‌بحروف ژ مراجعه شود)
ب. اشیاء تابع حقوق گمرکی (‌باستثناءِ مواردیکه در ماده 61 پیش‌بینی گردیده) و همچنین نمونه‌هائیکه بمقصد اجتناب از پرداخت حقوق گمرکی بمقدار زیاد فرستاده میشود.
ج. تریاک. مرفین. کوکائین و سایر مواد مخدره.
د. اشیائی که قبول یا جریان آنها در کشور مقصد ممنوع باشد.
ه-. حیوانات زنده باستثناء:
1 - زنبورهاف [زنبورهای]عسل - زالو و کرم ابریشم.
2 - انگلها و ادویه کشنده حشرات زیانکار که بین بنگاههای رسمی معروف مبادله میشود.
و. اشیاءِ قابل انفجار یا قابل اشتعال یا خطرناک.
ز. اشیاء و مواد خطرناک - با اینحال مواد زنده مربوط بعلم زیست‌شناسی پیش‌بینی شده در ماده 49 خطرناک محسوب نمیشوند.
ح. اشیاء منافی عفت و اخلاق عمومی.
2 - مرسولاتی که حاوی اشیاء نامبرده شده در بند 1 بوده و اشتباهاً ارسال شده‌اند به موجب قانون و مقررات داخلی کشور اداره که آنها را کشف نموده ضبط خواهند شد.
3 - به طور کلی اشیاء ذکر شده در بند 1 حرف (چ) و حرف (‌و) و همچنین حرف (‌ز) بهیچوجه نه بمقصد فرستاده خواهند شد و نه تحویل‌گیرندگان بایستی بشود و نه بمبدا بایستی مرجوع گردد.
4 - در مواقعی که مرسولاتی اشتباها ارسال شده و نه بمبداء مرجوع میگردند و نه بگیرندگان تحویل میشوند اداره مبدا بایستی به طور مشخص از‌معامله‌ای که باینگونه مرسولات خواهد شد مستحضر شود.
5 - به علاوه هر یک از کشورها حق دارد از حمل اشیائی غیر از پاکتها و کارت پستالها که درباره آنها مقررات قانونی راجع بشرایط انتشار یا جریانشان‌در آنکشور مراعات نشده باشد به طور ترانزیت و مکشوفه در خاک خود امتناع نماید.
این اشیاء باید باداره مبدا مرجوع شوند.

ماده 61 - اشیائیکه حقوق گمرکی به آنها تعلق میگیرد.
1 - بسته‌های کوچک و مطبوعات تابع حقوق گمرکی قبول میشوند.
2 - همچنین پاکتها و نمونه‌های بازرگانی حاوی اشیاء تابع حقوق گمرکی در صورتی که کشور مقصد رضامندی خود را قبلا اطلاع داده باشد پذیرفته خواهند شد و هر اداره اجازه دارد که میزان پاکتهای سفارشی حاوی اشیاء تابع گمرکی را محدود نماید.
3 - مرسولات حاوی سرم و واکسن و مواد زنده مربوط بعلم زیست‌شناسی و همچنین مرسولات طبی که جنبه فوریت داشته و فراهم نمودن آنها مشکل است در هر صورت پذیرفته میشود.

ماده 62 - بازرسی گمرکی.
اداره کشور مقصد اجازه دارد مرسولات ذکر شده در ماده 61 را تحت بازرسی گمرکی قرار داده و در صورت لزوم عین آن مرسولات را باز نماید.

ماده 63 - حقوق گمرک کردن.
برای مرسولاتیکه در کشور مقصد تحت بازرسی گمرکی قرار میگیرند میتوان از این بابت به عنوان پستی یک حق گمرک کردن که حداقل آن 40‌سانتیم برای هر مرسوله می‌باشد دریافت نمود در صورتی که اینگونه مرسولات جزء اشیاء تابع حقوق گمرکی بوده باشند و این مبلغ میتواند تا یک فرانک هم برای مرسولات پیش‌بینی شده در ماده 164 (‌بند19) تجاوز نماید به شرط آنکه میزان وزن آنها از میزان پیش‌بینی شده در بند 1 ماده (49متجاوز باشد).

ماده 64 - حقوق گمرکی و سایر حقوق غیر پستی.
ادارات اجازه دارند حقوق گمرکی و سایر حقوق غیر پستی احتمالی دیگر را از گیرندگان مرسولات وصول نمایند

ماده 65 - مرسولاتیکه از حقوق معافند
1 - در روابط بین کشورهائیکه در این موضوع توافق نظر حاصل نموده باشند فرستندگان میتوانند طبق اظهاریکه قبلا به دفتر مبداءِ مینمایند مجموع حقوق پستی و غیر پستی را که در موقع تحویل بمرسولات تعلق میگیرد به عهده بگیرند و تا زمانی که یک مرسوله بگیرنده تحویل نشده فرستنده می‌تواند توسط درخواستی که بعدا مینماید حداقل مبلغ 40 سانتیم بپردازد و تقاضا نماید که مرسوله مربوط از حقوق متعلقه معاف باشد و هرگاه درخواست او با پست هوایی ارسال گردد و یا مخابره شود فرستنده بایستی علاوه بر آن اضافه نرخ هوایی و یا نرخ تلگراف مزبور را پرداخت نماید
2 - در مواردی که در بند یک پیش بینی شده است فرستندگان باید متعهد شوند مبالغیکه از طرف دفتر مقصد ممکن است مطالبه شود پرداخت نموده و‌در صورت لزوم مبلغ کافی برسم علی‌الحساب بپردازد.
3 - اداره مقصد اجازه دارد حق‌العملی که از 40 سانتیم برای هر مرسوله تجاوز ننماید وصول کند و این حق علاوه بر مبلغی است که در ماده 63 پیش‌بینی گردیده.
4 - هر اداره حق دارد سرویس مرسولات معاف از حقوق را فقط در مورد اشیاء سفارشی اجراء نماید.

ماده 66 - الغای حقوق گمرکی و سایر حقوق غیر پستی:
ادارات متعهد میشوند که بسرویسهای مربوطه کشور خود دستور دهند تا حقوق گمرکی و سایر حقوق غیر پستی متعلق بمرسولاتیکه به کشور‌مبداءُ مرجوع گردیده یا به علت ضایع شدن کلیه محتوی آنها معدوم گردیده‌اند و یا به کشور ثالثی ارسال شده‌اند ملغی گردد.

ماده 67 - مطالبه نامه‌ها و درخواست اطلاعات.
1 - مطالبه نامه در صورتی پذیرفته میشوند که از فردای روز تسلیم مرسوله به پست بیش از یک سال نگذشته باشد
2 - هر اداره مجبور است بتقاضاهائیکه فقط برای کسب اطلاعات توسط اداره دیگری تسلیم میشود ترتیب اثر بدهد بر آنکه اینگونه درخواستها توسط ادارات ذیمدخل شده باشد و در ظرف مدت 19 ماه از روز تحویل مرسوله قابل قبول است.
3 - هر اداره بایستی مطالبه نامه‌ها و درخواست اطلاعات راجع بهر گونه مرسوله را که در خاک سایر ادارات تسلیم پست شده‌اند بپذیرد.
4 - از هر مطالبه یا درخواست اطلاعات یک حق معادل 60 سانتیم حداقل دریافت خواهد شد مگر در مواردی که فرستنده قبلا حق مخصوص جهت صدور قبض رسید را پرداخت نموده باشد مطالبه‌نامه‌ها و همچنین درخواست اطلاعات از طریق اداری ارسال و همیشه بایستی با سریعترین وسیله فرستاده شوند (‌خواه از طریق هوایی یا زمینی) هرگاه تقاضاکننده مایل باشد که درخواست او مخابره شود و جواب آن را هم دریافت کند حق مخابره و‌مخابره پاسخ تقاضای آن علاوه بر حق مطالبه‌نامه وصول خواهد شد.
5 - هرگاه مطالبه‌نامه یا درخواست اطلاعات مربوط بچندین مرسوله باشد که تواماً توسط یک فرستنده و به آدرس یک گیرنده بوده و از یک طریق‌میبایستی فرستاده شود در این مورد فقط یک حق یا یک اضافه نرخ دریافت خواهد شد.
و در صورتی که صدور مطالبه نامه یا درخواست اطلاعات مربوط به چندین مرسوله سفارشی بوده که بر حسب درخواست فرستنده از طرق مختلف ارسال گردیده اند برای هر مرسوله یک حق و یک اضافه نرخ جداگانه وصول خواهد شد.
6 - هرگاه یک مطالبه‌نامه در نتیجه اشتباه سرویس پست صادر شده باشد حق مطالبه مسترد خواهد شد.

ماده 68 - نرخها.
1 - مرسولات پستی مذکور در ماده 48 ممکن است به طور سفارشی ارسال شوند.
2 - نرخ هر مرسوله سفارشی بایستی قبلا پرداخته شود و آن عبارت است از:
الف - کرایه معمولی مرسوله بر حسب نوع آن.
ب - یک حق ثابت سفارشی که حداقل آن 40 سانتیم است.
3 - حق ثابت سفارشی متعلقه بقسمت جوابیه یک کارت پستال با جواب موقعی معتبر خواهد بود که آن حق فقط توسط فرستنده مربوطه تادیه شده باشد.
4 - سفارشی قبض که مشخصات مرسوله سفارشی روی آن نوشته میشود بایستی به طور مجانی بفرستنده تحویل گردد.
5 - کشورهائی که آماده‌اند از عهده پرداخت غرامت مخاطرات ناشیه از مواقع اضطراری (‌فورس‌ماژور) برآیند می‌توانند برای هر مرسوله سفارشی یک‌نرخ مخصوص معادل 40 سانتیم از این بابت دریافت دارند.
6 هرگاه مرسولات سفارشی بدون تمبر یا با تمبر ناقص بوده و اشتباها به کشور مقصد ارسال شده باشند در مقابل اخذ نرخی که به میزان مبلغ کسری‌باشد بگیرندگان تسلیم خواهد شد.

ماده 69 - قبض رسید:
1 - فرستنده یک مرسوله سفارشی می‌تواند در موقع تسلیم مرسوله بپست یک حق ثابتی که حداقل آن 40 سانتیم است پرداخته و تقاضای صدور‌قبض رسید نماید و در صورتی که علاوه بر این حق مخارج ارسال از راه هوا را نیز فرستنده پرداخت نماید این قبض از راه هوا برای او ارسال گردد و‌حقی که فرستنده رویهم از این بابت پرداخت می‌نماید نبایستی از اضافه نرخ هوایی متعلقه بوزن این قبض رسید بیشتر باشد.
2 - صدور قبض رسید ممکن است بعد از موقع تسلیم مرسوله نیز تقاضا شود و مهلت معینه برای قبول این درخواست یک سال و شرایط آن مطابق‌مقررات ماده 67 میباشد.
3 - و در صورتی که فرستنده مطالبه قبض رسیدی را بنماید و در مدت معینه باو واصل نگردد نه حق قانونی از او مطالبه خواهد شد و نه حقی که در‌ماده 67 از بابت صدور مطالبه‌نامه و درخواست اطلاعات معین گردیده از او گرفته میشود.

ماده 70- مرسولات سفارشی که به دست شخص گیرنده داده خواهد شد.
1 - در روابط بین ادارات که توافق خود را اعلام داشته‌اند مرسولات سفارشی که همراه قبض رسید میباشند بر حسب درخواست فرستنده به دست شخص گیرنده داده خواهد شد در اینحالت فرستنده نرخ مخصوص که معادل 20 سانتیم و با نرخی که در کشور مبدا برای تحویل به دست شخص گیرنده در نظر گرفته شده پرداخت خواهد نمود.
2 - ادارات وظیفه دارند که در دو وحله برای اینگونه مرسولات مساعی لازم را بخرج دهند.

ماده 71 - مسئولیت.
1 - ادارات مسئول فقدان مرسولات سفارشی میباشند.
2 - فرستنده حق دارد از این بابت غرامتی به میزان ثابت 25 فرانک برای هر مرسوله مطالبه نماید.

ماده 72 - عدم مسئولیت.
1 - در موارد ذیل ادارات به طور کلی از مسئولیت راجع به فقدان مرسولات سفارشی مبرا هستند.
الف - در مواقع اضطراری (‌فورس‌ماژور) کشوری که فقدان در سرویس آن وقوع یافته به موجب قوانین داخلی خود باید صریحاً معین کند فقدان مزبور‌ناشی از وقایعی است که به طور اضطراری (‌فورس ماژور) اتفاق افتاده است و بایستی مراتب را به اطلاع کشور مبدا نیز برساند و بهر جهت اداره فرستنده که خسارت را در مواقع اضطراری عهده‌دار گردیده است به موجب بند 5 از ماده 68 بمسئولیت خود باقی خواهد بود.
ب - وقتیکه اسناد سرویس بواسطه یک اتفاق اضطراری از بین رفته و از این لحاظ تحقیقات راجع بمرسوله غیر ممکن گردیده باشد و این در‌صورتی است که مدرک و دلیل مسئولیت ادارات به نحو دیگری معین نشده باشد.
ج - وقتیکه محتوی مرسولات جزء اشیاء ممنوعه باشد که در بندهای 7 و 9 ماده 49 حرف ج و بند یک از ماده 60 ذکر گردیده است.
د - وقتیکه در ظرف مهلت یک ساله پیش‌بینی شده در ماده 67 از طرف فرستنده بهیچوجه درخواست صدور مطالبه نشده باشد.
2 - وقتیکه در خصوص تحویل مرسولات سفارشی اقدام شده باشد اعم از آنکه نحوه تحویل به موجب شرایط مقرره در آیین‌نامه داخلی بوده و یا به موجب شرایط پیش‌بینی شده در ماده 46 بند 3 عمل شده باشد.
3 - مرسولاتیکه به موجب مقررات و قوانین داخلی کشور مقصد توقیف شده باشند.

ماده 73 - تعیین مسئولیت بین ادارات
1 - تا زمانی که عکس قضیه ثابت نشده باشد مسئولیت فقدان یک مرسوله سفارشی متوجه آن اداره ایست که مرسوله را بدون اینکه اعتراضی کرده باشد دریافت داشته و یا آنکه تمام وسائل قانونی را برای تحقیق حائز بوده است نتواند ثابت کند که مرسوله به گیرنده تسلیم شده و یا در صورت اقتضا آن را باداره بعدی خود ارسال داشته است.
2 - در موارد ذیل اداره واسطه یا گیرنده با توجه بمقررات بند 3 از هر گونه مسئولیت مبرا است مگر آنکه عکس موضوع ثابت شود.
الف - موقعیکه اداره مربوظ [مربوط] مقررات مربوط به مواد 36 قرارداد را مرعی داشته و نیز بند 3 ماده 165 و بند 4 ماده 166 آیین‌نامه را مورد توجه قرار داده‌باشد.
ب - در صورتی که بتواند ثابت نماید که مطالبه‌نامه بعد از مصدوم شدن اسناد سرویس که مربوط بمرسوله مورد تحقیق میباشد به آن رسیده و‌مدتیکه برای محفوظ نگاهداشتن اسناد به موجب ماده 121 آیین نامه پیش‌بینی شده مقتضی گردیده است ولی این قید بحقوق شخص مطالبه‌کننده لطمه وارد نخواهد ساخت.
3 - بهر جهت هرگاه مرسوله در طی حمل و نقل مفقود شده باشد و نتوان تعیین کرد فقدان آن در خاک یا سرویس کدام یک از کشورها اتفاق افتاده است ادارات مربوطه خسارت وارده را به طور تساوی متحمل خواهند شد.
4 - هرگاه یک مرسوله سفارشی در حین وقایع اضطراری مفقود شود اداره کشوری که فقدان در خاک یا سرویس واقع شده است در صورتی در مقابل اداره فرستنده مسئول خواهد بود که هر دو کشور جبران خسارت وارده در موقع اضطراری را با هم به عهده گرفته باشد.
5 - حقوق گمرکی و سایر حقوقیکه الغاء آنها صورت نگرفته است به عهده اداراتیکه مسئول فقدان هستند قرار خواهد گرفت
6 - اداره که غرامت را تادیه نموده است برای هر گونه اقدامی که بر علیه گیرنده یا فرستنده و یا اشخاص ثالثی احتمالاً باید معمول گردد به میزان مبلغ غرامتی که پرداخت نموده مجاز بوده و به منزله گیرنده اصلی غرامت خواهد بود.

ماده 74 - پرداخت غرامت.
اجبار در پرداخت غرامت متوجه اداره‌ایست که دفتر فرستنده تابع آنست ولی این اداره حق دارد به اداره که مسئول واقعی است مراجعه نماید.

ماده 75 - مهلت پرداخت غرامت.
1 - غرامت بایستی هر چه زودتر و منتهی در ظرف شش ماه بعد از روزیکه مطالبه نامه تسلیم شده پرداخت گردد.
2 - اداره فرستنده مرسوله که مخاطرات ناشیه از مواقع اضطراری را به عهده نگرفته و از طرفی تحقیقات در موضوع اینکه فقدان مرسوله مربوط به‌موقعیت اضطراری است پایان نپذیرفته باشد میتواند آیین‌نامه مربوط به مهلت تادیه غرامت پیش بینی شده در بند 1 را تغییر دهد.
3 - اداره فرستنده اجازه دارد که به حساب اداره واسطه یا اداره مقصد که پس از انقضای مدت شش ماه مقرره مسئله پرداخت غرامت را حل نکرده‌اند‌غرامت مربوطه را به فرستنده پرداخت نماید.
و در صورتی که فقدان بموارد (‌فورس‌ماژور) باشد میتوان این مدت را تمدید نمود علی ای حال بایستی مراتب را به اطلاع اداره مبدا رسانید.

ماده 76 - پرداخت غرامت باداره فرستنده
1 - اداره مسئول یا اداره که به حساب آن پرداخت غرامت به موجب ماده 75 به عمل آمده است مکلف است در ظرف چهار ماه بعد از تاریخ اعلامیه راجع بتادیه غرامت مبلغ غرامت واقعی پرداختی به فرستنده را باداره فرستنده تادیه نماید.
2 - چنانچه بر طبق ماده 73 غرامت را چندین اداره باید از عهده برآیند اولین اداره که مرسوله مورد مطالبه را دریافت کرده نتوانسته ارسال منظم آن به اداره ما بعد را ثابت نماید.
موظف است در ظرف مهلتی که در بند یک ذکر شده میزان کل مبلغ غرامت را باداره فرستنده کارسازی دارد و با اداره مزبور‌است که میران [میزان]سهم احتمالی سایر ادارات مسئول را در مورد خسارتی که بگیرنده پرداخت شده تعیین و آنها را وصول نماید.
3 - پرداخت وجه باداره طلب کار به موجب قوانین پرداختی پیش‌بینی شده و در ماده 42 انجام خواهد شد.
4 - موقعیکه مسئولیت مشخص گردید و همچنین در موردی که در بند 3 از ماده 75 پیش‌بینی شده ممکن است میزان غرامت را خواه به وسیله تفریغ محاسبات و خواه مستقیماً و خواه توسط ادارئیکه با اداره مسئول منظماً تفریغ حساب می‌کند راساً از کشور مسئول دریافت داشت.
5 - اداره مبداء نمیتواند پرداخت غرامت را از اداره مسئول مطالبه نماید مگر در ظرف یک سال از تاریخ ارسال یادداشت جهت پرداخت غرامت به‌گیرنده.
6 اداره‌ای که مسئولیت آن مسلم گردیده و در بدو امر از تادیه غرامت امتناع نموده است باید از عهده کلیه مخارج فرعی که در نتیجه تاخیر غیر قانونی تادیه وجه مزبور تولید شده است بر آید.
7 - ادارات می‌توانند حساب غراماتی که بفرستندگان پرداخته و صحت آن را تصدیق نموده‌اند با موافقت یکدیگر هر چند یکبار به طور متناوب بین خود بررسی و تصفیه نمایند.

ماده 77 - مرسوله سفارشی که مفقوده تلقی شده و بعداً کشف میگردد.
1 - هرگاه یک مرسوله سفارشی یا قسمتی از آن مفقوده تصور شده و بعداً یافت شود گیرنده و فرستنده بایستی از موضوع مستحضر شوند.
2 - به علاوه بفرستنده اعلام خواهد شد که می‌تواند برای تحویل گرفتن سفارشی خود در ظرف سه ماه مراجعه نماید و وجهی را که از بابت غرامت قبلا دریافت داشته مسترد دارد و در صورتی که در ظرف مدت معینه فرستنده مرسوله خود را مطالبه نکند به گیرنده اخطار خواهد شد که در ظرف همان‌مدت برای تحویل گرفتن مرسوله اقدام کند و در اینمورد گیرنده بایستی مبلغ پرداختی به فرستنده را تادیه نماید.
3 - هرگاه گیرنده یا فرستنده برای تحویل گرفتن مرسوله سفارشی اقدام کرده و وجه دریافتی از بابت غرامت را مسترد داشتند این مبلغ بنفع اداره یا‌اداراتی که متحمل زیان شده‌اند محسوب خواهد شد.
4 - و در صورتی که فرستنده و گیرنده هر دو از تحویل گرفتن مرسوله پیدا شده صرفنظر نمودند این مرسوله باداره یا اداراتیکه غرامت را پرداخته اند تعلق خواهد گرفت.

فصل سوم
تعلق گرفتن نرخ ها- مخارج عبور.

ماده 78 - تعلق گرفتن نرخ ها.
جز در مواردی که در قرارداد و مقاوله‌نامه صریحاً ذکر گردیده است نرخ هائی را که هر اداره دریافت داشته برای خود آن اداره محفوظ می نماید.

ماده 79 - مخارج عبور (‌ترانزیت)
1 - با توجه بمقررات ماده 80 مراسلاتی که در جوف کیسه‌های سر بمهر بین دو اداره یا بین دو دفتر پستی یک کشور واحد توسط سرویسهای یک یا چندین اداره دیگر (‌سرویس ثالث) مبادله میشوند بسود هر یک از کشورهائی که واسطه عبور نبوده و یا بسود سرویس آنها که در حمل مراسلات شرکت داشته‌اند خواهد بود و مخارج ترانزیتی طبق فهرست ذیل تعلق خواهد گرفت و این مخارج به عهده اداره کشوری می‌باشد که فرستنده کیسه کاغذ بوده است.


مسیر

برای هر کیلوگرم وزن

1- مسیر زمینی بحسب کیلومتر

فرانک

تا 300 کیلومتر

07/0

بیش از 300 تا 600 کیلومتر

12/0

» 600 » 1000 »

17/0

» 1000 »1500 »

24/0

» 1500 » 2000 »

32/0

» 2000 » 2500 »

39/0

» 2500 » 3000 »

46/0

» 3000 » 3800 »

55/0

» 3800 » 4600 »

66/0

» 4600 » 5500 »

77/0

» 5500 » 6500 »

90/0

» 6500 » 7500 »

03/1

» 7500 » 10000 و یا بیش از آن

15/1

مسیر 1

2
برای هر کیلوگرم وزن

2- مسیر دریائی هر میل دریائی با درنظر گرفتن آنکه هر میل دریائی مساوی 85/1 کیلومتر میباشد

فرانک

تا 300 میل دریائی

مساوی 665 کیلومتر

12/0

بیش از 300 تا 600 »

از 665 تا 1111 متر

17/0

» 600 » 1000 »

» 1111 » 1852 »

21/0

» 1000 » 1500 »

» 1852 » 2778 »

24/0

» 1500 » 2000 »

» 2778 » 3704 »

27/0

» 2000 » 2500 »

» 3704 » 4630 »

30/0

» 2500 » 3000 »

» 4630 » 5556 »

32/0

» 3000 » 3500 »

» 5556 » 6482 »

34/0

» 3500 » 4000 »

»6482 » 7408 »

36/0

» 4000 » 5000 »

» 7408 » 9260 »

38/0

» 5000 » 6000 »

» 9260 » 11112 »

41/0

» 6000 » 7000 »

» 11112 » 12964 »

44/0

» 7000 » 8000 »

» 12964 » 14816 »

46/0

» 8000

» 14816

48/0
2 - حمل و نقل‌های دریائی که مستقیماً بین دو کشور به وسیله کشتی‌های یکی از آن دو کشور انجام میشود مانند سرویس‌های ثالث ملاحظه خواهد‌شد. مگر آنکه در این مورد مقاوله نامه دیگری که ناقض این موضوع باشد انعقاد یافته باشد. 3 - ترانزیت دریائی از لحظه قرار دادن کیسه کاغذ در روی عرشه کشتی آماده حرکت تا لحظه پیاده شدن کیسه کاغذ در ساحل مقصد محاسبه خواهد‌گردید. 4 - کیسه کاغذهائیکه اشتباهاً عبور کرده باشند از لحاظ پرداخت مخارج ترانزیتی مانند آن ملاحظه خواهد شد که اینگونه کیسه‌ها از طریق عادی‌فرستاده شده‌اند. اداراتیکه در امر حمل کیسه‌های اشتباه فرستاده شده شرکت داشته‌اند از این بابت حق مطالبه سهمی را از ادارات فرستنده نخواهند داشت لکن ادارات فرستنده نسبت به اداراتی که واسطه بوده و منظماً کیسه‌ها را از خاک خود عبور داده‌اند مدیون خواهند بود.

ماده 80 - معافیت از مخارج عبور.
مراسلاتیکه از حقوق پستی معاف بوده و در مواد 38 تا 40 ذکر شده‌اند از کلیه مخارج عبور زمینی و دریائی نیز معاف میباشند.

ماده 81 - سرویس های فوق‌العاده.
مخارج عبور مذکور در ماده 79 بحمل و نقلی که توسط سرویس های فوق‌العاده انجام گرفته و توسط یک اداره و بر حسب تقاضای یک یا چند اداره دیگر مخصوصاً ایجاد یا نگاهداری شده‌اند تعلق نخواهد گرفت شرایط این قبیل حمل و نقل‌ها برضای طرفین بین ادارات ذیمدخل حل و فسخ خواهد‌شد.

ماده 82 - تفریغ محاسبات و مخارج عبور:
1 - تفریغ کل حساب اینگونه مخارج طبق صورتحساب و آماریکه هر3 سال یک بار و در یکدوره 14 روزه تهیه میگردد خواهد بود این دوره‌برای کیسه کاغذهای سر بمهر که کمتر از شش مرتبه در هفته توسط سرویس‌های متعلق بیک کشور مبادله میشوند به 28 روز نیز بالغ خواهد گردید دوره مدت اجرای آمارها در آیین‌نامه تعیین شده است.
2 - در صورتی که نتیجه محاسبات بین دو اداره از 25 فرانک تجاوز ننماید اداره مدیون از پرداخت معاف خواهد بود.
3 - هر اداره اجازه دارد نتیجه یک آمار را که به نظر او زیادتر از میزان واقعی است بقضاوت یک کمیسیون حکمیت واگذار نماید و تشکیل این حکمیت بکیفیتی خواهد بود که در ماده 3 پیش‌بینی گردیده است.
4 - حکم‌ها حق دارند مبلغی که از بابت مخارج عبور باید پرداخته شود به طور عادلانه معین و تثبیت نمایند.

ماده 83 - مبادله کیسه کاغذهای سر بمهر با جهازات جنگی.
1 - کیسه کاغذهای سر بمهر ممکن است بین دفاتر پست یکی از کشورهای عضو و فرماندهان قسمتهای دریائی یا هوایی یا جهازات جنگی یا‌هواپیماهای جنگی همان کشور که در خارج توقف دارند و یا بین فرمانده یکی از این سمت‌های دریائی یا هوایی یا یکی از جهازات جنگی یا‌هواپیماهای جنگی مزبور و فرمانده یک واحد یا یک جهاز دیگر از همان کشور توسط سرویس های زمینی یا دریائی واسطه متعلقه به سایر کشورها مبادله‌گردند.
2 - انواع مراسلاتیکه جوف این کیسه‌ها جای داده شده‌اند باید منحصراً به عنوان یا از طرف ستاد ارتش و عمال جهازات یا هواپیماهای گیرنده یا‌فرستنده کیسه‌ها باشند تعرفه و شرایط ارسال که به این مراسلات تعلق می‌گیرد توسط اداره پست کشوری که جهازات متعلق به آن است و بر طبق‌آیین‌نامه داخلی آنکشور تعیین خواهد گردید.
3 - جز در مواردی که بین ادارات مربوطه ترتیب داده شده اداره پست کشوری که جهازات یا هواپیماهای جنگی مربوط به آن است بایستی مخارج‌عبوری را که طبق ماده 79 منظور شده است به ادارات واسطه پرداخت نماید.

بخش سوم
مقررات نهایی

ماده 84 - اجرا و دوره قرارداد
قرارداد حاضر از اول آوریل 1959 به موقع اجرا گذاشته خواهد شد و دوره اجرای آن نامحدود است بنا بمراتب فوق نمایندگان مختار دولت‌های‌کشورهای فوق‌الذکر قرارداد حاضر را در یک نسخه امضا نموده که اصل آن جزءِ آرشیو دولت کانادا ضبط و یک نسخه رونوشت آن برای هر یک از‌طرفها فرستاده خواهد شد.
در اتاوا به تاریخ سوم اکتبر 1957 تدوین گردید.
-متن قرارداد فوق ضمیمه قانون مربوط به قرارداد پستی جهانی و موافقت‌نامه منعقده میان سازمان ملل متحد و اتحاد پستی جهانی بوده و صحیح است.
رئیس مجلس شورای ملی - مهندس عبدالله ریاضی

دریافت فایل پی‌دی‌اف