تایید حکم پرداخت نفقه و اجرت المثل زوجه در دیوان عالی کشور و رد فرجام‌خواهی مرد

رای دادگاه تجدیدنظر استان

پرونده کلاسه 140003920001037965 شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان گلستان تصمیم نهایی شماره 140103390001433181

تجدیدنظرخواه: خانم ه. ش. فرزند ع. نظر با وکالت اقای ع. فرزند ک. به نشانی * -دفتر وکالت

تجدیدنظرخوانده: اقای س. ق. فرزند م. با وکالت اقای ک. ط. فرزند ا. به نشانی *. خ.

تجدیدنظر خواسته: نسبت به دادنامه شماره 140003390004431091 صادره از شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی اق قلا

* رای دادگاه *

در مورد تجدیدنظرخواهی اقای ع. به وکالت از ه. ش. د. به طرفیت اقای س. ق. ه با وکالت اقای ک. ط. نسبت به دادنامه شماره 140003390004431091 صادره از شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی اق قلا که به موجب ان در رابطه با دعوای تجدیدنظرخوانده (س. ق. ه) به خواسته گواهی عدم امکان سازش ثابت تشخیص داده شده و حکم به عدم امکان گواهی سازش صادر شده است. عمده اعتراض وکیل تجدیدنظر خواه به عدم تعیین حقوق مالی زوجه از جمله نفقه و اجرت المثل ایام زوجیت و عدم پرداخت مهریه است.دادگاه با توجه به لایحه اعتراضیه و محتویات پرونده تشکیل جلسه داده سپس جهت تعیین نفقه و اجرت المثل ایام زوجیت موضوع به کارشناسی ارجاع میگردد. با وصول نظریه کارشناسی مصون از اعتراض باقی میماند مع الوصف اولا: ادعای وکیل تجدید نظر خوانده مبنی بر عدم تعلق اجرت المثل ایام زوجیت به زوجه در فقه حنفی قابل پذیرش نیست زیرا 1) اجرت المثل ایام زوجیت در قالب استیفای به عنوان یکی از منابع ضمان قهری لحاظ شده و از شمول احوال شخصیه خارج است.و اینکه ایرانیان غیر شیعه در امور غیر از احوال شخصیه از جمله ضمان قهری و قراردادها، تابع قواعد ومقررات عمومی حقوق موضوعه حاکم بر کلیه اتباع ساکن در قلمرو کشور * میباشند 2) اداره قوه طی ذ ظریهمش ور تی ره 199 1 مو رخ1 39 2/10 /14د راینموردمقرر داش تهاج رتالمثلبا ((توجه بهقان ون رعای تا حوالش خصیها یرانی انغیر شیعهمصوب 131 2جزی مواردیکه رعا یتانطپ قا ین نب هر سمی ت و تجوی ز شد ه است، و ا ا ن را ت ن اده است.همچ ن ین د رنظریه دی گراد اره قو ه طی ذ ظریهم شورت ی ر ه7/9)) 5 / 2561 مو رخ139 5/10 /08مق ررداش ته …….اجر تا ازا ر ح ق نمی با شد. اینجز یاحو الشخصیهنمی باشد. ثان یا:اع تر ا ض وکیل تج د ید ن ظرخ و اه به ع دمپ رداخت مهریه ن ظر بها ینکهب هموجب سند نکاحی ه قیدگردیدهمهر یهبه مبلغشصتم یلیو نر یال توسطزو جنقدا پرد اخ تشدها ست. واز انج اکهسند مزب ورمطاب قمواد 10 و219 و22 0و223ق انون مدنی معت بروص حیحتلق یمی گردد. وط رفین مل زمب هایفا یمفاد انمی با ش ندم گ رای ن کهف سادان ثابت ومطابق اصول لزوم وصحتاصل ب ربقاو اعتب ار بخشید نبهس ند اس ت.کهد رما نحنفی هباو صف مرات ب خدشها یبهس ندمو ضوعا دعا وا ردن ی ستبناب راینتج دی دنظ رخواهی تج دی دنظ رخو اه، در اینقس متمس تن دا بهم اده35 8قان ونای یندا درسیمدنی ردمیگردد.ثالث ا:اعتراضوکیلت جد یدن ظرخو اهنسبت به حقوق مال یاجرت المث لایامز وجیت ون فقهبناب رمراتب فوقالا شعار واردوموج هبود هچون که دلیل یبرت برعی بودنک ارها یزوجه م وجود نیس تز یراان جام کارهابه دستو ر زوجم وافق ظاهرا ست.وخ لا فانمی بایس تتوسطز وجثا بتگرد د.از طرفی درصور تعدما نج امکار منز لتوسط زوجه اصولا باتو بی خو مواخذ همرد موا جهمی گردد. لذ اضرو رت یندا رد. کهزوج بهط ورصر یحدس تورب رانجا مک ارمنز ل رابهزو جهب دهدهم ین کهانت ظار انجامک ارمنزل را داش ته باش د.کف ایتمی کن دعلیا یحا لهیا تد اد گاه، تجدی دنظر خو اهیبهع ملامد هرا وارد دا نستهب هاستن ادموا د3 58- 197 قانون ایین دادرسیم دنیوت بصرهماده 33 6قا نونم دن یماد ه29قان ون حمایتخ انوا دهح * محکوم یتزو جبهتاد یهاج ر تالمث لایا مزو جیتون فقهب هشرح من عکسدر پروند همطابقن ظری هک ارشناسی صاد رو اعلام میدا رد.را یصاد رهمطا ب قماد ه3 68ا زهمان قا نونظرف بیستر وزپسا زابلاغدا دنام هقابلف رجامخوا هید ردیوا نعالی کشور است. و مستش ارانش عبه پنجم داد گا هه ایتجد یدنظراس تانگ لستان م. و. ج. ا. ن. ر

وشن

رای شعبه دیوان عالی کشور

باسمه تعالی

فرجام خواه: اقای ک. ط. به وکالت از اقای س. ق. ه

فرجام خوانده: خانم ه. ش. با وکالت اقای ع.

ف. خواسته دادنامه شماره *1401/04/22 صادره از شعبه *

تاریخ ابلاغ دادنامه به فرجام خواه: 1401/04/28

تاریخ وصول دادخواست فرجامی: 1401/05/18

مرجع رسیدگی: شعبه *

هیات شعبه اقایان: ح. ح. (رئیس) ع. ح. ح. (مستشار)

خلاصه جریان پرونده:

اقای س. ق. ه در تاریخ 1400/06/09 دادخواستی به طرفیت خانم ه. ش. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش به انضمام کلیه خسارات قانونی به استناد فتوکپی مصدق یک جلد سند رسمی ازدواج و شناسنامه خود به دادگستری شهرستان *تقدیم و نوشته در تاریخ 1396/11/29 با خوانده عقد ازدواج دائمی نموده و حاصل ان یک فرزند پسر به نام م. است. نظر بعدم توافق اخلاقی و عدم تفاهم در استمرار زندگی مشترک صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرا و ثبت صیغه طلاق بانضمام خسارات دادرسی مورد استدعاست؛ و در جلسه دادرسی مورخ 1400/08/25 شعبه *که خود عهده دار رسیدگی شده نزد دادرس دادگاه گفته مهریه سابقا پرداخت شده و خوانده جهیزیه نیاورده و فرزند مشترک دو ساله و نزد مادرش می‌باشد. و حاضرم حقوق مالی همسرم را پرداخت کنم ص 8 و 6. دادگاه با توجه به محل اقامت خوانده قرار عدم صلاحیت خود را به صلاحیت رسیدگی دادگاه عمومی حقوقی *صادر نموده که شعبه *متکفل رسیدگی شده و وکیل خواهان در وقت دادرسی مورخ 1400/10/21 ان دادگاه افزوده مهریه خوانده 6/000/000 تومان بوده که با ان یکدستگاه تلویزیون خریداری نموده و حاضر به تحویل ان به او می باشیم درخواست تعیین ملاقات با فرزند مشترک دارم. ص 12. قرار ارجاع به داوری صادر و داور زوجه از قول وی نوشته همسرم با من تفاهم ندارد. نفقه و جهیزیه و اجرت المثل را می خواهم و نهایتا عدم توفیق خود در سازش بین زوجین را اعلام نموده است. ص 16 و داور زوج نیز اعلام داشته زوج اصرار به طلاق دارد. ص 17. دادگاه نیز ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه شماره *1400/11/23 با توجه به اصرار زوج به خواسته و نظر داوران و عدم حضور خوانده در جلسات دادرسی به استناد ماده 1133 قانون مدنی و مواد 24 الی 26 و 29 و 31 و 34 و 33 قانون حمایت خانواده گواهی عدم امکان سازش زوجین را صادر نموده و حضانت فرزند مشترک تا 7سالگی را به عهده مادر محول و برای پدر حق ملاقات منظور و مدت اعتبار رای را سه ماه از زمان قطعیت ان و نوع طلاق را رجعی تعیین نموده است. ص 18 اقای ع. به وکالت از زوجه نسبت به این رای تجدیدنظرخواهی کرده و نوشته دادگاه راجع به حقوق مالی زوجه اظهارنظر ننموده است. پرونده به شعبه *ارجاع و دادگاه با برگزاری جلسه رسیدگی در تاریخ 1401/02/20 اظهارات وکیل زوجه مبنی بر اینکه مهریه و اجرت المثل و نفقه موکله پرداخت نشده و مورد حکم قرار نگرفته استماع کرده است. وکیل زوج تقاضای تجدید جلسه را جهت سازش بین زوجین نموده و دادگاه بدین سبب وقت رسیدگی را تجدید نموده است. ص 31. در جلسه دادرسی مورخ 1401/03/08 زوجه در پاسخ دادگاه گفته کارهای خانه و بچه را به دستور زوج انجام می دادم. وکیل زوج نیز اظهار داشته دستور زوج وجود ندارد. و مبنای خانواده بر تعاون و گذشت و محبت استوار است. و عرف این است. که زن ترکمن به جهت علاقه به شوهر امورات خانه را به میل خود انجام می دهد و ظاهر در تبرع در انجام امورات و در تعارض اصل و ظاهر، ظهور عرفی تقدم بر اصل دارد. رعایت اصل 12 قانون اساسی ضروری است. در اعتقادات فقهی اهل سنت اجرت المثل به زوجه تعلق نمی گیرد. زوجه و وکیلش در ادامه گفته اند همسرم و پدرش مرا از منزل بیرون کردند. و اجرت المثل جز اصول شخصیه نبوده و تقاضای مطالبه کلیه حقوق با جلب نظر کارشناس داریم قصد تبرع در انجام امور نبوده و نفقه فرزند مشترک هم پرداخت نشده است. دادگاه قرار جلب نظر کارشناس صادر کرده ص 35 32. و کارشناس نوشته زوجین از تاریخ 1398/11/10 جدا از یکدیگر زندگی می کنند و اجرت المثل ایام زندگی مشترک را 18/129/000 تومان و نفقه او از 96/11/30 تا 1401/03/31 را جمعا 40/677/000 تومان و نفقه ایام عده را 3/690/000 تومان و نفقه فرزند مشترک را ماهیانه همراه با یارانه او جمعا 1/320/000 تومان براورد نموده است. ص 42 الی 40. و با توجه به عدم اعتراض طرفین دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و به موجب دادنامه شماره *1401/04/22 با این استدلال که اجرت المثل ایام زوجیت در قالب استیفا به عنوان یکی از منابع ضمان قهری لحاظ شده و ایرانیان غیرشیعه در امور غیر از احوال شخصیه مانند ضمان قهری و قراردادها تابع مقررات حقوق موضوعه حاکم بر کلیه اتباع ساکن در قلمرو کشور *می باشند و اداره حقوقی قوه قضاییه نیز نظر مشابه داده؛ و با عنایت به مندرجات سند ازدواج که به پرداخت مهریه به زوجه تصریح دارد. ضمن رد اعتراض و تجدیدنظرخواهی در مورد مهریه، زوج را به پرداخت نفقه و اجرت المثل ایام زوجیت در حق زوجه محکوم نموده است؛ که در مهلت قانونی موضوع فرجام خواهی اقای ک. ط. به وکالت از اقای س. ق. ه قرار گرفته است. مفاد دادخواست فرجامخواهی و پاسخ وکیل فرجامخوانده همان است. که در طول دادرسی مراحل گذشته مطرح و بیان شده که عین انها در زمان مشاوره مطالعه خواهد شد. پرونده پس از وصول و ثبت در دفترکل دیوان حسب الارجاع مطرح است.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل و پس از قرائت گزارش اقای ع. ح. ح. عضو ممیز و دادخواست فرجامخواه و پاسخ فرجامخوانده و ملاحظه اوراق پرونده و مشاوره، چنین رای می دهد:

رای هیات شعبه

فرجام خواهی اقای ک. ط. به وکالت از اقای س. ق. ه به طرفیت خانم ه. ش. با وکالت اقای ع. نسبت به دادنامه شماره *1401/04/22 شعبه *وارد نیست. زوجه اظهار داشته امورات منزل را به دستور زوج و بدون قصد تبرع انجام داده است. و همانگونه که دادگاه نیز استدلال کرده اصل بر عدم تبرع است. و از طرفی اجرت المثل ایام زوجیت مانند اصل طلاق، مصداق احوال شخصیه نیست و مقررات قانون مدنی کشور *و قانون حمایت خانواده در این باب حاکمیت دارد. لذا با عنایت به مجموع رسیدگی های به عمل امده و اینکه در رعایت تشریفات دادرسی هم منقصتی وجود ندارد. مستندا به مواد 370 و 396 از قانون ایین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی دادنامه فرجام خواسته ابرام و پرونده اعاده می‌گردد.

شعبه دوازدهم دیوانعالی کشور

رئیس شعبه: ح. ح. مستشار: ع. ح. ح.