آیین نامه اجرایی قانون اصلاح مواد یک و دو و سه قانون اصلاح و حذف موادی از قانون ثبت

ماده 1- قانون اصلاح مواد یک و حذف موادی از قانون ثبت اسناد و املاک مصوب 1365/4/31 و الحاق موادی به آن مصوب 21 /6 /70 مجلس شورای اسلامی که در تاریخ 14 /8 /70 لازم الاجراء شده است در این آیین نامه اختصاراً قانون نامیده می‌شود.

ماده2(اصلاحی 1381/08/22)- ادارات ثبت مکلفند حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ لازم‌الاجراء شدن قانون تمهیدات اجرای آن را فراهم نموده و از طریق رادیوی استان و نشر آگهی در روزنامه کثیرالانتشار محلی یا نزدیک به محل که آگهی‌های ثبتی در آن منتشر می‌شود و همچنین الصاق آگهی در اماکن عمومی مراتب را به اطلاع عموم برسانند که در مدت قانونی تقاضای خود را به ضمیمه رونوشت یا تصویر مصدق مدارک در قبال اخذ رسید تسلیم ثبت محل وقوع ملک نمایند.

تبصره 1 (اصلاحی 1381/08/22)- به منظور هماهنگی ادارات ثبت مکلفند تاریخی را که از طرف سازمان ثبت اسناد و املاک کشور برای قبول تقاضانامه تعیین شده است در آگهی فوق قید نمایند.

تبصره 2 الحاقی (الحاقی 1381/08/22)- طبق ماده 57 قانون آیین دادرسی مدنی مطابقت رونوشت یا تصویر اسناد ضمیمه تقاضا با اصل ابرازی وسیله ادارات ثبت بلامانع است.

ماده 3- سازمان ثبت اسناد و املاک کشور دفاتر (ثبت تقاضانامه، اوقات، ثبت آراء و ثبت توافق) و همچنین تقاضانامه و قبض رسید آن را به تعداد کافی تهیه نموده از طریق ادارات کل ثبت استانها در اختیار واحدهای ثبت قرار می دهد.

ماده 4- قبض رسید تقاضانامه سه نسخه ای است که شمار مسلسل دارد و شماره قبوض و تعداد آنها و نام واحد ثبتی گیرنده در موقع تحویل، در دفتر مخصوص ثبت می‌شود.

ماده 5- متقاضی یا قائم مقام قانونی وی تقاضانامه را تکمیل نموده همراه با سایر مدارک و مستندات در فرجه قانونی به اداره ثبت محل تسلیم می نماید)متقاضی موظف است نشانی دقیق خود را جهت ابلاغ اوراق و دعوتنامه و سایر مکاتبات در تقاضانامه قید و در صورت تغییر نیز نشانی جدید خود را کتباً به ثبت محل اطلاع دهد(.

ماده 6- تقاضانامه های واصله در دفتر اداره ثبت و شماره و تاریخ دفتر، ذیل تقاضانامه قید، سپس به ترتیب در نخستین دفتر ثبت تقاضانامه ثبت می‌شود.

ماده7(اصلاحی 1381/08/22)- متصدی دفتر تقاضانامه مکلف است پس از وصول مدارک، قبض رسید را تکمیل و پس از قید نام و نام خانوادگی و امضاء، یک نسخه از آن را به متقاضی تحویل داده و نسخه دوم را ضمیمه پرونده نموده و نسخه سوم را در محل مطمئنی نگهداری نماید.

ماده 8- چنانچه یکی از قبوض رسید تقاضانامه به عللی باطل و از رده خارج گردد باید مراتب ابطال با قید شماره قبض از طریق اداره کل ثبت استان به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور گزارش، تا موضوع در ستون ملاحظات دفتر مخصوص قبوض منعکس شود.

ماده 9- دفاتر ثبت تقاضانامه و ثبت توافق مجلد، نخ کشی و پلمپ و صفحات آن شمارش شده و مجمع صفحات در صفحه اول و آخر با تمام حروف قید و توسط دادستان یا نماینده وی امضا و مهر می‌شود.

ماده10(اصلاحی 1381/08/22)- پس از ثبت و تکمیل دفتر ثبت تقاضا‌نامه یا اتمام مهلت قانونی با توجه به ماده 9 قانون ذیل آخرین ثبت آن بسته شده و به امضا متصدی دفتر و رئیس ثبت رسیده یک جلد آن نزد رئیس واحد ثبتی نگهداری شده نسخه دوم به اداره کل امور املاک سازمان ثبت اسناد و املاک کشور ارسال می‌شود.

تبصره 1- چنانچه دفتر ثبت تقاضانامه تکافوی ثبت واصله را نکرد از جلدین دفاتر سفید دیگر استفاده می‌شود، در دفاتر جدید نیز بایستی تسلسل شماره ردیفهای جلد قبلی مراعات گردد.

تبصره2(اصلاحی 1381/08/22)- آخرین دفتر ثبت تقاضانامه پس از اتمام مهلت مقرر در قانون، ذیل آخرین ثبت آن بسته شده به امضا رئیس ثبت و متصدی امر می‌رسد چنانچه براساس ماده 9 قانون ظرف 45 روز دیگر تقاضای مربوط به خانواده شهدا رسید، در جلدین دفاتر ثبت، پس از اتمام مهلت مزبور به شرح فوق دفتر را بسته و امضا نموده نسخه مرکزی را به اداره کل امور املاک ارسال دارند.

ماده11(اصلاحی 1381/08/22)- تقاضاهای واصله به ترتیب شماره و تاریخ ثبت برای اولین دعوت در دفتر اوقات نیز ثبت می‌شود، وقت رسیدگی به این تقاضاها بعد از رسیدگی به تقاضای موضوع ماده7 قانون تعیین می‌شود.

تبصره 1(اصلاحی 1381/08/22)- اولویت‌های مقرر در ماده 18 آیین نامه سابق که مورد اقدام قرار گرفته اند ولی منجر به صدور رای نشده‌اند خارج از نوبت رسیدگی می‌شوند.

تبصره 2 الحاقی (الحاقی 1381/08/22)- در صورتی که اعیان قبل از 1370/1/1 احداث شده باشد و متقاضی مورد تقاضا را انتقال دهد، منتقل الیه قائم‌مقام متقاضی تلقی و طبق تصمیم متخذه عملیات به نام وی ادامه می‌یابد.

ماده12(اصلاحی 1381/08/22)- رئیس ثبت محل در خصوص تقاضانامه‌هایی که در مورد آنها اعلام توافق شده و به امضای متقاضی و مالک یا مالکین رسیده باشد، موضوع را به کارشناس یا کارشناسان ارجاع می‌نماید. چنانچه تصرف بلامنازع متصرف و مالکیت انتقال دهنده وسیله کارشناس یا کارشناسان احراز گردد رئیس ثبت، پس از بررسی صحت موضوع و احراز هویت آنان مراتب توافق را با قید میزان و نوع تصرف در دفتر ثبت توافق، ثبت و به امضای متقاضی و مالک یا مالکین مشاعی یا قائم‌مقام قانونی آنها می‌رساند.
رئیس ثبت ضمن امضای دفتر توافق دستور ادامه عملیات ثبتی را به نام متصرف به منظور صدور سند مالکیت صادر خواهد کرد.
اقدامات فوق به صورت خارج از نوبت و فوری انجام می‌گیرد.

تبصره 1(اصلاحی 1372/08/13)- چنانچه هر یک از ادارات یا واحدهای ثبتی به طور موقت فاقد رئیس باشد وظائف مقرر قانون مذکور و آیین نامه آن به عهده فردی است که به عنوان مسئول آن اداره یا ثبتی منصوب می‌گردد.

تبصره 2(اصلاحی 1372/08/13)- نسبت به مواردیکه پس از ثبت توافق متصرف و مالک یا مالکین مشاع در دفتر ثبت توافق و امضا آن اتخاذ تصمیم برای رئیس ثبت مقدور نباشد و موضوع به هیات حل اختلاف ارجاع می‌شود، هیات خارج از نوبت رسیدگی و اتخاذ تصمیم خواهد کرد.

ماده13(اصلاحی 1381/08/22)- کارشناسان موظفند حسب مورد پس از ارجاع پرونده از طرف رئیس ثبت یا هیات حل اختلاف ظرف بیست روز محل را معاینه نموده و تصرفات فعلی متقاضی را با مدارک خریداری از نظر تناسب میزان مالکیت با تصرفات تعیین و وضعیت ثبتی ملک را با توجه به سوابق پرونده ثبتی مشخص و ضمن ترسیم نقشه، محل مورد تصرف را روی آن منعکس نمایند و حدود و ثغور، مساحت عرصه و قدمت اعیان، نوع ملک، حقوق ارتفاقی شماره فرعی و اصلی، بخش و نحوه تصرفات و ارزش عرصه و اعیان، مراتب را در دو نسخه صورتمجلس نموده و به امضا متقاضی یا متقاضیان و حاضرین رسانده و صورتمجلس و نقشه ترسیمی را حسب مورد به رئیس ثبت و یا دبیر هیات تسلیم نمایند.

تبصره (الحاقی 1372/08/13)- هرگاه تقاضا بابت قطعه ای مفروز از ملک مشاع باشد پذیرش آن مشروط به احراز مشخص بودن محدوده متصرفی مفروزی بر مبنای ضوابط متعارف محل خواهد بود.

تبصره 2(الحاقی 1374/12/26)- در صورتی که تعداد متصرفین در یک پلاک بیش از بیست نفر باشند و مالک یا مالکین با ارائه اسناد و مدارک و نقشه ملک توافق خود را اعلام نمایند. رئیس ثبت محل پس از احراز هویت و مالکیت مالکین و هویت متقاضیان اجازه ثبت توافق را در دفترمخصوص توافق میدهد. در این مورد رعایت ماده30 آیین نامه الزامی نیست.

ماده 14(اصلاحی 1372/08/13)- رئیس هر اداره یا حوزه ثبتی مکلف است قبل از اقدام به ثبت توافق هویت متقاضی و مالکیت قانونی مالک یا مالکین را احراز نماید.کلیه اشخاص ذینفع (اعم از متقاضیان و مالکین) ذیل دفاتر ثبت توافق را در حضور رئیس یا مسئول ثبت امضا خواهند کرد. رئیس ثبت یا قائم مقام وی مراتب را در پرونده مربوطه منعکس و سپس دستور انجام اقدامات بعدی را خواهد داد.

تبصره (منسوخ 1372/08/13)- در صورتی که پس از ثبت و امضا دفتر توافق،هر یک از طرفین یا مقام آنان منکر انجام توافق ثبت شده گردد، این امر مانع انجام اقدامات بعدی ثبتی نخواهد بود معترض می‌تواند به دادگاه صالح مراجعه نماید.

ماده 15- به منظور تشکیل هیات حل اختلاف موضوع ماده 2 قانون مراتب به ریاست قوه قضائیه اعلام می‌شود که عضو قضایی را تعیین و معرفی نمایند و خبره ثبتی از بین کارکنان مجرب و بصیر که به وسیله ثبت استان معرفی شده اند توسط رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور تعیین می‌شود.

تبصره 1 (اصلاحی 1381/08/22)- در صورتی که تعیین خبره ثبت از بین کارکنان ثبت محل مقدور نباشد سازمان ثبت اسناد و املاک کشور می‌تواند خبره مذکور را از بین سایر کارکنان شاغل ثبت و یا بازنشسته ثبت انتخاب نماید.

تبصره 2- در صورت لزوم به تشکیل هیات یا هیاتهای دیگر، سازمان ثبت اسناد و املاک می‌تواند نسبت به انتخاب خبره و قائم مقام رئیس ثبت راساً اقدام نماید.

ماده16(اصلاحی 1381/08/22)- چنانچه در تشکیلات سازمانی پست دبیر هیات منظور نشده باشد به منظور انجام کارهای مقدماتی و تنظیم دفاتر و سایر امور مربوط به اجرای قانون، واحد ثبتی یک نفر از کارکنان مطلع و بصیر را به عنوان دبیر هیات به اداره کل ثبت استان پیشنهاد می‌نماید تا پس از انتصاب علاوه بر وظایف محوله امور مربوط به دبیرخانه هیات را نیز عهده‌دار گردد و برای انجام سایر امور اجرایی قانون حسب مورد از وجود سایر کارکنان شاغل در اداره استفاده می‌گردد. کارکنان موظف به همکاری می‌باشند.

تبصره الحاقی (الحاقی 1381/08/22)- در صورت تعدد هیاتهای حل اختلاف برای هر هیات دبیر جداگانه تعیین خواهد شد.

ماده17(اصلاحی 1381/08/22)- جلسات هیات در اداره ثبت محل و یا محلی که سازمان ثبت تعیین می‌کند تشکیل می‌گردد. جلسات هیات و تصمیمات آن با حضور حداقل دو نفر از اعضاء و با دو رای موافق معتبر و لازم‌الاجراء است. شروع به کار هیات منوط به انتصاب تمام اعضاء خواهد بود و چنانچه هر یک از اعضاء به دلائلی از عضویت در هیات خارج شوند تا تعیین عضو جدید تشکیل جلسات متوقف می‌گردد.

ماده 18- رئیس قوه قضائیه و رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در موقع ضروری و برحسب اقتضاء می‌توانند علاوه بر موارد مقیده در ماده ده قانون دستور رسیدگی به پرونده ای را به صورت فوق العاده و خارج از نوبت بدهند. هیاتها مکلفند به این پرونده ها در جلسات فوق العاده به صورت خارج از نوبت رسیدگی نمایند.

ماده 19- مفاد آراء تصمیمات هیات به ترتیب تاریخ صدور عیناً در دفتر آراء ثبت و شماره آن روی رای صادره قید می‌شود و چنانچه رای صادره به اتفاق آراء نباشد دبیر هیات موظف است نظر اقلیت را نیز به طور مشروح در دفتر آراء ذیل رای اکثریت ثبت نماید.

تبصره الحاقی (الحاقی 1381/08/22)- مفاد قرارهای موضوع ماده 21 آیین‌نامه نیز عیناً در دفتر ثبت قرارها ثبت خواهد شد.

ماده 20(اصلاحی 1381/08/22)- در صورتی که معلوم شود در آرای هیاتهای سابق و یا فعلی مطلبی سهواً از قلم افتاده و یا اشتباه بینی رخ داده و یا در مبانی مستند رای اشتباهی پیش آمده باشد، چنانچه رای اجراء نشده باشد هیات پس از بررسی، رای اصلاحی صادر می‌نماید در این صورت دبیر هیات مکلف است مفاد رای اصلاحی را نیز در دفتر آراء ثبت نموده و شماره و تاریخ آن را در دفتر ثبت آراء در ستون ملاحظات رای قبلی قید نماید و به امضای هیات برساند و به واحد ثبتی ابلاغ کند و در صورتی که رای به مرحله اجرا درآمده باشد مراتب اشتباه توسط ثبت محل جهت طرح در هیات نظارت به ثبت استان گزارش می‌گردد هیات نظارت در صورت لزوم با جلب نظر هیات حل اختلاف اتخاذ تصمیم می‌نماید.

تبصره (اصلاحی 1374/12/26)- مرجع تجدید نظر نسبت به تصمیمات و آراء هیاتهای نظارت، شورای عالی ثبت میباشد.

تبصره 2 الحاقی (الحاقی 1381/08/22)- منظور از اجرای آرای هیاتهای حل اختلاف حسب مورد عبارت است از:
1. قبول درخواست ثبت و تنظیم اظهارنامه ثبتی.
2. انجام عملیات تحدید حدود به نام متصرف.
3. صدور سند مالکیت و ثبت ملک در دفتر املاک به نام متصرف.
4. تنظیم سند انتقال در دفاتر اسناد رسمی برای اراضی دولت و شهرداریها.

تبصره 3 الحاقی (الحاقی 1381/08/22)- مرجع تجدیدنظر نسبت به آراء هیاتهای نظارت شورای عالی ثبت می‌باشد.

ماده 21(اصلاحی 1378/08/10)- در صورتی که رئیس ثبت یا هیات حل اختلاف حضور متقاضی یا مالکین مشاعی و یا صاحبان عرصه یا قائم مقام آنها یا سایر اشخاص را ضروری بداند با دعوتنامه کتبی و تعیین وقت رسیدگی از آنها دعوت به عمل می‌آید.
عدم حضور مانع رسیدگی نخواهد بود ابلاغ دعوتنامه‌ها، اخطاریه‌ها، آراء هیات و سایر مکاتبات لازم در زمینه اجرای قانون تابع مقررات آیین نامه اجرای مفاد اسناد رسمی است.چنانچه اشخاص مذکور با وجود ابلاغ دعوتنامه مطابق مقررات فوق در هیات حضور نیابند یکبار دیگر از آنان دعوت به عمل می‌آید و در صورت عدم حضور هیات قرار بایگانی شدن پرونده را تا مراجعه مجدد آنان صادر می نماید.

تبصره 1(اصلاحی 1378/08/10)- به جریان افتادن مجدد پرونده منوط به پرداخت مبلغ پنجاه هزار ریال علاوه بر مبلغ مقرر در ماده 37 آیین نامه توسط متقاضی است.

تبصره 2 (اصلاحی 1378/08/10)- موارد مذکور در قسمت اخیر ماده و تبصره یک باید در دعوتنامه اشخاص مزبور قید شود.

تبصره 3 الحاقی (الحاقی 1381/08/22)- موارد مذکور در قسمت اخیر ماده فوق و تبصره یک آن باید در دعوتنامه اشخاص مزبور قید شود.
دعوت مجدد از متقاضیان می‌تواند از طریق پست نیز به عمل آید ادامه رسیدگی و اتخاذ تصمیم این قبیل پرونده‌ها در هیات حداقل 30 روز پس از تاریخ تحویل دعوتنامه به پست انجام می‌شود.

ماده 22(اصلاحی 1381/08/22)- در صورتی که هیات ضمن رسیدگی جلب نظریه کارشناس را ضروری بداند پس از ارجاع امر با کارشناس و وصول نظریه آنان اتخاذ تصمیم می‌نماید.
هرگاه هیات حل اختلاف اخذ توضیح از کارشناس یا هیات کارشناسان را ضروری تشخیص دهد از آنان جهت حضور در جلسه دعوت به عمل می‌آورد.

ماده23(اصلاحی 1381/08/22)- در صورتی که نسبت به ملک مورد تقاضا اعتراضی (اعم از اعتراض به اصل یا حدود) واصل یا سند معارض صادر شده باشد رسیدگی به تقاضا منوط به تعیین تکلیف نهایی در مرجع صالحه است.
چنانچه موضوع اعتراض منطبق با ماده واحده قانون تعیین تکلیف پرونده‌های معترضین ثبتی که فاقد سابقه بوده و یا اعتراض آنها در مراجع قضایی از بین رفته مصوب 1373/5/25 باشد مطابق قانون مزبور و آیین‌نامه اصلاحی قانون ثبت مصوب 1380/11/8 عمل خواهد شد.

تبصره (الحاقی 1381/08/22)- اعتراض در مورد املاکی که در اجرای مقررات قانون اصلاحات ارضی و یا ماده 3 قانون انحلال بنگاه خالصجات به زارعین واگذار شده مانع صدور سند مالکیت به نام زارع انتقال گیرنده یا قائم‌مقام قانونی وی نخواهد بود.
در صورتی که حکم نهایی به نفع معترض صادر شود طبق ماده 142 قانون ثبت عمل خواهد شد.

ماده 24(اصلاحی 1381/08/22)- در مورد آن دسته از متقاضیان که اعیان متعلق به آنان در اراضی دولت یا شهرداری ایجاد شده است هیات پس از رسیدگی در صورت لزوم نسبت به انتخاب کارشناس اقدام می‌نماید.
کارشناس منتخب موظف است طبق موارد مندرج در ماده 13 این آیین‌نامه اقدام نماید.

تبصره (منسوخ 1374/12/26)- در صورتی که متقاضیان در یک ملک بیش از یک نفر بوده و نام همگی در قبض رسید تقاضانامه و دفتر ثبت تقاضانامه ثبت شده و یا قبض جداگانه دریافت نموده باشند و فاقد خانه مسکونی دیگر باشند قیمت زمین تا دویست و پنجاه متر مربع برای هر متقاضی به قیمت منطقه‎ای محاسبه و مابقی به قیمت روز تقویم میشود.

ماده 25- هرگاه هیات حل اختلاف تشخیص دهد که اعیان مورد تقاضا کلاً یا جزاً در اراضی موقوفه احداث شده است از متولی منصوص با اطلاع اداره اوقاف محل دعوت می‌نماید تا در جلسه رسیدگی شرکت یا نظر خود را حداکثر ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ ارسال دارد. در صورتی که ملک متولی نداشته باشد تنها با جلب موافقت اداره اوقاف محل و رعایت مفاد وقفنامه و مصلحت موقوف علیهم اتخاذ تصمیم خواهد نمود.

تبصره 1 - در صورتی که نیاز به جلب نظر کارشناس باشد با موافقت متولی منصوص و اطلاع اداره اوقاف کارشناس مرضی الطرفین انتخاب می‌شود که با رعایت ماده 13 آیین نامه و مفاد وقفنامه و در نظر گرفتن مصلح موقوف علیهم و اینکه اعیان احداث به قصد واقف نزدیک است مساحت عرصه و ارزش اعیان و اجرت زمین را معین نماید.

تبصره 2- در صورتی که مورد تصرف قسمتی در اراضی موقوفه و قسمت دیگر در اراضی مربوط به دولت یا شهرداری باشد هیات پس از رعایت مفاد تبصره یک نسبت به وقف و مواد 26 و 27 آیین نامه نسبت به بقیه تعیین تکلیف خواهد نمود.

تبصره 3 (اصلاحی 1381/08/22)- چنانچه اعیان مورد تقاضا قسمتی در اراضی موقوفه یا دولت و شهرداری و قسمتی در اراضی اشخاص ایجاد شده باشد نسبت به اراضی موقوفه یا دولت یا شهرداری حسب مورد براساس تبصره‌های یک و دو فوق الذکر و مابقی طبق ماده 12 این آیین‌نامه و تبصره یک آن اقدام می‌شود.

ماده 26(اصلاحی 1381/08/22)- در مناطقی که مطابق سوابق ثبتی، مالک عرصه و اعیان جدا از هم باشند پس از اعلام توافق متقاضی و مالک عرصه و اعیان هیات حل اختلاف ضمن احراز واقع مراتب را به رئیس ثبت ارجاع می‌دهد.
در غیر این صورت با جلب نظر کارشناس طبق ماده 13 این آیین‌نامه و احراز موضوع، حسب مورد رسیدگی و دستور ادامه عملیات ثبتی را صادر می‌نماید.

تبصره 1- اگر بر اساس عرف محل، حقوقی برای صاحب اغیان در نظر گرفته شده باشد باستفاد از عرف محل هیات رسیدگی و حسب مورد تصمیم لازم اتخاذ می نماید.

ماده 27(اصلاحی 1381/08/22)- دبیر هیات حل اختلاف پس از وصول نظریه کارشناس یا هیات کارشناسی ضمن تعیین وقت رسیدگی برای پرونده با رعایت سایر مواد آیین‌نامه چگونگی وضعیت ثبتی پرونده را گزارش می‌نماید.
چنانچه مورد تقاضا از اراضی دولتی یا شهرداری باشد دبیر هیات پس از وصول نظریه کارشناس مراتب را با ذکر اینکه متقاضی مدعی است که فاقد واحد مسکونی یا زمین متناسب با کاربری مسکونی قابل ساختمان می‌باشد حداقل 20 روز قبل از جلسه رسیدگی به مراجع مربوطه ابلاغ می‌نماید تا نسبت به معرفی نماینده خود جهت شرکت در جلسه و یا ابراز نظریه اقدام نمایند و تاکید کند که عدم حضور نماینده یا نرسیدن نظریه در مهلت تعیین شده مانع رسیدگی هیات و صدور رای و ادامه عملیات ثبتی نخواهد بود.

تبصره 1(اصلاحی 1374/12/26)- دبیر هیات حل اختلاف مکلف است وضعیت ثبتی ملک را قبل از فرا رسیدن نوبت پرونده استعلام نماید، واحد ثبتی مربوط هم مکلف است پاسخ استعلام را حداکثر ظرف 15 روز تهیه و تحویل دبیر هیات داده رسید دریافت دارد و هر گونه تغییرات در وضعیت ثبتی را که ممکن التاثیر در رای هیات باشد پیرو پاسخ استعلام مذکور به هیات حل اختلاف اعلام نماید.

تبصره 2(منسوخ 1374/12/26)- در صورت مراجعه متقاضی و اعلام عدم انجام کار توسط کارشناس منتخب در مهلت تعیین شده در اخطار، دبیر هیات مراتب را جهت انتخاب کارشناس دیگر به ثبت محل گزارش میکند رئیس ثبت پس از بررسی و احراز واقع نسبت به انتخاب کارشناس جدید اقدام خواهد کرد. همچنین اگر هیات کارشناسان از مراجعه به محل وقوع ملک خودداری کرده باشند، مراتب به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور منعکس میشود تا نسبت به انتخاب هیات کارشناسی جدید اقدام شود.

ماده28(اصلاحی 1381/08/22)- در آگهی‌های موضوع بند 6 ماده یک قانون باید نام، نام خانوادگی متقاضی، شماره ملک، محل وقوع آن، نوع ملک، مساحت و خلاصه رای قید شود.
چنانچه اشتباهی در آگهی‌ها رخ دهد تطبیق آن با موارد فوق و در صورت لزوم صدور دستور تجدید آگهی با مسئول واحد ثبتی است مادام که نظر مسئول ثبت به مرحله اجراء درنیامده ذینفع می‌تواند به نظر مذکور اعتراض کند مرجع رسیدگی به اعتراض مسئول اداره کل ثبت استان مربوطه خواهد بود.

تبصره (الحاقی 1374/12/26)- در صورت اشتباه در آگهی های موضوع بند 6 ماده یک قانون (ماده 147 اصلاحی) آگهی تجدیدی فقط یک نوبت منتشر و مهلت اعتراض به آن نیز سی روز از تاریخ انتشار خواهد بود.

ماده 29 - نظر به اهمیت کارکارشناسان و خبرگان ثبتی و ویژگی وظایف محول به آنان و به منظور ایجاد وحدت رویه و هماهنگی در واحدهای ثبتی و هیاتهای حل اختلاف در سراسر کشور رئیس واحد ثبتی اسامی کارشناسان و خبرگان ثبتی را از بین افراد صالح برای امور مربوط به کارشناسی به اداره کل استان مربوط اعلام می‌نماید معرفی شدگان باید علاوه بر دارا بودن صلاحیت اخلاقی و تدوین واجد یکی از شرایط ذیل باشند:
1 - لیسانس یا معادل آن یا بالاتر- با داشتن یک سال سابقه کار در امور تخصصی ثبت یا خدمات قضایی و یا وکالت.
2 - دیپلم کامل متوسطه یا معادل آن یا بالاتر با داشتن دو سال سابقه کار در امور تخصصی ثبت.
3- کمتر از دیپلم با داشتن پنج سال سابقه کار در امور تخصصی ثبت.
اداره کل ثبت استان در صورت احراز صلاحیت های مذکور مراتب تایید صلاحیت اخلاقی و خبرویت افراد واجد صلاحیت را به واحد ثبتی ابلاغ می نماید.

تبصره 1 (اصلاحی 1381/08/22)- سازمان ثبت اسناد و املاک کشور متقاضیان کارشناسی واجد شرایط در ادارات ستادی را به اداره کل استان به منظور معرفی به واحدهای ثبتی اعلام می‌دارد.

تبصره 2- اعضاء و دبیر هیاتها حق انجام امور کارشناسی در همان هیات را ندارند.

ماده 30(اصلاحی 1381/08/22)- هرگاه تعداد متصرفین در یک پلاک ثبتی اعم از اصلی یا فرعی یا یک بلوک بیش از پنجاه نفر باشند و انجام کار کارشناسی از نظر نقشه برداری و غیره در توان ثبت محل نباشد مسئول واحد ثبتی با گزارش توجیهی کامل موضوع ضمن اعلام وضعیت ثبتی مراتب را جهت تعیین هیات کارشناسی به ثبت استان گزارش خواهد نمود و ثبت استان موضوع را برای اخذ مجوز به سازمان ثبت منعکس می‌نماید.

ماده 31(اصلاحی 1381/08/22)- سازمان ثبت براساس گزارش واصله از ثبت استان نسبت به تعیین هیات کارشناسی از بین افراد واجد شرایط کارشناسی یا نقشه برداران کاداستر اقدام خواهد نمود.

تبصره - سازمان ثبت اسناد و املاک کشور می‌تواند این اختیار را به مدیران استانها تفویض نماید.

تبصره 2(اصلاحی 1374/12/26)- در صورتی که متقاضیان مشمول قانون، کلیه هزینه‌های قانونی را قبلاً پرداخت کرده باشند و هیات کارشناسی موضوع ماده 30 آیین‌نامه هم گزارش خود را همراه با نقشه ارائه دهد دبیر هیات مکلف است کلیه پرونده‌های موضوع گزارش را که آماده طرح است یکجا به هیات تقدیم و هیات هم نسبت به آنها یکجا و در وقت فوق العاده و خارج از نوبت اتخاذ تصمیم خواهد نمود.

ماده 32(اصلاحی 1381/08/22)- هیات کارشناسی مکلف است محدوده کلی هر پلاک و یا بلوک و قطعات مفروزی داخل آنها را نقشه برداری و تصرفات اشخاص را به تفکیک برداشت نموده با رعایت ماده 13 این آیین‌نامه مراتب را صورتمجلس نماید، یک نسخه از نقشه و صورتمجلس را به ثبت محل و نسخه دیگر آن را به ثبت استان تحویل دهد.
مسئول اداره ثبت یا هیات حل اختلاف حسب مورد نسبت به گزارش هیات کارشناسی براساس تبصره دو ماده 31 رسیدگی و مبادرت به ثبت توافق یا صدور رای می‌نمایند.
پس از صدور رای دبیر هیات مراتب صدور رای را در دفاتر مربوطه مقابل تقاضای واصله منعکس می نماید.
پس از اتمام عملیات ثبتی اداره ثبت مربوط مکلف است نسخه‌ای از نقشه را که شماره اسناد مالکیت و نام مالک و نوع ملک در آن قید شده جهت اطلاع به ثبت استان ارسال دارد.

تبصره (الحاقی 1374/12/26)- در صورتی که تشخیص حدود واقعی ملک با اشکال مواجه شود به طوریکه نقشه برداری از کل ملک امکان پذیر نباشد، کارشناس یا هیات کارشناسان موظفند محدوده‎ای که از چهار طرف به وسیله خیابان یا رودخانه یا جاده و امثالهم یا هر گونه عوارض طبیعی مشخص از سایر قسمتهای ملک جدا باشد نقشه برداری نموده و قطعه یا قطعاتی که نسبت به آنها تقاضانامه تسلیم شده را در آن منعکس و موقعیت محدوده مذکور را نسبت به نزدیکترین نقطه ثابت غیر قابل تغییر محل مشخص و مراتب را مستدلاً صورتمجلس نمایند در این صورت تهیه نقشه کلی ملک ضرورت ندارد.

تبصره 2 (الحاقی 1381/08/22)- چنانچه کارشناس هیات یا کارشناسان از تسلیم گزارش کارشناسی در مهلت مقرر خودداری نمایند دبیر هیات مراتب را با توجیه موضوع به مرجع تعیین کننده هیات کارشناسی منعکس می‌نماید تا نسبت به انتخاب کارشناس یا هیات کارشناسی جدید اقدام شود.

ماده 33(اصلاحی 1381/08/22)- در صورتی که متقاضی با سند خریداری مشاعی مدعی تصرف مفروزی باشد و مالک مشاعی (فروشنده) موافقت خود را اعلام کند به شرح زیر اقدام می‌شود:
1. چنانچه سند خریداری عادی باشد و سایر مالکین مشاعی هم محدوده تصرفی مفروز در تقاضانامه را تصدیق کنند رئیس ثبت پس از ارجاع امر به کارشناس و وصول گزارش کارشناسی و احراز معامله و تصرف بلامنازع متقاضی، مشروط به اینکه مقدار تصرف از سهم فروشنده در کل ملک بیشتر نباشد مطابق ماده 12 این آیین نامه اقدام می‌نماید.
2. چنانچه سند خریداری رسمی باشد نیاز به احراز وقوع معامله نیست.
3. هرگاه مقدار تصرف متقاضی از سهم فروشنده در کل ملک بیشتر باشد و یا مالکین مشاعی با تصرفات مفروزی متقاضی موافقت نداشته باشند رئیس ثبت پرونده را جهت اتخاذ تصمیم به هیات حل اختلاف ارجاع می‌دهد.

ماده 34(اصلاحی 1381/08/22)- در صورتی که متقاضی موفق به معرفی و هدایت مالک یا مالکین نشود یا نسبت به اقدامات فوق اعتراضی برسد موضوع به هیات حل اختلاف ارجاع می‌شود. پس از ارجاع امر به کارشناس یا هیات کارشناسی در صورتی که نظریه کارشناسی حکایت از تصرفات بلامنازع و بلامعارض متقاضی داشته باشد و معتمدین محل و شهود مراتب را گواهی نموده باشند هیات تصمیم لازم را حسب مورد در خصوص قبول تقاضا یا ادامه عملیات ثبتی یا صدور سند مالکیت اتخاذ می‌نماید.
این تصمیم به انضمام نسخه‌ای از گزارش و نقشه کارشناسی به واحد ثبتی ابلاغ میشود تا مراتب را براساس بند 6 ماده یک قانون در دو نوبت به فاصله 15 روز در روزنامه ناشر آگهی‌های ثبتی آگهی نماید چنانچه ظرف دو ماه از تاریخ انتشار اولین آگهی اعتراضی واصل شود اداره ثبت باید به معترض اعلام نماید که ظرف یک‌ماه از تاریخ اعتراض مبادرت به تقدیم دادخواست به مرجع ذیصلاح قضایی نموده و گواهی تقدیم دادخواست را اخذ و به اداره ثبت تسلیم نماید. در این صورت اقدامات ثبت موکول به ارائه حکم قطعی دادگاه خواهد بود.
چنانچه اعتراضی نرسد اداره ثبت طبق مقررات سند مالکیت را صادر خواهد کرد صدور سند مالکیت مانع مراجعه متضرر به دادگاه نخواهد بود.
هرگاه معترض نشانی خود را قید نکرده یا ظرف مهلت مقرر گواهی تقدیم دادخواست را به اداره ثبت تسلیم نکند و ذینفع گواهی عدم تقدیم دادخواست را از مرجع صالح اخذ و تقدیم دارد اداره ثبت پس از پایان مدت واخواهی براساس رای هیات حل اختلاف عملیات ثبتی را ادامه خواهد داد.

تبصره 1(الحاقی 1381/08/22)- به اعتراضات واصله نسبت به آرای قبلی هیاتهای حل اختلاف طبق این ماده عمل خواهد شد.

تبصره 2(الحاقی 1381/08/22)- دبیر هیات موظف است پس از صدور رای و ارسال آن به واحد ثبتی سوابق امر را در دبیرخانه هیات ضبط نماید.

تبصره 3(الحاقی 1381/08/22)- اعتراض خارج از موعد مانع ادامه عملیات ثبتی و صدور سند مالکیت نخواهد بود.

تبصره 4(الحاقی 1381/08/22)- آرای صادره هیاتهای حل اختلاف لازم‌الاجراء بوده و واحدهای ثبتی ملزم به اجرای آنها می‌باشند.

ماده 35- در مواردی که از طرف هیات حل اختلاف رای به انتقال ملک دولت یا شهرداری که مورد تصرف اشخاص قرار گرفته است صادر می‌گردد رای مزبور توسط ثبت محل به مرجع دولتی یا شهرداری ذیربط ابلاغ می‌شود که حداکثر ظرف بیست روز پس از ابلاغ رای نماینده خود را جهت امضا سند انتقال به دفترخانه ای که از طرف واحد ثبتی تعیین می‌شود اعزام دارد ضمناً رونوشت آن به دفترخانه مذکور ارسال می‌گردد که در مهلت مرقوم مقدمات تنظیم سند را فراهم نماید. چنانچه در مهلت تعیین شده نماینده مرجع دولتی یا شهرداری مراجعه نکرد سردفتر یا کفیل دفترخانه مکلف است مراتب را به ثبت محل اعلام نماید در این صورت ثبت اسناد و املاک محل نماینده خود را جهت امضا سند انتقال به دفتر خانه اعزام می‌نماید اعلام سردفتر مبنی بر عدم حضور نماینده مرجع دولتی یا شهرداری ذیربط ملاک اقدام می‌باشد.

تبصره- تنظیم اینگونه اسناد در دفاتر اسناد رسمی نیاز به کسب مجوز از مراجع دیگر ندارد.

تبصره 2(الحاقی 1374/12/26)- هیئت‎های حل اختلاف مکلفند بهای ملک را حسب مورد طبق تبصره 3 ماده 2 قانون (ماده 148 اصلاحی) تعیین و در متن رای قید نمایند، بهای تعیین شده به عنوان ثمن معامله در سند انتقال قید خواهد شد.

تبصره 3(اصلاحی 1374/12/26)- در صورتی که مرجع ذیربط اعم از سازمانها و بنیادها و غیره (صاحب ملک) وصول وجه را اعلام و نماینده خود را جهت امضا سند انتقال معرفی نماید موضوع در هیات حل اختلاف بررسی پس از صدور رای هیات مراتب جهت تنظیم سند رسمی به دفتر اسناد رسمی منعکس میشود والا متقاضی مکلف است بهای ملک را بر اساس قیمت تعیین شده در رای هیات حل اختلاف به حساب سپرده ثبت تودیع و قبض رسید را به دفترخانه تنظیم کننده سند انتقال تحویل تا شماره آن در متن سند انتقال قید و مراتب به مرجع صاحب ملک اعلام شود.

تبصره چهار (اصلاحی 1374/12/26)- چنانچه ثمن معامله از طرف متقاضی پرداخت شود و بهر دلیل صدور سند مالکیت به تاخیر افتد و در این خلال قیمت منطقه‎ای تغییر یابد موجب تعهد جدید متقاضی یا باز پرداخت وجه از طرف دولت نخواهد بود.

ماده 36(اصلاحی 1381/08/22)- پنجاه در هزار حقوق دولتی و بهای دفترچه مالکیت و بقایای ثبتی موضوع تبصره ماده 6 قانون در موقع ثبت سند در دفتر املاک محاسبه و به حساب درآمدهای ثبتی (خزانه دولت) واریز می‌شود.

تبصره (اصلاحی 1374/12/26)- چنانچه پس از صدور سند یا اسناد مالکیت متقاضیان در یک ملک قسمت یا قسمت‎هائی از آن باقی بماند و دارنده سند مالکیت (صاحب ملک) به منظور رفع تعارض اسناد مالکیت خود را جهت اصلاح حدود ارائه دهد هر چند متقاضی اجرای مقررات مواد 147 و 148 اصلاحی نباشد ثبت محل مکلف است محدوده باقیمانده را کنترل و مساحی نموده پس از ضبط سند مالکیت اولیه در پرونده سند مالکیت جدید را با حدود واقعی (باقیمانده) صادر و تسلیم دارد.

ماده 37 (اصلاحی 1378/08/10)- از تاریخ تصویب این آیین نامه اصلاحی جهت هزینه هائی که در قانون اصلاح مواد 1و2و3 مواد الحاقی به قانون ثبت مصوب سال 1370 پرداخت آن بر عهده متقاضی قرار داده شده است بابت هر پرونده مبلغ دویست هزار ریال منظور میگردد که باید توسط وی به حساب مخصوصی که به همین منظور افتتاح شده و یا می‌شود واریز و قبض آن به واحد ثبتی مربوطه تسلیم گردد و مبلغ مذکور قابل استرداد نیست.

تبصره 1(اصلاحی 1372/08/13)- مفاد این ماده اصلاحی مشمول اشخاصی که هزینه های مربوطه را بر مبنای ضوابط آیین نامه قبلی پرداخت نموده اند،نمی گردد.

تبصره 2(الحاقی 1372/08/13)- علاوه بر مبلغ مذکور در این ماده وجوهی که بابت دستمزد کارشناس یا هیاتهای کارشناسی باید پرداخت شود و هزینه آگهی های لازم (به استثناء هزینه آگهی های نوبتی موضوع ماده 59 آیین نامه قانون ثبت) همچنین سایر وجوهی که بر طبق ماده 6 قانون اصلاحی مواد قانون ثبت باید دریافت و به حساب درآمد عمومی دولت منظور گردد،برحسب مورد از متقاضیان دریافت خواهد شد.

ماده 38(اصلاحی 1374/12/26)- مبلغ دریافتی موضوع ماده 37 در مراکز استان به حسابی که با درخواست مشترک مدیر کل ثبت استان و ذیحساب مربوطه به نمایندگی از خزانه داریکل و در شهرستانها به موجب درخواست رئیس یا مسئول اداره ثبت و عامل ذیحساب در یکی از شعب بانکهای موجود در محل افتتاح شده یا می‌شود، واریز می‌گردد.
حق برداشت از حساب مذکور بر طبق ضوابط آیین نامه در مراکز استان با مدیر کل ثبت یا نماینده معرفی شده از طرف وی به اتفاق ذیحساب ثبت استان و در شهرستانها با رئیس یا مسئول محل به اتفاق ذیحساب و در هر مورد با امضا متفق آنها خواهد بود و در مورد مناطق ثبتی واقع در تهران و حومه نیز بهمین ترتیب بایستی عمل شود.

ماده 39 (اصلاحی 1378/08/10)- از محل وجوه دریافتی موضوع ماده 37 آیین نامه پرداخت های زیرانجام می‌شود:
الف - حق حضور و حق الزحمه هر یک از اعضاء هیات حل اختلاف برای هر پرونده 7500 ریال تعیین می‌شود.
ب - حق حضور و حق الزحمه هر یک از اعضاء هیات حل اختلاف برای هر پرونده موضوع قسمت اخیر ماده 21 آیین نامه یکهزار ریال تعیین می‌شود.
ج - حق الزحمه دبیر هیات حل اختلاف برای هر پرونده مبلغ چهار هزار ریال و برای هر پرونده موضوع قسمت اخیر ماده 21 آیین نامه مبلغ پانصد ریال تعیین می‌شود.
ر - حق الزحمه سایر کارکنان و مستخدمینی که تا صدور سند مالکیت متقاضیان مشمول این قانون وظایفی را عهده دار هستند مبلغ 000 /25 ریال تعیین می‌شود که مطابق دستورالعمل موضوع تبصره ماده 39 تقسیم و پرداخت می‌گردد.

تبصره (الحاقی 1372/08/13)- دستورالعمل نحوه توزیع مبلغ مقرر در بند ج ماده فوق،توسط رئیس سازمان تهیه و به واحدهای ثبتی ابلاغ خواهد شد.

ماده 40 اصلاحی (اصلاحی 1375/02/25)- هزینه کارشناسی یا هیئتهای کارشناسی و خبرگان ثبتی به عهده متقاضیان است که در صورت ضرورت جلب نظر آنان، باید قبل از انجام کارشناسی، و پس از محاسبه آن بر مبنای زیر به حساب سپرده ادارات ثبت واریز و قبض آن تحویل ثبت مربوط شود تا ضمیمه پرونده گردد.
الف: دستمزد کارشناسی ساختان‌ها و تاسیسات مربوط
(1)- تا پانصد متر مربع مساحت ملک مقطوعاً پنجاه هزار ریال
(2)- از پانصد و یک متر مربع تا یکهزار متر مربع مساحت ملک مقطوعاً هشتاد هزار ریال
(3)- برای قطعات از یکهزار و یک متر مربع به بالا، نسبت به مازاد بر مساحت بابت هر متر اضافی بیست و پنج ریال علاوه دریافت خواهد شد.
ب: دستمزد کارشناسی اراضی کشاورزی و نسق های زراعی «اعم از شهری و غیر شهری» و باغات.
(1)- تا یک هکتار به طور مقطوع 75000ریال
(2)- از یک هکتار و یک متر تا پنج هکتار به طور مقطوع 85000ریال
(3)- از پنج هکتار و یک متر تا ده هکتار به طور مقطوع 95000 ریال
(4)- از ده هکتار به بالا به ازاء هر هکتار مازاد، ده هزار ریال اضافه دریافت میشود.

تبصره 1(الحاقی 1372/08/13)- در مواردی که محدوده متصرفی مشتمل بر هر دو نوع عملیات عمرانی باشد بر حسب میزان هر یک دستمزد کارشناسی محاسبه می‌گردد.

تبصره 2(الحاقی 1372/08/13)- هیات حل اختلاف پس از وصول نظر کارشناسی،دستور پرداخت دستمزد را بر مبنای ضوابط فوق خواهد داد و رئیس ثبت «یا مسئول واحد ثبتی» با وصول دستور هیئت،اقدام اجرایی لازم برای پرداخت دستمزد را انجام می دهد.
چنانچه میزان دستمزد تودیعی کمتر از دستمزد محاسبه شده باشد متقاضی باید بقیه را پرداخت نماید و چنانچه اضافه تودیع شده باشد میزان،اضافی به وی مسترد می‌گردد.در موارد ثبت توافقی کارشناسان به دستور رئیس ثبت محل پرداخت خواهد شد.

تبصره 3(اصلاحی 1372/08/13)- دستمزد مذکور بالمناصفه به کارشناس امور ثبتی و کارشناس نقشه برداری پرداخت می‌شود چنانچه در مواردی به لحاظ ضرورت از کارشناسان متعدد استفاده شود،دستمزد هر قطعه برمبنای ضوابط فوق محاسبه و بالسویه به آنان پرداخت می‌گردد.

تبصره4(الحاقی 1381/08/22)- پانزده درصد از دستمزد کارشناسی موضوع بندهای الف و ب در اختیار رئیس ثبت مربوط قرار می‌گیرد تا به تشخیص وی به سایر کارکنانی که در همان واحد در امر تسهیل عملیات کارشناسی و اقدامات مربوط به آن موثرند و به امر کارشناسی اشتغال ندارند پرداخت نماید.

ماده 41(اصلاحی 1374/12/26)- در مرکز هر استان به منظور اجرای این آیین نامه و تمرکز مانده وجوه وصولی توسط واحدهای ثبتی هر استان، حسابی با درخواست مشترک مدیر کل ثبت استان مربوط و ذیحساب آن به نمایندگی ازخزانه داری کل در یکی از شعب بانکهای موجود در محل افتتاح میشود.
حق برداشت از حساب مذکور بر طبق ضوابط آیین‌نامه اصلاحی با مدیر کل ثبت استان یا مقام مجاز معرفی شده از طرف سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به اتفاق ذیحساب ثبت استان و در هر مورد با امضا متفق آنها خواهد بود.
هر یک از ادارات و واحدهای ثبتی شهرستانها مکلفند نسبت به پرونده‌هائی که در هر ماه منجر به صدور رای هیات حل اختلاف یا منجر به ثبت توافق در دفتر توافق شده و دستور ادامه عملیات ثبتی آن صادر میشود وجوه مقرر در ماده 39 این آیین‌نامه را به کیفیتی که مقرر شده است حداکثر تا پانزدهم ماه بعد پرداخت و پس از کسر سایر هزینه‌های قانونی مبلغ باقی مانده را ظرف همان مدت به حساب تمرکز وجوه که در مرکز هر استان افتتاح شده یا میشود واریز نمایند.

ماده 42(منسوخ 1372/08/13)- در شهرهائی که به علت پائین بودن ارزش معاملاتی درصد دریافتی موضوع ماده 37 مخارج ماده 39 را تامین نمی‌نماید رئیس واحد ثبتی مکلف است ضمن تعیین مبلغ کسری و تهیه صورتحسابهای دریافت و پرداخت در پایان هر ماه مراتب را از طریق ثبت استان مربوط به سازمان ثبت منعکس کند تا سازمان ثبت نسبت به تامین کسری از حساب خاص موضوع ماده 41 تدارک نماید.

ماده 42(الحاقی 1374/12/26)- هریک از ادارات کل ثبت استانها مکلفند پس از کسر هزینه‌های قانونی و یا تفویض اختیار شده و یا مخارجی که دستور پرداخت آن از محل موجودی حساب متمرکز در استان صادر شده باقیمانده را حداکثر تا نیمه اول ماه بعد به حساب مرکز در تهران که به درخواست و به نام سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در یکی از شعب بانکهای تهران افتتاح و شماره آن به ادارات کل ثبت استانها ابلاغ شده واریز و یک نسخه از فیش واریزی را باداره کل امورمالی و ذیحسابی سازمان ثبت ارسال دارند.
برداشت از حساب مذکور به امضا رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور یا مقام مجاز از طرف ایشان به اتفاق امضا ذیحساب یا مقام مجاز از طرف وی که بهمین منظور تعیین و معرفی شده یا میشود مجاز خواهد بود.

ماده 43 (الحاقی 1374/12/26)-وجوه موضوع مواد 42-41 این آیین‎نامه به منظور اجرای قانون اصلاح مواد 1و 2 و 3 قانون حذف و اصلاح بعضی از مواد قانون ثبت اسناد و املاک مصوب 31/4/65 و الحاق موادی به آن و آیین‌نامه‌های اجرایی آن در موارد ذیل بمصرف خواهد رسید.
تامین مخارج تشکیل هیئتهای حل اختلاف، استفاده از امکانات بخش خصوصی و یا دولتی برای عملیات فنی و نقشه برداری، جبران کسری هزینه‌های نقاطی که موجودی حساب آنها در این خصوص تکافوی پرداختهای مقرر را نمی نماید، تهیه تجهیزات فنی و تدارک مطبوعات و کاغذ مصرفی هیاتها تامین و تدارک فضای مناسب اداری، سازمانی و مسکونی، تهیه تجهیزات، امکانات، تاسیسات، خودرو، وسائل و لوازم اداری، پرداخت حق‌الزحمه بافرادی که به تشخیص سازمان ثبت به نحوی در اجرای خدمات ثبتی در این خصوص همکاری و فعالیت می‌نمایند، تامین و ترغیب نیروی انسانی موقت مورد نیاز واحدهای ثبتی در سطوح مختلف تا مرحله اجرای نهایی قانون مذکور و صدور و تسلیم اسناد مالکیت متقاضیان به صورت قراردادی و خرید خدمت تکمیل و توسعه و تجهیز ساختان‌ها، پرداخت هزینه‌های اداری، تهیه کامپیوتر و تجهیزات مکانیزه و سایر مخارج مورد نیاز واحدهای ثبتی مجری قانون به تشخیص سازمان ثبت.
حکم این ماده در مورد انجام پرداختها و برداشتها از حسابهای مخصوص موضوع مواد 41 و 42 فوق الذکر از تاریخ اجرای قانون است.

ماده 44 (الحاقی 1378/08/30)- از تاریخ لازم الاجرا شدن ماده واحده قانون مهلت پذیرش تقاضا مصوب 18 /8 /78 مجلس شورای اسلامی پذیرش هر تقاضا منوط به واریز مبلغ پنجاه هزار ریال توسط متقاضیان مشمول بند الف و سی هزار ریال توسط متقاضیان مشمول بند ب ماده 37 آیین نامه اجرایی قانون مواد 147 و 148 اصلاحی قانون ثبت مصوب 10 /8 /78 به حساب جاری مقرر در ماده 41 آیین نامه مزبور و ارائه فیش پرداختی به ضمیمه مدارک مورد لزوم به اداره ثبت محل خواهد بود وجوه ماخوذه قابل استرداد نیست.

تبصره (الحاقی 1378/08/30)- مبالغ مذکور در موقع رسیدگی هر تقاضا حسب مورد از مبالغ مقرر در بندهای الف یا ب ماده 37 آیین نامه کسر و الباقی به علاوه مندرج در تبصره یک ماده 21 آیین نامه اصلاحی توسط متقاضی به حساب جاری مزبور واریز خواهد شد.

معاون رئیس قوه قضائیه و رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور - سید رضا زواره ای