ماده واحده «تعیین اصول حاکم بر بازنگری آییننامه ارتقاء مرتبه اعضای هیات علمی دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی پژوهشی و فناوری» که در جلسات 894 و 895 مورخ 1402/10/26 و 1402/11/10 شورای عالی انقلاب فرهنگی و براساس مصوبه جلسات 457 و 458 مورخ 1402/11/03 شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی (بنا به پیشنهاد شورای ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور)، به تصویب رسیده است، به شرح ذیل برای اجراء ابلاغ میشود:
ماده واحده - با استناد به بند 6 سیاست های کلی علم و فناوری ابلاغی مقام معظم رهبری(مدظله العالی)؛ راهبردهای کلان 5، 6، 7، 8 و 9 نقشه جامع علمی کشور؛ راهبرد 4 نظام فرهنگی- تربیتی، راهبرد 7 نظام پژوهش و فناوری و راهبرد 9 نظام آموزشی سند دانشگاه اسلامی و بند 3 ماده واحده «تعیین الزامات اجرایی مربوط به بهبود عوامل موثر بر پیشرفت علمی کشور» (مصوب 1398/11/01 شورای عالی انقلاب فرهنگی)؛ «اصول حاکم بر بازنگری آییننامه ارتقاء مرتبه اعضای هیات علمی دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی پژوهشی و فناوری» به شرح بندهای ذیل تعیین میگردد:
الف) تنوع بخشی به مسیرهای ارتقاء مرتبه: تاکید بر امکان ارتقاء اعضای هیات علمی از مسیرهای آموزش محور، پژوهش محور و آموزش - پژوهش محور؛
تبصره 1- کسب حداقل امتیازهای لازم آموزشی و پژوهشی در هر یک از مسیرهای مذکور الزامی است.
تبصره 2- دستیابی به دستاوردهای موثر، ماندگار، تحول آفرین، اقتدارآفرین و انجام پژوهش ها و فعالیت های نیاز محور، تقاضامحور و حل کننده مسائل کشور؛ محور اصلی آییننامه ارتقاء در مسیرهای فوق الذکر میباشد و از ضریب بالاتری برخوردار بوده و دارای امتیاز ویژه هستند.
تبصره 3- ارتقاء مرتبه اعضای هیات علمی موسسات پژوهشی وابسته به سایر دستگاه های اجرایی؛ صرفاً از مسیر دستاوردهای ماندگار و پژوهش های نیازمحور، تقاضامحور یا حل مساله امکان پذیر است.
ب) متناسب سازی شیوه ارتقاء با ماهیت گروه های علمی: تاکید بر تفکیک جداول حداقل امتیازهای آموزشی- تربیتی و پژوهشی لازم برای ارتقاء در گروه های علوم پایه، علوم انسانی، علوم اجتماعی و رفتاری، فنی- مهندسی، کشاورزی و منابع طبیعی، هنر، معارف اسلامی، دامپزشکی و رشته های بالینی علوم پزشکی؛
ج) متناسب سازی شیوه ارتقاء با ماموریت دانشگاه ها و موسسات: تاکید بر امکان برقراری ضوابط و مقررات خاص و متناسب با هریک از مسیرهای ارتقاء به تفکیک گروه های مختلف علمی و ماموریت های محوله در چارچوب اصول این ماده واحده؛
د) متناسب سازی شیوه ارتقاء با زیرنظام های آموزش عالی: تاکید بر جایگزینی بخشی از امتیازات الزامی پژوهشی و فناوری برای دانشگاه ها یا واحدهای آموزش عالی با ماموریت خاص آموزشی - تربیتی (از قبیل: دانشگاه فرهنگیان، تربیت دبیری شهید رجایی، فنی- حرفه ای و علمی کاربردی) با فعالیت های آموزشی - تربیتی، نوآوری های فنی حرفه ای و مهارتی و دانش پژوهی آموزشی؛
ه-) توجه ویژه به شان و نقش آموزشی - تربیتی و فرهنگی اعضای هیات علمی: تاکید بر اصلاح شیوه های ارزیابی فعالیت ها با تمرکز بر خروجی ها، پیامدها و آثار ؛ برخورداری از حسن شهرت علمی، اخلاقی و حرفه ای؛ پایبندی به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و ارزش های اسلامی و انقلابی؛ نقش آفرینی موثر در ابعاد تربیتی با اهتمام به رفع چالش های فکری، اعتقادی، فرهنگی و اخلاقی دانشگاهیان؛ و درج فعالیت های متناسب با شاگردپروری، مسئولیت پذیری نسبت به دانشجویان و جامعه، امیدآفرینی، اخلاق حرفه ای و دانش پژوهی آموزشی؛
و) تقویت جریان ملی دانش و نقش جوامع علمی و نظامات ارزیابی داخلی: تاکید بر تقویت مرجعیت زبان فارسی؛ حمایت از انتشار دستاوردهای پژوهشی در مجلات ملی بین المللی؛ تقویت نظام استناددهی ملی؛ حمایت از پایگاه های استنادی معتبر بین المللی بومی؛ ارائه ارزیابی محرمانه صاحب نظران از آثار و دستاوردهای اصلی منتخب متقاضی به هیات ممیزه موسسه؛ بررسی دستاوردهای ماندگار (موضوع تبصره 2) در کمیته های فرادانشگاهی به منظور امکان پیشنهاد جایگزینی امتیازهای حاصل از این دستاوردها با ضوابط و مقررات خاص موسسه؛
ز) ضرورت اثبات و استمرار شایستگی و صلاحیت علمی و کیفیت و اثربخشی فعالیت های عضو هیات علمی: تاکید بر الزام به ارائه دستاوردهای برجسته و اثربخش آموزشی - تربیتی، فرهنگی، پژوهشی، فناورانه، هنری به شیوه های مختلف از جمله در قالب سخنرانی عمومی با حضور کمیته هم تا برای ارتقاء به مرتبه استادی؛ ارزش گذاری به رهبری گروهی؛ گذار از ارتقاء مبتنی بر فعالیت های پژوهشی دانشجویان تحصیلات تکمیلی به ارتقاء مبتنی بر آثار و فعالیت های مبتنی بر برنامه پژوهشی هدفمند و جهت دار عضو هیات علمی؛ گسترش شبکه های علمی ملی و بین المللی با اولویت جهان اسلام و توجه ویژه به دستاوردها و فعالیت های مشترک علمی- آموزشی (بین رشته ای، بین موسسه ای، مشترک با صنعت و جامعه، بین المللی و سایر فعالیت های مشترک)؛ تعیین حداقل مدت ماندگاری در مرتبه قبلی برای ارتقاء به مراتب دانشیاری و استادی به ترتیب معادل 4 و 7 سال با در نظر گرفتن استثناء برای عضو هیات علمی دارای دستاوردهای شاخص برای ارتقاء به مرتبه استادی؛
ح) توجه ویژه به نقش اعضای هیات علمی در تقویت دیپلماسی فعال و الهام بخش علمی - آموزشی - تربیتی در راستای مرجعیت علمی.
ط) توجه ویژه به خدمات، پاسخگویی و مسئولیت های اجتماعی عضو هیات علمی: تاکید بر اثرگذاری اجتماعی فعالیت های عضو هیات علمی در حل مسائل جامعه و جهان اسلام؛ تقویت فعالیت های داوطلبانه و جهادی؛ نقش آفرینی موثر در ارتقاء سازمانی موسسه و پیشرفت کشور متناسب با هدف متعالی استقرار مولفه های تمدن نوین اسلامی؛
ی) توجه ویژه به اثربخشی علوم انسانی، اجتماعی و هنر مبتنی بر ساحت های تحول علوم انسانی با رویکرد اسلامی، تقویت خردورزی، روحیه نقد علمی و نظریه پردازی و تولید علم نافع با تاکید بر همکاری حوزه و دانشگاه؛
ک) متناسب سازی شیوه ارتقاء با رعایت اصل خانواده محوری، اقتضائات نقش های خانوادگی اعضای هیات علمی و توجه به عدالت جنسیتی.
تبصره 1- «آییننامه ارتقاء مرتبه اعضای هیات علمی دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی پژوهشی و فناوری»، آییننامه ای واحد و مشتمل بر سه فصل اختصاصی مستقل؛ 1- حوزه علوم انسانی، علوم اجتماعی و هنر 2- حوزه علوم پزشکی و 3- حوزه سایر علوم (علوم پایه، فنی- مهندسی، کشاورزی و منابع طبیعی، دامپزشکی و...) و یک فصل مشترک خواهد بود. وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظفند در تعامل با فرهنگستان ها و با بهره گیری از نظرات صاحبه نظران و نخبگان، با حضور نمایندگان ستاد خانواده و زنان دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی و معاونت رئیس جمهور در امور زنان و خانواده، ظرف مدت حداکثر 2ماه از تاریخ ابلاغ این ماده واحده؛ آییننامه ارتقاء جاری را (مصوب جلسه 776 مورخ 1394/12/18 شورای عالی انقلاب فرهنگی) بر اساس اصول مندرج در ماده واحده فوق الذکر، بازنگری و جهت تصویب در شورای عالی انقلاب فرهنگی به ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور ارائه نمایند.
تبصره 2- فصل مستقل مربوط به حوزه علوم انسانی، علوم اجتماعی و هنر توسط شورای تحول و ارتقاء علوم انسانی جهت درج در متن پیش نویس بازنگری شده آییننامه ارتقاء، پیشنهاد میشود».
سید ابراهیم رئیسی
رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی