رضایت زوجه مقتول از قصاص نفس به قیمومت از صغار

تاریخ دادنامه قطعی: 1394/01/26
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: رضایت زوجه مقتول از قصاص نفس، ازطرف و به قیمومیت از صغار مقتول، موثر در مقام نیست.

به موجب گزارش مورخ 1389/02/25 مرجع انتظامی (کلانتری... شهرستان الف.) اعلام شده شخصی تیر خورده و در بیمارستان الف. بستری می‌باشد. همراه وی به نام س. بیان داشته از علت درگیری و این که با چه کسی درگیر شده خبر ندارم فقط دیدم در کنار سیلو افتاده و آغشته به خون است نمی دانم کجا تیر خورده فقط او را به بیمارستان رساندم. مامورین از مجروح عیادت کرده اند، وضع او مساعد نبوده علت مجروح شدنش سوال شده بیان داشته د. بنده را مجروح کرده است و پرسنل بیمارستان سریعا او را به اتاق عمل انتقال داده اند. برادر مصدوم در کلانتری حاضر خود را م. معرفی و اظهار داشته دامادمان به نام د. به علت اختلاف حساب برادرم را با اسلحه مجروح نموده نامبرده دارای نمایندگی س. روبروی سیلو می‌باشد. اکیپ تجسس به محل اعزام خودروی پژو آر- دی یشمی رنگ متعلق به مصدوم در محل بوده از آن بازدید شده است و اعلام گردید خودرو از ناحیه عقب به دیوار سردخانه برخورد کرده و به آن خسارت کلی وارد شده، تمام شیشه های خودرو بر اثر درگیری و با جسم سخت شکسته شده است و آثار لگد که به دربهای خودرو زده شده مشهود است. کاپوت اتومبیل نیز در اثر برخورد جسم سخت خراب شده صندلی راننده به حالت خوابیده است و خون زیادی روی آن ریخته شده دو گوشی موبایل یکی در زیر صندلی راننده و یکی برروی صندلی شاگرد افتاده بود وسایلی در ماشین دیده نشده است. مجددا مامور به بیمارستان اعزام شده که گزارش نموده است دفتر پرستاری بیمارستان اعلام داشته مجروح در حین عمل جراحی فوت کرده است. از همسر مرحوم به نام م. تحقیق شده اظهار داشته شوهرم قالی باف بود و فرش ها را به د. می فروخت چهل میلیون تومان با یکدیگر حساب داشتند سه روز قبل همسرم جهت گرفتن طلبش رفته بود که د. به او گفته بود برو بعدا حساب و کتاب می کنیم. امروز صبح ساعت 10 : 30 ( 1389/02/25 ) برادر د. به موبایل شوهرم زنگ زد گفت برو نمایندگی پولت را از د. بگیر. شوهرم به آنجا رفت و د. او را با اسلحه مجروح کرد که در بیمارستان فوت کرد از نامبرده شکایت تقاضای رسیدگی دارم. مادر متوفی از د. در خصوص قتل فرزندش شکایت کرده است. کروکی محل استقرار اتومبیل متوفی ضمیمه شده است. از برادر متوفی به نام م. تحقیق شده اظهارداشته برادرم متاهل و دارای چهار فرزند بوده پدرمان فوت کرده مادرمان در قید حیات است. پسر عمویم امروز گفت برادرم با د. دعوا کرده و د. او را با اسلحه زده و فرار کرده است. برادرم با د. اختلاف داشت و می گفت د. به او بدهکار است. د. دو همسر دارد از همسر اولش پنج دختر و پسر دارد. پرونده جهت رسیدگی به بازپرسی (شعبه سوم) دادسرای الف. ارجاع در تاریخ 1386/02/26 آقای بازپرس در سالن تشریح پزشکی قانونی حاضر شده سپس گرافی های رادیولوژی جهت بررسی آثار گلوله ملاحظه و سپس دستور داده شده است. پس از بررسی زخم های موجود یا سوراخهای ورودی گلوله راتعیین نهایتا فاصله و زاویه و جهات تیراندازی و در صورت امکان نوع سلاح به کار رفته در قتل مشخص شود، سپس علت تامه فوت تعیین گردد. پزشکی قانونی اعلام داشته کارشناس اسلحه اداره تشخیص هویت با بازدید از جسد و محل زخم ها و عکس و فیلم تهیه شده در مورد نوع سلاح اظهار نظر خواهد کرد. سپس به شرح معاینه پرداخته و اعلام داشته جسد متعلق به متوفی با هویت معلوم بوده سوراخ ورود جسم پرتابه در ناحیه زیر بغل طرف راست و یک عدد سوراخ در قسمت فوقانی پهلوی چپ قفسه سینه متمایل به سمت خلف قفسه سینه و یک عدد سوراخ روی قسمت تحتانی خلف قفسه سینه طرف راست که ظاهرا هیچ خروجی ندارد. متوفی قبلا زخمی بوده و مورد عمل جراحی قرار گرفته، بعد از رویت گرافی نسبت به تعیین مرمی ها و استخراج آنها اقدام می‌شود و گزارش تقدیم خواهد شد. سپس آقای بازپرس دستورات لازم در خصوص دستگیری متهم را داده، متعاقبا مبادرت به صدور قرار ممنوعیت خروجی متهم از کشور شده است. تلفن همراه متهم کنترل مشخص شده تلفن مذکور در شهرستان ز.ت. فعال می‌باشد از خانم ف. تحقیق شده اظهار داشته مقتول برادرم و قاتل شوهرم است نمی دانم شوهرم کجاست. روزی که برادرم را به قتل رساند ساعت 1 : 30 ظهر به موبایل شوهرم زنگ زدم از او پرسیدم چرا منزل نمی آید گفت نمی آیم. علت را پرسیدم گفت در مقابل شرکت یک گلوله به برادرت زده ام نمی دانم مرده است یا زنده، پس از آن دیگر نیامد. به او زنگ هم نزده ام از همسر دوم متهم به نام ر. تحقیق شده و اظهار داشته است، آخرین بار صبح مورخ 1389/02/26 شوهرم را دیدم در روز قبل از قتل مرحوم ع. در مقابل شرکت جلوی د. را گرفته بود و از وی خواسته پول زور بگیرد. حتی با چوب به ماشین شوهرم خسارت زده است و چند ضربه به د. هم زده بود نمی دانم د. اسلحه را از کجا آورده بود، جهت دستگیری متهم منزل پدرش شناسایی با بازرسی منزل در آنجا حضور نداشته است. شرح معاینه جسد واصل چنین اعلام شده است از زمان فوت حدودا کمتر از 24 ساعت می گذرد خراشیدگی های کوچک متعدد روی گردن طرف راست (احتمالا ناشی از تکه های جسم پرتابه و اقدام بیمارستانی) رویت شد 1 - محل یک سوراخ مدور به قطر 0/7 سانتی متر با حاشیه سائیده در قسمت زیر بغل طرف راست در خط زیر بغلی خلفی (مربوط به محل ورود جسم پرتابه) 2 - محل یک عدد سوراخ در محل پهلوی قفسه سینه طرف چپ متمایل به سمت خلف قفسه سینه در فضای بین دنده ای دوم و سوم طرف چپ (مربوط به محل عبور جسم پرتابه) که احتمالا محل خروج گلوله می‌باشد. 3 - محل یک عدد سوراخ با حاشیه سائیده روی قسمت تحتانی خلف سینه طرف راست به ابعاد 0/7 - 0/5 سانتی متر (محل ورود جسم پرتابه) رویت شد... از ضخامت عضلات ناحیه شکم در طرف راست محل عمل جراحی یک جسم فلزی (مرمی) خارج و تحویل کارشناس اسلحه گردید. علت فوت آسیب احشاء داخل شکم و عوارض ناشی از آن به دنبال اصابت گلوله تعیین می‌شود. از الف. تحقیق شده س: شما مرحوم را به بیمارستان رساندید؟ ج: بله من به اتفاق س. و ب. با خودروی من او را به بیمارستان رساندیم. من هیچ چیز ندیدم در طبقه بالای شرکت مشغول کار بودم وقتی که پآیین آمدم دیدم د. پ. در قسمت تعمیرگاه با هم صحبت می کردند کردی حرف می زدند نفهمیدم چه می گفتند. خودرویش هم در حالی که صندوق عقب آن به دیوار سردخانه خورده بود آنجا بود ش. را س. و ب. از داخل ماشین بیرون آوردند و در ماشین من گذاشته و بردیم بیمارستان س: دلیل حضور ش. چه بود؟ ج: نمی دانم. س: د. از چه زمانی با خود اسلحه حمل می کرد؟ ج: تاکنون اسلحه نزد او ندیده بودم، از س. تحقیق شده اظهار داشته بنده با خودروی الف. که در نمایندگی کار می کند به اتفاق ب. و ش. را به بیمارستان بردیم. س: به غیر از شما در زمان تیراندازی توسط د. چه کسانی حضور داشتند؟ ج. د. ط. الف. ب. ساعت حدود 12 : 30 پسر عموی ش. با موبایل تماس گرفت گفت ش. به اتفاق یک نفر دیگر مقابل شرکت هستند مواظب باشید قصد دعوا دارند. من هم سریع درها را بستم به طرف ماشین ش. که در فاصله حدود پنجاه متری نمایندگی بود رفتم ط. هم همراه من آمد ش. در خودرو تنها بود ط. از او خواست که‌ آنجا را ترک کند ش. قبول نکرد ط. با چوب به عقب اتومبیل ش. را شکست ش. داخل خودرو نشسته بود در این هنگام د. از محل نمایندگی خارج شد ش. هم به محض دیدن او با خودرو بطرف د. رفت اول داخل جوی آب افتاد بعد گاز داد و خارج شد و عقب خودرو به دیوار سردخانه خورد در این زمان د. به طرف ش. تیراندازی کرد. من صدای سه تیر شنیدم بعد که ش. ازخودرو بیرون افتاد سریع او را برداشتیم وبا خودروی الف.ب. او را به بیمارستان رساندیم قبل از تیراندازی شیشه عقب خودروی ش. توسط ط. با چوب شکسته شد پس از آن دیگر اطلاع ندارم، ولی د. برادر د. هم آنجا بود من نزد د. اسلحه ندیده بودم. از خ. به عنوان مطلع تحقیق شده اظهار داشته اتومبیل زانتیای من تصادف کرده بود به نمایندگی س. رفتم ش. را می شناختم دیدم با دو دستش پهلوش را گرفته بود د. نیز آنجا بود من هر دو را می شناختم. - به د. گفتم چه کسی ش. را زده است؟ گفت ش. گنده گنده صحبت می کرد من هم با اسلحه او را زدم گفت او را با تیر زدم. البته حال اولیه ش. خوب بود بعدا افتاد جهت دستگیری متهم منزل او تحت نظر قرار گرفته حسب گزارش مامورین در آن محل نبوده است. مغازه ج.د. نیز مورد بررسی قرار گرفته در آنجا هم متهم دیده نشده است. ج.د. نیز حضور نداشته حسب اعلام حاضرین جهت انجام امورات نمایندگی س. به تهران رفته بوده است. همسر مرحوم به نام م.ف. اعلام داشته به منزل یکی از آشنایانش که نزدیک منزل ج. است رفته ج. و ط. را دیده که ساعت یک شب خانم ش. همسر دوم د. را به آنجا آورده اند و او را به داخل برده اند و ش. یک روز آنجا مانده و ساعت 2 شب بعد او را از آنجا برده اند. ممکن است د. قاتل شوهرم آنجا باشد با بررسی پرینت مکالمات متهم اعلام شده پس از تاریخ قتل با شماره متهم مکالمه ای انجام نشده لیکن پرینت مکالمات ج. د. برادر متهم حکایت ازاین دارد که نامبرده به تعداد دفعات زیادی با چند شماره تلفن بعد از تاریخ قتل مکالمه داشته است و بسیار زیاد با این شماره ها صحبت کرده است. احتمال داده می‌شود متهم از شماره های مذکور استفاده کرده باشد و یک شماره تلفن مشترک در پرینت تلفن های متهم و برادرش وجود دارد. دستگیری ط.د. نیز با توجه به عدم حضورش در منزل ممکن نشده است تلاش ها جهت دستگیری متهم موثر نبوده است. پاسخ تشخیص هویت در مورد آزمایش خون از نمونه های به دست آمده در صحنه جنایت حکایت از خون انسان و گروه خونی O می‌باشد. گ. با تقدیم وکالتنامه از طرف م. اعلام وکالت کرده و دستور ممنوعیت خروج متهم د. از طرف دادستانی کل صادر شده است. از ج. تحقیق شده اظهار داشته است شکایت شاکی را قبول ندارم بنده در صحنه قتل نبودم و شاهد دارم که در آن روز من در محل نبودم و در مغازه خودم در چهارراه و. بودم. س: حسب تحقیقات شما در هنگام قتل شیشه های ماشین مقتول را شکسته اید. ج: همان طور که گفتم من در لحظه قتل در آنجا نبودم و شیشه های ماشین کسی را تخریب نکرده ام و چون می ترسیدم به آگاهی نیامدم و خانواده مقتول نیز هر لحظه امکان دارد من را بکشد. س: علت درگیری که منجر به قتل ش. شد چه بوده؟ ج: ش. قصد ازدواج مجدد داشت با د. هماهنگ کرده بود د. گفته بود مخارج عروسی او را می دهد به شوخی هم گفته بود بیست میلیون تومان هم به او پول خواهد داد. با این تصور ش. ازدواج کرده بود تمام وسایل جهازیه و طلا را د. برایش خریداری کرده بود بعد از مدتی ش. از د. آن بیست میلیون را که به او قول داده بود خواسته بود که د. نداده بود چند بار با هم درگیر شده بودند و بالاخره روز حادثه و. با من تماس گرفت و گفت چنین اتفاقی افتاده است و د. او را با اسلحه زده است و گفت ش. اول با ماشین خودش قصد کشتن د. را داشته و حتی ماشین را به سمت او رانده و د. در جهت دفاع از خودش او را می کشد. دو روز قبل از حادثه ش. جلوی شرکت ما آمده بود و با چوب نیز به کمر د. زده بود و ماشین او را هم تخریب کرده بود که د. او را گرفته بود و گفته بود دست از این کارها بردار. همسر مقتول به نام م. از د. و ج. به اتهام قتل شوهرش شکایت کرده اظهار داشته مادر مقتول زنده است و از مقتول چهار فرزند دارد که بزرگترین آنها دخترش می‌باشد و 13 ساله است. در تاریخ 1389/12/09 آقای بازپرس به ج.د. تفهیم اتهام معاونت در قتل عمدی مرحوم و معاونت در تخریب اتومبیل مرحوم از طریق تسهیل وقوع جرم و دعوت مرحوم به نمایندگی س. نموده است. نامبرده اتهامات را نپذیرفته اظهارات خود را به شرح سابق الذکر تکرار کرده است و اظهار داشته به خدا سوگند که قبل از قتل مرحوم من با برادر او تماس نداشته ام و با د. نیز هیچگونه تماسی نداشته ام، قرار بازداشت ج. به اتهام مذکور در فوق صادر شده است. آقای دادستان با قرار مذکور مخالفت کرده که آقای بازپرس مبادرت به صدور قرار وثیقه نموده است. سوابق وی اخذ گردیده که فاقد سابقه کیفری گردیده است نیز استشهادیه ای ضمیمه گردیده که امضا کنندگان آن اعلام داشته اند در روز حادثه تیراندازی ج. د. در محل حادثه نبوده و در خصوص متهم اخیرالذکردر تاریخ 1389/12/14 قرار قبولی وثیقه صادر شده است. تلاش مامورین جهت دستگیری متهم فراری موثر نبوده و نظریه کارشناس اسلحه واصل و ضمیمه گردیده است. نتیجه نظریه مذکور این است که متوفی مورد اصابت دو گلوله جنگی غیرمستقیم قرار گرفته که ضایعات ایجاد شده در محلهای ورود و خروج گلوله نظیر ضایعاتی است که توسط سلاح کمری از فاصله تقریبی کمتر از 5 متر ایجاد می‌گردد. (صفحات 227 و 228 ) ع. با تقدیم وکالتنامه از طرف ج. اعلام وکالت نموده گ. از جانب مادر مقتول نیز وکالتنامه تقدیم کرده است. پلیس آگاهی الف. طی گزارش به آقای بازپرس در تاریخ 1392/05/06 اعلام نموده که در پی کسب اطلاعات موثق قاتل متواری به نام د.د. در ایست و بازرسی ق. دستگیر شده است که جهت تایید و بررسی صحت و سقم موضوع با آگاهی ق. تماس گرفته شده که خبرمذکور تایید گردیده است. سپس آقای بازپرس مبادرت به صدور نیابت قضایی به دادسرای عمومی و انقلاب ق. در خصوص تفهیم اتهام قتل عمدی به نامبرده و صدور قرار بازداشت موقت و اعزام متهم مذکور در معیت مامورین اعزامی نموده است. در تاریخ 1392/05/06 توسط بازپرس شعبه... دادسرای ق. از متهم تحقیق شده است اظهار داشته روز پنج شنبه مورخ 1389/02/23 بود مرحوم آمد جلوی شرکت و به من حمله کرد و ماشین را شکست و من را کتک زد و می گفت باید به من پول بدهی من هم نمی خواستم شکایت کنم. برادر و خواهرش و خانم من آمدند و گفتند جوان است تکرار نمی شود یک حالت ریش سفیدی شد گفتم باشد و خواهش می کنم دیگر نگذارید او بیاید او معتاد است او را نصیحت کنید کریستال مصرف می کند آنها هم قول دادند. روز شنبه آبدارچی شرکت به نام س. گفت که سرباز ش. زنگ زده و گفته ش. آمده و مسلح است اگر بیرون بیایی می کشد. من به پسر عمویم ط. و برادرم پ. گفتم بروید به ش. بگویید برود آبروریزی نکند و برود ساعت 12/45 دقیقه بود می خواستیم برای نهار برویم. گفتم ش. رفته است دیدم ط. و پ. و ش. بحث می کردند و شنیدم که ش. گفت اگر از ماشین پیاده شوم شکمتان را پر از فشنگ می کنم و تا چشمش به من افتاد دور زد بطرف من آمد با کارکنان شرکت بودیم. من جلوتر بودم با خودرو سمت من حمله کرد آثار جراحت هنوز روی پای من می‌باشد من افتادم توی جوی آب و وقتی پاشدم تیراندازی کردم، دیگر بعد از آن نمی دانم چه شده است. او برادر خانم من و پسرعمه من بود با خودرو به من زد من داخل جوی افتادم من چهار گلوله شلیک کردم از فاصله حدود 7 متری بود کمتر از ده متر بود اسلحه را یک کارگر ع. که در باغ من کار می کرد تهیه کرده بود. یعنی از او خریدم بعد من رفتم ش. و در ش. و م. می گشتم تا الان البته با همسر دومم بودم، وقتی فهمیدم او مزاحم می‌شود اسلحه گرفتم و به برادرش گفتم من قصد کشتن او را نداشتم یک اتفاق بود. س: اگر قصد کشتن نداشتید چرا اسلحه حمل می کردید و چرا به برادرش گفته بودید او را می کشید؟ ج: من از باب احتیاط و این که شرکت دور از شهر است و می ترسیدم برای دفاع از خودم اسلحه را برداشتم نه برای کشتن او اسلحه را انداختم در دریا او الکی از من پول می خواست هیچ بدهی به او نداشتم یک زن را فراری داده بود می گفت باید بیست میلیون که قول دادی به من بدهی. س: قول داده بودی؟ ج: نه خیر س: منظور از مزاحمت چه عملی است؟ ج: همان اخاذی کردن و پول خواستن حتی همان روز به او گفتم چقدر پول لازم داری گفت بیست میلیون ولی من ندادم. س: مزاحمت های قبلی هم داشت؟ ج: بله س: پس نیازی و ضرورتی به اسلحه نبود. ج: خیر ضرورتی نبود. س: شما گفتید از زمانی که متوجه مزاحمت او شدم اسلحه گرفتم به برادرش هم گفتم و نیز گفتند شاید اسلحه را از یک سال قبل گرفته باشید چه می گویید. ج: اشتباه گفتم من به برادرش گفتم اگر برادرت جلوی مکان من بیاید برادرت را می کشم ولی اسلحه از قبل داشتم و برای این موضوع تهیه نکرده بودم س: کارگر ع. کجاست ج: آدرس او را ندارم او را از میدان می آوردم خانه اش را هم بلد نیستم سپس به او تفهیم اتهام قتل عمدی مرحوم ش. شده است پاسخ داده قبول دارم اسلحه کلت بود جهت نامبرده قرار بازداشت موقت صادر شده که با قرار مذکور موافقت شده است. سپس آقای بازپرس در تاریخ 1392/06/02 با اعلام این که محل وقوع بزه خارج از حوزه قضایی شهرستان ق. می‌باشد قرار عدم صلاحیت به صلاحیت رسیدگی دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان الف. صادر نموده با قرار موافقت شده متهم به همراه پرونده به دادسرای الف. اعزام شده است. آقای بازپرس شعبه دوم دادسرای الف. در غیاب بازپرس شعبه... از متهم تحقیق نموده است. اظهارات متهم در تحقیقات مذکور نوعا همان اظهارات سابق الذکر می‌باشد. به متهم علاوه بر تفهیم اتهام قتل عمدی، تفهیم اتهام نگهداری اسلحه غیر مجاز جنگی شده است. مجددا قرار بازداشت موقت جهت وی صادر شده که اعلام داشته است اعتراضی ندارم. با بررسی سوابق متهم نامبرده فاقد سوابق کیفری اعلام شده است آقای بازپرس شعبه هفتم دادسرای الف. به همراه پرسنل پلیس جنایی و نیز عوامل اداره تشخیص هویت و نیز متهم در محل وقوع قتل حاضر شده اند و به شرح صفحات 394 لغایت 395 صحنه قتل بازسازی شده است. متهم در آنجا نیز به قتل مرحوم اقرار و صحنه را بازسازی کرده و نیز اظهار داشته اسلحه را یک سال قبل از حادثه از یک ع. خریده بوده و در شرکت بوده آن روز به خاطر امنیت خودش آن را حمل کرده است. در تاریخ 1392/07/23 آقای بازپرس به متهم تفهیم اتهام قتل عمدی مرحوم و نیز تفهیم اتهام حمل و نگهداری اسلحه کمری غیر مجاز و تخریب خودروی مقتول را نموده و اظهارات متهم همان اظهارات بوده که در گزارش ذکر گردیده و اتهامات را پذیرفته است. گواهی حصر وراثت مرحوم ضمیمه شده به موجب آن وراث عبارتند از همسر مرحوم - مادر متوفی و فرزندان نیز قیم نامه قیم خانم م. نسبت به قیمومت ضمیمه شده 4 فرزند است (ص 417 ). در تاریخ 1392/09/16 خانم م. در بازپرسی حاضر اعلام داشته از طرف خودم و نیز به قیمومیت صغار از متهم د. شکایت دارم و تقاضای قصاص می نمایم و نیز ش.الف. (یکی از فرزندان) فوت کرده (گواهی فوت ص 407 ). آقای بازپرس در تاریخ 1392/09/18 مجددا اتهامات متهم را تفهیم و اخذ آخرین دفاع نموده است که متهم اظهار داشته اتهامات را می پذیرم. سپس در تاریخ 1392/09/19 آقای بازپرس در خصوص اتهامات متهم د. دایر بر مباشرت در قتل عمدی مرحوم ش. و تخریب خودروی مقتول و حمل و نگهداری اسلحه غیر مجاز با احراز اتهامات وی حسب محتویات پرونده مبادرت به صدور قرار مجرمیت نموده است و در مورد اتهام ج. مبنی بر معاونت در قتل مذکور و معاونت در تخریب خودروی مقتول به لحاظ فقد ادله اثباتی قرار منع پیگرد او را صادر کرده است. با قرارهای صادره موافقت شده و کیفرخواست در مورد متهم حسب مواد 351 و بند الف ماده 290 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و ماده 677 قانون مجازات اسلامی(تعزیرات) و ماده 6 قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات مصوب 1390 صادر شده است. پرونده به شعبه دوم محاکم تجدید نظر استان الف.(کیفری استان) ارجاع دادگاه دستور داده به متهم ابلاغ شود وکیل خود را معرفی در غیر این صورت دادگاه نسبت به معرفی وکیل تسخیری جهت او اقدام می‌نماید ک. با تقدیم وکالتنامه از طرف متهم اعلام وکالت کرده که مادر متوفی وکیل خود گ. را عزل نموده است. آقای بازپرس شعبه... طی شرحی خطاب به ریاست دادگاه کیفری استان (شعبه دوم) اعلام داشته است نظر به این که در بند ت ماده 302 قانون مجازات اسلامی 1392 تجاوز قریب الوقوع مجنی علیه را نیز مشمول حکم صدر ماده دانسته و در متن قرار مجرمیت صرفا به تجاوز بالفعل مد نظر بوده است. استناد به تبصره 2 ماده 302 مغفول مانده است، لذا مراتب جهت استحضار اعلام می‌گردد. وکیل متهم لایحه ای در 7 صفحه به شرح صفحات 460 لغایت 466 پرونده تقدیم نموده که خلاصتا چنین است: 1 - مقتول قبل از زمان حادثه منتظر خروج متهم از محل کار بوده و حتی به تذکر کارکنان جهت ترک محل توجه نکرده و دو روز قبل نیز موکل را مورد ایراد ضرب قرار داده بوده است 2 - در روزحادثه پس از هجوم اول که منجر به مصدوم شدن موکل گردیده مهاجم (مقتول) دست از حمله برنداشته پس از بیرون آمدن ماشین از جوی برخورد عقب ماشین به دیوار مجددا قصد یورش به موکل را داشته که موکل به قصد دفاع از جان خود دست به اسلحه برده است 3 - محل حادثه محل کار موکل بوده است و خسارات و آسیب های وارده به ماشین مقتول حسب صورتمجلس مامورین انتظامی حکایت از سرعت زیاد اتومبیل و شدت حمله مقتول دارد. 4 - همراه داشتن اسلحه کمری توسط موکل به قصد مقابله با فرد مهاجم نبوده و چون محل زندگی موکل در خارج از شهر بوده به قصد حفاظت شخصی آن را تهیه کرده بوده است. 5 - شلیک های موکل به مقتول به طور مستقیم نبوده و حسب نظریه کارشناس اسلحه و مهمات مقتول به صورت غیرمستقیم مورد اصابت دو گلوله قرار گرفته است 6 - موکل قصد درگیری با مقتول را نداشته و حتی با توجه به این که دو روز قبل توسط متهم مضروب شده بود شکایت نکرده است و این واقعه بر اثر پافشاری مقتول برای ماندن در محل و اقدام برای کشتن موکل و به عنوان عکس العمل بازدارنده دفاعی به وقوع پیوسته است. بنابراین به موجب ماده 144 قانون مجازات اسلامی اتهام انتسابی به موکل قتل عمدی نمی تواند باشد. زیرا موکل به قصد سلب حیات از مجنی علیه با آگاهی قبلی از نتیجه حاصل از فعل ارتکابی اقدام به تیراندازی نکرده و اقدام او در تیراندازی به قصد متوقف ساختن و ترساندن او بوده است و در واقع اقدام موکل دفاع از نفس خود بوده و دفاع امری مشروع و از علل موجهه جرم و زایل کننده عنصرقانونی آن می‌باشد. در مورد اتهام حمل ونگهداری اسلحه و مهمات غیرمجاز هر چند سلاح و مهمات از موکل کشف و ضبط نشده است ولی با توجه به محتویات پرونده موکل حمل سلاح را به قصد حفاظت شخصی در تحقیقات مقدماتی پذیرفته است لیکن اتهام نگهداری سلاح و مهمات غیر مجاز درباره وی منتفی است. در مورد اتهام دیگر موکل دایر بر تخریب خودروی مقتول خسارات وارده به اتومبیل در اثر افتادن اتومبیل در جوی و دنده عقب رفتن و اصابت به دیوار سردخانه توسط خود مقتول بوده و شهود شهادتی در خصوص تخریب اتومبیل مقتول توسط موکل نداده اند و اقرار موکل به تخریب اتومبیل با توجه به اصابت گلوله ها به شیشه خودرو صورت گرفته است تقاضای صدور حکم شایسته مورد استدعا می‌باشد، دادگاه در تاریخ 1393/01/23 تشکیل جلسه داده است. مادرمقتول و فرزندان و خانم م. همسر مرحوم حاضر بوده اند متهم و وکیل وی حاضر بوده اند نماینده دادستان نیز حضور داشته است. مادر مقتول اعلام داشته شکایت اینجانب از د. که پسر برادرم می‌باشد است که عمدا با شلیک گلوله پسرم ش. را کشته است تقاضای قصاص متهم را دارم. سپس فرزندان مقتول س. متولد 1377/07/13 و ل. متولد 1378/06/30 از متهم شکایت (به لحاظ قتل عمد پدرشان) و تقاضای قصاص او را نموده اند. خانم م. به قیمومت از طرف صغار مرحوم از متهم شکایت و تقاضای قصاص او را نموده است سپس دادگاه به متهم تفهیم اتهام قتل عمدی مرحوم ش. را با شلیک گلوله نموده است و نیز تفهیم اتهام حمل و نگهداری اسلحه غیرمجاز و تخریب عمدی خودروی مقتول را به وی تفهیم نموده است. متهم اظهار داشته من قتل عمد را قبول ندارم چون قصد قتل نداشته ام و عمدا مقتول را نکشته ام سپس به شرح ماجرا به نحوی که مبتدا در گزارش آمده پرداخته است نیز اظهار داشته اسلحه را شش ماه قبل از قتل تهیه کرده بودم آن را برای حفاظت از خودم همیشه همراه داشتم و آنروز نیز به همین منظور اسلحه را حمل می کردم و اظهارات خود را در بازجوئی های قبل نزد بازپرس دادسرای عمومی و انقلاب ق. منکر شده و اظهار داشته است من چنین مطالبی را نگفته ام آنها خودشان گفتند و نیز اظهار داشته بدیهی است وقتی چنین اتفاقی می افتد هر کسی به فکر فرار از محل حادثه است و من هم در این مدت متواری شدم و اسلحه را حین فرار و عبور از پل میان گذر دریاچه الف. به دریاچه الف. انداختم. س: اگر آبدارچی به شما اطلاع داد که ش. به جلوی شرکت آمده و احتمال درگیری و وقوع خطرات چرا موضوع را به پلیس اعلام نکردید؟ ج: من چند نفر از کارکنان خود را حتی با قرآن نزد ش. فرستادم که محل را ترک کند چون خبری نشد فکر کردم او از محل رفته است به علاوه ایشان پسرعمه و برادر همسرم بودند نخواستم موضوع به پلیس کشیده شود. سپس وکیل متهم اظهار داشته دفاعیات به شرح لایحه تقدیمی است (خلاصه دفاعیات قبلا ذکرشده است) دادگاه تصمیم بر استماع شهادت شهود ت. و. س. گرفته است و دستور تجدید جلسه و دعوت از شهود و طرفین را داده است. دادگاه مجددا در تاریخ 1393/04/04 تشکیل شده است مادر مقتول و همسر مقتول حاضر بوده اند و اعلام نموده‌اند ش. حدود دوسال قبل فوت کرده است. متهم و وکیل او حاضر بوده اند آقایان ت. و. س. حضور داشته اند شکات به شرح سابق اعلام شکایت نموده‌اند دادگاه از اولیاء دم مذکور سوال نموده آیا حاضر هستید در صورت ثبوت قتل عمد و صدور حکم قصاص حقوق صغار را تضمین به نحو بازداشت سندی بکنید پاسخ آنها مثبت بوده است و اعلام داشته اند حاضریم سند و مال جهت رعایت غبطه صغار تضمین کنیم. سپس دادگاه از الف. به عنوان مطلع تحقیق نموده، اظهارداشته است ساعت 13 ظهر یا ده دقیقه گذشته بود از نمایندگی آمدم بیرون هنگام بیرون آمدن درست صحنه را دیدم ماشین پژو با پیچ تندی که گرفت به سمت د. آمد بعد از برخورد با د. به جوی افتاد. دنده عقب گرفت درآمد ولی نتوانست کنترل کند و به دیوار سردخانه خورد و حتی می خواست دوباره به جلو براند د. به سمت او رفت و تیراندازی کرد فاصله آنها در حدود سه متر بود و ماشین با سرعت تقریبا بیست کیلومتر بطرف متهم حرکت کردند. د. با اسلحه که داشت حدود سه یا چهار تیر به طرف مقتول انداخت دقیق به خاطر ندارم از کدام قسمت خورد به مقتول تیراندازی شد اما آنچه متوجه شدم این بود که متهم از ناحیه راننده و درب سمت آن به مقتول تیراندازی کرد. من دیدم که خودروی مقتول به پای متهم اصابت کرد حتی متهم به زمین خورد. س: دادگاه خطاب به گواه اعلام داشته شما در صفحه 54 در اظهارات خودتان به صراحت اعلام کرده اید که چیزی ندیدم ج: به خاطر این که دادگاه اینجانب را به دادگاه دعوت کرده به اقدام دادگاه آنچه را دیدم بیان کردم و آن اظهار من نزد مقامات نیروی انتظامی بوده است. س: قبل از درگیری دقیقا بگوئید چه کسانی درمحل بودند؟ ج: من کسی را ندیدم سپس دادگاه از گواه دیگر به نام س. تحقیق نموده است. وی اظهار داشته حدود ساعت 12/45 بود که سرباز ش. به من زنگ زد گفت آقای ش. در جلوی نمایندگی است مواظب باشید درگیری صورت نگیرد وقتی بیرون آمدم دیدم د. و... آمدند بیرون نمایندگی در همین هنگام مقتول با خودروی آردی به طرف د. به سرعت حرکت کرد و فرمان ماشین را پیچید خودرو به پای متهم خورد ماشین به قنات افتاد. د. پس از برخورد ماشین به او به زمین افتاد. پس ازبلند شدن دوباره ش. با دنده عقب ماشین را عقب کشید. وقتی با سرعت به طرف د. آمد حدود سه متر مانده بود ایشان با اسلحه کلت کمری چهار تیر انداخت که به مقتول خورد و ایشان افتاد و او را به بیمارستان بردیم از سمت راننده و درب آن به مقتول تیراندازی کرد و من ندیدم قبل از این جریان درگیری بین متهم و مقتول باشد و نمی دانم قبل از افتادن مقتول به زمین و تیراندازی چه کسی با چوب شیشه عقب اتومبیل را شکست. س: قبلا شما گفته اید که ط. با چوب شیشه عقب آن را شکست ج: چوب در دست ط. بود اما اظهاراتی که نزد نیروی انتظامی کردم به خاطر ندارم. س: در نیروی انتظامی شما گفته اید صدای سه تیر شنیدم. اکنون می گوئید چهار تیر شلیک شد چرا تناقض گویی می کنید؟ ج: من در آن زمان هول بودم نمی دانم دقیقا چه گفته ام اما واقعیت این است که چهار تیر شلیک کرد دادگاه از گواه دیگر به نام و. تحقیق کرده است. اظهار داشته در زمان وقوع حادثه در کنار د. بودم. راننده آردی با دیدن د. سوار شد و با سرعت به سمت من و ایشان حمله کرد من تنها توانستم خودم را دو سه قدم به جلو بیندازم خودرو به د. اصابت کرد و به داخل جوی آب افتاده مجدد دنده عقب گرفت و به دیوار سردخانه خورد و برگشت به سوی د. زمانی که می خواست به سمت جلو حرکت کند آقای د. به سمت او تیراندازی کرد به نظرم از قسمت راننده به او تیراندازی کرد در حدود دو سه متری فاصله داشت در حین تیراندازی خودروی مقتول بطرف متهم درحال حرکت با سرعت زیاد بود دقیق به خاطر ندارم سه یا چهار تیر شلیک کرد. به نظرم اسلحه کلت کمری بود ظاهرا اتومبیل با پای راست متهم برخورد کرد و ایشان زمین افتاد س: آیا قبل از حادثه متهم با مقتول و یا کسان دیگر بامقتول درگیر شده بودند؟ ج: من ندیدم من می دانستم متهم اسلحه دارد ولی چگونگی خرید آن را نمی دانستم دادگاه به شرح تفهیم اتهام سابق از متهم اخذ آخرین دفاع نموده است اظهار داشته قبول دارم ش. را کشتم اما من قصد قتل عمدی ایشان را نداشتم. به قصد ترساندن ایشان و دفاع از خودم به سمت ایشان تیراندازی کردم سپس اظهارات سابق الدرج را تکرار نموده است. آقای وکیل متهم نیز دفاعیات مشروحی را مطرح کرده که عمده و خلاصه این دفاعیات قبلا ذکر گردیده است (صفحه 501 لغایت 521 ) سپس دادگاه با اعلام ختم دادرسی مبادرت به صدور دادنامه به شماره 00019 مورخ 1393/04/10 نموده است به موجب دادنامه مذکور پس از شرح جریان گردش کار موضوع دادگاه چنین رای داده است... به لحاظ اقاریر صریح متهم به چگونگی تیراندازی به مقتول و قتل ایشان و شهادت شهود منعکس در پرونده و سایر اوضاع و احوال محقق در پرونده اصل قتل و انتساب آن به متهم محرز و مسلم است و با توجه به این که 1 - اظهارات متهم در نزد بازپرس دادسرای عمومی ق. که اعلام داشته، به برادر مقتول گفتم من آبرو دار هستم اگر فردا جلوی شرکت بیاید می کشمش و اظهارات متهم در آگاهی ق. که اعلام داشته از او خیلی عصبانی بودم و نیز اعلام نموده یک قبضه کلت با 9 تیر از یکی از کارگرانم که ع. بود گرفتم و نزد خود نگه داشتم. همگی این اظهارات حکایت از این سبق تصمیم متهم به قتل مقتول داشته است. 2 - اظهارات شهود خصوصا اظهارات س. حکایت دارد که موارد مصرح در ماده 156 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 از باب دفاع مشروع خطر قریب الوقوع متهم را تهدید نمی کرده و به لحاظ آگاهی کامل متهم و افراد و نزدیکان او در محل وقوع جرم رفتار متهم با شلیک گلوله به طرف مقتول برای دفاع ضرورت نداشته و متهم یا کسان او می توانسته اند از قوای دولتی جهت دفع خطر احتمالی استفاده و مداخله ایشان را بخواهند 3 - به موجب نظریه کارشناس اسلحه و تن پیمایی ازمقتول دو گلوله اصابت شده به مقتول از ناحیه خلف قفسه سینه و کتف و دست راست مقتول بوده که حکایت دارد مقتول از پشت مورد اصابت گلوله قرار گرفته است. لذا با رد دفاعیات متهم و وکیل وی به لحاظ این که اولیاءدم تقاضای قصاص متهم اصالتا و قیمومتا را نموده‌اند مستندا به مواد 174 الی 200 و 164 الی 173 و 290 و 347 و 381 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 حکم بر قصاص نفس متهم با تضمیم دیه صغار آن مرحوم از ناحیه اولیاءدم کبیر صادر می‌گردد. در مورد اتهام متهم دایر بر تخریب اتومبیل مقتول با توجه به محتویات پرونده به لحاظ عدم دلایل اثباتی حکم بر برائت وی صادر می‌شود در مورد اتهام دیگر متهم دایر بر نگهداری اسلحه و مهمات غیر مجاز بنا به محتویات پرونده و اقاریر صریح متهم صرف نظر از عدم کشف آلت جرم مذکور با احراز بزهکاری وی مستندا به ماده 2 قانون تشدید مجازات قاچاق اسلحه و مهمات مصوب 1350/11/26 ناظر به بند 2 ماده یک قانون مذکور متهم را به تحمل 5 سال حبس با احتساب ایام بازداشت قبلی محکوم می‌نماید. رای صادره در تاریخ 1393/04/30 به محکوم علیه در زندان ابلاغ شده است و در تاریخ 1393/05/12 به آقای ک. وکیل محکوم علیه ابلاغ که به شرح لایحه ثبت شده به شماره 00104 مورخ 1393/05/18 نسبت به رای صادره اعتراض نموده که لایحه مذکور به هنگام شور قرائت خواهد شد سپس پرونده به دیوان‌عالی‌کشور ارسال و به این شعبه ارجاع گردیده است. در تاریخ 1393/12/16 کپی برابر اصل شده سند رضایت نامه تنظیم شده در دفتر خانه الف. به شماره 90913 مورخ 1393/11/29 ضمیمه شده که به موجب آن د. مادر مقتول و همسر مقتول نسبت به محکوم علیه اعلام رضایت قطعی و منجز خود را نموده اند. نیز لازم به ذکر است که ب. با تقدیم وکالت نامه از طرف محکوم علیه نسبت به رای صادره در تاریخ 1393/10/23 اعتراض نموده است لایحه مذکور در هنگام شور قرائت می‌شود. هیات شعبه تشکیل است پس از قرائت گزارش عضو ممیز آقای سید عبدالرضا طباطبائی و اوراق پرونده و اخذ نظریه کتبی جناب آقای دکتر رفیعی دادیار محترم دیوان‌عالی‌کشور مبنی بر: با توجه به رضایت برخی از اولیاء دم و فوت احد از آنان و ضرورت تحقیق از ورثه وی معتقد به نقض دادنامه و رفع نقص هستم مشاوره نموده چنین رای می دهد.

با عنایت به محتویات پرونده رای صادره از شعبه دوم دادگاه کیفری استان الف. به شماره دادنامه --- مورخ 1393/04/10 دارای نواقصی به این شرح است 1 - الف.ش. که احد از صغار مقتول و در واقع احد از اولیاء دم بوده به موجب گواهی فوت مضبوط در پرونده قبل از صدور رای فوت نموده است دادگاه محترم می بایستی دستور می داد که گواهی حصر وراثت نامبرده ضمیمه شود و سپس از وراث وی در خصوص موضوع مطالبه قصاص یا موارد دیگر تحقیق می نمود که چنین اقدامی نشده است. 2 - پس از ارسال پرونده به دیوان‌عالی‌کشور، رضایت نامه تنظیمی در دفتر خانه شماره... الف. به شماره 90913 مورخ 1393/11/29 ضمیه شده که حسب آن مادر مقتول و همسر مقتول نسبت به محکوم علیه اعلام رضایت نموده‌اند که در رضایت نامه مذکور از بلاعوض بودن یا معوض بودن رضایت و عدول از قصاص، ذکری نگردیده است که با توجه به موارد مذکور و این که اخذ دیه یا گذشت بلاعوض رضایت دهندگان در رای موثر خواهد بود. 3 - رضایت همسر مرحوم در صورتی که از طرف و به قیمومیت از صغار مرحوم باشد، نیز موثر در مقام نمی‌باشد. لذا با توجه به ایرادات مرقوم رای صادره دارای نقص بوده است، مستندا به بند 2 از قسمت ب ماده 265 قانون آیین دادرسی کیفری رای صادره نقض پرونده جهت رفع نواقص مذکور و رسیدگی و صدور رای مقتضی به شعبه محترم صادر کننده رای اعاده می‌گردد.

رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور- عضو معاون

محمد ناصری صالح آباد- سید عبدالرضا طباطبائی