فصل اول - دفتر ثبت کشتیها
ماده 1) به منظور ثبت کشتیهای دریاپیما که ظرفیت غیرخالص ثبت شده آنها حداقل 25 تن و واجد شرایط مذکور در قانون دریائی ایران مصوب مردادماه 1343 باشد دفتری به نام «دفتر ثبت کشتیها» در اداره مرکزی ثبت کشتیهای سازمان بنادر و کشتیرانی که در تهران تشکیل میشود نگاهداری خواهد گردید.
ماده 2) کشتیهای متعلق به نیروهای مسلح شاهنشاهی از مقررات این آیین نامه مستثنی میباشند.
ماده 3) الف - دفتر ثبت کشتیها محتوی 200 برگ طبق نمونه شماره 1 است که در آن صد فروند کشتی به ثبت میرسد.
ب - کلیه صفحات دفتر به ترتیب شماره گذاری میشود. این شماره در عین حال شماره رسمی کشتی بوده و فقط اختصاص به ثبت یک کشتی دارد: هر دو صفحه دفتر دارای یک شماره خواهد بود.
ماده 4) - الف - تغییر مالک و نام کشتی و تجدید ثبت و تغییر در ظرفیت یا خصوصیات آن اثری در شماره رسمی ندارد و شماره رسمی بهیچوجه تغییر نخواهد کرد.
ب - در صورتی که کشتی از تابعیت ایران خارج و بعلل مذکور در ماده 21 قانون دریائی ثبت آن در ایران باطل شود شماره آن به هیچ کشتی دیگر اختصاص نخواهد یافت.
ماده 5) الف - شماره رسمی کشتیهائی که قبل از لازم الاجرا شدن این آیین نامه به عنوان کشتی ایرانی به ثبت رسیده اند محفوظ خواهد ماند مشروط بر آنکه مالک یا مالکین در ظرف مدت دو ماه پس از وصول اخطاریه مذکور در بند ب این ماده نسبت به تسلیم مدارک و انجام تشریفات لازم بر طبق مقررات این آیین نامه و قانون دریائی اقدام نماید.
ب - اداره مرکزی ثبت کشتیها مکلف است ظرف یکماه پس از تصویب این آیین نامه مقررات بند الف این ماده را کتباً به اطلاع مالک و یا نماینده مالکین کشتیهای مذکور در فوق رسانیده و درخواست نماید که نسبت به تجدید ثبت کشتیهای خود بر طبق مقررات جدید اقدام نماید.
فصل دوم - تعیین نام کشتی - ثبت کشتی در دفتر ثبت کشتیها
ماده 6 (اصلاحی 1348/08/24)- الف = قبل از تسلیم درخواست ثبت مالک باید درخواستی در دو نسخه بر طبق نمونه 2 تنظیم و در آن نامی را که میخواهد برای کشتی خود انتخاب نماید به اطلاع اداره مرکزی ثبت کشتیها برساند نام کشتی باید از اسامی ایرانی انتخاب شود. مگر اینکه کشتی قبلاً دارای نام خارجی باشد که در این صورت ثبت نام خارجی کشتی منوط به تصویب هیات وزیران خواهد بود.
ب - انتخاب اسامی ذیل برای کشتیهائیکه تابعیت ایرانی را تحصیل مینمایند ممنوع است.
1) نام کشتیهائیکه قبلاً در سازمان بنادر و کشتیرانی به ثبت رسیده است.
2) اسامی که قبلاً برای کشتیهای دیگر انتخاب و بر اثر تشابه اسمی ممکن است موجب اشتباه و گمراهی گردد.
3) اسامی کشتیهای متعلق به نیروی مسلح شاهنشاهی
ج - پس از وصول نمونه 2 اداره مرکزی ثبت کشتیها نسبت به درخواست تعیین نام رسیدگی نموده و در صورت موافقت مراتب را کتباً بمتقاضی اعلام می دارد.
ماده 7) برای ثبت کشتی مالک و یا نماینده او باید درخواست ثبت را در دو نسخه بر طبق نمودنه[نمونه] 3 تنظیم نموده و بضمیمه اظهارنامه و مدارک دیگر مذکور در ماده 10 قانون دریائی تسلیم اداره مرکزی ثبت کشتیها بنماید.
ماده 8) اظهارنامه باید در دو نسخه بر طبق نمونه 4 تنظیم و بضمیمه درخواست ثبت کشتی تسلیم گردد.
ماده 9) - الف - در مورد کشتیهای نو باید اصل و یک رونوشت از گواهی ساخت و مدارک مالکیت کشتی که برحسب مورد از طرف سازمان بنادر و کشتیرانی و یا نمایندگان کنسولی ایران تصدیق شده باشد ضمیمه اظهارنامه تسلیم گردد.
ب - در مورد کشتیهائیکه قبلاً تابعیت دیگری را تحصیل نمودهاند اسناد ذیل باید بضمیمه اظهارنامه تسلیم شود.
1) رونوشت مصدق گواهی ثبت و تابعیت سابق کشتی
2) رونوشت اسناد مالکیت و یا هرگونه مدرکی که مثبت مالکیت کشتی باشد.
ماده 10) درخواست ثبت کشتی باید به مجرد وصول در دفتر مخصوص ثبت و رسیدی بمتقاضی تسلیم گردد.
ماده 11) در صورتی که اسناد کامل و ثبت کشتی و اعطاء تابعیت ایرانی بلااشکال باشد اداره مرکزی ثبت کشتیها ترتیب بازرسی و معاینه فنی کشتی را خواهد داد.
ماده 12 (اصلاحی 1345/04/11)- الف - اداره بازرسی فنی و اندازه گیری کشتیهای سازمان بنادر مکلف است ظرفیت و مشخصات کامل کشتی را به نحویکه در اظهارنامه ذکر گردیده رسیدگی نموده و پس از تطبیق در صورت صحت آن را تایید و گواهی نماید. ضمناً علائم مخابراتی به کشتی اختصاص دهد.
ب - تا زمانی که اداره بازرسی فنی و اندازه گیری کشتیها تاسیس نشده است گواهی نامه ها و بازرسیهای فنی موسسات ذیل معتبر خواهد بود.
1) لوید زر جستراف شیپینگ - لندن
2) بورووریتاس - پاریس
3) گرمانیشه لوید - هامبورگ
4) آمریکن بورواف شیپیننگ - نیویورک
5) جاپانیزمارین کوریوریشن - توکیو
6) موسسه ایتالیائی (ایتالیانوناوال REGiS Tri TALiANO NAVALE)
ماده 13) - پس از رسیدگی بکلیه مدارک اداره مرکزی ثبت کشتیها کشتی را در "دفتر ثبت کشتیها" ثبت نموده و مندرجات آن را بامضا مالک و یا نماینده او میرساند. مراتب قبولی ثبت نیز با ذکر شماره رسمی کشتی، تاریخ و علائم مخابراتی بر طبق نمونه 5 به اطلاع درخواست کننده میرسد.
ماده 14) مالک کشتی مکلف است به مجرد دریافت نمونه 5 نام کشتی - نام بندر ثبت - شماره رسمی کشتی و همچنین ظرفیت خالص آن را در روی لوحه فلزی در محل مناسبی که بسهولت قابل مشاهده باشد نصب نماید. اداره مرکزی ثبت کشتیها از کشتی بازرسی نموده و در صورتی که نقش و یا نصب لوحه و یا سایر مشخصات صحیحاً انجام گرفته باشد مراتب را بر طبق نمونه 6 گواهی مینماید. پس از گواهی فوق اداره مرکزی ثبت کشتیها بر طبق مقررات فصل سوم مبادرت بصدور سند ثبت خواهد نمود.
ماده 15) اداره مرکزی ثبت کشتیها مستخرجه ای از دفتر ثبت را در مورد هر یک از کشتیها بضمیمه رونوشتی از مدارک مورد احتیاج برای بندر پایگاه کشتی ارسال میدارد.
ماده 16) در صورتی که مالک بخواهد نام کشتی را تغییر دهد مراتب باید بر طبق نمونه 7 با ذکر علت به اطلاع اداره مرکزی ثبت کشتیها برسد. اداره مذکور نسبت به تغییر نام اقدام و به هزینه مالک مراتب را در سه نوبت بفواصل یک ماه در روزنامه رسمی کشور و یکی از روزنامه های کثیرالانتشار مرکز آگهی مینماید.
فصل سوم - سند ثبت
ماده 17 اصلاحی (اصلاحی 1367/04/19)
سند ثبت کشتی مطابق با نمونه فرم پیوست این تصویبنامه از طرف سازمان بنادر و کشتیرانی تنظیم و صادر میگردد، و ظرف مدت شش ماه جایگزین فرمهای قبلی خواهد گردید، بدیهی است پس از انقضاء مدت مذکور کلیه فرمهای ثبت قبلی از درجه اعتبار ساقط خواهد شد.
ماده 18) سند ثبت کشتی را فقط به حکم دادگاه میتوان توقیف نمود.
ماده 19) الف - گواهینامه ثبت فقط در یک نسخه به نام "نسخه اصلی" صادر و بمالک تسلیم میگردد تهیه نسخ اضافی فقط به عنوان رونوشت گواهی شده ممکن خواهد بود.
ب - اداره مرکزی ثبت کشتیها دو برگ رونوشت از سند ثبت تهیه خواهد نمود که یکبرگ را نگهداری و برگ دیگر را که بگواهی اداره مرکزی ثبت کشتیها رسیده است باداره بندر پایگاه کشتی ارسال میدارد.
ج) مالک کشتی میتواند رونوشت گواهی شده سند ثبت را از اداره مرکزی ثبت کشتیها تحصیل نماید.
ماده 20) شماره سند ثبت همان شماره ایست که کشتی تحت آن وارد دفتر ثبت کشتیها گردیده است.
ماده 21) در سند ثبت نکات زیر قید میگردد.
الف - نام و نوع کشتی (بادی - بخاری - موتوری - اتمی و غیره)
ب - نام و محل اقامت مالک و میزان سهم
ج - شماره رسمی کشتی و محل ثبت
د - تاریخ ثبت
ه- - نام بندر پایگاه کشتی
و - علائم مخابراتی
ز - نوع و مشخصات نیروی محرکه کشتی (مشخصات و قدرت موتورها یا دیگها و نام کارخانه سازنده آن.
ح - تاریخ و محل ساعت و نام و نشان سازنده کشتی.
ط - تعداد عرشه ها - دکل ها - دودکشها و بادبانها - وسائل بالابر و غیره - نوع دماغه و پاشنه و ساختمان کشتی و غیره و تعداد انبارها و دیوارها.
ی - اندازه ها برحسب سیستم متریک.
ک - ظرفیت خالص برحسب تن متریک ظرفیت غیرخالص ثبت شده برحسب تن صد فوت مکعبی.
ماده 22) - کشتیهای نو یا کشتیهائیکه قبلاً در کشور دیگری ثبت شده و در اسناد و اظهارنامه های آنها ابعاد ظرفیت و یا سایر مشخصات آن بواحدهای غیرمتریک ذکر گردیده در صورتی که تابعیت ایرانی را احراز نمایند در گواهینامه ثبت آنها معادل این ابعاد و ظرفیتها برحسب واحدهای سلسله متریک نیز ذکر خواهد شد.
ماده 23) - در صورتی که سند ثبت کشتی به نحوی از انحاء از بین برود مالک یا نماینده او باید بلافاصله گزارش مشروحی در اینمورد تسلیم اداره مرکزی ثبت کشتیها نموده و تقاضای صدور المثنی نماید.
در صورتی که اداره مرکزی ثبت کشتیها دلائل اظهار شده از طرف مالک یا نماینده او را در مورد از بین رفتن سند ثبت کشتی موجه تشخیص داد المثنای سند ثبت را صادر مینماید. صدور المثنی در دفتر ثبت کشتیها درج خواهد گردید. در صورتی که کشتی بیش از یک مالک داشته باشد به تقاضای هر یک از مالکین یا نماینده آنان با رعایت تشریفات مذکور در فوق المثنی صادر میشود.
ماده 24) - نمایندگیهای کنسولی ایران میتوانند با استعلام از سازمان بنادر و کشتیرانی به استناد اسناد مالکیت و گواهینامه های فنی صادره از طرف یکی از موسسات مندرج در ماده 12 این آیین نامه برای کشتیهائیکه در ایران میخواهند به ثبت برسند ثبت موقت بر طبق نمونه صادر نمایند.
نمایندگان کنسولی ایران موظفند رونوشتی از اسناد ثبت موقت تهیه و آن را بلافاصله باداره مرکزی ثبت کشتیها ارسال دارند. مفاد این رونوشت در اداره مرکزی ثبت کشتیها در دفتر مخصوصی با ذکر تاریخ انقضاء مدت اعتبار درج میگردد.
سند ثبت موقت باید قبل از انقضاء مدت اعتبار جهت صدور ثبت دائم باداره مرکزی ثبت کشتیها داده شود تا نسبت بابطال آن اقدام گردد.
ماده 25) - برای کشتیهائیکه در ایران در دست ساختمان میباشند سازمان بنادر و کشتیرانی میتواند از تاریخ نصب تیر اصلی کشتی (KEEL) سند ثبت موقت صادر نماید.
سازندگان کشتی موظفند به منظور دریافت سند ثبت موقت اظهارنامه ای مشتمل بر شماره ردیف ساخت و مشخصات تفصیلی کشتی دردست ساختمان تهیه و باداره مرکزی ثبت کشتیها تسلیم نمایند.
سند ثبت موقت پس از تکمیل ساختمان کشتی و آزمایش و تحویل آن به مالک از درجه اعتبار ساقط بوده و باید برای ابطال باداره مرکزی ثبت کشتیها مسترد گردد.
فصل چهارم - تغییر در مالکیت، ساختمان و سایر مشخصات کشتی
ماده 26) - اداره مرکزی ثبت کشتیها هرگونه تغییر در مالکیت و ساختمان یا سایر مشخصات کشتی را پس از رسیدگی بمدارک و مفاد اظهارنامه مربوطه و با رعایت ماده 19 قانون دریائی اقدام باصلاح اسناد و دفاتر ثبت خواهد نمود.
اینگونه تغییرات نیز در اسناد و رونوشت اسنادیکه در اداره ثبت کشتیها نگاهداری شده و یا جهت مالک صادر گردیده است ذکر میگردد. اداره مرکزی ثبت کشتیها بندر پایگاه را نیز از اینگونه تغییرات مطلع خواهد نمود تا تغییرات مزبور در اسناد موجود در آن بندر منعکس شود.
فصل پنجم - ثبت معاملات و انتقالات کشتی
ماده 27) - الف - هرگاه کشتی ایرانی کلاً یا بعضاً فروخته شود و یا مورد معاملات و یا انتقالاتی به شرح مذکور در قانون دریائی واقع گردد کلیه این معاملات و انتقالات باید به اطلاع اداره مرکزی ثبت کشتیها برسد. اداره مذکور مکلف است ظرف مدت یکماه از تاریخ وقوع این معاملات و انتقالات و در مورد فروش 10 روز پس از صدور آخرین آگهی مذکور در ماده 26 و 27 قانون دریائی مراتب را در دفتر ثبت کشتیها و اسناد ثبت و سایر مدارک درج نماید. در صورتی که درج کلیه مراتب در سند ثبت کشتی ممکن نباشد اسناد ثبت جدیدی با در نظر گرفتن تغییرات مذکور برای کشتی صادر خواهد شد.
ب - در صورتی که این معاملات و انتقالات منجر بتغییر تابعیت کشتی شده باشد اداره مرکزی ثبت کشتیها مراتب را در دفتر ثبت کشتیها درج نموده و اقدام بابطال سند ثبت کشتی مینماید. مالک یا نماینده او موظف است اسناد ثبت کشتی را باداره مرکزی ثبت کشتیها مسترد دارد.
ماده 28) سازمان بنادر و کشتیرانی مکلف است مراقبت کافی اعمال نماید تا قبل از تحقق موجبات ابطال کشتی مراتب بمالک یا نماینده او اعلام و توجه آنان برای اقدام در رفع این موجبات جلب شود.
ماده 29) - سازمان بنادر و کشتیرانی مکلف است در صورت ابطال ثبت کشتی مراتب را بمالک یا نماینده او و بندر ثبت و بندر پایگاه کشتی اعلام و مالک نیز مکلف است منتهی ظرف 30 روز اسناد ثبت کشتی را در صورت موجود بودن در ایران باداره مرکزی ثبت کشتیها و در خارج بنماینده کنسولی ایران برای ابطال ارسال دارد.
ماده 30) سازمان بنادر و کشتیرانی مجاز است بنا به تقاضای مالک یا نماینده او یا سازمانهای ثبت کشتی در کشورهای دیگر موضوع مالکیت و ابطال ثبت کشتی در ایران را تایید و در صورت تقاضا مفاد آن را به هزینه مالک مخابره نماید.