شورای عالی انرژی کشور در جلسه مورخ 1400/04/07 به منظور عملیاتی نمودن آییننامه اجرایی "ایجاد بازار بهینه سازی انرژی و محیط زیست" به شماره 1746710 مورخ 1396/12/19 مصوب شورای عالی انرژی کشور، نظام نامه ثبت، اندازه گیری، راستی آزمایی و تایید صرفه جویی انرژی و کاهش تولید آلاینده ها و انتشار گازهای گلخانه ای را که در تاریخ 1400/2/26 به تایید کمیسیون صرفه جویی انرژی بازار بهینه سازی انرژی و محیط زیست رسیده است، به شرح ذیل جهت اجرا تصویب نمود:
1- تعاریف
الف - آییننامه:
منظور آییننامه ایجاد بازار بهینه سازی انرژی و محیط زیست، موضوع مصوبه شماره 1746710 مورخ 1396/12/19 شورای عالی انرژی کشور میباشد.
ب- بازار:
منظور بازار بهینه سازی انرژی و محیط زیست، مطابق تعریف بند (2، 1) آییننامه
ج - کمیسیون:
منظور کمیسیون صرفه جویی انرژی مطابق تعریف بند (3، 1) آییننامه
د- نهاد:
منظور نهادهای تخصصی و فنی بهینه سازی انرژی و محیط زیست مطابق تعریف بند (4، 1) آییننامه
ه- دبیرخانه نهاد:
منظور شرکت بهینه سازی مصرف سوخت در خصوص طرح های صرفه جویی گاز طبیعی یا سازمان انرژی های تجدیدپذیر و بهره وری انرژی برق در خصوص طرح های صرفه جویی برق میباشد. و برای اختصار "دبیرخانه" نامیده میشود.
و- گواهی:
منظور گواهی صرفه جویی انرژی مطابق تعریف بند (5، 1) آییننامه
ز- ناشر:
منظور شرکت های عرضه کننده حامل های انرژی مطاربق تعریف بند (6، 1) آییننامه
ح- نظام نامه:
نظام نامه ثبت، اندازه گیری، راستی آزمایی و تایید صرفه جویی انرژی و کاهش انتشار آلاینده ها و گازهای گلخانه ای مطابق بندهای (1، 1، 4)، (1، 2، 4) (1، 3، 4) آییننامه.
ط - اندازه گیری و صحه گذاری (M&V):
عبارت است از فرآیند طرح ریزی، ارزیابی طرح، اندازه گیری، جمع آوری و تجزیه و تحلیل داده ها، به منظور صحه گذاری و گزارش دهی صرفه جویی انرژی واقعی و قابل اعتماد و نیز کاهش انتشار آلاینده ها و کارهای گلخانه ای ناشی از به کار گیری اقدامات و راهکارهای بهینه سازی انرژی در مرزهای معین یک سیستم که در این نظام نامه برای اختصار (M&V) نامیده میشود.
ی- متقاضی:
مصرف کنندگان انرژی، سرمایه گذاران عامل صرفه جویی با شرکت های خدمات انرژی میباشند که تمایل به سرمایه گذاری در طرح های بهینه سازی در قالب بازار و اخذ گواهی در قبال اقدامات بهینه سازی مصرف انرژی را دارند.
2- هدف:
تدوین این نظامنامه در راستای ماده (4) آییننامه،با هدف اندازه گیری، گزارش دهی و صحه گذاری صرفه جویی انرژی و کاهش انتشار آلاینده ها و گازهای گلخانه ای در نتیجه اجرای راهکارهای صرفه جویی انرژی است. همچنین، این نظامنامه، چارچوب تعاملات متقاضی با سایر ارکان بازار بهینه سازی انرژی و محیط زیست را مطابق با بندهای (4، 1)، (4، 2) و (4، 3) آییننامه را تعیین می کند.
3- تدوین پیشنهاد امکان سنجی صرفه جویی انرژی و کاهش انتشار آلاینده های هوا و گازهای گلخانه ای ناشی از اجرای اقدامات برنامه ریزی شده توسط متقاضی تهیه و به دبیرخانه ارسال میشود. در صورتی که طرحی شامل صرفه جویی هر دو حامل برق و گاز طبیعی باشد به صورت جداگانه به هر یک از دبیرخانه های ارسال میشود.
4- ارزیابی اولیه طرح پس از تایید وزارت نفت یا نیرو (به فراخور حامل صرفه جویی) طی حداکثر زمان 10 روز کاری توسط دبیرخانه انجام میشود و در صورت موافقت وزارتخانه ذیربط، موضوع پس از اخذ نظرات اعضای نهاد در دستور کار جلسه مشترک نهاد قرار میگیرد.
5- طرح های مورد موافقت وزارتخانه های نفت و نیرو به صورت رسمی و کتبی توسط دبیرخانه به هر یک از اعضای نهاد بازار ارسال و طی مهلت زمانی حداکثر 15 روز نظرات هر یک از اعضا کتبا به دبیرخانه ارسال میشود.
6- طرح پیشنهادی متقاضی در جلسه نهاد که حداکثر 7 روز کاری بعد از اتمام مهلت فوق و به میزبانی دبیرخانه ذیربط برگزار خواهد گردید، مطرح و در خصوص نظرات رسمی و مکتوب اعضا بحث و بررسی میشود و نهایتا طرح متقاضی به رای گذاشته میشود.
7- پس از تصمیم نهاد در خصوص طرح، نتیجه بررسی شامل رد / قبول نیاز به اصلاح ملی حداکثر 3 روز کاری به صورت مکتوب و رسمی به متقاضی اعلام میشود.
8- متقاضایان طرح هایی که طرح آنها در اعلام نتیجه نهاد به عنوان طرح نیازمند اصلاح اعلام شده است. میبایست حداکثر طی زمان 10 روز کاری نسبت به انجام اصلاحات اقدام و پس از وصول طرح اصلاحی توسط دبیرخانه، موضوع در دستور کار اولین جلسه نهاد قرار میگیرد.
9- متقاضیان طرح هایی که طرح آنها مورد موافقت نهایی نهاد قرار میگیرد، طی حداکثر 5 روز کاری موظفند از میان شرکت های ذی صلاح M&V که توسط دبیرخانه و طبق دستورالعمل اجرایی بازار معرفی میشود، نسبت به انتخاب یکی از شرکت های واجد شرایط اقدام نمایند.
تبصره: شرکت بهینه سازی مصرف سوخت با همکاری سازمان انرژی های تجدیدپذیر و بهره وری انرژی برق موظفند طی حداکثر 15 روز کاری بعد از ابلاغ نظام نامه، فهرست شرکت های ذیصلاح M&V (موضوع بند (20) دستورالعمل اجرایی بازار) را تعیین و در تارنمای خود اعلان عمومی نمایند. این فهرست به صورت سالانه مورد بازنگری قرار میگیرد.
10- متقاضی پس از انتخاب یکی از شرکت های بند (9) نسبت به انعقاد قرارداد سه جانبه با شرکت M&V منتخب و شرکت بهینه سازی مصرف سوخت یا سازمان انرژی های تجدیدپذیر و بهره وری انرژی برق اقدام و یک نسخه از قرارداد مزبور را که منضم به برنامه زمانبندی اندازه گیری و صحه گذاری و در انطباق کامل با این نظام نامه میباشد، بر حسب حامل صرفه جویی طرح و برای تایید شرایط و فرایند اندازه گیری و صحه گذاری قبل از اجرای راهکارهای بهینه سازی و استخراج خط مبنا و پیش نیازهای مربوطه در اختیار دبیرخانه قرار می دهد.
11- دبیرخانه طرح زمان حداکثر 10 روز کاری ضمن اخذ نظرات سازمان حفاظت محیط زیست، کفایت طرح M&V را بررسی و نتیجه را شامل رد / قبول به متقاضی ابلاغ می نماید
تبصره - شرکت های M&V موظفند کاهش انتشار گازهای گلخانه ای و آلاینده های هوا را بر اساس دستورالعملی که توسط سازمان حفاظت محیط زیست تهیه و ابلاغ میشود محاسبه نموده و نتیجه را به دبیرخانه گزارش دهند.
12- متقاضی در صورت رد کفایت طرح M&V مکلف است اصلاحات لازم را مطابق نظرات دبیرخانه اعلام و طرح بازنگری شده را مجددا طی حداکثر 5 روز کاری به دبیرخانه ارسال نماید.
13- پس از ابلاغ طرح M&V واجد شرایط، متقاضی در چارچوب طرح بهینه سازی مورد تایید نهاد و طرح M&V مورد تایید دبیرخانه و در قالب برنامه زمانی مشخص شده سرمایه گذاری طرح، اقدام به اجرای راهنکارهای بهینه سازی انرژی می نماید.
14- اندازه گیری صرفه جویی طرح در چارچوب قرارداد متقاضی و شرکت های ذی صلاح موضوع M&V انجام و مطابق برنامه زمانبندی بازار توسط شرکت های مزبور گزارشی در خصوص صرفه جویی محقق شده به تفکیک حامل ها به دبیرخانه اعلام میشود.
15- دبیرخانه نسبت به انجام صحت سنجی گزارش مزبور به صورت ماهانه اقدام و موارد را برای صدور گواهی به ناشر اعلام می نماید.
16- ناشر پس از دریافت مجوز سازمان بورس و اوراق بهادار و پس از اخذ تعرفه مبدا از متقاضی نسبت به انتشار گواهی اقدام و این گواهی ها در دوره های زمانی سه ماهه در اختیار متقاضی قرار داده میشود.
17- بازنگری این نظامنامه با پیشنهاد مشترک وزارتین نفت و نیرو و سازمان حفاظت محیط زیست و تصویب کمیسیون انجام میشود.
18- دستورالعمل های پیوست این نظامنامه به صلاحدید وزارت نفت، وزارت نیرو و سازمان حفاظت محیط زیست مورد بازنگری قرار میگیرد و در تارنمای شرکت بهینه سازی مصرف سوخت/ سازمان انرژی های تجدیدپذیر و بهره وری انرژی برق / سازمان حفاظت محیط زیست به اطلاع عمومی میرسد.
محمدباقر نوبخت
دستورالعمل های M&V
الف - دستور العمل های شرکت بهینه سازی مصرف سوخت
1) دستورالعمل اندازه گیری و صحه گذاری طرح افزایش کارایی موتورخانه های موجود در کشور
2) دستورالعمل اندازه گیری و صحه گذازی طرح جایگزینی دیگر و مشعل های راندمان پایین فرسوده با بویلرهای چگالشی راندمان بالا
3) دستورالعمل اندازه گیری و صحه گذاری طرح افزایش کارایی مصرف انرژی در پالایشگاهها و خطوط لوله نفت
4) دستورالعمل اندازه گیری و صحه گذاری طرح افزایش کارایی مصرف انرژی در صنعت پتروشیمی
5) دستورالعمل اندازه گیری و صحه گذاری طرح کاهش مصرف انرژی در صنایع آهن و فولاد
6) دستورالعمل اندازه گیری و صحه گذاری طرح کاهش مصرف انرژی در صنایع سیمان
ب - دستورالعمل های سازمان انرژی های تجدیدپذیر و بهره وری انرژی برق
1) راهنمای عملی اندازه گیری و صحه گذاری
2) راهنمای کاربردی اندازه گیری و صحه گذاری
3) راهنمای کاربردی اندازه گیری و صحه گذاری: کاربرد موتورها، پمپ ها و فن ها
4) راهنمای کاربردی اندازه گیری و صحه گذاری: کاربرد روشنایی
5) راهنمای کاربردی اندازه گیری و صحه گذاری: کاربرد کل ساختمان
6) راهنمای کاربردی اندازه گیری و صحه گذاری: صنعت سیمان
7) راهنمای کاربردی اندازه گیری و صحه گذاری: کاربرد بویلرها، بخار و هوای فشرده
8) راهنمای کاربردی اندازه گیری و صحه گذاری: گرمایش، سرمایش و تهویه مطبوع برای ساختمان های اداری و تجاری
9) راهنمای کاربردی اندازه گیری و صحه گذاری: کاربرد تبرید صنعتی و تجاری
10) راهنمای کاربردی اندازه گیری و صحه گذاری: کاربرد تجدیدپذیرها و تولید همزمان
ج - دستور العمل های سازمان حفاظت محیط زیست
1) راهنمای کاربردی اندازه گیری و صحه گذاری: کاربرد تجدیدپذیرها دستورالعمل اندازه گیری و گزارش دهی صرفه جویی انرژی در بخش ساختمان
2) دستور العمل اندازه گیری و گزارش دهی کاهش انتشار گازهای گلخانه ای و آلاینده های هوا در بخش ساختمان
3) دستور العمل تصدیق و صحه گذاری صرفه جویی انرژی در بخش ساختمان
4) دستورالعمل تصدیق و صحه گذاری کاهش انتشار گازهای گلخانه ای و آلاینده های هوا در بخش ساختمان