هیات وزیران در جلسه 1403/01/15 به پیشنهاد شماره 907 - 20/2 مورخ 1402/10/23 وزارت نفت و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تصویب کرد:
آییننامه تولید، دانش بنیان و اشتغال زایی در صنعت نفت، موضوع تصویب نامه شماره 77900/ت59872ه- مورخ 1401/05/09 به شرح زیر اصلاح میشود:
1- بندهای (3) و (9) ماده (1) به شرح زیر اصلاح میشود:
«3- واحدهای فناور: واحدهای پژوهش فناوری و مهندسی مستقر در پارک های علم و فناوری و مراکز رشد دارای مجوز از مراجع ذی ربط.
9- معاونت: معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور.»
2- در ماده (3) پس از عبارت «(نان)» عبارت «تامین آنها با اولویت سامانه جریان اقتصادی نوین (جام)» اضافه میشود.
3- ماده (10) به شرح زیر اصلاح میشود:
«ماده 10- وزارت موظف است با همکاری معاونت از طریق صندوق پژوهش و فناوری صنعت نفت و با رعایت قوانین و مقررات به منظور حمایت از تولیدکنندگان داخلی نسبت به پیاده سازی ساز و کاری برای ارائه انواع ضمانت نامه های قراردادی و همچنین ضمانت تعهد پرداخت تسهیلات دریافتی این شرکت ها که در راستای اجرای این آییننامه دریافت میگردد، با اولویت اجرای طرح های بهینه سازی مصرف ذیل بازار بهینه سازی انرژی و محیط زیست، ساخت تجهیزات و لوازم موثر در کاهش مصرف انرژی، تحول رقومی (دیجیتال) در صنعت نفت، افزایش ضریب بازیافت از طریق احیای چاه های غیرفعال و کم بازده، گسترش فعالیت های اکتشافی در حوزه نفت و گاز، مشعل سوزی (فلرینگ) و بازیابی گازهای مشعل، ساخت بار اول محصولات راهبردی (استراتژیک) صنعت شامل کنشیار(کاتالیست)ها، تجهیزات و مواد شیمیایی، افزایش ضریب پیچیدگی پالایشگاه های کشور، توسعه دانش های فنی حوزه تولید گاز مایع (اِل اِن جی)، تولید گاز سنتز (اِس اِن جی) و انرژی هیدروژنی، هوش مصنوعی و استفاده از آن در سلامت، ایمنی و محیط زیست (اچ اس ای)، جلوگیری از هدررفت اجزای ارزشمند گاز طبیعی از جمله اتان، پروپان و هلیوم و توسعه صنایع وابسته به آن و تکمیل زنجیره ارزش صنایع پایین دستی نفت، گاز، پالایش و پتروشیمی اقدام نماید.»
4- ماده (11) به شرح زیر اصلاح میشود:
«ماده 11- وزارت مکلف است با همکاری وزارتخانه های امور اقتصادی و دارایی، نیرو و کشور، سازمان حفاظت محیط زیست و معاونت و با اولویت شرکت های دانش بنیان و واحدهای فناور نسبت به کمک به ایجاد، راه اندازی و تکمیل زنجیره ارزش مجتمع های پتروشیمیایی/پتروپالایشگاهی به منظور توسعه پایین دست صنعت نفت و پتروشیمی، اشتغال زایی، تولید ارزش افزوده و جلوگیری از ارزبری اقدام نماید. واحدهای موضوع این ماده مجازند در صورت لزوم خوراک موردنیاز خود را از طریق واردات و با رعایت قوانین و مقررات مربوط تامین نمایند.»
5- ماده (17) به شرح اصلاح و تبصره ای به شرح زیر به آن الحاق میشود:
«ماده 17- در راستای حمایت از تولید مواد و تجهیزات راهبردی (استراتژیک) نفت، گاز، پالایش و پتروشیمی و به منظور کاهش خطر (ریسک) تجاری سازی محصولات دانش بنیان، وزارت مکلف است با همکاری معاونت و بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران و از طریق شرکتهای بیمه و صندوق پژوهش و فناوری صنعت نفت، با طراحی سازوکار بیمه ای اعم از الگوهای تسهیم خطر (ریسک)، جبران خسارت های احتمالی ناشی از به کارگیری محصولات را با رعایت قوانین و مقررات تضمین نماید. بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است دستورالعمل های لازم برای اتکایی کردن ساز و کار بیمه ای مذکور را با رعایت قوانین و مقررات ظرف دو ماه تهیه و برای تصمیم گیری به شورای عالی بیمه ارائه نماید.
تبصره- وزارت مجاز است در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط، به منظور تامین منابع برای توسعه زیرساخت های نهادهای صدور گواهینامه کیفیت، آزمایشگاه های مرجع و آزمایشگاه های خطر (ریسک)، و افزایش توان مالی الگوی تسهیم خطر (ریسک) مذکور، با استفاده از وجوه اداره شده و کمک های فنی اعتباری پیش بینی شده در قوانین بودجه سنواتی اقدام نماید.»
6- متون زیر به عنوان مواد (26)، (27)، (28)، (29)، (30)، (31)، (32) و (33) به آییننامه الحاق میشود:
«ماده 26- دامنه شمول شرکت های طرف قرارداد با ذی نفعان مندرج در بند (ب) ماده (4) قانون جهش تولید دانش بنیان، تمامی تولیدکنندگان و پیمان کاران داخلی اعم از شرکت های دانش بنیان، واحدهای فناور و سایر شرکت های تولیدی و پیمانکاری داخلی است.
ماده 27- به منظور تسهیل در تامین وثایق شرکت های دانش بنیان و واحدهای فناور در دریافت خدمات مالی و اعتباری، وزارت مکلف است ساز و کار لازم برای تصریح اجرایی سازی ترهین مطالبات قراردادی و منظور نمودن آن در کلیه قراردادهای شرکت های تابع و وابسته در حوزه مرتبط را به نحوی فراهم آورد که در صورت ترهین قرارداد نزد صندوق پژوهش و فناوری صنعت نفت، مانده مطالبات قراردادی با تایید صندوق مذکور به شرکت های طرف قرارداد پرداخت شود.
ماده 28- به منظور توسعه زیست بوم دانش بنیان در صنعت نفت و تامین منابع مالی و اعتباری موضوع این آییننامه و حمایت از سرمایه گذاری در برنامه های تحقق رشد و تولید، صادرات کالا و خدمات، حمایت از ساخت داخل و طرح(پروژه)های توسعه ای توسط بخش های غیردولتی، وزارت مکلف است پس از تصویب مجمع عمومی شرکت های تابع ذی ربط تا پایان برنامه هفتم از طریق شرکت های تابع خود و پیش بینی موضوع در بودجه های سنواتی شرکت های مذکور، نسبت به اختصاص سالانه حداقل بیست هزار میلیارد (20/000/000/000/000) ریال از محل منابع داخلی این شرکت ها در قالب وجوه اداره شده، کمک های فنی و اعتباری و پرداخت مابه التفاوت نرخ سود اقدام نمایند.
ماده 29- وزارت از طریق شرکت های تابع مکلف است به منظور حمایت از توسعه شرکت های دانش بنیان، واحدهای فناور و تولید بار اول محصولات راهبردی در صنعت نفت، از محل منابع داخلی وزارت و با رعایت قوانین بودجه سنواتی و قوانین و مقررات مربوط نسبت به تامین منابع مالی مورد نیاز نزد صندوق پژوهش و فناوری صنعت نفت برای گشایش اعتبار اسنادی ریالی در طرح (پروژه) های مرتبط اقدام نمایند. ساز و کار پیاده سازی شده باید به نحوی باشد که تا پایان سال 1403 قراردادهای تولید بار اول و سایر قراردادها با شرکت های دانش بنیان و واحدهای فناور با اعتبار اسنادی ریالی منعقد گردد. دستورالعمل اجرایی این ماده ظرف دو ماه توسط وزارت تهیه و ابلاغ میشود.
ماده 30- به منظور افزایش ظرفیت تولید داخل محصولات راهبردی بومی سازی شده و همچنین تولید بار اول تجهیزات راهبردی مورد استفاده در صنعت نفت، وزارت مکلف است سالانه فهرستی از کالاهای با میزان ارزبری بالا و با امکان توسعه داخلی را شناسایی و حداقل معادل ده درصد (10%) از منابع پیش بینی شده شرکت های تابع برای خرید هر یک از این محصولات را تا رساندن ظرفیت تولید داخل به میزان نیاز صنعت نفت، برای خرید از تولیدکنندگان داخلی، و حمایت از توسعه آنها و با رعایت قوانین و مقررات اختصاص دهد. دستورالعمل اجرایی این ماده با تاکید بر تجاری سازی و توسعه بازار دانش بنیان و تجمیع تقاضاهای مرتبط ظرف دو ماه توسط وزارت و با همکاری معاونت تهیه و ابلاغ میشود.
ماده 31- وزارت مکلف است با همکاری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و معاونت ظرف شش ماه نسبت به تدوین برنامه عملیاتی ارتقای هوشمندسازی در حوزه صنعت نفت و گاز و با هدف ارتقای بهره وری اقدام نماید.
ماده 32- به منظور حمایت از توسعه فناوری و نوآوری در صنعت نفت، وزارت مکلف است نسبت به توسعه سامانه جامع ارائه خدمات و اتصال آن به پنجره ملی خدمات دولت هوشمند، با اولویت شرکت های دانش بنیان و واحدهای فناور با استفاده از ظرفیت های موجود در صندوق پژوهش و فناوری صنعت نفت بر اساس الگوی (مدل) کسب و کار اقدام نماید.
ماده 33- به منظور حمایت، ترغیب و تشویق کارکنان و مدیران فعال صنعت نفت برای مشارکت در اجرای این آییننامه، وزارت مکلف است سازوکار نظام انگیزشی مرتبط را با رعایت ماده (10) قانون وظایف و اختیارات وزارت نفت مصوب 1391 با اصلاحات و الحاقات بعدی آن تدوین نماید.
تبصره- حمایت های موضوع این ماده در صورت لزوم به تصویب شورای حقوق و دستمزد و هیات وزیران حسب مورد میرسد.»
معاون اول رئیس جمهور - محمد مخبر