فصل اول : اخطار
ماده 1 - هر گاه مودی مالیات قطعی شده خود را در موعد مقرر پرداخت ننماید اداره دارائی ضمن پیشآگهی اجرایی بمشارالیه ابلاغ میکند که اگردر ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ کلیه بدهی خود را نپردازد یا قرار پرداخت آن را ندهد از اموال منقول و غیرمنقول مودی معادل بدهی مشارالیه بازداشت وطبق مقررات بفروش خواهد رسید.
تبصره - در پیشآگهی نکات زیر باید ذکر شود:
مدارک تشخیص بدهی - سال مالیاتی - مبلغ پرداخت نشده - جریمه و زیان دیرکرد.
ماده 2 - یکنسعخه از پیشآگهی در پرونده نگهداری و یکنسخه بمودی تسلیم و نسخه دیگر باید با قید تاریخ دید بامضا مودی رسیده و باداره اجراء اعاده شود.
ماده 3 - طرز ابلاغ اوراق اجرایی طبق ماده (29) قانون به موجب مقررات آیین دادرسی مدنی خواهد بود.
فصل دوم : بازداشت اموال منقول
ماده 4 - هر گاه مودی پس از ابلاغ پیشآگهی اجرایی در موعد مقرر مفاد آن را به موقع اجراء نگذارد باندازه کلیه بدهی مودی اعم از اصل و جرائم و خسارات متعلقه باضافه دو عشر از اموال منقول مودی بازداشت خواهد شد توقیف نامه از طرف رئیس دارائی تنظیم و دستور اجرای آن داده میشود هر گاه اموال منقول مودی تکافوی بدهی او را ننماید یا اصلا باموال منقول مشارالیه دسترسی نباشد از اموال غیر منقول او به ترتیب مقرر درفصل (5) همین آییننامه بازداشت خواهد شد.
ماده 5 - توقیف اموال منقول مودی توسط مامورین اجراء و لدیالاقتضاء با کمک شهربانی یا ژاندارمری و یا فرمانداری و یا بخشداری با حضورمدیون به عمل خواهد آمد عدم حضور مودی مانع از توقیف نخواهد بود ولی در این صورت باید یکنفر نماینده دادسرای محل و یا نماینده دادگاهبخش حاضر باشد و هر گاه درب محلیکه مال در آنست بسته یا قفل باشد و مودی یا کسان او از باز کردن امتناع نماید با حضور یکنفر از نمایندگان اخیرالذکر میتوان درب را باز و اموال را بازداشت نمود.
ماده 6 - بازداشت اموال زیر ممنوع است:
الف - اموالیکه در تصرف غیر است و متصرف نسبت بآن ادعای مالکیت مینماید.
ب - اشیائیکه از مستثنیات دین است مانند:
1 - خرج سفر مامورین دولت و حقوق نظامیانیکه در جنگ هستند.
2 - هر گاه بازداشت حقوقیکه مدیون از وجوه عمومی میگیرد لازم باشد از حقوق مزبور در صورت معیل بودن مدیون ربع و الا یک ثلث را میتوان بازداشت نمود.
3 - لباس و اشیاء و اسبابی که برای ایفاء حوائج ضروریه مودی و خانواده او لازم است.
4 - آذوقه موجوده بقدر احتیاج یکماهه مودی و نفقه اشخاص واجبالنفقه او.
ج - نوشتجات مودی به استثنای اسناد و مطالبات و کاغذهای قیمتی و سهام شرکتها و هر قسم اوراق بهادار دیگر.
د - لباس رسمی و نیم رسمی مودی و همچنین اسلحه و اسب نظامیان و مامورین شهربانی و ژاندارمری.
ه- - اسباب و آلات کشاورزی و حرفتی و صنعتی که برای تامین معیشت ضروری روزانه مودی لازم است. تبصره - هر گاه فروش مال که توقیف میشود زائد بر میزان فوق بوده و قابل تفکیک نباشد تمام مال توقیف و فروخته خواهد شد مگر اینکه مودیاموال بلامعارض دیگری معادل طلب دولت باضافه دو عشر معرفی نماید.
ماده 7 - قبل از بازداشت اموال باید صورتی مرتب شود که در آن اسامی کلیه اشیاء بازداشت شده نوشته شود و در موقع لزوم کیل و وزن و عدد اشیاء معین شود. در مورد طلا و نقره آلات هر گاه معیار آنها معین باشد در صورت مجلس قید میگردد در جواهرات عدد و اندازه و صفات و اسامی آنهامعین میشود در کتاب اسم کتاب و مصنف و تاریخ چاپ - در تصویر و پردههای نقاشی موضوع پرده و طول و عرض آنها و اسم نقاش اگر ممکن باشد در مالالتجاره چه در انبار و چه در حای [جای] دیگر نوع مالالتجاره و شماره عدل و نمره و رنگ آنها تصریح میشود در اسهام و کاغذهای قیمتی شماره و قیمت اسمی و نوع آنها در صورتمجلس معین میشود و همچنین در صورت ریز اشیاء نو یا مستعمل بودن آنها باید قید گردد.
تبصره - عدد و کیل و وزن باید با تمام حروف نوشته شود و صورت باید قیطان شده و ممهور بمهر مامور اجراء باشد.
ماده 8 - اگر در صورت ریز اشیاء اشتباهی به عمل آید در آخر صورت تصریح و بامضا مامور اجراء میرسد تراشیدن و پاک کردن و نوشتن بینالسطور ممنوع است.
ماده 9 - صورت ریز اشیاء بازداشت شده بامضا اشخاصیکه در موقع بازداشت حضور دارند خواهد رسید و چنانچه امتناع از امضا نمایند مراتب در صورتمجلس قید خواهد شد.
ماده 10 - مامور اجراء در موقع بازداشت اموال ارزیابی همراه خواهد داشت و از اموال مودی مقداریکه معادل طلب دولت باضافه دو عشرارزش داشته باشد بازداشت خواهد شد.
ماده 11 - حقالزحمه ارزیاب مذکور در ماده قبل در حدود متعارف از طرف دارائی تعیین و به عهده خود مودی است در صورت بروز اختلاف نسبت بتعیین دستمزد ارزیاب طبق آییننامه مربوط به دستمزد کارشناسان مصوب 23 مرداد ماه 1323 وزارت دادگستری رفتار خواهد شد.
ماده 12 - هر گاه اموال منقول مودی در جای محفوظ معینی باشد مامور اجراء مدخل آنجا را بسته و مهر و موم مینماید و هر گاه اشیاء در جای محفوظ و معینی نباشد بهر کدام از اشیاء کاغذ الصاق نموده و مهر میکند مودی نیز میتواند مهر خود را پهلوی مهر مامور اجراء بزند کسانی که فک مهرکنند مطابق قانون مجازات عمومی تعقیب خواهند شد.
ماده 13 - هر گاه طول مدت بازداشت باعث فساد بعضی از اشیاء بازداشت شده بشود مانند فرش پارچههای پشمی و غیره اشیاء مزبور را باید جداکرده طوری بازداشت نمایند که بتوان سرکشی و مراقبت نمود.
ماده 14 - بازداشت اموال ضایع شدنی ممنوع است و باید اموال مزبور بفوریت یا به تدریجی که به دست میآید فروخته شده و صورت برداشته شود.
ماده 15 - هر گاه مودی در موقع عملیات بازداشت حاضر باشد و ایراد ننماید دیگر حق شکایت از مامور اجرا نخواهد داشت.
ماده 16 - هر گاه مودی یکی از زوجین باشد که در یک خانه زندگی مینمایند از اثاثالبیت آنچه که عادتاً مورد استعمال زنانه است ملک زن و بقیه ملک شوهر شناخته میشود مگر آنکه خلاف ترتیب فوق ثابت شود.
ماده 17 - هر گاه مالی که بازداشت میشود بین مودی و یا شخص یا اشخاص دیگر مشاع باشد شرکت بین آنان به نحو تساوی فرض میشود مگرآنکه خلاف آن ثابت شود.
ماده 18 - اموالی که باید بازداشت شود در همانجائی که هست بازداشت میشود و در صورت لزوم به جای محفوظی نقل میگردد در هر حال اموال بازداشت شده با مسئولیت دارائی بشخص مسئول باید سپرده شود.
ماده 19 - در حدود امکان مامور اجراء باید شخص معتبری را برای حفاظت اشیاء معین نماید و شخص اخیر باید ملتزم شود اشیاء را در همان محل و در صورت لزوم به جای محفوظی انتقال داده حفظ و نگاهداری نماید در صورتی که بین مودی و مامور اجراء در تعیین حافظ اموال توافق نظر حاصل نشود حل اختلاف و اتخاذ تصمیم قطعی با رئیس دارائی محل است.
ماده 20 - مامور اجراء صورت مجلسی از عملیات خود تهیه و صورتی از اشیاء توقیفی ضمیمه صورت مجلس نموده مهر خواهد کرد نسخهای ازصورت مجلس مزبور فوراً برای رئیس دارائی ارسال و نسخه دیگر در صورت تقاضای مودی بمشارالیه تسلیم خواهد شد.
ماده 21 - مامور اجراء نسخهای از اموال بازداشت شده را بشخصیکه مسئولیت حفظ اموال را بر عهده گرفته داده و رسید دریافتمیدارد.
ماده 22 - هر گاه نسبت بمال بازداشت شده شخص ثالث اظهار حق نماید چنانچه اظهار حق مستند بدلائل وسند رسمی یا اسناد گمرکی و یا دفاترتجارتی پلمب شده بوده و تاریخ آن مقدم بر تاریخ بازداشت باشد به دستور رئیس دارائی از مورد ادعای شخص ثالث رفع بازداشت میگردد.
ماده 23 - شخص حافظ میتواند مطالبه حقالحفاظه نماید در این صورت میزان حقالحفاظه معادل خواهد بود با میزان کرایه محلی که برای حفظ اموال بازداشت شده لازم است اگرچه آن محل متعلق بخود حافظ باشد در مواردی که حافظ مال مطالبه مخارجی نماید که برای حفاظت مال لازم بوده است و همچنین در صورتی که حافظ به عللی حقالحفاظه بیشتر مطالبه کند و یا سنخ مال طوری باشد که حقالحفاظه را نتوان از ماخذ کرایه محل معین نمود رئیس دارائی محل میزان حقالحفاظه را تعیین خواهد کرد.
ماده 24 - هر گاه حافظ اموال توقیف شده نسبت باموال مذکور تعدی یا تفریط و یا از تحویل مال خودداری نماید علاوه بر تعدیه[تادیه] خسارت مورد تعقیب واقع و در دادگاههای صالحه بمجازات خیانت در امانت نیز محکوم خواهد شد و اگر شخص حافظ مال را تحویل ننماید اداره دارائی معادل مال بازداشت شده از اموال شخص حافظ بازداشت و بفروش خواهد رسانید
فصل سوم : بازداشت اموال منقول نزد شخص ثالث
ماده 25 - هر گاه مودی اظهار نماید که وجه نقد یا اموال منقول متعلق باو نزد شخص ثالثی است و یا اداره دارائی مطلع از چنین امری بشود آن اموال و وجوه تا اندازهای که باید بدهی مودی و سایر هزینههای اجرایی معادله کند بازداشت میشود در این صورت رئیس دارائی توقیف نامهای در دونسخه تهیه و دستور ابلاغ میدهد یکنسخه از آن بشخصی که مال یا وجه نقد نزد او است ابلاغ و در نسخه ثانی رسید گرفته میشود اعم از اینکه شخص ثالث حقیقی باشد یا شخص حقوقی اعم از اینکه بدهی او بمودی حال باشد یا موجل.
ماده 26 - ابلاغ توقیف نامه بشخص ثالث او را ملزم مینماید که وجه یا اموال بازداشت شده را بصاحب آن ندهد و الا معادل وجه یا قیمت آناموال را اداره دارائی از شخص او وصول خواهد کرد و این نکته در توقیف نامه قید خواهد شد.
ماده 27 - هر گاه اموال بازداشت شده در نزد شخص ثالث وجه نقد و یا طلب حال باشد شخص مزبور باید وجه مورد توقیف را در ظرف پنجروز ازتاریخ ابلاغ توقیف نامه تادیه نماید و اگر مودی در چنین موردی از دادن رسید امتناع نماید رئیس دارائی که عملیات اجرایی در حوزه ماموریت او به عمل میآید رسید داده آن وجه یا طلب را دریافت میدارد و این رسید سند برائت شخص ثالث خواهد بود.
ماده 28 - هر گاه شخص ثالثی که مال یا طلب مودی نزد او توقیف شده است از تادیه آن استنکاف نماید مطابق مقررات این آیین نامه از اموال اوبازداشت و وصول خواهد شد.
ماده 29 - هر گاه شخص ثالث منکر تمام وجوه و یا قسمتی از وجه نقد یا اموال منقول دیگر باشد باید در ظرف پنجروز از تاریخ ابلاغ توقیف نامهمذکور در ماده 25 این آیین نامه مراتب را کتباً برئیس دارائی اطلاع داده رسید بگیرد در این صورت عملیات اجرایی نسبت بمورد ادعای شخص ثالث متوقف میشود و اداره دارائی میتواند برای اثبات وجوه و اموال یا مطالبات در نزد شخص ثالث بمرجع صلاحیتدار مراجعه نماید در صورتی کهاطلاع مزبور داده نشود شخص ثالث مکلف است شخصاً وجه نقد یا سایر اموال را تسلیم نماید.
تبصره - در مواردی که وجود مال یا طلب نزد شخص ثالث طبق مدارک محرز باشد صرف انکار شخص ثالث مانع از تعقیب عملیات اجرایی نمیباشد.
فصل چهارم : فروش اموال منقول
ماده 30 - هرگاه مودی تا انقضاء ده روز از تاریخ توقیف اموال طلب دولت را تادیه نماید اموال شده توقیف [توقیف شده] از طریق مزایده بفروش رسیده و طلب دولت و کلیه هزینهها از حاصل فروش برداشت میشود. مگر اینکه بین رئیس دارائی و مودی توافق نظری راجع بپرداخت بدهی در ظرف مدت معینی که بیش از شش ماه نخواهد بود بر طبق سند رسمی به عمل آمده باشد.
ماده 31 - پس از انقضاء مدت مقرر در ماده قبل اداره دارائی فوراً آگهی حراج اموال بازداشت شده را منتشر خواهد نمود. آگهی مزایده باید حاوی نکات ذیل باشد:
1 - نوع اموال بازداشت شده و توقیف اجمالی آن.
2 - روز و ساعت و محل فروش.
3 - قیمتیکه مزایده از آن شروع میشود.
ماده 32 - روز مزایده باید طوری معین شود که فاصله بین انتشار آگهی مزایده تا روز مزبور کمتر از 15 روز نباشد در اشیاء سریعالفساد و یا اشیائی که نگاهداری آن ها باعث هزینه زیاد است میتوان موعد را کمتر قرار داد.
ماده 33 - اموال منقولی که قیمت مجموع آن بیش از دو هزار ریال نباشد آگهی حراج لازم ندارد و مال بازداشت شده بدون آگهی حراج خواهد شدهمچنین اموالیکه دارای نرخ رسمی است محتاج بآگهی حراج نیست و به طور عادی بفروش میرسد.
ماده 24[34] - آگهی حراج باید بمعابر عمومی محل و درب اداره دارائی الصاق و در صورت بودن روزنامه در محل در یکی از آنها یک نوبت درج شود.
ماده 35 - در صورت تغییر روز فروش باید با رعایت مواد بالا آگهی تجدید شود.
ماده 36 - تصنیفات و تالیفات و ترجمههای چاپی که هنوز برای خرید و فروش منتشر نشده بدون رضایت مصنف یا مولف یا مترجم یا قائم مقام ویا وارث آنها بمعرض فروش گذارده نمیشود.
ماده 37 - مژدی [مودی] میتواند مثل سایر مردم در خرید شرکت نماید ولی مامورین اجراء و مباشرین فروش حق شرکت در آن ندارند.
ماده 38 - مودی میتواند تقدم و تاخر فروش را نسبت باموال بازداشت شده تقاضا کند در این صورت تقاضای او پذیرفته خواهد شد مگر این که این تقاضا بمطالبات دولت لطمه وارد سازد.
ماده 39 - کسیکه بالاترین قیمت را اظهار میدارد خریدار شناخته میشود و باید تمام قیمت را نقداً بدهد در صورت خودداری در همان جلسه مزایده بدیگری فروخته میشود مگر اینکه رئیس دارائی فروش به نسیه را بمسئولیت خود قبول نماید.
ماده 40) هزینه نشر آگهی و سایر مخارج به عهده مودی و به حساب او منظور میشود.
ماده 41) هر گاه فروش مال مورد مزایده بقیمتی که ارزیابی شده خریداری نداشت اداره دارائی میتواند مجدداً آگهی منتشر و در آن آگهی قید مینماید که اموال مورد آگهی بهر مبلغ که خریدار داشته باشد فروخته خواهد شد چنانچه حاصل فروش تکافوی بدهی او را نکند اداره دارائی ازاموال دیگر مودی تا میزان بقیه بدهی او بازداشت و طبق مقررات این آیین نامه بفروش میرساند.
ماده 42 - حراج با حضور نماینده دادسرا یا دادگاه بخش محل به عمل میآید و صورت مجلس باید بامضا نامبردگان و مامور اجراء و مسئول حراج برسد.
تبصره - هر گاه مودی در جلسه مزایده حاضر باشد عدم حضور نماینده دادسرا یا دادگاه بخش مانع از انجام مزایده نخواهد بود و الا مزایده فقط برای یکمرتبه طبق مقررات تجدید میشود.
ماده 43 - در هر موقعی که وجه حاصله از فروش برای اداء طلب دولت و سایر هزینهها (مخارج توقیف مال و آگهی و غیره) کافی باشد فروش بقیه اموال موقوف میشود.
ماده 44 - فروش باید حتیالامکان در نقاطی به عمل آید که برای حراجهای عمومی معین شده است.
فصل پنجم : بازداشت اموال غیر منقول
ماده 45 - در صورتی که اموال منقول مودی کافی برای استیفاء طلب دولت نباشد اداره دارائی به منظور بازداشت اموال غیر منقول مودی رونوشتی از برگ پیش آگهی اجرایی را که بمودی یا کسان او ابلاغ شده باداره ثبت اسناد و املاک که مال غیر منقول در حوزه آن واقع است ارسال داشته و تقاضا مینماید که از ملک یا از املاک متعلق بمودی معادل طلب دولت طبق مقررات اجرایی ثبت اسناد بازداشت و طلب دولت را وصول و ایصال نماید.
ماده 46 - اداره ثبت اسناد مکلف است پس از دریافت تقاضای دارائی به توقیف و فروش اموال غیر منقول مودی طبق مقررات اجرایی ثبت اسناد اقدام نموده طلب دولت را بانضمام خسارت دیرکرد و سایر هزینههای متعلقه وصول و ایصال دارد.
ماده 47 - کلیه اقدامات اجرایی راجع بتوقیف و فروش اموال غیر منقول مودیان طبق مقررات اجرایی ثبت انجام و اداره ثبت اسناد مکلف است نسبت بتقاضای ادارات دارائی سریعاً اقدام نماید.
فصل ششم : رسیدگی به شکایت از عملیات اجرایی
ماده 48 - اشخاصیکه از عملیات اجرایی شکایت داشته باشند میتوانند به هیات عالی حل اختلاف مالی مقرر در ماه 41 قانون مالیات بر درآمد مراجعه نمایند.
آییننامه فوق که مشتمل بر چهل و هشت ماده 5 تبصره است و در تاریخ 18 فروردین ماه 35 به تصویب کمیسیون قوانین دارائی مجلس شورای ملی رسیده است به موجب قانون مالیات بر درآمد و املاک مزروعی و مستغلات و حق تمبر مصوب 16 فروردین ماه 1335 قابل اجرا میباشد.
رئیس مجلس شورای ملی - رضا حکمت