هیات وزیران در جلسه 1399/7/16 به پیشنهاد شماره 219802 مورخ 1396/12/27 وزارت کشور و به استناد جزء (4) بند (ب) ماده (46) قانون احکام دایمی برنامه توسعه کشور - مصوب 1395 -، آییننامه اجرایی جزء یاد شده را به شرح زیر تصویب کرد:
ماده 1 - در این آییننامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
1 - ایمنی راه: تامین زیرساخت های ایمن در طراحی و آمایش سرزمینی با در نظر گرفتن نیازهای کلیه کاربران راه ها به منظور پیشگیری از آسیب ها و خسارت های جسمی، روانی، اجتماعی، فرهنگی، مادی و اقتصادی.
2 - انضباط اجتماعی: نظم پذیری و استاندارد نمودن رفتارها به گونه ای که همه امور در چهارچوب قانون و مقررات انجام گیرد و در جامعه نمود عینی و ملموس یابد.
3 - فرهنگ عمومی: مجموعه ای از عقاید، ارزش ها، هنجارها و نمادهای جمعی که ضمن ایجاد احساس تعهد، پایبندی و وفاداری در شهروندان، در رفتار اعضای جامعه تجلی یافته و برای آحاد جامعه بر اساس اقناع و پذیرش به کار بسته میشود.
4 - راه: تمامی سطح جاده، خیابان،کوچه و کلیه معابری که برای آمد و شد عموم اختصاص داده میشود.
5 - دستگاه های ذی ربط: وزارت کشور، وزارت راه و شهرسازی، وزارت آموزش و پرورش، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، سازمان بهزیستی کشور، جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران، سازمان برنامه و بودجه کشور، سازمان تبلیغات اسلامی، سازمان ملی استاندارد ایران، پلیس راهور.
ماده 2 - هدف این آییننامه، افزایش و ارتقای سطح اطلاعات، دانش، مهارت و اصلاح نگرش شهروندان و دستگاه های ذی ربط به منظور تقویت انضباط اجتماعی و ارتقای ایمنی راه ها و رفتار تردد (ترافیکی)، ترویج و نهادینه سازی الگوی رفتار اجتماعی قانونمند میباشد.
ماده 3 - دستگاه های ذی ربط مکلفند برای انضباط بخشی اجتماعی و ایمنی راه های کشور با ایفای نقش فعال در امر فرهنگ سازی و نهادینه کردن الگوی رفتار اجتماعی و تردد (ترافیکی) قانونمند، اقدامات مرتبط به شرح جدول زیر را انجام دهند:
| ردیف | شرح اقدامات | دستگاه مسئول | دستگاه همکار |
| الف | 1 - گنجاندن محتوای مورد نیاز آموزه های تردد (ترافیکی) در تمامی دوره های تحصیلی متناسب با سنین دانش آموزان در کتب درسی و در تعامل با نیاز خانواده و دانش آموزان. | وزارت آموزش و پرورش | وزارت کشور، وزارت راه و شهرسازی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران، پلیس راهور |
| 2 - ارتقای آموزه های فرهنگ تردد (ترافیک) بر اساس تدوین محتوا و پیش بینی برنامه های انگیزشی در تعامل با رسانه های هر استان و همکاری مدارس توسط کارگروه موضوع ماده (18) آییننامه اجرایی حمل و نقل دانش آموزان مدارس موضوع تصویب نامه شماره 89370 /ت32680ک مورخ 1387/6/3 | وزارت آموزش و پرورش | وزارت کشور، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت راه و شهرسازی، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، پلیس راهور | |
| ب | 1 - تهیه و تولید برنامه های رادیویی و تلویزیونی در راستای تحقق اهداف این آییننامه | سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران | پلیس راهور، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت راه و شهرسازی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران |
| 2 - ارتقای کمی و کیفی پخش برنامه های فرهنگی پلیس راهور در صدا و سیما متناسب مخاطبین | سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران | پلیس راهور، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت راه و شهرسازی، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، جمعیت هلال احمرجمهوری اسلامی ایران | |
| پ | 1 - حمایت از تولید و پخش فیلم های کوتاه، با موضوعات نظم و امنیت اجتماعی، ایمنی راه ها و حمایت از انتشار مطالب مرتبط در مطبوعات و خبرگزاری ها. | وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی | وزارت راه و شهرسازی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت آموزش و پرورش، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، پلیس راهور |
| 2 - استفاده بهینه از ظرفیت مردمی ستاد عالی کانون های فرهنگی و هنری مساجد در شناسایی، ساماندهی و بکارگیری سرمایه های اجتماعی محور در ترویج نشاط اجتماعی، قانون گرایی، انضباط اجتماعی و الگوسازی رفتار اجتماعی و فرهنگ تردد (ترافیک) و عبور و مرور در بین کودکان، نوجوانان و جوانان | وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی | وزارت راه و شهرسازی، وزارت آموزش و پرورش، جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، پلیس راهور | |
| ت | 1 - برجسته سازی نگرش فرهنگی در نهادهای بالادستی به عنوان نهاد راهبر از طریق: 1 - 1 - ارایه حمایت های قانونی و مالی برای کمپین های حوزه ایمنی 2 - 1 - برگزاری نشست های تخصصی میان کارشناسان فرهنگی و اجتماعی و کارشناسان فنی در حوزه انضباط اجتماعی و ایمنی راه ها 3 - 1 - تهیه پیوست فرهنگی مربوط به سیاست گذاری و اعمال قانون در پروژه های حوزه انضباط اجتماعی و ایمنی راه ها 4 - 1 - اختصاص سهم به پویش های ایمنی از بودجه فرهنگی | وزارت راه و شهرسازی | وزارت کشور |
| 2 - هدفگذاری جهت توسعه پویش های ایمنی راه ها با توجه به: 1 - 2 - تدوین الزامات طراحی برنامه ها و پویش های ملی و هدایت آنها به سوی برگزاری منطقه ای و محلی با هدف بومی سازی ایمنی راه بر اساس عامل (پارامتر) های اجتماعی 2 - 2 - الزام به هدف گذاری بر اساس یافته های موثق محلی و منطقه ای و ملی و همچنین نتیجه افکارسنجی های ملی، آمار تصادفات و کشته ها و یا مطالعات اکتشافی برآمده از گفتگو با جوامع محلی. 3 - 2 - الزام به پرهیز از موازی کاری و یکپارچه کردن برنامه ها و پویش های همزمان و هم موضوع 4 - 2 - مستندسازی برنامه ها و پویش های پیشین، فعلی و پیش رو در سامانه ای یکپارچه با هدف انباشت تجربه ایجاد شده درون سامانه ای و کمک به طراحی کمپین های پیش رو با استفاده از ظرفیت های موجود. | وزارت راه و شهرسازی | وزارت کشور، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، پلیس راهور | |
| 3 - حساس سازی بدنه جامعه نسبت به مساله انضباط اجتماعی و ایمنی راه ها از طریق طراحی پویش های اطلاع رسانی و آگاهی بخشی ملی 1 - 3 - تولید محتوای مرتبط با این حوزه توسط سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، نهادهای جامعه مدنی، رسانه های مکتوب و آنلاین و سایر نهادهای ذی نفع از جمله بیمه ها. 2 - 3 - برگزاری کارگاه ها و نشست های منطقه ای و محلی در اماکن عمومی. 3 - 3 - تشویق کاربران به مشارکت در تولید و توزیع محتوای اشتراکی بر بستر رایانه (سایبر) در حوزه انضباط اجتماعی و ایمنی راه ها 4 - 3 - توانمندسازی جوامع محلی با مشارکت موثر آنها 5 - 3 - ساخت برنامه های مشترک تلویزیونی و فیلم های با مضمون هشدار سوانح ترافیکی 6 - 3 - اطلاع رسانی از طریق چاپ و توزیع دفترک (بروشور) و نصب تابلوهای تبلیغ ایمنی تردد (ترافیک) | وزارت راه و شهرسازی | وزارت کشور، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، پلیس راهور، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، وزارت آموزش و پرورش | |
| 4 - راهاندازی پایگاه مرکزی و پایگاه های استانی ثبت تجربیات و داده های اجتماعی مربوط به ایمنی با هدف: 1 - 4 - آگاهی بخشی به جامعه 2 - 4 - تحریک تقاضا برای انضباط اجتماعی و ایمنی راه به عنوان یک کالای ضروری 3 - 4 - فراهم آوری داده های اولیه برای کنشگری و حساس سازی جامعه | وزارت راه و شهرسازی | وزارت کشور، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، پلیس راهور | |
| 5 - جمع آوری و ارایه آمار و تحلیل از حوادث جاده ای و تصادفات و علل وقوع آن به منظور ارایه راهکارهای قابل اجرا در بازه زمانی کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت دستگاه های ذی ربط جهت برنامه ریزی و بهره برداری در راستای کاهش تصادفات | وزارت راه و شهرسازی | وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، پلیس راهور، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران، سازمان پزشکی قانونی کشور | |
| ث | 1 - برگزاری دوره های آموزشی اصول فوریت های پزشکی برای کارکنان (پرسنل) دستگاه های امدادی و انتظامی متولی حوادث تردد (ترافیکی) شامل جمعت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران، پلیس راهور، سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای و آتش نشانی و خدمات ایمنی و تهیه و تدوین و تولید برنامه آموزشی ویژه کارکنان و فن ورز (تکنیسین) های اعزامی به صحنه های تصادف به منظور خدمات امدادی و پیش بیمارستانی | وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی | وزارت آموزش و پرورش، وزارت راه و شهرسازی، جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران،پلیس راهور |
| 2 - آموزش اصول فوریت های پزشکی در حوادث تردد (ترافیکی) و رانندگی در مدارس و دانشگاه ها و آموزش عمومی شهروندان به منظور ارتقای سطح آگاهی جامعه در جهت کاهش آمار مصدومان و متوفیان | وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی | وزارت آموزش و پرورش، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران، پلیس راهور | |
| ج | 1 - تدوین و ابلاغ دستورالعمل اجرایی وظایف شهرداری ها و دهیاری ها در زمینه ارتقای نظم و امنیت اجتماعی و ایمنی معابر با فرهنگ سازی و نهادینه سازی رفتارهای اجتماعی قانونمند ظرف سه ماه پس از ابلاغ این آییننامه و نظارت بر اجرای آن. | وزارت کشور | شورای عالی استان ها و پلیس راهور |
| 2 - اطلاع رسانی درباره استانداردهای ایمنی وسایل نقلیه عمومی و آگاهی بخشی درباره پیامدها و فواید استفاده از این وسایل | وزارت کشور | وزارت راه و شهرسازی، وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، پلیس راهور | |
| 3 - پویش تشویق به استفاده از وسایل نقلیه عمومی درون شهری | وزارت کشور | وزارت راه و شهرسازی، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، پلیس راهور | |
| چ | حمایت از برگزاری دوره های آموزش مدرسان و متخصصان رشته ایمنی و ترافیک مورد نیاز نهادها و سازمان های مربوط توسط دانشگاه ها | وزارت علوم، تحقیقات و فناوری | وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت راه و شهرسازی، پلیس راهور |
| ح | 1 - آموزش و تربیت افسران آموزش همگانی و مدرسان ایمنی و فرهنگ تردد (ترافیک) برای حضور در جلسات، نشست ها و کارگاه های آموزشی برون سازمانی | پلیس راهور | وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت راه و شهرسازی، وزارت آموزش و پرورش، جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری |
| 2 - تولید و پخش برنامه های آموزشی، خبری، تحلیلی، اطلاع رسانی و آگاه سازی تردد (ترافیکی) از طریق رسانه های دیداری، شنیداری و مکتوب | پلیس راهور | وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت راه و شهرسازی، وزارت آموزش و پرورش، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران | |
| 3 - ارایه آموزش های عملی و نظری ویژه دانش آموزان در مدارس، مراکز آموزشی و پارک های آموزش ترافیک در قالب طرح همیاران پلیس و پلیس یاران نوجوان | پلیس راهور | وزارت آموزش و پرورش، سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور | |
| 4 - استفاده از ظرفیت فضای مجازی به منظور آموزش و اطلاع رسانی به آحاد مردم | پلیس راهور | وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت راه و شهرسازی، وزارت آموزش و پرورش، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، سازمان بهزیستی کشور، جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات | |
| 5 - آموزش عمومی و اطلاع رسانی درباره عواقب عدم رعایت مقررات راهنمایی و رانندگی و تقویت رویکرد تعهد اجتماعی به رانندگی مطابق مقررات | پلیس راهور | وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت راه و شهرسازی، وزارت آموزش و پرورش، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، سازمان بهزیستی کشور، جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران | |
| 6 - آموزش گروه های امدادی و فوریتی در خصوص ایمنی و مدیریت حادثه در صحنه تصادف | پلیس راهور | وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت راه و شهرسازی، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، جمعت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران | |
| 7 - اجرای گام به گام ارتقای ایمنی کودکان داخل خودرو (پیگیری تصویب لایحه اصلاح ماده (19) قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی به منظور الزامی شدن استفاده از کمربند ایمنی و صندلی برای کودکان در مجلس شورای اسلامی) آموزش و پویش همگانی | پلیس راهور | وزارت کشور، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت راه و شهرسازی، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران | |
| خ | 1 - برگزاری دوره های آموزشی تخصصی امداد و نجات، کمک های اولیه و حوادث جاده ای برای کارکنان (پرسنل) امداد و نجات و نمایندگان داوطلب هلال احمر و کمک های اولیه برای همکاری در زمینه حوادث جاده ای | جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران | وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت راه و شهرسازی، پلیس راهور |
| 2 - آموزش امداد و کمک های اولیه در زمینه حوادث جاده ای در مدارس و دانشگاه ها و رانندگان ناوگان عمومی و تجاری شهری و برون شهری | جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران | وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت راه و شهرسازی، پلیس راهور، وزارت آموزش و پرورش، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت کشور | |
| 3 - تشکیل تیم های امداد و نجات روستایی و راه اندازی خانه های هلال در جهت آموزش امداد و نجات و ارتقای ایمنی | جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران | وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت راه و شهرسازی، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، سازمان بهزیستی کشور، پلیس راهور، سازمان بسیج مستضعفین | |
| د | بکارگیری ظرفیت شبکه های تبلیغی کشور (از جمله مبلغین حوزوی، ائمه جماعات و روحانیون) در ارتقای نظم و امنیت اجتماعی و نیز نهادینه سازی رفتارهای اجتماعی قانونمند | سازمان تبلیغات اسلامی | وزارت کشور، وزارت راه و شهرسازی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، پلیس راهور، وزارت آموزش و پرورش، جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران |
| ذ | الزام خودروسازان داخلی به رعایت کامل استانداردهای داخلی و تشویق آنها در اجرای استانداردهای بین المللی و برخورد قانونی با خودروسازانی که استانداردهای داخلی را رعایت نمی کنند. | سازمان ملی استاندارد ایران | وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان برنامه و بودجه کشور، پلیس راهور |
ماده 4 - دستگاه های مسئول مکلفند در چهارچوب شرح اقدامات یاد شده، گزارش عملکرد را در بازه زمانی یک ساله به وزارت راه و شهرسازی ارسال نمایند و وزارت یاد شده موظف است گزارش نحوه اجرای این آییننامه را به صورت سالانه به هیات وزیران ارایه کند. مسئول حسن اجرای این آییننامه وزارت راه و شهرسازی است.
ماده 5 - دستگاه های موضوع این آییننامه موظفند اعتبارات مورد نیاز اجرای آییننامه توسط دستگاه متبوع خود را در پیشنهاد بودجه سالانه خود به سازمان برنامه و بودجه کشور ارایه نمایند.
معاون اول رئیس جمهور - اسحاق جهانگیری