ماده واحده موافقت نامه بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت استرالیا در خصوص سرویسهای هواپیمایی مابین قلمروهای دو دولت که مشتمل بر یک مقدمه و هفده ماده و یک برنامه خطوط پرواز میباشد و در تاریخ 29 آذر ماه 1339 در تهران بامضا رسیده است و به دولت اجازه داده میشود اسناد مصوبه آن را مبادله نماید.
قانون فوق که مشتمل بر ماده واحده و متن قرار داد ضمیمه میباشد در جلسه روز پنجشنبه بیست و هشتم خرداد ماه یکهزار و سیصد و چهل و سه به تصویب مجلس شورای ملی رسیده بود درجلسه روز چهارشنبه بیست وپنجم آذرماه یکهزاروسیصدوچهل وسه شمسی به تصویب مجلس سنا رسید.
رئیس مجلس شورای ملی - مهندس عبدالله ریاضی
رئیس مجلس سنا- مهندس شریف امامی
موافقتنامه بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت مشترک المنافع استرالیا در خصوص سرویسهای هواپیمایی مابین قلمروهای دو دولت
مقدمه(
نظر به اینکه دولت شاهنشاهی ایران و دولت مشترک المنافع استرالیا متعاهدین قرارداد بین المللی هواپیمایی کشوری که در تاریخ 7 دسامبر 1944 در شیکاگو برای امضا آماده شده بود میباشند مایلند به منظور استقرار سرویسهای هواپیمایی بین قلمرو خود و موافقتنامه ای علاوه بر قرارداد مذکور منعقد نمایند بنابر این نمایندگان تام الاختیار خود را بدین منظور به شرح زیر تعیین نمودند:
از طرف دولت شاهنشاهی ایران:
جناب آقای یدالله عضدی وزیر امور خارجه
از طرف دولت مشترک المنافع استرالیا
جناب آقای سناتور شین دان پالتریچ وزیر هواپیمایی کشوری نمایندگان مزبور پس از مبادله اختیارنامه های کامل خود که در کمال صحت و اعتبار بوده درباره مواد ذیل موافقت نمودند:
ماده 1 - 1 - برای مقاصد مندرج در این موافقتنامه جز در مواردی که مضمون عبارت مفهوم دیگری را ایجاب کند:
الف - مقصود از عبارت قرارداد قرارداد بین المللی هواپیمایی کشوری است که در تاریخ 7 دسامبر 1944 برای امضا در شیکاگو آماده شده بوده نیز شامل هر ضمیمه ای که تحت ماده 9 قرارداد مزبور مورد قبول واقع گردیده و هر اصلاحیه ای که در ضمائم مذکور یا در اصل قرارداد بر طبق مواد 90 و94 قرارداد به عمل آمده است میباشد.
ب - مقصود از عبارت مقامات هواپیمایی در مورد ایران اداره کل هواپیمایی کشوری و هر شخص یا هیئتی است که مجاز باشد وظائف فعلی اداره کل هواپیمایی کشوری و یا وظائفی نظیر آن را انجام دهد و در مورد دولت مشترک المنافع استرالیا مدیر کل هواپیمایی کشوری و هر شخصی یا هیئتی است که مجاز به انجام وظائف فعلی مدیر کل هواپیمایی کشوری یا وظائف مشابه آن باشد
ج - مقصود از عبارت قلمرو در مورد یک کشور اراضی و آبهای ساحلی متصل به آن است که تحت حاکمیت - سیطره - حمایت یا قیمومیت آن کشور باشد
د - مقصود از عبارت موسسه هواپیمایی معینه یک موسسه هواپیمایی است که یکی از طرفین متعاهدین بر طبق ماده 3 به عنوان موسسه هواپیمایی مجاز برای به کار انداختن سرویسهای هوایی بین المللی بر طبق مقررات ماده 2 کتباً بطرف متعاهد دیگر معرفی مینماید.
ه- - مقصود از عبارت سرویس هوایی هر سرویس هوایی است که طبق برنامه به وسیله هواپیما به منظور حمل و نقل عمومی مسافر یا بار یا پست تشکیل میشود.
و - مقصود از عبارت سرویس هوایی بین المللی یک سرویس هوایی است که از فضای قلمرو بیش از یک کشور عبور نماید
ز - مقصود از عبارت موسسه هواپیمایی هر موسسه حمل و نقل هوایی است که یک سرویس هوایی بین المللی را تعبیه و یا بهره برداری نماید.
ح - مقصود از عبارت توقف به منظورهای غیر از حمل و نقل فرود آمدن هواپیما به منظور مقاصدی غیر از سوار یا پیاده کردن مسافر یا بار یا پست میباشد.
2 - برنامه خطوط پرواز که ضمیمه این موافقتنامه است جزء لایتجزای موافقتنامه بوده و هر گونه اشاره ای به موافقتنامه شامل برنامه خطوط پرواز نیز خواهد بود مگر در مواردی که شرایط دیگر قید شده باشد.
ماده 2 - هر یک از طرفین متعاهدین حقوق مشخصه در این موافقتنامه را بطرف متعاهد دیگر اعطاء مینماید تا موسسه هواپیمایی معینه طرف متعاهد دیگر قادر شود سرویسهای هواپیمایی بین المللی را در خطوطی که در برنامه پرواز مشخص گردیده است و از این پس به ترتیب سرویسهای مورد موافقت و خطوط مشخصه خوانده میشود تاسیس و به کار اندازد.
ماده 3 - 1 - سرویسهای مورد موافقت در هر یک از خطوط مشخصه بنا به اختیار طرف متعاهدی که حقوق مزبور بر طبق ماده 2 این موافقتنامه به آن اعطاء شده ممکن است بلافاصله یا بعداً به کار انداخته شود سرویسهای مذکور نباید قبل از حصول شرایط ذیل به کار انداخته شود.
الف - طرف متعاهدی که حقوق مزبور به آن اعطاء شده است یک موسسه هواپیمایی را برای آن خط تعیین کرده باشد.
ب - طرف متعاهد اعطاء کننده حقوق اجازه لازم بهره برداری را برای موسسه هواپیمایی مربوطه صادر کرده باشد
اجازه بهره برداری مورد بحث با شرط رعایت مقررات بند 2 این ماده و بند 1 ماده 8 بدون تاخیر داده خواهد شد
2 - از موسسه هواپیمایی که به وسیله یکی از طرفین متعاهدین تعیین شده ممکن است خواسته شود مقامات هواپیمایی طرف متعاهد را قانع سازد که صلاحیت انجام شرایطی را که در قوانین و مقرراتی که برای بهره برداری سرویسهای هوایی بین المللی وضع گردیده و معمولاً به وسیله مقامات مزبور اطلاق میشود دارا میباشد.
ماده 4 - 1 - به موجب مقررات این موافقتنامه موسسه معینه هر یک از طرفین متعاهدین در موقع به کار انداختن سرویس مورد موافقت در یک خط معین از حقوق زیر بهره مند میگردد:
الف - حقوق توقف در قلمرو مزبور به منظورهائی غیر از حمل و نقل.
ب - حق پرواز بدون فرود آمدن در قلمرو کشور متعاهد دیگر.
ج - حق توقف در قلمرو مزبور در نقاطیکه در برنامه پرواز برای آن خط مشخص گردیده به منظور پیاده و سوار کردن محمولات بین المللی - مسافر - بار و پست
2 - و نیز مقرر است که در مناطق جنگ یا مناطقی که در اشغال نظامی است یا مناطقی که جنگ و اشغال نظامی در آن تاخیر داشته است با توجه به ماده 9 قرارداد شیکاگو به کار انداختن اینگونه سرویسها منوط به اجازه و تصویب مقامات صلاحیتدار نظامی خواهد بود.
ماده 5 - هیچ یک از مقررات این موافقتنامه طوری تلقی نخواهد شد که بموسسه هواپیمایی معینه یکی از طرفین متعاهدین امتیاز گرفتن مسافر - بار و یا پست در قلمرو طرف متعاهد دیگر در ازاء کرایه یا حق الزحمه بمقصد نقطه دیگری در همان قلمرو اعطاء شده است.
ماده 6 - هیچ یک از مقررات این موافقتنامه طوری تلقی نخواهد شد که با تعهدات هر یک از طرفین متعاهدین که به موجب ماده 7 قرارداد به عمل آمده است مغایرت داشته باشد.
ماده 7 - سوخت و روغن و قطعات یدکی و تجهیزات معمولی و ذخائر هواپیما در داخل هواپیماهای موسسه معینه یکی از طرفین متعاهدین در موقع ورود بقلمرو طرف متعاهد دیگر و یا حمل شده بداخل چنین هواپیماهائی در قلمرو مذکور که بدون رضایت مقامات گمرکی از هواپیما تخلیه نشده باشد اگر صرفاً برای مصرف خود هواپیما یا مصرف در داخل هواپیمای آن موسسه در بهره برداری سرویسهای مورد موافقت باشد به شرط آنکه از جهات دیگر نیز مقررات گمرکی طرف متعاهد اخیرالذکر رعایت گردد از حقوق گمرکی و هزینه های بازرسی و عوارض و مالیاتهای مشابه ملی یا محلی در قلمرو آنطرف معاف خواهد بود حتی در مواردی که ذخائر مزبور حین پرواز هواپیما در داخل آن قلمرو بمصرف برسد.
ماده 8 - 1 - هر یک از طرفین متعاهدین این حق را محفوظ خواهد داشت که از اعطای حقوق مندرجه در ماده 2 بیک موسسه هواپیمایی معینه به وسیله طرف متعاهد دیگر خودداری نماید و یا آن را نقض کند و یا شرایط دیگری را که در مورد به کار بردن آن حقوق لازم میداند تحمیل نماید در هر موقع که قانع نشده باشد مالکیت عمده و کنترل موثر بر آن موسسه در دست طرف متعاهدی که موسسه هواپیمایی را تعیین نموده است و یا اتباع آن طرف میباشد.
2 - در مواردی که موسسه هواپیمایی از بهره برداری طبق شرایط مشروحه در این قرارداد تخلف نماید هر یک از طرفین متعاهدین این حق را برای خود محفوظ میدارد که اجرای حقوق اعطائی بموسسه هواپیمایی معینه طرف متعاهد دیگر تحت ماده 2 را معلق نماید و یا چنان شرایطی را که برای اجرای آن حقوق لازم میداند وضع کند.
3 - حقوق محفوظ شده در بندهای 1 و 2 این ماده به وسیله یک طرف متعاهد فقط پس از مشورت با طرف متعاهد دیگر به کار برده میشود مگر اینکه تعلیق فوری حقوق یا تحمیل شرایط برای احتراز نقض بیشتر قوانین و مقررات طرف متعاهد اول ضرورت یابد.
ماده 9 - 1 - موسسات هواپیمایی معینه طرفین متعاهدین فرصت مناسب و متساوی خواهند داشت که سرویس های مورد موافقت را در خطوط مشخصه در بین قلمروهای خود به کار اندازند
2 - در به کار انداختن سرویس های مورد موافقت موسسه هواپیمایی معینه هر یک از طرفین متعاهدین منافع موسسه هواپیمایی معینه طرف متعاهد دیگر را ملحوظ خواهند داشت تا تاثیر نامطلوبی در جریان امور سرویس هائی که طرف اخیرالذکر در تمام یا قسمتی از همان خطوط دائر نموده است حاصل نشود.
3 - سرویس های مورد موافقت که به وسیله موسسات هواپیمایی معینه طرفین متعاهدین برقرار میگردد باید کاملا با احتیاجات عمومی حمل و نقل در خطوط معینه منطبق باشد و هدف اصلی آنها فراهم نمودن طرفیت کافی باشد (با ضریب بارگیری معقولانه) که احتیاجات فعلی و منطقاً پیش بینی شده حمل و نقل مسافر و بار و محمولات پستی از مبدا و یا بمقصد قلمرو طرف متعاهدی که موسسه هواپیمایی را تعیین نموده است برآورد. فراهم کردن وسائل حمل مسافر و بار و محمولات پستی از مبدا قلمرو و طرف متعاهد دیگر و بمقصد کشورهای ثالث و یا از مبدا کشورهای ثالث و بمقصد قلمرو طرف متعاهد دیگر طبق اصل کلی که ظرفیت متناسب با شرح زیر باشد باید انجام گیرد:
الف - احتیاجات حمل و نقل از مبدا و بمقصد قلمرو کشور متعاهدی که موسسه هواپیمایی را تعیین نموده.
ب - احتیاجات حمل و نقل نواحی که موسسات هواپیمایی از آن عبور مینمایند پس از رعایت منافع سرویس های حمل و نقل هوایی دیگری که به وسیله موسسات هواپیمایی کشورهای آن نواحی تاسیس شده است.
ج - احتیاجات خط هواپیمایی سرتاسری.
ماده 10 - 1 - تعرفه هائی که برای هر سرویس مورد موافقت وضع میگردد بایستی به میزان عادلانه و با توجه بکلیه عوامل مربوطه از جمله هزینه بهره برداری سود عادلانه - مشخصات سرویس (مثلا میزان سرعت و گنجایش) و تعرفه های خطوط هواپیمایی دیگر برای هر یک از قسمت های خطوط مشخصه باشد تعرفه های مذکور بایستی طبق مقررات این ماده تثبیت گردد.
2 - موافقت در مورد تعرفه ها در موقعی که ممکن باشد بایستی از طرف موسسات معینه مربوطه از طریق دستگاه تعیین نرخ موسسه بین المللی حمل و نقل هوایی به عمل آید. در صورتی که این عمل امکان پذیر نباشد نسبت بتعرفه های مربوط به هر یک از خطوط مشخصه بین موسسات هواپیمایی معینه توافق به عمل خواهد آمد
در هر صورت اجرای تعرفه ها منوط به تصویب مقامات هواپیمایی طرفین متعاهدین میباشد.
3 - اگر موسسات معینه ذینفع نتوانند در مورد تعرفه ها موافقت حاصل نمایند یا اگر مقامات هواپیمایی هر یک از طرفین متعاهدین تعرفه هائی را که طبق بند 2 این ماده به آنها تسلیم شده است تصویب ننمایند مقامات هواپیمایی طرفین متعاهدین سعی خواهند کرد که نسبت به تعیین تعرفه های مزبور موافقت نمایند.
4 - اگر طبق بند 3 این ماده توافق حاصل نشود مورد اختلاف طبق مقررات ماده 15 این موافقتنامه حل و فصل خواهد شد.
5 - هیچ تعرفه جدید یا اصلاحی به موقع اجرا گذارده نخواهد شد مگر این که به تصویب مقامات هواپیمایی هر دو طرف متعاهد رسیده باشد یا طبق مقررات ماده 15 این موافقتنامه توسط یک هیات داوری تعیین شده باشد.
تا تعیین تعرفه هائیکه بر اساس مقررات این ماده وضع میگردد تعرفه های موجود مجری خواهد بود.
ماده 11 - مقامات هواپیمایی هر یک از طرفین متعاهدین در صورت تقاضا طرف متعاهد دیگر هر چندی بچندی اطلاعیه های آماری که معقولا برای تجدید نظر در ظرفیت سرویسهای مورد موافقت موسسات هواپیمایی معینه ضروری باشد بمقامات هواپیمایی طرف متعاهد دیگر تسلیم خواهند نمود. چنین اطلاعیه هائی باید کلیه اطلاعات لازم برای تعیین مقدار محمولاتی که توسط موسسات مزبور در خطوط مورد موافقت از قلمرو یا بقلمرو طرف متعاهد دیگر حمل میگردد و همچنین مبدا و مقصد محمولات مزبور را شامل باشد.
ماده 12 - این موافقتنامه در سازمان بین المللی هواپیمایی کشوری به ثبت خواهد رسید.
ماده 13 -]1[ مقامات هواپیمایی طرفین متعاهدین به منظور حصول اطمینان از وجود همکاری نزدیک در تمام موضوعاتی که در اجرای این موافقتنامه موثر است در صورت تقاضای مقامات هواپیمایی هر یک از طرفین متعاهدین با یکدیگر مشورت خواهند نمود.
2 - چنانچه هر یک از طرفین متعاهدین مایل به تغییر هر یک از مقررات این موافقتنامه باشد ممکن است از طرف متعاهد دیگر تقاضا نماید که بین مقامات هواپیمایی طرفین متعاهدین در مورد تغییرات پیشنهادی مشورت به عمل آید.
این مشورت در ظرف مدت شصت روز از تاریخ تقاضا شروع خواهد شد مگر اینکه طرفین متعاهدین در تمدید این مدت توافق نمایند. پس از این که مقامات مذکور در مورد تغییر مقررات موافقتنامه توافق نمودند تغییرات حاصله بعد از اینکه با مبادله یادداشت از مجرای سیاسی تایید گردید به موقع اجراء گذارده خواهد شد
ماده 14 - هر گاه یک موافقتنامه عمومی چند جانبه راجع بحمل و نقل هوایی نسبت بهر دو طرف متعاهد لازم الاجراء گردد این موافقتنامه طوری اصلاح خواهد شد که با مقررات موافقتنامه مذکور مطابقت داشته باشد
ماده 15 - 1 - چنانچه بین طرفین متعاهدین درباره تفسیر یا اجرای این موافقتنامه اختلافی پدید آید طرفین متعاهدین در وهله اول خواهند کوشید که با مذاکره آن را حل و فصل نمایند.
2 - در صورتی که طرفین متعاهدین از راه مذاکره بحل اختلاف نائل نشوند ممکن است مورد اختلاف به درخواست هر یک از طرفین متعاهدین برای اخذ تصمیم به هیئتی مرکب از سه داور که هر یک از طرفین متعاهدین یکی از آنها را انتخاب نموده و داور سوم را داورهائیکه بدین ترتیب انتخاب شده اند مشترکاً تعیین خواهند نمود ارجاع گردد.
هر طرف متعاهد در ظرف مدت 60 روز از تاریخ دریافت یادداشت طرف متعاهد دیگر از طریق سیاسی مبنی بر تقاضای داوری نسبت بحل اختلاف به وسیله حکمیت داور خود را تعیین مینماید و داور سوم در ظرف مدت شصت روز دیگر از این تاریخ تعیین میگردد. چنانچه هر یک از طرفین متعاهدین در ظرف مدت معینه مزبور از تعیین داور خودداری نماید یا داور سوم در مدت معینه تعیین نشود ممکن است انتخاب داور یا داورها بر حسب مورد بنا به درخواست هر یک از طرفین متعاهدین از طرف رئیس شورای سازمان بین المللی هواپیمایی کشوری به عمل آید
در چنین موردی داور سوم تابعیت کشور ثالثی را خواهد داشت و ریاست هیات داوری را عهده دار میگردد
3 - طرفین متعاهدین تعهد مینمایند که از هر تصمیمی که طبق بند 2 این ماده اخذ شده است تبعیت نمایند.
ماده 16 - هر یک از طرفین متعاهدین ممکن است در هر موقع قصد خود را مبنی بر خاتمه این موافقتنامه به وسیله اخطاریه ای بطرف متعاهد دیگر اعلام نماید: همزمان با این اقدام نسخه ای از اخطاریه مزبور باید به سازمان بین المللی هواپیمایی کشوری نیز فرستاده شود. این موافقتنامه یک سال پس از تاریخ رسید اخطاریه مزبور بطرف متعاهد دیگر خاتمه می یابد مگر اینکه اخطاریه اعلام خاتمه موافقتنامه قبل از انقضاء مدت مزبور با توافق طرفین متعاهدین پس گرفته شود در صورتی که متعاهد دیگر از اعلام وصول اخطاریه مزبور خودداری نماید این اخطاریه چهارده روز پس از وصول نسخه آن به سازمان هواپیمایی بین المللی کشوری وصول یافته تلقی میگردد
ماده 17 - این موافقتنامه طبق مقررات قانون اساسی طرفین متعاهدین به تصویب خواهد رسید و از تاریخ مبادله اسناد مصوبه که در کانبرا یا محل دیگری که با توافق طرفین تعیین شود صورت خواهد گرفت به موقع اجراء در میآید.
برای تایید مراتب فوق امضاکنندگان ذیل که از طرف دولت های متبوع خود اختیار تام دارند این موافقتنامه را امضا نمودند.
در تاریخ بیست و نهم آذر ماه یکهزار و سیصد و سی و نه مطابق با بیستم دسامبر هزار و نهصد و شصت در دو نسخه بزبان فارسی و انگلیسی که هر دو متن متساویاً معتبر میباشد در تهران امضا گردید.
از طرف دولت شاهنشاهی ایران از طرف دولت مشترک المنافع استرالیا
برنامه خطوط پرواز
1 - خطوطی که به وسیله موسسه هواپیمایی معینه استرالیا در رفت و برگشت مورد استفاده قرار خواهد گرفت:
استرالیا از طریق نقاط واقع در آسیای جنوب شرقی - سیلان - هندوستان و پاکستان بتهران و یا آبادان و نقاط ماوراء به قاهره - بیروت - آنکارا - استانبول - آتن و ماوراء
2 - خطوطی که به وسیله موسسه هواپیمایی معینه ایران در رفت و برگشت مورد استفاده قرار خواهد گرفت. پس از این که موسسه هواپیمایی معینه ایران پیشنهاد به کار انداختن یک سرویس مورد موافقت بر طبق مقررات این موافقتنامه نمود در این مورد توافق حاصل خواهد شد.
تبصره - موسسات هواپیمایی معینه طرفین متعاهدین ممکن است در هر یک یا کلیه پروازها فرود آمدن در هر یک از نقاط مذکور در خطوط معینه را حذف نمایند مشروط بر این که سرویسهای مورد بحث در نقطه ای در داخل قلمرو مربوطه موسسه هواپیمایی معینه شروع شود.
-موافقتنامه فوق ضمیمه قانون مربوط به موافقتنامه بین دولت ایران و دولت استرالیا در خصوص سرویسهای هواپیمایی میباشد.
رئیس مجلس شورای ملی - مهندس عبدالله ریاضی