فصل اول - کلیات
ماده 1 - بانک ساختمانی که به موجب این قانون برای مدت نامحدودی به منظور تهیه مسکن و تنزل اجاره بها تشکیل میشود شرکتی است سهامی که مرکز اصلی آن در طهران است و میتواند عنداللزوم به تصویب مجمع عمومی در هر یک از نقاط کشور شعبه باز نماید.
فصل دوم - سرمایه
ماده 2 - سرمایه اولیه بانک عبارتست از یکصد و پنجاه میلیون ریال یعنی یکهزار و پانصد سهم یکصد هزار ریالی با نام که کلاً متعلق به دولت و غیرقابل انتقال بغیر خواهد بود به شرح زیر:
الف - هفده قطعه اراضی موات اطراف طهران به مساحت 15 میلیون متر مربع بارزش یکصد و بیست میلیون ریال که ثبت آن به عمل آمده بانضمام چاه عمیق که در آن احداث گردیده است.
ب - اراضی نازی آباد به مساحت دو میلیون و سیصد و شصت و نه هزار متر مربع و چاه عمیق و قنات موجود در آن جمعاً بارزش سی میلیون ریال.
ج - بانک مکلف است معادل وجوه حاصله از قسمت های مندرج در بند (د) و ماده سه را که به تدریج وصول میشود بسرمایه خود بیافزاید.
د - آنقسمت از اراضی مواتی که در تهران و شهرستانها به نام دولت تقاضای ثبت شده یا بشود به عنوان سرمایه در اختیار بانک ساختمانی گذارده شود (انجام کلیه تشریفات ثبتی اراضی مذکور به عهده بانک ساختمانی خواهد بود).
ماده 3 - سالیانه مبلغ دویست میلیون ریال برای مدت سه سال از اول سال 1334 از محل اعتبارات عمرانی کشور به عنوان سرمایه اضافی ببانک ساختمانی پرداخت خواهد شد.
فصل سوم - موضوع
ماده 4 - موضوع و وظایف بانک به شرح زیر است:
الف - خرید و فروش و واگذاری و تقسیم زمین و ساختن خانه و بنا و نقشه برداری و فروش آنها.
ب - تاسیس کارخانجات به منظور تهیه هرگونه مصالح ساختمانی مرغوب و ارزان قیمت و همچنین خرید و تهیه مصالح ساختمانی.
ج - فروش مصالح ساختمانی بنقد و اقساط.
د - اقدام بساختن خانه و ابنیه در اراضی متعلق ببانک و اراضی دولتی و شهرداری ها با شرایط معین و واگذاری عین یا منافع آنها باشخاص.
ه - فروش بنا و مصالح ساختمانی برای ساختمان در اراضی واگذاری بانک به اقساط طویل المده که حداکثر از 15 سال تجاوز نکند در قبال وثیقه گرفتن تمام مورد معامله.
و - تاسیس دفاتر فنی جهت تهیه نقشه های شهرسازی و ساختمانی و راهنمائی های فنی و نظارت در ساختمان در مقابل حق الزحمه.
ز - گرفتن وام و قبول وجوه به حساب ثابت و جاری با بهره یا بدون بهره و انجام معاملات بانکی منحصراً به منظور خرید و فروش اراضی و عملیات ساختمانی.
ح - ساختمان ابنیه در اراضی تقسیم شده متعلق ببانک و یا متعلق به دولت و دستگاههای وابسته به دولت و شهرداری ها به طور حق العمل کاری وهمچنین در اراضی واگذار شده از طرف بانک بافراد.
فصل چهارم - تشکیلات
ماده 5 - بانک دارای ارکان زیر است:
1 - مجمع عمومی صاحبان سهام.
2 - هیات مدیره.
3 - هیات بازرسی.
اول - مجمع عمومی صاحبان سهام
ماده 6 - مجمع عمومی تشکیل میشود از صاحبان سهام.
نمایندگی سهام دولت در بانک ساختمانی با وزیر کشاورزی و دو نفر از وزراء به انتخاب هیات وزیران خواهد بود و در کلیه مجامع عمومی هر سهمدارای یک رای میباشد.
ماده 7 - مجمع عمومی ممکن است عادی یا فوق العاده باشد.
مجمع عمومی عادی
مجمع عمومی سالی دو بار تشکیل میشود یکی در آذر ماه هر سال برای تصویب برنامه عمل و بودجه سال بعد و دیگری در خرداد ماه هر سال برای تصویب ترازنامه و حساب سود و زیان.
ماده 8 - وظایف مجمع عمومی به قرار ذیل است:
1 - تصمیم درباره گزارش سالیانه و تصویب برنامه عمل و بودجه بانک.
2 - تصویب ترازنامه و حساب سود و زیان.
3 - تعیین افراد هیات مدیره و هیات بازرسی بر طبق این اساسنامه.
4 - بحث و تصمیم در کلیه مسائلی که جزء دستور جلسه باشد.
5 - تصویب آیین نامه های مربوط باین اساسنامه که از طرف هیات مدیره تهیه و پیشنهاد میشود.
6 - تعیین حقوق و مزایای اعضای هیات مدیره.
مجمع عمومی فوقالعاده
ماده 9 - مجمع عمومی فوق العاده ممکن است لدی الاقتضاء بنا بتقاضای هیات مدیره بانک یا بازرسان دعوت شود. چنانچه دعوت بتقاضای بازرسان باشد دستور جلسه را تعیین و بهیات مدیره اطلاع میدهند و هیات مدیره بانک مکلف است مجمع عمومی فوق العاده را ظرف دهروز دعوت نماید.
ماده 10 - مجمع عمومی فوق العاده میتواند با در نظر گرفتن اصول این اساسنامه و با رعایت قانون تجارت نسبت بافزودن سرمایه بانک اتخاذ تصمیم نماید.
دوم - هیات مدیره
ماده 11 - هیات مدیره بانک از سه نفر (یک نفر رئیس و دو نفر عضو) تشکیل میشود که هر سه باید ایرانی باشند.
تبصره - رئیس هیات مدیره نیز سمت مدیرعامل بانک را داشته و هیات مدیره میتواند مدیر یا مدیران دیگری انتخاب و استخدام نماید.
ماده 12 - اعضای هیات مدیره از طرف مجمع عمومی پیشنهاد و با تصویب هیات وزیران برای مدت سه سال به سمت هیات مدیره بانک ساختمانی منصوب میشوند.
عزل هر یک از افراد هیات مدیره نیز به ترتیب فوق انجام خواهد شد.
تبصره - انتخاب مجدد هر یک از اعضای هیات مدیره پس از انقضاء مدت مانعی ندارد.
ماده 13 - افراد هیات مدیره در مدت تصدی خود نمیتوانند هیچگونه شغل دولتی دیگر داشته باشند و حق ندارند در موسساتی که با بانک طرف معامله یا حساب هستند سهیم یا شریک باشند و همچنین نمیتوانند با بانک معامله نمایند.
ماده 14 - اسناد و نوشتجات تعهدآور بانک بامضا مدیرعامل و یکنفر از اعضاء هیات مدیره خواهد بود. هیات مدیره بانک میتواند حق امضا و یا قسمتی از اختیارات خود را بمسئولیت خود بیک یا چند نفر از روسای قسمتهای بانک محول نمایند.
ماده 15 - هیات مدیره دارای همه گونه اختیار مطابق این اساسنامه و قانون تجارت برای اداره کردن امور بانک میباشد.
ماده 16 - هیات مدیره دارای دفتری خواهد بود که صورت جلسات در آن دفتر وارد و به امضا هیات مذکور میرسد و کلیه تصمیمات هیات مدیره بانک به اکثریت آراء قابل اجراء میباشد.
سوم - هیات بازرسی
ماده 17 - مجمع عمومی دو نفر بازرس برای مدت یک سال انتخاب مینماید. تجدید ماموریت بازرسها پس از انقضاء مدت ماموریت مانعی ندارد. پرداخت حقوق بازرسها به عهده صاحبان سهام میباشد.
ماده 18 - بازرسان موظفند در اجرای مقررات اساسنامه و آیین نامه های بانک نظارت داشته و به حسابها و ترازنامه سالیانه بانک رسیدگی و گزارش لازم جهه مجمع عمومی تهیه نمایند ولی در هرحال حق مداخله مستقیم در امور بانک ندارند.
ماده 19 - هرگاه هیات بازرسی در جریان عمل خلاف ترتیبی مشاهده نماید باید بلادرنگ به هیات مدیره گزارش دهند. در صورتی که از طرف هیات مدیره بتذکر ایشان ترتیب اثر داده نشود میتوانند مجمع عمومی فوق العاده را به وسیله هیات مدیره برای استماع جریان کار دعوت نمایند.
درصورتی که هیات مدیره در این دعوت مسامحه نماید هر یک از بازرسها میتواند راساً مجمع عمومی فوق العاده را دعوت نماید. در مواردی که بازرسان برای انجام وظایف خود مراجعه بمتخصص را لازم بدانند میتوانند بهزینه بانک یک یا چند نفر متخصص موقتاً دعوت کنند.
فصل پنجم - ترازنامه و حساب سود و زیان
ماده 20 - سال مالی بانک از اول فروردین هر سال شروع و در آخر اسفند ماه همانسال بپایان میرسد.
ماده 21 - حساب های بانک در پایان اسفند ماه بسته شده و ترازنامه بانک باید اقلاً چهل روز قبل از انعقاد جلسه مجمع عمومی سالیانه به بازرسها تسلیم شود.
ماده 22 - تصویب ترازنامه از طرف مجمع عمومی به منزله مفاصا برای هیات مدیره خواهد بود.
در ترازنامه اموال بانک باید بارزش خرید یا ارزش روز هر کدام کمتر است قید شود و همچنین بستانکاریهای مشکوک بارزش احتمالی در ترازنامه محسوب شود و بستانکاریهای لاوصول نباید جزء دارائی منظور گردد.
ماده 23 - تعیین میزان استهلاک اموال غیرمنقول و منقول بر طبق معمول کشور با پیشنهاد هیات مدیره و تصویب مجمع عمومی بانک خواهد بود.
ماده 24 - سودی که بانک از مشتریان خود دریافت میدارد نباید بیش از 6 درصد در سال باشد.
ماده 25 - سود ویژه پس از پرداخت مالیات و کسر صدی ده به عنوان اندوخته احتیاط و پنج درصد به عنوان پاداش که طبق آیین نامه بین کارکنان بانک و هیات مدیره تقسیم میشود تا ده سال بسرمایه بانک اضافه شده و پس از ده سال مانند دیگر شرکتهای تجارتی بین صاحبان سهام بتناسب تقسیم میشود.
فصل ششم - مواد مختلفه
ماده 26 - در کلیه اراضی که در اختیار بانک قرار داده شده یا بعداً بشود مادام که شهرداری در آنجا تشکیل نگردیده بانک ساختمانی میتواند بهقائم مقامی انجمن شهر و شهرداری از مقررات مربوط به شهرداریها استفاده نموده و در مورد عمران اراضی مذکور اقدام نماید.
ماده 27 - بانک ساختمانی میتواند از مقررات قانون توسعه معابر مصوب 1320 در مورد اراضی واگذاری ببانک استفاده نماید.
ماده 28 - نسبت به موضوعاتی که در این اساسنامه پیش بینی نگردیده طبق قانون تجارت عمل خواهد شد.
ماده 29 - آیین نام ههای مربوط باین قانون پس از تصویب مجمع عمومی قابل اجرا است.
ماده 30 - وزارت کشاورزی و وزارت دارائی و بانک ساختمانی مامور اجرای این قانون میباشند.
چون به موجب قانون تمدید الغاء کلیه لوایح مصوب آقای دکتر مصدق ناشیه از اختیارات لوایحیکه ظرف مدت معینه در قانون به تصویب کمیسیونهای مشترک برسد تا تصویب نهایی مجلسین قابل اجرا خواهد بود. بنابراین لایحه قانونی راجع به قانون تاسیس بانک ساختمانی و اساسنامهآن که در تاریخ سه شنبه نهم خرداد ماه یکهزار و سیصد و سی و چهار به تصویب کمیسیونهای مشترک مجلسین رسیده موقتاً قابل اجراء میباشد.
رئیس مجلس شورای ملی - رضا حکمت
رئیس مجلس سنا - سید حسن تقی زاده