مصوبه هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار در خصوص «اصلاح دستورالعمل ثبت و سپرده گذاری کالا و اوراق بهادار قابل معامله و تسویه و پایاپای معاملات در بورس انرژی»

مصوب 1402/03/08 هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار

بند 3 هشتصد و هفتاد و چهارمین صورتجلسه هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار مورخ 1402/03/08 به شرح زیر می‌باشد:
3- نامه شماره 228260 /121 مورخ 1402/02/31 مرکز مشاوران حقوقی و تدوین مقررات بازار سرمایه ناظر به درخواست شماره 180430 /121 مورخ 1401/02/04 مدیریت نظارت بر بورس ها، با موضوع پیشنهاد اصلاح «دستورالعمل ثبت و سپرده گذاری کالا و اوراق بهادار قابل معامله و تسویه و پایاپای معاملات در بورس انرژی» مصوب 1391/10/17 هیات مدیره سازمان، مطرح و به شرح پیوست تصویب گردید.

علیرضا ناصرپور
نایب رئیس هیات مدیره


عناوین اصلاحات

مصوبه فعلی

اصلاحات مصوب

حذف بند 4 ماده 1

اخطاریه افزایش وجه تضمین: اخطاریه ای است که به منظور افزایش وجه تضمین کارگزار تا سطح وجه تضمین اولیه از طرف اتاق پایاپای به کارگزار ارسال می‌شود.

حذف

حذف بند 5 ماده1

ارزش بازار قرارداد آتی: ارزش دارایی پایه تعهد شده در قرارداد آتی براساس آخرین قیمت تسویه روزانه است که به صورت حاصل ضرب اندازه قرارداد آتی در آخرین قیمت تسویه روزانه محاسبه می‌شود.

حذف

حذف بند6 ماده 1

ارزش معامله قرارداد آتی: ارزش دارایی پایه تعهد شده در قرارداد آتی براساس قیمت قرارداد آتی است که به صورت حاصل ضرب اندازه قرارداد آتی در قیمت معامله قرارداد آتی محاسبه می‌شود.

حذف

حذف بند13 ماده1

بستن موقعیت: ساقط شدن تعهد با اتخاذ یک موقعیت تعهدی جدید معکوس در مقابل موقعیت تعهدی باز مشتری است.

حذف

حذف بند 14ماده 1

به روزرسانی حساب ها: فرآیندی است که پس از پایان جلسه معاملات توسط اتاق پایاپای و به ترتیبی که در این دستورالعمل ذکر شده است، با هدف به روزرسانی وجوه تضمین انجام می‌شود.

حذف

حذف بند16ماده1

بیانیه ریسک: فرمی است که پیش از آغاز معاملات در بازار مشتقه به امضای مشتری می‌رسد و حاکی از آگاهی کامل مشتری از ریسک معاملات مشتقه و پذیرش مقررات این بازار است. فرمت بیانیه ریسک به تصویب هیات مدیره بورس می‌رسد.

حذف

حذف بند18ماده1

تسویه نهایی: تسویه نقدی یا تحویل فیزیکی دارایی پایه قرارداد آتی یا قرارداد سلف موازی استاندارد که طبق ضوابط این دستورالعمل انجام می‌شود.

حذف

اصلاح بند 19ماده1

تسویه نقدی: تسویه نهایی قرارداد آتی به طور نقدی براساس آخرین قیمت تسویه روزانه یا قرارداد سلف موازی استاندارد به طور نقدی براساس قیمت پایانی آخرین روز معاملاتی که منجر به سقوط تعهدات طرفین می‌شود.

تسویه نقدی: تسویه نهایی قرارداد سلف موازی استاندارد به طور نقدی براساس قیمت پایانی آخرین روز معاملاتی که منجر به سقوط تعهدات طرفین می‌شود.

حذف بند 22 ماده 1

حداقل وجه تضمین: نسبتی از وجه تضمین اولیه قراداد آتی است که کاهش موجودی حساب وجوه تضمین به کمتر از این نسبت، منجر به صدور اخطاریه افزایش وجه تضمین می‌شود.

حذف

حذف بند 25 ماده 1

حساب وجوه تضمین: حساب بانکی است که توسط هر یک از اعضاء جهت نگهداری وجوه تضمین معاملات آتی افتتاح می‌شود.

حذف

حذف بند 28 ماده 1

دوره تحویل قراردادهای آتی: دوره ای است که پس از آخرین روز معاملاتی آغاز و تا انتهای ماه قرارداد آتی ادامه دارد و طی آن تسویه نهایی انجام می‌شود.

حذف

حذف بند 35 ماده 1

گواهی آمادگی تحویل: سندی است که از سوی خریدار و فروشنده قرارداد آتی و به منظور آگاهی اتاق پایاپای از آمادگی وی جهت تحویل کالا در قالب فرم های بورس ارائه می‌گردد.

حذف

حذف بند 38 ماده 1

قیمت تسویه روزانه: قیمتی است که پس از آخرین جلسه معاملات هر روز به منظور به روزرسانی حساب ها توسط بورس محاسبه و اعلام می‌شود.

حذف

حذف بند 39 ماده 1

وجه تضمین: وجهی است که از طرفین قرارداد آتی برای جلوگیری از امتناع از انجام قرارداد آتی، در قالب شرط ضمن عقد، دریافت می‌شود.

حذف

حذف بند 40 ماده 1

وجه تضمین اولیه: وجه تضمینی است که برای تضمین ایفای تعهدات متناسب با موقعیت های تعهدی باز دریافت می‌شود که میزان آن در مشخصات هر قرارداد آتی تعیین می‌شود.

حذف

حذف بند 41 ماده 1

وجه تضمین جبرانی: وجه تضمینی است که بعد از دریافت اخطاریه افزایش وجه تضمین، باید نزد اتاق پایاپای تودیع شود.

حذف

حذف بند 42 ماده 1

وجه تضمین اضافی: میزان افزایش در وجه تضمین اولیه است که با هدف پوشش ریسک ناشی از تغییرات سطح قیمت متناسب با موقعیت تعهدی باز از مشتری اخذ می‌شود.

حذف

اصلاح ماده 7

حساب های مورد استفاده توسط اتاق پایاپای شامل حساب تسویه، حساب وجوه تضمین و حساب بستانکاران موقت می‌باشد. استفاده از سایر حساب ها با تصویب هیات مدیره شرکت سپرده گذاری مرکزی امکان پذیر می‌باشد.

حساب های مورد استفاده توسط اتاق پایاپای شامل حساب تسویه و حساب بستانکاران موقت می‌باشد. استفاده از سایر حساب ها با تصویب هیات مدیره شرکت سپرده گذاری مرکزی امکان پذیر می‌باشد.

حذف ماده 9

هر عضو اتاق پایاپای باید جهت انجام معاملات آتی، حسابی جداگانه تحت عنوان حساب وجوه تضمین نزد بانکی که بدین منظور توسط اتاق پایاپای معرفی می‌شود، افتتاح نماید. در زمان افتتاح حساب، عضو ضمن سلب حق برداشت از خود اباحه تصرف در حساب مذکور را جهت انجام عملیات به روزرسانی حساب ها، مطابق مقررات این دستورالعمل به اتاق پایاپای خواهد داد.

حذف

حذف ماده 12

انجام معاملات قرادادهای آتی در بورس، مستلزم تودیع وجوه تضمین حسب ضوابط این دستورالعمل می‌باشد. وجوه تضمین موضوع قراردادهای آتی شامل وجه تضمین اولیه، وجه تضمین جبرانی و وجه تضمین اضافی است.
تبصره:
وجوه تضمین مورد استفاده در سایر اوراق بهادار قابل معامله حسب دستورالعمل های مربوطه تعریف و ابلاغ می‌گردد.

حذف

حذف ماده 17

ثبت قراردادهای آتی پذیرفته شده در بورس حداقل تا قبل از اولین روز معاملاتی با نامه بورس مبنی بر درخواست ثبت قرارداد پذیرفته شده به شرکت سپرده گذاری مرکزی، انجام می‌شود.

حذف

حذف تبصره 1 ماده 19

جهت خرید و فروش کالا یا اوراق بهادار قابل معامله در بورس اخذ کد معاملاتی الزامیست. جهت اخذ کد معاملاتی، مشتری باید درخواست کتبی خود را به همراه مدارک زیر به کارگزار ارائه نماید:
1. مدارک و مستندات لازم جهت احراز هویت مشتری که در فصل پنجم دستورالعمل معاملات کالا و اوراق بهادار قابل معامله در بورس انرژی (مصوب شورای عالی بورس) برشمرده شده است.
2. قرارداد تکمیل شده مشتری و کارگزار مطابق فرمت ابلاغی سازمان
3. مدارک، مجوزها و مستندات مثبته در خصوص فعالیت مشتری حسب در خواست شرکت سپرده گذاری مرکزی
تبصره 1- در خصوص معاملات بازار مشتقه علاوه بر موارد ذکر شده در این ماده تکمیل، تایید و امضای فرم بیانیه ریسک توسط مشتریان جهت اخذ کد معاملاتی الزامیست.

جهت خرید و فروش کالا یا اوراق بهادار قابل معامله در بورس اخذ کد معاملاتی الزامیست. جهت اخذ کد معاملاتی، مشتری باید درخواست کتبی خود را به همراه مدارک زیر به کارگزار ارائه نماید:
1. مدارک و مستندات لازم جهت احراز هویت مشتری که در فصل پنجم دستورالعمل معاملات کالا و اوراق بهادار قابل معامله در بورس انرژی (مصوب شورای عالی بورس) برشمرده شده است.
2. قرارداد تکمیل شده مشتری و کارگزار مطابق فرمت ابلاغی سازمان
3. مدارک، مجوزها و مستندات مثبته در خصوص فعالیت مشتری حسب در خواست شرکت سپرده گذاری مرکزی

حذف مواد 46 تا 56

فصل 5 بخش 4
«ضوابط اختصاصی تسویه معاملات آتی»

حذف

حذف مواد 74 تا 82

فصل 4 بخش 5
«ضوابط اختصاصی تسویه نهایی و تحویل قراردادهای آتی»

حذف

حذف ماده 91

این دستورالعمل در تاریخ 1391/10/17 به تصویب هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار رسید و در تاریخ های 1394/03/19، 1394/09/10، 1396/05/04، 1397/07/03و 1398/03/01 مشتمل بر 91 ماده و 66 تبصره اصلاح گردید.

حذف