براساس بند «5» اصل یکصد و پنجاه و ششم قانون اساسی مبنی بر اقدام مناسب برای پیشگیری از وقوع جرم و اصلاح مجرمین و بند «ب» ماده 2 قانون تبدیل شورای سرپرستی زندانها به سازمان زندانها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور و با عنایت به اهمیت فوق العاده بازپروری و اصلاح رفتار مجرمان زندانی و ایجاد مصونیت هر چه بیشتر در شخصیت زندانیان در برابر آسیب پذیری های اخلاقی و پیشگیری از ارتکاب مجدد جرم توسط زندانیان محبوس و ترخیص شده از زندان و به منظور هماهنگی هر چه بیشتر در امر برنامه ریزی و مدیریت بهداشت روان و روان درمانگری و برنامه های اصلاح رفتار زندانیان در زندانهای کشور و نیز در جهت تحقق بخشیدن به اهداف سازمانی، «شورای برنامهریزی و مدیریت بهداشت روان و اصلاح رفتار زندانیان کشور که در مواد زیر مختصراً شورا نامیده میشود» با وظایف و مسئولیتهای خاص تحت نظر سازمان زندانها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور که در آییننامه به اختصار سازمان نامیده میشود، به شرح ذیل تشکیل میگردد:
ماده 1- ترکیب اعضای شورا: اعضای شورا مرکب از 11 نفر میباشند که 7 نفر از بین اساتید متعهد حوزه و دانشگاه و متخصصان متدین و صاحبنظر و 4 نفر از بین معاونان، مدیران و کارشناسان مجرب واجدالشرایط سازمان زندانها که تمامی آنان از سوی رئیس سازمان انتخاب میگردند.
تبصره 1- احکام اعضای شورا پس از تایید رئیس قوه قضائیه از سوی رئیس سازمان صادر میگردد.
تبصره 2- احکام اعضای شورا برای مدت سه سال بوده و پس از آن نیز قابل تمدید میباشد.
تبصره 3- عزل و پذیرش استعفای هر یک از اعضای شورا پس از تایید شورا با تصویب رئیس سازمان ممکن خواهد بود.
ماده 2- وظایف، مسئولیتها و حدود اختیارات شورا:
شورا در حسن انجام مسئولیتها و تحقق بخشیدن به اهداف خود وظایف زیر را عهده دار خواهد بود:
الف - طراحی، هدایت و نظارت بر برنامه ریزیهای روان درمانی و اصلاح رفتار زندانیان کشور در بستر فرهنگی و ارزشهای اسلامی.
ب - طراحی و هدایت پروژه های تحقیقاتی ملی در زمینههای مورد نظر از جمله «بررسی علل آسیب پذیری فردی، اجتماعی»، «روش های موثر پیشگیری ثانویه، روشهای جامع و موثر روان درمانی و اصلاح رفتار مجرمان زندانی».
ج - ارزیابی مستمر برنامههای روان درمانی، بهداشت روان و خدمات مشاوره ای موجود در زندانها و مراکز اقدامات تامینی و تربیتی کشور.
د - تبیین و تصویب ویژگیها و قابلیتهای شغلی و حرفهای روانشناسان، مشاوران و مددکاران شاغل در زندانها و مراکز اقدامات تامینی و تربیتی کشور.
ه -- تبیین ویژگیهای شخصیتی داوطلبان و افراد شاغل در زندانها و مراکز اقدامات تامینی و تربیتی کشور.
و - طراحی و هدایت کارگاههای آموزشی و دورههای ویژه تخصصی برای مدیران طرحهای درمانی و توانبخشی، مدیران اجرایی و کارشناسان و دیگر کارکنان شاغل در سازمان.
ز - طراحی و هدایت نشست ها و کنفرانس های تخصصی در سطوح ملی و بینالمللی.
ح - برقراری ارتباط مستمر با مراکز و سازمانهای ذیربط بینالمللی در ارتباط با تبادل تجارب موفق در امر بازپروری زندانیان با هماهنگی و همکاری مراجع ذیربط.
ط - طراحی و انتشار فصلنامه ویژه بهداشت روان و اصلاح رفتار آسیب پذیرفتگان اجتماعی با همکاری مرکز آموزشی و پژوهشی سازمان.
ی - طراحی و هدایت مستمر خدمات مشاورهای و مددکاری پس از ترخیص برای زندانیان آزاد شده و خانوادههای ایشان.
ک - طراحی و هدایت برنامه های آموزشی و مشاوره ای برای زندانیان و خانواده های آن (به ویژه همسران و فرزندان زندانیان).
ل - طراحی و هدایت خدمات مشاورههای غیرحضوری ویژه خانوادههای زندانیان
م - تحقیق، طراحی و هدایت مراکز مشاور خانواده در مجتمع های قضایی ویژه خانواده با تصویب مراجع ذیربط.
ماده 3- شورا در انجام وظایف و مسئولیتهای خود، از مرکز آموزشی و پژوهشی سازمان کمیتههای تخصصی و یا از وجود دیگر متخصصان و کارشناسان صاحبنظر دانشگاهی و حوزوی استفاده مینماید.
ماده 4- اعضای شورا از بین خود، یک نفر رئیس، یک نفر نایب رئیس و یک نفر دبیر انتخاب خواهند کرد.
ماده 5- دستورالعمل داخلی شورا توسط اعضای شورا تهیه و پس از تصویب شورا و تایید رئیس سازمان به مورد اجرا گذاشته خواهد شد.
ماده 6- دبیرخانه شورا در مرکز آموزشی و پژوهشی سازمان مستقر و عهده دار انجام وظایف مربوطه خواهد بود.
ماده 7- کلیه هزینه ها و اعتبارات مالی موردنیاز شورا با درج در بودجه سالانه توسط سازمان قابل تامین خواهد بود.
ماده 8- این آییننامه در اجرای ماده 9 قانون تبدیل شورای سرپرستی زندانها به سازمان زندانها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور در 8 ماده و 3 تبصره در تاریخ 1381/4/11 به تصویب رئیس قوه قضائیه رسید.