شماره دادنامه: 140431390001750479
تاریخ دادنامه: 1404/07/15
شماره پرونده: 0301374-0301375
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: خانم سرور عمویان
طرف شکایت: 1- وزارت نفت 2- شرکت ملّی نفت ایران 3- صندوق های بازنشستگی پس‌انداز و رفاه کارکنان صنعت نفت 4- سازمان اداری و استخدامی کشور
موضوع شکایت و خواسته: 1- ابطال بند 6 از شیوه نامه الحاقی به ضوابط اجرایی بودجه سال 1394 ابلاغی به شماره 20/2-127432 مورخ 1394/03/19 وزارت نفت 2- ابطال مصوبه شماره ت ه م/215572 مورخ 1402/04/28 وزارت نفت 3- ابطال نامه شماره م ا ک/157724 مورخ 1394/04/06 معاون مدیر در امور اداری شرکت ملّی نفت ایران
گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بندهای 5 و 6 از شیوه نامه الحاقی به ضوابط اجرایی بودجه سال 1394 ابلاغی به شماره 20/2-127432 مورخ 1394/03/19 وزارت نفت، ابطال مصوبه شماره ت ه م/215572 مورخ 1402/04/28 وزارت نفت، ابطال نامه شماره م ا ک/157724 مورخ 1394/04/06 معاون مدیر در امور اداری شرکت ملّی نفت ایران را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به طور خلاصه اعلام کرده است که:
" به استحضار می رساند اینجانب فرزند جانباز 25 درصد براساس تبصره 115/1497-24990 مورخ 1374/08/07 مبنی بر استخدام فرزندان جانبازان 25 درصد در تاریخ 1393/10/17 از اداره متبوع (شرکت نفت فلات قاره ایران) درخواست اجرای قانون مذکور و تبدیل وضعیت از قرارداد مدّت معیّن به کارمند رسمی را نمودم، با پیگیری های مکرّر در مهرماه سال 1401 مراحل گزینش و طب صنعتی را انجام و نهایتاً در اسفند ماه همان سال از تاریخ 1399/07/29 حکم استخدام کارمند پیمانی صادر و بر طبق نامه شماره 572594 مورخ 1401/11/19 صندوق بازنشستگی نفت مدّت قریب به 15 سال سابقه قراردادی مدّت معیّن در صورت رسمی شدن مورد تایید قرار گرفت. لازم به ذکر است روند مراحل رسمی بنده مدّت 6 ماه به طول انجامید که در تاریخ 1402/06/02 حکم مربوطه از تاریخ 1399/10/29 تبدیل وضعیت به رسمی صادر گردید لیکن در فاصله زمانی پیمانی به رسمی یعنی در تاریخ 1402/04/28 مدیرکل تدوین و هماهنگی مقرّرات اداری و استخدامی شرکت ملّی نفت با صدور بخشنامه به شماره (ت ه م/215572) اعلام کرد خانم‌های مشمول بند (و) تا قبل از سن 45 سالگی می‌توانند به عضویت صندوق کارمندان صنعت نفت در آیند. نظر به این که بخشنامه مذکور صرفاً در راستای تضییع حق فرزندان جانبازان و ایثارگران مشمول بند «و» گردیده است و به همین بهانه مدّت 7 ماه است با عدم همکاری در جهت بازنشستگی عادی و برقراری مستمری مربوطه موجبات در مضیقه قرار گرفتن وضعیت معیشت اینجانب گردید به ناچار درخواست بازنشستگی براساس قانون تامین اجتماعی را دادم که رییس تامین نیروی انسانی شرکت اعلام کردند تنها در صورت امضا فرم تنظیم شده شرکت مبنی بر ترک ادعا با شما همکاری می کنیم و لذا به اجبار مجبور به امضای تعهّد نامه مبنی بر انصراف از پیگیری حقوق قانونی خود شدم. لذا با عنایت به مطالب فوق درخواست ابطال مصوبه شماره ت ه م/215572 مورخ 1402/04/28 وزارت نفت در جهت حمایت از مشمولین تبصره یک قانون بند (و) ماده 44 قانون برنامه پنجم توسعه دارم."
در پی اخطار رفع نقصی که از طرف دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری برای شاکی ارسال شد وی به موجب لایحه ای که به شماره 2855011 مورخ 1403/07/25 ثبت دفتر اندیکاتور هیات عمومی شده به طور خلاصه اعلام کرده است که:
" از آنجایی که ابلاغیه شماره 20/2-731 مورخ 1399/11/14 طی دادنامه های شماره 140009970905812977 تاریخ 1400/11/16 و 3261 [140009970905813261] تاریخ 1400/12/17 هیات عمومی دیوان عدالت اداری به لحاظ تحدید قانون تفسیر بند (و) قانون برنامه پنجم توسعه در شرایط سنی ایثارگران با شرط سنی 45 سال تمام برای بانوان و 50 سال سن برای کارمندان مرد، در زمان رسمی شدن و همچنین خارج از اختیار مقام صادرکننده ابلاغیه بوده ابطال گردیده است و اقدام آن شرکت در تبدیل وضعیت تعدادی از نفرات از جمله مشخصاً احدی از کارکنان شرکت نفت فلات قاره در شرایط مشابه به نام سرکار خانم مهناز ملکی به رغم تحصیلات کمتر (10 سال و 6 ماه) سن بیشتر (9 ماه و 6 روز)، به صورت کارمندی و بازنشستگی مطابق مقرّرات صندوق های بازنشستگی صنعت نفت در تباین و تغایر با بند 9 فصل سوم قانون اساسی و بندهای 1 و 2 ماده 1 و بند 1 از ماده 4 حقوق شهروندی در نظام اداری مصوّب 1395/12/22 می‌باشد."
متن مقرره های مورد شکایت به شرح زیر است:
" الف- شیوه نامه الحاقی به ضوابط اجرایی بودجه سال 1394 به شماره 20/2-127432 مورخ 1394/03/19 وزارت نفت
قایم مقام، معاونان و مشاوران محترم وزیر
شرکت های اصلی و فرعی تابعه وزارت نفت
دانشگاه، پژوهشگاه صنعت نفت و موسسه مطالعات بین المللی انرژی
دیگر واحدهای مستقل ستادی
ابلاغ شیوه نامه الحاقی به ضوابط اجرایی بودجه سال 1394
ضمن تاکید بر اجرا و مراعات ضوابط اجرایی بودجه سال 1394 کل کشور مصوّب هیات وزیران، ابلاغ شده به شماره 753/ت51762ه تاریخ 1394/01/11 و نیز قانون برنامه پنجم توسعه در مواردی که شامل 4 شرکت اصلی و شرکت های فرعی تابعه و دیگر مخاطبان این شیوه نامه می‌باشد، موارد زیر نیز به استناد جزء 6 بند (ب) و جزء 3 بند (ت) ماده 3 قانون وظایف و اختیارات وزارت نفت مصوّب 1391/02/19 جهت اجرا ابلاغ می‌گردد:
این شیوه نامه شامل همه شرکت های اصلی و فرعی تابعه وزارت نفت و نیز دانشگاه و پژوهشگاه صنعت نفت، موسسه مطالعات بین المللی انرژی، سازمان حراست و دیگر واحدهای مستقل ستادی وزارتخانه می‌شود که از این پس به اختصار از آنها به عنوان دستگاه های تابعه یاد می‌شود.
........................
6- از ابتدای سال 1394 هرگونه تبدیل وضعیت استخدامی کارکنان قراردادی ممنوع است و موارد تبدیل وضعیت در هر مرحله از کار و پیشرفت که باشد، حتّی در مواردی نیز که در گذشته برای این گونه تبدیل وضعیت ها مجوّزی صادر شده، باید فوراً متوقّف و برای تمدید مجوّز مراتب به وزیر گزارش شود.
تبصره- حکم این بند شامل تبدیل وضعیت نیروهای پیمانی که با فراخوان استخدامی جذب شده و طبق مقرّرات باید به رسمی تبدیل وضعیت شوند، نمی شود.
ب- مصوبه شماره ت ه م/215572 مورخ 1402/04/28 وزارت نفت
از: مدیرکل تدوین و هماهنگی مقرّرات اداری و استخدامی
موضوع: قرارداد استخدام کارمند رسمی (مشمولین فاقد حد نصاب سن)
مدیر محترم توسعه منابع انسانی شرکت ملّی نفت ایران
مدیر محترم توسعه منابع انسانی شرکت ملّی گاز ایران
مدیر محترم توسعه منابع انسانی شرکت ملّی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران
مدیر محترم توسعه منابع انسانی شرکت ملّی صنایع پتروشیمی
مدیرکل محترم منابع انسانی ستاد
باسلام
احتراماً، در اجرای بند 4 ابلاغیه شماره 20/2-732 مورخ 1400/09/25 وزیر محترم نفت و بند 2 ابلاغیه شماره 20/2-731 مورخ 1399/11/14 (برای مشمولین فاقد حد نصاب سنی ذکر شده)، به پیوست نمونه قرارداد استخدام مشمولین موضوع فوق جهت دستور اقدام و بهره برداری لازم با رعایت مراتب ذیل ایفاد می‌گردد.
1- کارمندان دارای شرایط ایثارگری مشمول تبدیل وضعیت/ استخدام رسمی:
مشمولین بند (د) تبصره 20 قانون بودجه سال 1400 و بند (و) تبصره 20 قانون بودجه سال 1401 که در تاریخ استخدام رسمی به سن بالاتر از 50 و 40 سال (به ترتیب برای مرد و زن- اصلاحیه شماره ت ه م/577308 مورخ 1401/11/23) رسیده اند و همچنین مشمولین قانون تفسیر بند (و) ماده 44قانون برنامه پنجم توسعه که در تاریخ تبدیل وضعیت به رسمی دارای سن بالاتر از 50 و 45 سالگی (به ترتیب برای مرد و زن) می‌باشند، انعقاد و امضای قرارداد استخدامی پیوست در فرآیند استخدام آزمایشی/ رسمی (حسب مورد) الزامی است.
2- کارمندان انتقالی:
برای مشمولین انتقال (کارمندان رسمی) به صنعت نفت قرارداد استخدام رسمی ضمیمه با حذف بندهای (2 و 11) و با جایگزینی بند 10 به شرح زیر به امضای طرفین می‌رسد:
«استمرار عضویت در صندوق تامین اجتماعی/کشوری/ سایر. .. از تاریخ انتقال الزامی بوده و ادامه خدمت در شرکت مشروط به حفظ عضویت کارمند در صندوق مذکور خواهد بود. کارمند ضمن استمرار عضویت در صندوق بازنشستگی متبوع (مبدا) صرفاً با رعایت شرط سنی بازنشستگی صنعت نفت بازنشسته می‌شود.
شایان ذکر است، مشمولین فاقد حد نصاب سن، کارمندانی هستند که در تاریخ استخدام در صنعت نفت (مستند به تبصره یک جزء (الف) بند 1 ماده 35 آیین‌نامه نظام های اداری و استخدامی کارمندان صنعت نفت) یا انتقال (مستند به اصلاحیه فراز انتهایی ماده 13 آیین‌نامه مذکور) فاقد شرط امکان حداقل (15) سال خدمت در صنعت نفت/ عضویت در صندوق های بازنشستگی، پس انداز و رفاه کارکنان صنعت نفت می‌باشند.- وزارت نفت
ج- نامه شماره م ا ک/157724 مورخ 1394/04/06 معاون مدیر در امور اداری شرکت ملّی نفت ایران
مدیریت محترم منابع انسانی شرکت ملّی مناطق نفت خیز جنوب
سرپرست محترم مدیریت منابع انسانی شرکت ملّی حفاری
مدیر محترم منابع انسانی شرکت نفت مناطق مرکزی
مدیر محترم منابع انسانی شرکت نفت فلات قاره
مدیر محترم منابع انسانی شرکت نفت و گاز پارس
مدیر محترم منابع انسانی سازمان بهداشت و درمان صنعت نفت
مدیر محترم منابع انسانی سازمان منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس
مدیر محترم منابع انسانی شرکت نفت و گاز اروندان
مدیر محترم منابع انسانی شرکت مهندسی و توسعه نفت
مدیر محترم منابع انسانی شرکت ملّی صادرات گاز
مدیر محترم منابع انسانی شرکت پایانه های نفتی
مدیر محترم منابع انسانی نفت خزر
معاون محترم سازمان و رییس حراست شرکت ملّی نفت ایران
معاون محترم مدیر در منابع انسانی مدیریت اکتشاف
سرپرست محترم مدیریت منابع انسانی سازمان بهینه سازان مصرف سوخت کشور
سرپرست محترم معاونت پشتیبانی پژوهشگاه صنعت نفت
معاون محترم پشتیبانی موسسه مطالعات بین المللی انرژی
معاون محترم امور پشتیبانی سازمان حراست
مدیر محترم امور اداری و خدمات عمومی دانشگاه صنعت نفت
معاون محترم خدمات پشتیبانی پژوهشگاه ازدیاد برداشت
موضوع: ابلاغیه شیوه نامه الحاقی به ضوابط اجرایی بودجه سال 1394
با عنایت به ابلاغیه شماره 20/127432 مورخ 1394/03/19 مقام عالی وزارت در خصوص عدم امکان بکارگیری نیروی انسانی در سطح شرکت ملّی نفت ایران ضمن تاکید بر نظارت و اجرای دقیق موارد مطروحه در شیوه نامه ابلاغی موارد ذیل را به استحضار می رساند:
1) فهرست اسامی و مشخصات کلّیه افرادی که تشریفات استخدامی آنان در آن شرکت/ مدیریت براساس مصوبات و دستورالعمل های جاری و مجوّز خاص در دست اقدام بوده و تاکنون منجر به اخذ شماره شناسایی/ صدور قرارداد استخدامی نگردیده است. اعم از (مصوبه 1397، جذب یکی از فرزندان کارکنان فوت ناشی از کار، اعاده به خدمت جانبازان، جذب فارغ التحصیلان دانشگاه صنعت نفت جذب به صورت قرارداد مدّت معیّن و...) طبق جدول ذیل تکمیل و به همراه فایل Excel به این معاونت ارسال گردد.
2- مطابق بند 7 ابلاغیه فوق الاشاره بکارگیری نیروی پیمانکاری به هر عنوان ممنوع بوده و انتظار دارد تدابیر لازم حسب ابلاغیه و تاکید مقام عالی وزارت اتّخاذ گردد.
لذا خواهشمند است دستور فرمایید از نتیجه اقدامات حداکثر تا تاریخ 1393/03/10 این معاونت را مطّلع نمایند. بدیهی است مسیولیت صحّت اطّلاعات ارسالی متوجه آن شرکت/ مدیریت خواهد بود.
ردیف - کدملی- نام و نام خانوادگی - مقطع و مدرک تحصیلی - شماره کد مجوّز اختصاص یافته - ردیف کد مجوّز - مصوبه و دستورالعمل مربوط به جذب مجوّز
- معاون مدیر در امور اداری شرکت ملّی نفت ایران"
در پاسخ به شکایت مذکور، معاون امور حقوقی و مجلس وزارت نفت به موجب لایحه شماره 316736 مورخ 1403/07/04 اعلام کرده است که:
" نامبرده از کارکنان شاغل در شرکت ملّی حفاری ایران از شرکت های زیر مجموعه شرکت ملّی نفت ایران می‌باشد، لذا شرکت مذکور در اداره امور از جمله جذب و استخدام واجد اختیارات و دارای شخصیت حقوقی مستقل از وزارت نفت می‌باشد. لذا طرح شکایت ایشان به طرفیت وزارت نفت از دیدگاه و منظر قانون حاکم مردود و بالتبع مسموع نمی‌باشد. در تایید مطلب فوق به رای وحدت رویه شماره 1511 [9909970905811511] مورخ 1399/10/23 هیات عمومی دیوان عدالت اداری اشاره می‌شود. لذا طرح موضوع شکایت به طرفیت وزارت نفت مسموع نمی‌باشد.
در خصوص پاسخ در ماهیت دعوا:
1- حسب استعلام به عمل آمده از صندوق های بازنشستگی، پس انداز و رفاه کارکنان صنعت نفت، مستند به مفاد بند 1 ذیل قسمت (5-01-14) فصل چهاردهم مجموعه مقرّرات اداری و استخدامی، کارمندان رسمی مرد با سن 60 سال تمام و کارمندان رسمی زن با سن 55 سال تمام به شرط داشتن حداقل 10 سال سابقه خدمت صنعت نفت بازنشسته عادی می گردند. مطابق با مفاد جزء (الف) بند 1 ماده 35 آیین‌نامه نظام های اداری و استخدامی کارکنان صنعت نفت، متاثر از قانون وظایف و اختیارات صنعت نفت سن بازنشستگی عادی کارمندانی که از تاریخ تصویب آیین‌نامه نظام های اداری و استخدامی کارکنان صنعت نفت (1393/09/01) در وزارت نفت و شرکت های تابعه استخدام گردیده/ می گردند برای کارمندان مرد 65 سال و برای کارمندان زن 55 سال (مشروط به داشتن پانزده سال سابقه خدمت در صنعت نفت). بنابراین شرط برقراری مستمری کارمندان و یا عضویت در صندوق های بازنشستگی، امکان پرداخت کسور به صورت مستقیم به میزان حداقل 10 سال/ 15سال می‌باشد.
2- صندوق بازنشستگی صنعت نفت طبق مقرّرات اداری و استخدامی در صورتی که سنوات خدمت در صنعت نفت (عضویت در صندوق) به حداقل ذکر شده در بند 2 فوق رسیده باشد، متعهّد به تعیین و پرداخت مستمری/ مقرری- حسب مورد می‌باشد که مطابق با مفاد بند 2 فوق حداقل سنوات یاد شده 10 سال می‌باشد. برهمین اساس مفاد بخشنامه شماره 20/2-731 مورخ 1399/11/14 وزیر نفت با موضوع تبدیل وضعیت ایثارگران مشمول، سن برای کارمندان مرد/ زن به ترتیب 50 و 45 سال تمام لحاظ نموده تا ایثارگر تبدیل وضعیت شده در زمان بازنشستگی دارای حداقل سنوات ده سال (پرداخت کسور) به منظور دریافت مستمری را داشته باشد. این موضوع در مجموعه مقرّرات اداری و استخدامی نیز تصریح شده به نحوی که حسب مفاد بند 1 قسمت (5-01-14) فصل چهاردهم کارمند رسمی با داشتن 10 سال سابقه خدمت در صنعت نفت بازنشسته می‌شوند و حتّی طبق مفاد بند 13 بخش (07-14) فصل مذکور برای محاسبه سوابق خدمت قابل محاسبه و غیرشرکتی کارمندان، شرط حداقل 10 سال خدمت در شرکت و پرداخت عضویت به صندوق بازنشستگی جهت استفاده از مزایای مستمری/ مقرری ماهانه در موعد بازنشستگی (عادی/ پیش از موعد) تصریح شده است.
3- مراتب مقرّرات فوق منبعث از ماده 36 آیین‌نامه نظام های اداری و استخدامی کارکنان صنعت نفت می‌باشد که مقرّر نموده است امتیازات ایثارگری در زمینه تسهیلات اداری و استخدامی و پرداخت حقوق و مزایا وفق قوانین و مقرّرات مربوط پس از تطبیق با نظام های اداری و استخدامی توسط مرجع موضوع ماده 39 این آیین‌نامه در مورد کارکنان ایثارگر واجد شرایط اجرا می‌شود. ماده 36 مذکور طی رای شماره 140009970906010186 مورخ 1400/03/31 هیات تخصّصی استخدامی دیوان عدالت اداری تایید گردیده است. لذا به دلیل حکم مزبور در آیین‌نامه ماده 10 قانون وظایف و اختیارات وزارت نفت، شرایط سنی ذکر شده جهت استخدام رسمی و کارمندی تابع صندوق های بازنشستگی، پس انداز و رفاه کارکنان صنعت نفت تعیین شده است.
4- مطابق مقرّرات و ضوابط ذی ربط اعلامی از سوی اداره کل تدوین و هماهنگی مقرّرات اداری واستخدامی، مشمولین تبدیل وضعیت موضوع بند (د) تبصره 20 قانون بودجه سال 1400 کل کشور که دارای کبر سن هستند، در صورت عدم تمایل به تقبل بار مالی ناشی از نقل و انتقال کسور ناشی از عدم تکافوی حداقل 15 سال پرداخت حق بیمه، تحت قرارداد استخدام کارمند رسمی تابع صندوق تامین اجتماعی تبدیل وضعیت خواهند شد. لذا از آن مقام رسیدگی و صدور رای مبنی بر رد دعوی به طرفیت وزارت نفت و شرکت های تابعه مورد استدعاست."
همچنین شرکت ملّی نفت ایران نیز در پاسخ به شکایت مذکور به موجب لوایح شماره 2787329 مورخ 1403/07/22 و 40007821 مورخ 1403/10/11 توضیحاتی داده که خلاصه آن به قرار زیر است:
" در رابطه با تقاضای ابطال مصوبه شماره ت ه م/215572 مورخ 1402/04/28 وزارت نفت به استحضار می رساند:
برابر مفاد ماده 10 قانون وظایف و اختیارات وزارت نفت مصوّب 1391/02/19، نظام های اداری و استخدامی و پرداخت حقوق و مزایای آن دسته از کارکنان شرکت های تابعه وزارت نفت که در واحدهای عملیاتی و تخصّصی شاغل می‌باشند، با رویکرد تقویت رقابت پذیری و سرعت بخشیدن به بهره برداری از میادین مشترک و حفظ نیروی انسانی متخصّص، تابع «آیین‌نامه نظام های اداری و استخدامی کارکنان صنعت نفت» است که حسب مفاد ماده 40 آیین‌نامه مذکور اعلام گردیده؛ «مقرّرات اداری و استخدامی صنعت نفت که تا تاریخ تصویب این آیین‌نامه و در چهارچوب مفاد آن مُجرا و ملاک عمل بوده است، کماکان قابلیت اجرا خواهد داشت. تغییرات و اصلاحات بعدی مقرّرات مذکور در چهارچوب موازین و اصول کلی این آیین‌نامه پس از تصویب در شورای اداری و استخدامی موضوع ماده 39 آیین‌نامه موصوف مُجرا می‌گردد.»
برابر بند 1 ذیل قسمت (5-01-14) فصل چهاردهم مجموعه مقرّرات اداری و استخدامی کارمندان صنعت نفت، کارمندان رسمی مرد با سن 60 سال تمام و کارمندان رسمی زن با سن 55 سال تمام، به شرط داشتن حداقل 10 سال سابقه خدمت در صنعت نفت بازنشسته عادی می‌شوند.
3- مطابق با جزء (الف) بند 1 ماده 35 آیین‌نامه فوق الاشعار، سن بازنشستگی عادی کارمند 60 سال برای کارمند مرد و 55 سال برای کارمند زن تعیین شده است. همچنین مطابق با جزء مذکور کارمند به هنگام بازنشستگی عادی به منظور برخورداری از مستمری صندوق بازنشستگی صنعت نفت حسب مقرّرات موضوعه بایستی حداقل 10 سال سابقه خدمت در صنعت نفت داشته باشند.
4- با جمع مفاد بند 1 ذیل قسمت (5-01-14) فصل چهاردهم مجموعه مقرّرات اداری و استخدامی کارمندان صنعت نفت و جزء (الف) بند 1 ماده 35 آیین‌نامه یاد شده، شرط سنی بازنشستگی جهت بهره مندی از مستمری صندوق های بازنشستگی، پس انداز و رفاه کارکنان صنعت نفت برای کارمندان زن 55 سال است که از تاریخ استخدام 10 سال تا سن مذکور امکان کسورپردازی وجود داشته باشد. به عبارتی، کارمندان زن جهت عضویت در صندوق های بازنشستگی مذکور، بایستی در بدو استخدام حداکثر 45 سال سن داشته باشند.
5- همچنین مُنبعث از ماده 36 آیین‌نامه نظام های اداری و استخدامی کارکنان صنعت نفت، امتیاز ایثارگری در زمینه تسهیلات اداری استخدامی و پرداخت حقوق و مزایا وفق قوانین و مقرّرات مربوطه پس از تطبیق با نظام های اداری و استخدامی توسط مرجع موضوع ماده 39 آیین‌نامه صدرالاشعار در مورد کارکنان ایثارگر اجرا می‌شود.
بر اساس بند 2 بخشنامه شماره 20/2-731 مورخ 1399/11/14 وزیر وقت نفت با موضوع قانون تفسیر بند (و) ماده 44 قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه کشور، چنین مقرّر شده است که مشمولین قراردادی مدّت موقّت با مدرک تحصیلی دیپلم و بالاتر با رعایت شرط سن (حداکثر 50 سال تمام برای کارمندان مرد و 45 سال تمام برای کارمندان زن در تاریخ تصویب قانون (1399/07/27) در برابر سمت سازمانی متناسب با رشته مقطع تحصیلی به کارمند رسمی تبدیل وضعیت یابند. براین اساس اطّلاعیه معترضٌ عنه اداره کل تدوین و هماهنگی مقرّرات اداری و استخدامی وزارت نفت، در راستای اجرای بند 2 فوق الاشعار و مستند به ضوابط و مقرّرات پیش گفته صادر و به شرکت های ذی ربط جهت اجرا ابلاغ شده است.
خاطر نشان می سازد؛ به موجب بند (1) اطّلاعیه مذکور، مشمولین بند (د) تبصره 20 قانون بودجه سال 1400 و بند (و) تبصره 20 قانون بودجه سال 1401 کل کشور و همچنین مشمولین قانون تفسیر بند (و) ماده 44 قانون برنامه پنجم توسعه کشور که در تاریخ تبدیل وضعیت به رسمی دارای سن بالاتر از 50 و 45 سالگی (به ترتیب برای مرد و زن) می‌باشند، انعقاد قرارداد استخدامی پیوست اطّلاعیه مذکور در فرآیند استخدام آزمایشی و رسمی حسب مورد الزامی می‌باشد.
در خصوص وضعیت شاکی خاطر نشان می سازد مشارالیها در تاریخ اجرای قانون تفسیر بند (و) ماده 44 برنامه پنجساله پنجم توسعه، دارای 51 سال سن بوده و وفق اطّلاعیه مذکور شرط حداقل سابقه لازم جهت عضویت در صندوق بازنشستگی نفت را نداشته (حداقل 10سال) و لذا مشمول اطّلاعیه مبحوثٌ عنه گردیده و عضویت ایشان به صورت کارمند رسمی در صندوق تامین اجتماعی ادامه یافته است.
در رابطه با موضوع «ابطال بند 6 از شیوه نامه داخلی وزارت نفت به شماره 20/2-127432 مورخ 1394/03/19 و نامه شماره م ا ک/157724 مورخ 1394/04/06 شرکت ملّی نفت ایران همان گونه که مستحضر می باشید، برابر دادنامه شماره 883-882 [9809970905810882 الی 9809970905810883] مورخ 1398/05/01 هیات عمومی دیوان عدالت اداری، «به موجب ماده 76 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران مصوّب سال 1391، کلّیه مقرّرات و قوانین مغایر با قانون مذکور مُلغی الاثر شده است»، از این رو ماده 48 قانون الحاق موادی به قانون تنظیم بخشی از مقرّرات مالی دولت مصوّب 1380 نیز که موضوع استخدام یکی از فرزندان شهید، جانباز 25% و بالاتر و آزاده را مورد اشاره قرار داده، به موجب ماده 76 مذکور منسوخ و مُلغی الاثر شده است و لذا استناد به مقرّرات منسوخ در جهت تبدیل وضعیت شاکیه فاقد هرگونه وجاهت قانونی می‌باشد.
به موجب قوانین بالادستی کشور و در راستای احکام ابلاغی، به موجب ماده 9 ضوابط اجرایی قانون بودجه سال 1394 کل کشور مقرّر گردید؛ هرگونه بکارگیری نیروی انسانی جدید به هر شکل و عنوان در مشاغل و فعالیت های دستگاه های اجرایی (از محل هرگونه اعتبار) و شرکت ها و موسسات دولتی با رعایت قوانین و مقرّرات مربوط از جمله قانون برنامه و قانون مدیریت خدمات کشوری و صرفاً با مجوّز سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور امکان پذیر می‌باشد. بر همین اساس مفاد شیوه نامه معترضٌ عنه تحت عنوان مفاد شیوه نامه الحاقی به ضوابط اجرای بودجه سال 1394 از ناحیه وزارت نفت وضع و به شرکت های تابعه اصلی وزارت نفت ابلاغ گردیده است. لازم به ذکر است برابر مفاد ماده 4 شیوه نامه فوق، موارد استثناء منوط به کسب موافقت وزیر و اخذ مجوّز سازمان و صرفاً از طریق فراخوان عمومی و طی فرآیند ارزیابی ابلاغی صورت می پذیرد. از سویی تبدیل وضعیت ایثارگران مشمول قانون تفسیر بند (و) ماده 44 قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران که شاکیه بر آن اساس از قراردادی به رسمی تبدیل وضع یافته است، از تاریخ تصویب (1399/07/27) اجرایی گردیده و برابر ماده 4 قانون مدنی، اثر آن نسبت به آتیه است.
با عنایت به آن که اطّلاعیه مذکور وفق قوانین و مقرّرات مُجرا در صنعت نفت صادر و مخالفتی با قانون یا شرع ندارد و ضمن تاکید بر عدم توجه شکایت شاکی به شرکت ملّی نفت ایران با عنایت به آن که اولاً استناد به مقرّرات منسوخ در جهت تبدیل وضعیت شاکیه فاقد هرگونه وجاهت قانونی می‌باشد، ثانیاً شیوه نامه مورد اعتراض شاکیه، وفق قوانین و مقرّرات بالادستی کشور و در راستای احکام ابلاغی در مرعی داشتن ماده 9 ضوابط اجرایی قانون بودجه سال 1394 کل کشور و از ناحیه وزارت نفت صادر شده و ناظر به ضوابط اجرایی قانون بودجه به عنوان قانون آمره است، رد شکایت شاکی به طرفیت این شرکت مورد استدعا می‌باشد."
علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمایم آن برای طرف های دیگر شکایت (صندوق بازنشستگی پس انداز و رفاه کارکنان صنعت نفت و سازمان اداری و استخدامی کشور) تا زمان رسیدگی به پرونده پاسخی واصل نگردیده است.
در خصوص خواسته دیگر شاکی مبنی بر ابطال بند 5 شیوه نامه الحاق به ضوابط اجرای بودجه سال 1394 ابلاغی تحت نامه شماره 20/2-127432 مورخ 1394/03/19 وزارت نفت با عنایت به این که درخواست ابطال بند مذکور سابقاً در هیات عمومی دیوان عدالت اداری مطرح گردیده و براساس دادنامه شماره 9809970905813074 مورخ 1398/11/01 هیات عمومی دیوان عدالت اداری، اطلاق مفاد بند 5 شیوه نامه مذکور با قید: «نسبت به افرادی که فرآیند استخدامی ایشان از ابتدای اجرایی شدن مصوبه مورد شکایت تا زمان ابلاغ آن به اتمام رسیده باشد» با تبعیت از نظریه فقهای شورای نگهبان، مغایر شرع تشخیص و از بدو صدور، بطلان آن اعلام شده است، لذا در اجرای ماده 85 قانون دیوان عدالت اداری معاون قضایی در امور هیات عمومی و هیات های تخصّصی دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 140431390001404442 مورخ 1404/06/12 قرار رد شکایت صادر کرد.
رسیدگی به مواد ذکر شده در ستون موضوع شکایت و خواسته در دستورکار جلسه هیات عمومی قرار گرفت.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1404/07/15 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
الف. به موجب مواد 5 و 117 قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارت نفت و شرکت‌های تابعه آن لزوماً تابع قانون مدیریت خدمات کشوری بوده و صرفاً برمبنای ماده 10 قانون وظایف و اختیارات وزارت نفت مصوّب 1391/02/19 آن دسته از کارکنان شرکت های تابعه وزارت نفت که در واحدهای عملیاتی تخصّصی شاغل هستند تحت شمول قانون مدیریت خدمات کشوری قرار ندارند و لذا بند 6 شیوه‌نامه الحاقی به ضوابط اجرایی بودجه سال 1394 به شماره 20/2-127432 مورخ 1394/03/19 127432 وزیر نفت از این حیث که متضمّن وضع قاعده برای کلّیه کارکنان اعم از کارکنان مشمول ماده 10 قانون مزبور یا غیر آن است و در حدّی که شامل مواردی شده که سابقاً مطابق قانون مجوّز استخدامی صادر گردیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال 1392 ابطال می‌شود.
ب. با توجه به حکم مقرّر در بند (د) تبصره 20 قانون بودجه سال 1400 کل کشور و بند (و) تبصره 20 قانون بودجه سال 1401 کل کشور، بند اول مکاتبه شماره ت ه م /215572 مورخ 1402/04/28 مدیرکل تدوین و هماهنگی مقرّرات اداری و استخدامی وزارت نفت که متضمّن الزام به انعقاد و امضای قرارداد توسط مشمولین و تفکیک استخدام آزمایشی و رسمی و برقراری تفکیک سنی است، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار بوده و بند دوم مکاتبه مذکور نیز از جهت حکم به لزوم انعقاد قرارداد و لزوم استمرار عضویت در صندوق تامین اجتماعی با وصف این که براساس ماده 14 قانون وظایف و اختیارات وزارت نفت و مواد 2 و 6 اساسنامه صندوق بازنشستگی، پس‌انداز و رفاه کارکنان صنعت نفت، کارکنان وزارت نفت و شرکت های تابعه آن از نظر بازنشستگی و امور رفاهی تابع صندوق مذکور هستند و همچنین از جهت حکم به عدم امکان عضویت در صندوق بازنشستگی کشوری برای فردی که نتواند 15 سال در صنعت نفت خدمت نماید، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار بوده و هر دو بند از این مصوبه مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال 1392 ابطال می‌شود.
ج. به موجب مواد 5 و 117 قانون مدیریت خدمات کشوری، وزارت نفت و شرکت های تابعه آن لزوماً تابع قانون مدیریت خدمات کشوری بوده و صرفاً برمبنای ماده 10 قانون وظایف و اختیارات وزارت نفت مصوّب 1391/02/19 آن دسته از کارکنان شرکت های تابعه وزارت نفت که در واحدهای عملیاتی تخصّصی شاغل هستند تحت شمول قانون مدیریت خدمات کشوری قرار ندارند و لذا بند اول مکاتبه شماره م ا ک/157724 مورخ 1394/04/06 معاون مدیر در امور اداری شرکت ملّی نفت از جهت وضع قاعده برای کلّیه کارکنان خلاف قانون و خارج از حدود اختیار بوده و در رابطه با بند دوم مکاتبه مزبور نیز با عنایت به این که هیات عمومی دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9809970905813074 مورخ 1398/11/01 و با توجه به نامه شماره 98/100/11852-2 مورخ 1398/06/12 قایم مقام دبیر شورای نگهبان اطلاق بند 5 ابلاغیه شماره 20/2-127432 مورخ 1394/03/19 وزیر نفت را با قید «نسبت به افرادی که فرآیند استخدام ایشان از ابتدای اجرایی شدن مصوبه مورد شکایت تا زمان ابلاغ آن به اتمام رسیده باشد» مغایر با شرع تشخیص و به تبعیت از نظر فقهای شورای نگهبان حکم به ابطال اطلاق مقرره مزبور از تاریخ تصویب صادر نموده است، لذا اطلاق بند دوم مکاتبه مورد شکایت در این پرونده نیز در حد تسرّی به افراد مزبور و مواردی که مطابق قانون مجوّز استخدامی صادر شده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال 1392 ابطال می‌شود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب 1402/02/10) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است. /
احمدرضا عابدی
رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری