شورای اقتصاد در جلسه مورخ 1401/10/13 درخواست مشترک وزارت کشور و وزارت نفت (نامه شماره 211974 مورخ 1400/12/11) در خصوص اخذ مجوز طرح « حمل و نقل درون شهری عمومی و پاک » را به استناد ماده 12 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور و آییننامه اجرایی آن بررسی و با رعایت سایر قوانین و مقررات به شرح متن ذیل تصویب کرد:
1- هدف و مشخصات طرح:
1 - 1 - هدف از اجرای طرح، کاهش مصرف سوخت (نفت گاز، بنزین) از طریق نوسازی ناوگان حمل و نقل عمومی درون شهری (اتوبوس، مینی بوس و تاکسی) فرسوده و جایگزینی با ناوگان برقی، پایه گاز سوز (سی ان جی و ال ان جی) و گازوئیل سوز (مطابق مفاد قانون هوای پاک)، توسعه بکارگیری شیوه های حمل و نقل اشتراکی دوست دار محیط زیست از جمله موتورسیکت برقی و دوچرخه / اسکوتر و کاهش انتشار آلاینده های محیط زیست و بهبود کیفیت هوای شهرهای کشور بویژه کلانشهرها میباشد.
1 - 2 - در این طرح جایگزینی 16 هزار دستگاه اتوبوس شهری دیزلی فرسوده با اتوبوس های شهری پایه گاز سوز (سی ان جی و ال ان جی)، برقی و گازوئیل سوز، جایگزینی 30 هزار دستگاه مینی بوس درون شهری فرسوده، جایگزینی 160 هزار دستگاه تاکسی (ون و سدان) فرسوده با تاکسی و ون پایه گازسوز و برقی و 120 هزار دستگاه موتورسیکلت کار فرسوده (با اولویت کاربراتوری) با موتور سیکلت برقی و توسعه 20 هزار دستگاه دوچرخه / اسکوتر (با کاربری اشتراکی) مدنظر است.
2- سرمایه گذاران و متقاضیان طرح:
2 - 1 - سرمایه گذاران عامل صرفه جویی طرح شامل اشخاص حقوقی از جمله بانک ها، موسسات مالی و اعتباری، شرکت های خودرو ساز، شرکت های دولتی و سازمان ها، نهادها و موسسات عمومی و غیردولتی هستند که اگر اقدام به نوسازی / توسعه ناوگان اشاره شده در بند (1-2) نمایند از تسهیلات یارانه صرفه جویی سوخت مطابق جدول شماره (1) پیوست بهره مند می گردند.
2 - 2 - متقاضی طرح از طرف وزارت کشور سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور است.
تبصره - رعایت مواد (4) و (5) آییننامه اجرایی ماده 12 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور، بر عهده متقاضی است.
2 - 3 - قراردادهای موضوع این مصوبه بین متقاضی، سرمایه گذاران عامل صرفه جویی/ شهرداری ها و شرکت بهینه سازی مصرف سوخت منعقد میشود.
2 - 4 - متقاضی به عنوان تنظیم گر (رگولاتور) طرح، مسئولیت اولویت بندی نیازمندی های شهرداری ها، تایید داده های دریافتی از شهرداری ها و ارسال داده ها به شرکت بهینه سازی مصرف سوخت را بر عهده دارد.
2 - 5 - شرکت بهینه سازی مصرف سوخت از طرف وزارت نفت، مسئولیت صحه گذاری و صدور کاربرگ های سوخت و نظارت بر اجرای طرح را بر عهده دارد.
تبصره - متن نمونه قراردادها/ موافقتنامه های این طرح باید به تایید شرکت بهینه سازی مصرف سوخت برسد.
3 - بازپرداخت منابع حاصل از صرفه جویی:
سقف تعهد دولت برای کل طرح معادل چهار هزار و شصت و شش (4066) میلیون دلار است، که تا سقف مبلغ سرمایه گذاری شده، شرکت ملی نفت ایران معادل ارزش مقادیر صرفه جویی محقق شده را از محل حواله نفت خام معادل فرآورده های نفتی صرفه جویی شده (بنزین و گازوئیل) در زمان تایید کاربرگ صرفه جویی در سر رسیدها مطابق جدول شماره (2) پیوست از طریق متقاضی به سرمایه گذار عامل صرفه جویی بازپرداخت می نماید.
4 - اندازه گیری مقادیر صرفه جویی شده سوخت:
ارزش صرفه جویی کلیه شیوه های حمل و نقل این مصوبه پس از اسقاط خودروهای فرسوده و ابطال گواهی اسقاط (به استثنای دوچرخه های اشتراکی) و ورود وسیله نقلیه جدید به ناوگان، در مقاطع زمانی سه ماهه با اعلام سرمایه گذار عامل صرفه جویی و تایید متقاضی و پس از تایید کاربرگ صرفه جویی توسط شرکت بهینه سازی مصرف سوخت در طول مدت زمان بازپرداخت سرمایه گذاری طرح، به شرح اقساط تعیین شده در جدول شماره (1) پیوست، از طریق متقاضی به سرمایه گذار عامل صرفه جویی، بازپرداخت میگردد.
5 - ارزش صرفه جویی حاصله:
ارزش صرفه جویی حاصل به ازای هر یک از شیوه های حمل و نقل مطابق جدول شماره (1) پیوست است۔
6 - ضوابط فنی و مشخصات اجرایی طرح:
6 - 1 - تمام شیوه های مورد حمایت این مصوبه باید دارای فناوری و استاندارد روز باشد.
6 - 2 - سرمایه گذار عامل صرفه جویی مکلف است در تمام قراردادهای منعقده مطابق با ضوابط مندرج در قانون حمایت از حقوق مصرف کنندگان خودرو مصوب سال 1386 و اصلاحات بعدی آن و نیز ایین نامه اجرایی قانون مذکور به شماره 7415 / ت 51681 ه- مورخ 1395/1/28 و اصلاحات بعدی آن، تدابیر گارانتی و خدمات پس از فروش را جهت اطمینان از صحت عملکردی هر یک از شیوه های حمل و نقل موضوع این مصوبه لحاظ نماید.
6 - 3 - مشخصات ناوگان این مصوبه مطابق مصوبات شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور است.
6 - 4 - متقاضی از طریق شهرداری ها / سرمایه گذاران عامل صرفه جوی و با همکاری وزارت نیرو مکلف است امکانات و تجهیزات شارژ را در پایانه های مربوطه و نیز جایگاه های توزیع برق مترو (به منظوراستفاده موتور سیکلت های برقی) ایجاد نماید.
تبصره - وزارت نیرو مکلف است نسبت به تامین برق جایگاه های شارژ ایجادشده، به شیوه مقتضی اقدام نماید.
6 - 5 توان پیمایش خودرو (اتوبوس و تاکسی) برقی، با یک بار بار حداقل 200 (دویست) کیلومتر است. شارژ اتوبوس های برقی این مصوبه حتی المقدور در ساعات غیر پیک انجام میشود. حداکثر توان مصرفی اتوبوس برقی باید به 170 کیلووات ساعت در هر صد کیلومتر (در حالت استفاده از سیستم تهویه مطبوع) در اتوبوس های 12متری و 25 کیلو وات ساعت در هر صد کیلومتر در خصوص تاکسی های برقی محدود شود. موتورسیکلت های برقی مشمول این طرح، لازم است توان پیمایش حداقل80 کیلومتر با هر بار شارژ و نیز قابلیت سوآپ یا شارژ سریع را داشته باشند
6 - 6 - استفاده از باطری های سرب اسید در تمام شیوه های مورد حمایت این مصوبه ممنوع است.
6 - 7 - مشخصات باطری (به صورت سواب)، ایستگاه های شارژ و سایر ملزومات موتورسیکلت ها به صورت یک نوع و متحدالشکل مطابق مصوبات شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور است.
6 - 8 - متقاضی مکلف است جهت اطمینان از اختصاص باطری های سوآپ به موتورسیکلت های پیمایش بالا (موتورسیکلت های کار و پیک)، تمهیدات لازم را اتخاذ نماید.
6 - 9 - موتورسیکلت های این طرح در توان های 2، 3، 4 و 5 کیلو وات و هر یک 30 هزار دستگاه و مجموعاً 120 هزار دستگاه شامل یارانه صرفه جویی قرار می گیرند.
تبصره - با درخواست سرمایه گذاران عامل صرفه جویی، تایید متقاضی و تایید نهایی شرکت بهینه سازی مصرف سوخت، امکان نوسازی ناوگان با موتورسیکلت های باتوان بالاتر به جای ناوگان با توان پایین تر، وجود دارد.
6 - 10 - در قبال شماره گذاری هر دستگاه ناوگان(اتوبوس/ مینی بوس / تاکسی/ موتورسیکلت) جدید، باید حداقل یک دستگاه ناوگان فرسوده معادل آن، اسقاط و از رده خارج شده و گواهی های اسقاط متناظر آن به نام این طرح ابطال گردد.
تبصره 1: اولویت اسقاط در موتورسیکلت های فرسوده انواع کاربراتوری و انژکتوری فاقد کاتالیست است.
تبصره 2: سن فرسودگی ناوگان مطابق آییننامه اجرایی ماده (8) قانون هوای پاک تعیین و رعایت کلیه مفاد آییننامه مذکور، الزامی است.
جزء 6 - 11 - متقاضی مکلف است ضمن ارائه تعهد به کارگیری ناوگان جدید (اتوبوس / مینی بوس/ تاکسی/ موتورسیکلت / دوچرخه / اسکوتر اشتراکی) در سیستم حمل و نقل درون شهری به شرکت بهینه سازی مصرف سوخت، ترتیبی ایجاد نماید که عملکرد دوره ای و نیز معاینه فنی ادواری ناوگان جایگزین (در صورت مشمول بودن) تا زمان بازپرداخت صرفه جویی، انجام و گزارش مربوطه را، به شرکت بهینه سازی مصرف سوخت اعلام نماید.
7-سایر الزامات اجرایی طرح:
7 - 1 -وزارت کشور از طریق شهرداری های ذیربط مکلف است در جهت حمایت از شیوه های حمل و نقل این مصوبه نسبت به اختصاص فضای مناسب در تمام کلانشهرها و شهرها (متقاضی بهره مندی از تسهیلات موضوع) جهت احداث پست های شارژ/ ایستگاه های توقف اتوبوس / مینی بوس /تاکسی، ایستگاه های پارک دوچرخه و مسیرهای تردد مناسب و پراهمیت و مقرون به صرفه، تعیین نرخ اقتصادی کرایه اتوبوس / مینی بوس /تاکسی، وضع ضوابط انگیزشی برای شرکت های پیک موتور سیکلت و ضوابط بازدارنده برای سایر موتورسیکلت های بنزینی و دودزا تعیین تعرفه انگیزشی استفاده از دوچرخه / اسکوترهای اشتراکی برای شهروندان از طریق پرداخت یارانه کمکی (در موارد ضروری) به شرکت های بهره بردار دوچرخه های اشتراکی اقدام نماید.
7- 2 - حداکثر بنزین ماهانه قابل اختصاص به تاکسی های سدان جدید 50 (پنجاه) لیتر، ون های پایه گازسوز جدید 100 (صد) لیتر و ون های بنزینی جدید 400(چهارصد) لیتر (فقط موضوع این مصوبه) است. شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران موظف است نسبت به صدور کارت سوخت تاکسی های این طرح با سهمیه مذکور اقدام و پیش بینی های لازم را در سامانه کارت هوشمند سوخت به کارگیرد.
7 - 3 - سرمایه گذار عامل صرفه جویی موظف است نسبت به نصب سامانه موقعیت یاب (AVL) بر روی خودرو از فعالیت ناوگان عمومی، اطمینان یابد.
7 - 4 - جایگزینی اتوبوس و مینی بوس گازوئیل سوز جدید با آلایندگی پایین مطابق با ضوابط مندرج در ماده (4) آییننامه فنی در زمینه کنترل و کاهش آلودگی ها (موضوع ماده (2) قانون هوای پاک) موضوع مصوبه شماره 165642 /ت 58884 ه- مورخ 1400/12/18 هیات وزیران و اصلاحات بعدی آن است.
7 - 5 - بازپرداخت سرمایه گذاری در این طرح که به منظور اصلاح الگوی مصرف حامل های انرژی به اشخاص حقیقی و حقوقی، از محل صرفه جویی در مصرف سوخت یا درآمد حاصل از اجرای طرح پرداخت میگردد به عنوان پرداخت بلاعوض دولت بابت جبران بخشی از سرمایه گذاری و یا یارانه صرفه جویی حامل های انرزی محسوب گردیده و از شمول قانون مالیات بر ارزش افزوده خارج و ماخذ محاسبه مالیات و عوارض موضوع ماده (14) قانون مالیات بر ارزش افزوده نخواهد بود.
7 - 6 - معرفی موتورسیکلت های کار مشمول اجرای طرح، بر عهده متقاضی است.
7 -7 - هزینه فرهنگ سازی، اطلاع رسانی و آموزش و هزینه های عمومی پایش و صحه گذاری از محل منابع داخلی شرکت ملی نفت ایران تامین گردد و تامین هزینه های صحه گذاری عملیاتی بر عهده سرمایه گذار عامل صرفه جویی میباشد که حداکثر به میزان 0.1 درصد سرمایه گذاری لحاظ میگردد و در سرجمع اعتبار طرح پیش بینی شده است.
7 - 8 - شرکت بهینه سازی مصرف سوخت مکلف است کمیته راهبری متشکل از نمایندگان ارگان های مرتبط (بنا به موضوع) را جهت پیشبرد طرح، تشکیل دهد.
7 - 9 - براساس ماده 2 آییننامه اجرایی ماده 12 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور، بازپرداخت سرمایه گذاری از محل صرفه جویی سوخت محقق شده و با درآمد حاصل از اجرای طرح، توسط شرکت های تابعه وزارت نفت، تضمین میگردد.
7 - 10 - وزارت نفت و وزارت کشور موظفند گزارش عملکرد طرح را به صورت ماهانه به سازمان برنامه و بودجه کشور ارسال نمایند.
7 - 11 - به منظور کاهش خطر پذیری (ریسک) سرمایه گذار عامل صرفه جویی مجاز است، هزینه بیمه را با تایید بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران در قرارداد پیش بینی نماید و از محل صرفه جویی هزینه مذکور در سقف اعتبار مصوبه قابل بازپرداخت است.
7 - 12 - با ابلاغ این مصوبه اعتبار ردیف (1) جدول پیوست مصوبه شماره 154755 مورخ 1398/03/19 شورای اقتصاد (موضوع اتوبوس های شهری پایه گازسوز) حذف میشود، همچنین این مصوبه جایگزین مصوبه شماره 777254 مورخ 1398/12/28 شورای اقتصاد میشود و تنها بازپرداخت سرمایه گذاری قراردادهای قبلی منعقده تا زمان ابلاغ این مصوبه در قالب مصوبات مذکور به قوت خود باقی است.
تبصره - وزارت نفت مکلف است قراردادهای قبلی منعقده را با شرایط این مصوبه اصلاح نموده و کلیه بازپرداخت ها، از ابتدای سال 1401 مطابق این مصوبه صورت می پذیرد.
7 - 13 - صندوق توسعه ملی و بانک های عامل موظفند به طرح های دارای توجیه فنی و اقتصادی این مصوبه با اولویت، تسهیلات ارزی و ریالی پرداخت نمایند.
7 - 14 - تا سقف 15 درصد تعهدات دولت در این مصوبه به پیشنهاد مشترک وزارت نفت و کشور و تایید سازمان برنامه و بودجه کشور میتواند در راستای افزایش تعداد موتورسیکلت های موضوع این مصوبه جابه جا شوند.
7 - 15 - با پیشنهاد مشترک وزارت صنعت، معدن و تجارت و وزارت نفت و با تایید سازمان برنامه و بودجه کشور شرایط اسقاط وسایل نقلیه موضوع این مصوبه میتواند تسهیل شود.
7 - 16 - در خصوص درخواست سرمایه گذار عامل صرفه جویی برای ارائه تاییدیه بانک (های) عامل با تایید وزارت نفت، سازمان برنامه و بودجه کشور میتواند نسبت به صدور تاییدیه مزبور اقدام نماید.
7 - 17 - روش اجرایی این مصوبه توسط سازمان برنامه و بودجه کشور تعیین میشود.
سید مسعود میرکاظمی
جدول شماره (1): برآورد تعداد اتوبوس/مینی بوس /تاکسی /موتورسیکلت /دوچرخه /اسکوتر، یارانه صرفه جویی هر محصول و حداکثر صرفه جویی قابل بازپرداخت
| محصول | تعداد ناوگان (دستگاه) | مدت زمان بازپرداخت سرمایه گذاری | میزان اقساط بازپرداخت هر دستگاه | صرفه جویی(بازپرداخت)هر دستگاه- دلار | سقف بازپرداخت از محل صرفه جویی گل ناوگان(میلیون دلار) | ||
| سال | دلار در هر سه ماه | صرفه جویی سالانه | صرفه جویی کل | سالانه | کل طرح | ||
| اتوبوس شهری برقی | 2000 | 12 | 900 /3 | 600 /15 | 200 /187 | 2 /31 | 4 /374 |
| اتوبوس شهری پایه گازسوز | 4000 | 12 | 150 /3 | 600 /12 | 200 /151 | 4 /50 | 8 /604 |
| اتوبوس شهری دیزلی | 10000 | 10 | 800 /1 | 200 /7 | 000 /72 | 000 /72 | 000 /72 |
| تاکسی سدان برقی | 10000 | 7 | 5 | 490 /1 | 432 /10 | 9 /14 | 3 /104 |
| تاکسی سدان پایه گازسوز | 120000 | 5 | 312 | 248 /1 | 240/ 6 | 8 /149 | 7488 |
| تاکسی ون پایه گازسوز | 15000 | 7 | 652 | 608 /2 | 256 /18 | 1 /39 | 2738 |
| تاکسی ون پایه گازسوز(اسقاط یک دستگاه سدان و یک دستگاه ون) | 5000 | 7 | 978 | 912 /3 | 384 /27 | 6 /19 | 9 /136 |
| تاکسی ون بنزینی | 5000 | 7 | 261 | 043 /1 | 304 /7 | 2 /5 | 5 /36 |
| تاکسی ون بنزینی(اسقاط یک دستگاه سدان و یک دستگاه ون) | 5000 | 7 | 587 | 348 /2 | 435/ 16 | 7 /11 | 2 /82 |
| مینی بوس دیزلی | 30000 | 7 | 933 | 728 /3 | 096 /26 | 1118 | 9 /782 |
| موتورسیکلت برقی | 120000 | 5 | 80 | 320 | 600 /1 | 4 /38 | 0 /192 |
| دوچرخه / اسکوتر | 20000 | 4 | 28 | 113 | 448 | 2 /3 | 0 /9 |
| جمع | 346000 | - | - | - | - | 54604 | 40656 |
جدول شماره2- جدول اجرا،سرمایه گذاری و بازپرداخت
| سال | 1401 | 1402 | 1403 | 1404 | 1405 | 1406 | 1407 | 1408 | 1409 | 1410 | 1411 | 1412 | 1413 | 1414 | 1415 | 1416 | 1417 | جمع |
| اتوبوس شهری برقی(دستگاه) | 500 | 600 | 500 | 350 | 150 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 2000 |
| اتوبوس شهری پایه گازسوز(دستگاه) | 1200 | 1200 | 800 | 600 | 200 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 4000 |
| اتوبوس شهری دیزلی(دستگاه) | 1500 | 1500 | 2000 | 2000 | 3000 | - | - | - | - | - | - | - | - | 10000 | ||||
| تاکسی سدان برقی(دستگاه) | 2500 | 3000 | 2500 | 1500 | 500 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 10000 |
| تاکسی سدان پایه گازسوز(دستگاه) | 32000 | 32000 | 45000 | 45000 | 26000 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 130000 |
| تاکسی ون پایه گازسوز1(دستگاه) | 3500 | 4000 | 3500 | 3500 | 500 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 15000 |
| تاکسی ون پایه گازسوز2(دستگاه) | 1000 | 1500 | 1300 | 1000 | 200 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 5000 |
| تاکسی ون بنزینی1(دستگاه) | 1000 | 1000 | 1000 | 1000 | 1000 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 5000 |
| تاکسی ون بنزینی2(دستگاه) | 1000 | 1000 | 1000 | 1000 | 1000 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 30000 |
| مینی بوس دیزلی(دستگاه) | 4000 | 8000 | 7000 | 6000 | 3000 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 20000 |
| موتورسیکلت برقی 2تا5کیلووات(دستگاه) | 30000 | 30000 | 30000 | 40000 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 120000 |
| دوچرخه/اسکوتر(دستگاه) | 10000 | 1000 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 20000 |
| مجموع تعداد اجرا(دستگاه) | 80200 | 83800 | 74600 | 71850 | 25550 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 326000 |
| جمع سرمایه گذاری(میلیون دلار) | 48 /870 | 42 /969 | 55 /814 | 76 /722 | 41 /558 | 406516 | ||||||||||||
| جمع بازپرداخت(میلیون دلار) | 41 /42 | 02 /161 | 44 /284 | 86 /400 | 13 /516 | 08 /529 | 33 /411 | 04 /439 | 18 /354 | 38 /358 | 63 /195 | 59 /146 | 68 /117 | 68 /117 | 40 /35 | 00 /12 | 73 /1 | 406526 |