تایید حکم طلاق به دلیل عسر و حرج در دیوان عالی کشور با استناد به اعتیاد و شروط ضمن عقد

تاریخ دادنامه قطعی: 1401/04/15

خلاصه جریان پرونده:

در تاریخ 1399/04/30 خانم ن. ب. ع. ا. فرزند م. دادخواستی به خواسته طلاق به علت عسر و حرج به طرفیت همسرش اقای ح. س. فرزند م. ر. به دادگاه خانواده مانه و سملقان تقدیم کرده و اظهار داشته است.به دلالت کپی م. سند نکاحیه همسر شرعی و قانونی خوانده می باشم. یک فرزند مشترک 8 ساله پسر به نام م. ه می باشم. دوازده سال است.که با هم زندگی می کنیم و از روز اول معتاد بوده که متاسفانه دیر مطلع شدم اعتیاد به مواد مخدر صنعتی دارد. بیکار است.و دنبال کار نمی رود و نفقه پرداخت نمی کند … ان قدر در مشقت و خرج قرار گرفته ام که دیگر قادر به ادامه زندگی مشترک نمی باشم … پرونده به شعبه اول دادگاه خانواده * و سملقان) ارجاع شده است. در جلسه مورخ 99/5/27 دادگاه که با حضور قاضی مشاور و طرفین تشکیل شده خواهان موارد ذیل را بیان کرده است: 1 - اعتیاد شدید به مواد مخدر صنعتی 2 - عدم توانایی در تامین هزینه زندگی و پرداخت نفقه 3 - بددلی و افترا و تهمت روابط 4 - سوی معاشرت داشتن دست بزن و بددهنی 5 - در تصادف مرا کاملا رها نموده و رفت، در تمام این مدت هزینه زندگی به عهده پدرم بوده و پولی که بابت دیه گرفتم استعمال مواد نزد فرزند مشترک (عضو ممیز: عبارات مذکور از صورتجلسه دادگاه نقل شده است) دست کجی و سرقت و دروغ گویی بیش از حد، بی محبتی شدید و تنها گذاشتن من به مدت طولانی این اقا از بچگی اعتیاد داشته که به من نگفتند، 12 سال از ازدواجمان می گذرد همش منو (پیوسته مرا) این شهر به ان شهر می بردند به جاهای دور افتاده دریغ از یک ذره پیشرفت چرا چون ایشان هر پول داشتند به مواد می دادند. وقتی هم که * بودیم این اقا ما رو ول می کرده به حساب خودش می رفته سر کار که من پولی از ایشان ندیدم. همه این موارد باعث کراهت شدید من از ایشان شده و از ایشان متنفر شدم و دیگر به هیچ وجه حاضر به ادامه زندگی مشترک نیستم. به جهت عسر و حرج به لحاظ عدم پرداخت نفقه و سوی معاشرت و ترک منزل به مدت 9 ماه و اعتیاد صنعتی درخواست طلاق دارم. تمام حقوق مالی ام را می خواهم. حضانت فرزند با زوج باشد. حق ملاقات می خواهم. باردار نمی باشم. خوانده اظهار داشته است.اظهارات خواهان را قبول ندارم. خرجی پرداخت کردم و منزل را ترک نکردم اعتیاد قرص متادون مصرف می کنم. دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر کرده است. زوجه اقای ر. ر. را به عنوان داور خود معرفی کرده و اقای م. ف. نیز داوری زوج را پذیرفته است.و داوران مذکور در لایحه مشترک توضیحاتی را در مورد عدم توفیق برای ارتباط با زوج به علت خاموش بودن گوشی تلفن وی و خودداری مادر وی از دادن شماره ای از پسر خود بیان کرده اند و اقای ر. ر. ت اضافه کرده است.که پیرو صحبت هایی که اینجانب قبل از تعیین شدن به عنوان داور از روی قرابت با ایشان داشتم ایشان هیچ گونه تمایلی برای ادامه زندگی ندارد. و قصدش اذیت کردن همسرش می‌باشد. و پیرو مذاکراتی که با زوجه خانم برجسته نمودیم و اطلاعاتی که من از زندگی ایشان از قبل داشته و دارم. ان قدر زجر کشیده که دیگر ادامه زندگی با زوج برای وی غیرممکن است. خواهان در لایحه تقدیمی به شرح برگ های 37 و 38 پرونده اظهار داشته است.حاضرم برای جدا شدن از خوانده از نود درصد مهریه و سایر حقوق مالی ناشی از زوجیت که برعهده خوانده مانده است.گذشت نمایم. دادگاه دستور بررسی راجع به ادعای ترک انفاق و ایراد ضرب عمدی و سوی معاشرت زوج و اعتیاد وی به مواد مخدر صنعتی و ترکه زوجه را از مطلعین و معتمدین و مجاورین محل سکونت زوجه در روستای قسطی را به * داده است.که پاسگاه مذکور صورتجلسه مورخ 99/9/19 را تنظیم و به دادگاه ارسال کرده است. (برگ 42 پرونده). جلسه مورخ 99/10/16 دادگاه با حضور قاضی مشاور و طرفین دعوی تشکیل شده است. زوجه اظهارات خود را در مورد ترک انفاق و ایراد ضرب و تهمت و اعتیاد زوج تکرار کرده و خوانده اظهار داشته است.من رسید دارم. تا برج سه پول به حساب ایشان ریختم و کرایه را من به صاحب خانه می دادم و بچه را جوری کردند. که وقتی مرا می بیند گریه می کند … من فقط متادون بیست مصرف می کنم خواهان اظهار داشته است.فقط یک دویست تومن و یک صد تومان به حساب ریختم و ایشان همیشه از کارت های بانکی من استفاده می کرده است. دادگاه قرار استماع شهادت شهود را صادر کرده لکن خواهان در جلسه مورخ 99/11/15 اظهار داشته است.من نمی دانستم امروز باید شاهد بیاورم و تقاضای تجدید جلسه را کرده است.قاضی مشاور در نظریه مورخ 99/11/18 به بطلان دعوی خواهان اظهارنظر کرده و دادگاه با اعلام ختم رسیدگی اقدام به صدور رای شماره --- - 99/11/21 نموده که به موجب ان دعوی خواهان به علت عدم معرفی شهود و عدم ارایه دلیل محکوم به بطلان شده است. زوج نسبت به رای مذکور تجدید نظرخواهی کرده و تصویر گواهی شماره موسسه غیرانتفاعی رهایی به سوی بهبودی مربوط به پذیرش اقای ح. س. فرزند م. ر. جهت درمان اعتیاد و نیز تصویر استشهادیه محلی در مورد زندگی خواهان و فرزندش در خانه پدر خود از یک سال پیش و عدم سرکشی و عدم پرداخت مخارج ان ها از ناحیه را ضمیمه نموده است. شعبه هفتم دادگاه تجدیدنظر استان خراسان شمالی با تعیین موارد تحقیق پرونده را به دادگاه بدوی ارسال داشته است.جلسه مورخ 1400/04/20 شعبه اول دادگاه خانواده شهرستان اشخانه با حضور زوجین و قاضی مشاور تشکیل شده است.زوج در مقابل سوال دادگاه اظهار داشته است.منزل و اثاث البیت اماده دارم. و منزل من در * می‌باشد. و بنده تا برج 3 - 1399 به کارت همسرم پول برای نفقه واریز می کردم و در منزل مشترک بودیم و هر دو با هم در * زندگی می کردیم و بعد از برج 3 - 99 نفقه پرداخت نکرده ام. زوجه اظهار داشته است.اظهارات ایشان را قبول ندارم. و من تا برج 3 - 1399 در * بودم و ایشان منزل را رها کرده بوده است.و مرا با یک فرزند مشترک رها کرده بود و قولنامه به نام من بود که صاحب خانه پول پیش را بابت اجاره منزل نگهداشته بود (عضو ممیز تصویر اجاره نامه مورخ 95/9/29 تنظیمی بین اقای ح. ص. به عنوان موجر و خانم ن. ب. ع. ا. به عنوان مستاجر قبلا ضمیمه پرونده شده است- برگ 52 پرونده). دادگاه اقای ح. س. را جهت معاینه پزشکی از حیث اعتیاد به مواد مخدر به اداره پزشکی قانونی معرفی کرده و پاسخ شماره 1400/584/3/392 - 1400/05/13 مدیرکل پزشکی قانونی خراسان شمالی که در پاسخ نامه سرپرست پزشکی قانونی * صادرشده حاکی است.که در نمونه ادرار به روش tlc لکه قوی مورفین یافت گردید * برگ 76 پرونده). دادگاه در اقدامی دیگر از کلانتری 14 * خواسته است.که با اعزام یکی از مامورین به ادرس تعیین شده از منزل تهیه شده وسیله زوج و وسایل ان معاینه و اعلام دارند که ایا در شان و مناسب زوجه می‌باشد. یا نه؟ که گزارش مورخ 1400/05/25 افسر مامور کلانتری 14 ولایت بجنورد به نام ستوان یکم ن. به این شرح تنظیم شده است: … جهت بازدید و معاینه از منزل زوج به ادرس * 65 عزیمت که با دق الباب نمودن درب توسط خود زوج گشود.ه شد که به داخل منزل رفته وارد منزل و اسباب و اثاثیه بازدید به عمل امد که اقلام جهیزیه تماما کهنه و مستعمل بود و منزل تهیه شده نیز با شرایط فعلی و (واژه ناخوانا) در شان زوجه نمی‌باشد. (برگ 82 پرونده) پس از اعاده پرونده به دادگاه تجدید نظر طرفین جهت اخذ توضیح از زوجه در خصوص حقوق مالی و زوج در خصوص مهیا بودن منزل مشترک دعوت شده اند. در تاریخ 1400/08/22 جلسه دادگاه تجدیدنظر با حضور زوجین تشکیل شده است. زوجه اظهار داشته است.مدت دو سال است.در مفارقت هستم و شهرهای مختلف زندگی کردیم و اخرین بار در * بودیم الان مدت دو سال است.بنده و فرزند سیزده سالم نام م. ه را رها کرده است.معتاد است.و (کلمه ناخوانا) کرده است.کار نمی کند تقاضای طلاق دارم. دویست سکه از مهریه و سایر حقوق مالی را بذل نموده جهیزیه در اختیار خودم هست. زوج اظهار داشته است.منزل اماده کردم شغل دارم. کارگر هستم و حاضر به طلاق نیستم و خودش رفته است. دادگاه با اعلام ختم رسیدگی مبادرت به صدور رای شماره --- - 1400/08/24 نموده که به موجب ان با احراز تخلف تجدیدنظر خوانده از شروط مندرج در سند ازدواج (ترک انفاق و داشتن اعتیاد مضر) و مفارقت و ترک زندگی تجدیدنظرخواهی وارد تشخیص داده شده و ضمن نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته به استناد ماده 1119 قانون مدنی و ماده 29 قانون حمایت خانواده به تجدیدنظرخواه اجازه داده شده است.ظرف شش ماه از تاریخ قطعیت دادنامه به یکی از دفاتر رسمی طلاق مراجعه و به وکالت از سوی زوج با بذل دویست سکه از مهریه و سایر حقوق مالی خود به زوج و قبول بذل از ناحیه وی خود را مطلقه به طلاق باین خلعی نماید. و واقعه طلاق را به ثبت برساند و در رای مذکور اضافه شده که جهیزیه در اختیار زوجه بوده و حضانت فرزند مشترک به عهده زوجه می‌باشد. و زوج مکلف به پرداخت ماهیانه مبلغ ده میلیون ریال بابت نفقه می‌باشد. و برای زوج حق ملاقات هر هفته به مدت بیست و چهار ساعت از ساعت 16 روز پنجشنبه لغایت ساعت 16 روز جمعه با تعیین کلانتری محل اقامت زوجه به عنوان محل تحویل و استرداد خواهد بود. پس از ابلاغ دادنامه اقای ا. ا. ب. به وکالت از طرف اقای ح. س. در مهلت قانونی نسبت به ان فرجام خواهی کرده و در دادخواست فرجامی به طور خلاصه مطالبی در مورد عدم تمکین زوجه و محقق نشدن جرم ترک انفاق و صدور حکم بر رد ادعای زوجه در این خصوص و عدم ابلاغ نظریه پزشکی به موکل و ملحوظ نشدن حق اعتراض وی و عدم معرفی شهود از ناحیه زوجه در دادگاه بدوی و دلالت نداشتن اقدامات و اظهارات زوجه بر کراهت و برخی مطالب دیگر بیان کرده است.و زوجه نیز در لایحه تقدیمی مطالبی در پاسخ اظهارات فرجام خواه بیان کرده است.که دادخواست فرجامی زوج و لایحه تقدیمی زوجه هنگام شور قرائت خواهد شد.

هییت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ع. خ. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی اقای ی. ی. دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر دادنامه فرجام خواسته با توجه به محتویات پرونده و نظریه داوران و نظریه پزشکی قانونی مطابق قانون صادر و به استناد ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی عقیده به تایید رای فرجام خواسته دارم. در خصوص دادنامه شماره --- - 1400/08/24 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:

رای شعبه

با توجه به محتویات پرونده و از جمله نظریه شماره 1400/584/3/392 - 1400/05/13 مدیرکل پزشکی قانونی استان خراسان شمالی در خصوص تست اعتیاد از اقای ح. س. (ف. خواه) و همچنین شروط ضمن عقد ازدواج دادنامه فرجام خواسته مبنی بر صدور اجازه برای زوجه (خانم ن. برجسته ع. ا.) جهت اعمال وکالت و مطلقه کردن خود به وکالت از ناحیه زوج مغایرتی با موازین شرعی و مقررات قانونی ندارد. لذا با رد فرجام خواهی وکیل فرجام خواه مستندا به ماده 370 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی رای فرجام خواسته ابرام و پرونده به دادگاه صادرکننده رای اعاده می‌شود. / ل- 1401/04/20

شعبه چهلم دیوان عالی کشور

رییس: ع. خ. عضو معاون: س. ع.