اجازه انجام مذاکره، پیش امضا (پاراف) و امضای موقت پروتکل همکاری در زمینه مبارزه با تروریسم در دریای خزر الحاقی به موافقتنامه همکاری در زمینه امنیت در دریای خزر به وزارت کشور

مصوب 1396/09/19 هیات وزیران

هیات وزیران در جلسه 1396/9/19 به پیشنهاد شماره 132103 مورخ 1396/8/15 وزارت کشور و در اجرای ماده (2) آیین‌نامه چگونگی تنظیم و انعقاد توافق های بین المللی - مصوب 1371 - تصویب کرد:

وزارت کشور مجاز است با هماهنگی معاونت حقوقی رئیس جمهور (امور توافق های بین المللی) و وزارت امور خارجه نسبت به انجام مذاکره، پیش امضا (پاراف) و امضای موقت پروتکل همکاری در زمینه مبارزه با تروریسم در دریای خزر الحاقی به موافقتنامه همکاری در زمینه امنیت در دریای خزر مورخ 27 آبان 1389 (برابر با 18 نوامبر 2010 میلادی) در چارچوب متن پیوست که تایید شده به مهر دفتر هیات دولت است، ظرف سه سال از تاریخ ابلاغ این تصویب نامه اقدام و مراحل قانونی را تا تصویب نهایی پیگیری نماید.

اسحاق جهانگیری
معاون اول رئیس جمهور

بسمه تعالی
پروتکل همکاری در زمینه مبارزه با تروریسم در دریای خزر
الحاقی به موافقت نامه همکاری در زمینه امنیت در دریای خزر
مورخ 27 آبان 1389 برابر با 18 نوامبر 2010

دولت جمهوری آذربایجان، دولت جمهوری اسلامی ایران، دولت جمهوری قزاقستان، دولت فدراسیون روسیه و دولت ترکمنستان که از این پس طرف ‎ها نامیده می ‎شوند، در اجرای ماده (2) موافقتنامه همکاری در زمینه امنیت در دریای خزر مورخ 27 آبان 1389 برابر با 18 نوامبر 2010، با آگاهی از اهمیت تقویت و افزایش همکاری ‎های امنیتی بین طرف‎ ها و تضمین همکاری بین ‎المللی در مبارزه با تروریسم و با تصدیق اینکه فعالیت های تروریستی، تهدید جدی علیه کشورها بوده و نظم و امنیت عمومی و همچنین رفاه و جان شهروندان آنها را به مخاطره می اندازد؛ به منظور تقویت همکاری در زمینه مبارزه با تروریسم؛ در موارد زیر به توافق رسیدند:

ماده 1
دامنه شمول همکاری

1 - این پروتکل، چهارچوب (اصول) همکاری بین طرف ها در زمینه مبارزه با تروریسم در دریای خزر را تنظیم می نماید.

2 - از نظر این پروتکل، فعالیت‎ های تروریستی، شامل اقداماتی است که جهت اعمال زور و تحت فشار قراردادن دولت ‎ها یا سازمان‎ های دولتی با استفاده یا تهدید به استفاده از خشونت به منظور ارعاب جامعه یا کسب امتیاز سیاسی یا اقتصادی صورت می ‎گیرد و طبق قوانین ملی طرف‎ ها و اسناد بین ‎المللی امضا شده توسط آن ‎ها، جرم محسوب می ‎گردد. در راستای اجرای این پروتکل، اقدامات زیر از مصادیق اقدامات تروریستی تلقی خواهد گردید:

الف) اعمال زور و خشونت یا تهدید به اعمال خشونت علیه افراد و اهداف نظامی و غیرنظامی به منظور ارعاب جامعه یا قشر معینی از جامعه و کسب امتیاز از دولت ‎ها؛

ب) انجام هرگونه حمله به تمامیت جسمانی افراد که منجر به مرگ یا جراحات شدید گردد و نیز هرگونه اقدام به گروگانگیری که با تعریف مندرج در کنوانسیون بین ‎المللی علیه گروگانگیری مورخ 1358 هجری شمسی برابر با 1979 میلادی منطبق باشد؛

پ) نگهداری، حمل، قاچاق، تهیه یا استفاده از اسلحه، مواد منفجره و تسلیحات هسته ای، رادیواکتیو، زیستی (بیولوژیکی) یا شیمیایی و انجام فعالیت ‎های مربوط به تحقیقات و توسعه سلاحهای شیمیایی به صورت غیرقانونی؛

ت) اتخاذ هرگونه اقدام علیه امنیت ملی و تمامیت ارضی با توسل به خشونت یا تهدید به اعمال خشونت؛

ث) اتخاذ کلیه جرائم پیش بینی شده در کنوانسیون راجع به جرائم و برخی اعمال ارتکابی دیگر در هواپیما امضا شده در توکیو مورخ 1342/6/23 هجری شمسی برابر با 14 سپتامبر 1963 میلادی و کنوانسیون راجع به جلوگیری از اعمال غیرقانونی علیه امنیت هواپیمایی کشوری امضا شده در مونترال مورخ 1350/7/1 هجری شمسی برابر با 23 سپتامبر 1973 میلادی؛

ج) هرگونه اقدام علیه افراد دارای مصونیت بین المللی موضوع کنوانسیون 1352 هجری شمسی برابر با 1973 میلادی راجع به جلوگیری و مجازات جرائم علیه اشخاص مورد حمایت بین المللی از جمله مامورین دیپلماتیک؛

چ) وارد آوردن خسارت به تاسیسات دولتی یا عمومی، سامانه های حمل و نقل و تاسیسات زیربنایی از جمله سامانه‎ های فناوری اطلاعات، سکوهای ثابت موجود در دریای خزر، اموال عمومی یا خصوصی که منجر به تهدید حیات انسان و یا ضررهای غیرقابل جبران شود؛

ح) رها ساختن عامدانه مواد خطرناک که منجر به آتش سوزی، انفجار و سرازیر شدن آنها می‎ شود به گونه ‎ای که حیات انسان ‎ها را به مخاطره اندازد؛

خ) دخالت عامدانه در تامین آب، برق یا دیگر منابع طبیعی به گونه ‎ای که حیات انسانها را به مخاطره اندازد؛

د) آدم ربایی یا گروگانگیری؛

ذ) شرکت در فعالیت‎ های سازمان تروریستی از جمله تامین اطلاعات و هرگونه کمک مورد نیاز یا تامین مالی فعالیت‎ های آن از طرق مختلف با علم به کمک به اقدامات مجرمانه گروه‎ های مذکور و قصد یا تلاش برای ارتکاب اقدامات مزبور.

ماده 2
هماهنگی همکاری

1 - به منظور اجرای مفاد این پروتکل مراجع زیر مشارکت دارند:

الف) در سطح ملی
از طرف آذربایجان،. .. جمهوری آذربایجان؛
از طرف ایران؛ وزارت کشور جمهوری اسلامی ایران؛
از طرف قزاقستان؛ کارگروه (کمیته) امنیت ملی جمهوری قزاقستان؛
از طرف روسیه؛. .. فدراسیون روسیه؛
از طرف ترکمنستان؛. .. ترکمنستان

ب) در سطح منطقه‎ ای
از طرف آذربایجان؛. .. جمهوری آذربایجان؛
از طرف ایران؛. .. جمهوری اسلامی ایران
از طرف قزاقستان؛ اداره منطقه ای حراست ساحلی آژانس مرزی کارگروه (کمیته) امنیت ملی جمهوری قزاقستان؛
از طرف روسیه؛. .. فدراسیون روسیه؛
از طرف ترکمنستان؛. .. ترکمنستان

2 - همکاری منطقه ای به منظور مقابله با تهدید های ترویستی در دریای خزر به گونه ‎ای صورت می‎ گیرد که توسط طرف ها تعیین می‌شود.

3 - طرف ‎ها هرگونه تغییر در مراجع صلاحیتدار متبوع خود و وظائف و اطلاعات تماس آن‎ ها را فوری از طریق مجاری دیپلماتیک به یکدیگر اطلاع رسانی می نمایند.

4 - طرف ‎ها می ‎توانند مراجع صلاحیتدار دیگری را منصوب و امین اسناد را از طریق مجاری دیپلماتیک از موضوع آگاه نمایند.

ماده 3
دامنه اختیارات و صلاحیت‎ ها
طرف ها در حدود صلاحیت و اختیارات خود در زمینه مبارزه با تروریسم همکاری می ‎نمایند.

ماده 4
اشکال همکاری
همکاری و تعامل بین طرف ‎ها به اشکال زیر صورت می ‎پذیرد:

1 - تبادل متقابل اطلاعات؛

2 - انجام دیدارها و رایزنی ‎ها؛

3 - تبادل تجربه؛

4 - برگزاری دوره‎ های آموزشی، فراهمایی ها (کنفرانس ها) و تمرین ‎های مشترک؛

5 - انجام اقدامات مشترک در زمینه پیشگیری، هشدار، کشف و قطع اقدامات غیرقانونی در حوزه مبارزه با تروریسم.

ماده 5
تبادل اطلاعات
طرف ها در زمینه مبارزه با ترویسم از جمله موارد زیر تبادل اطلاعات می ‎کنند:

1 - کشتی‎ هایی (یا ادوات شناوری) که تحت پرچم دولت های طرف‎ ها می‌باشند و مورد بازبینی واقع یا بازداشت شده ‎اند، و نیز دیگر اقداماتی که در خصوص آن‎ ها صورت گرفته است و عواقب آنها؛

2 - شهروندان دولت‎ های طرف‎ ها و هم چنین سایر اشخاصی که بخاطر ارتکاب اعمال غیرقانونی مظنون به اعمال تروریستی در دریای خزر بازداشت شده اند؛

3 - اشخاص حقیقی و حقوقی دولت های طرف ها و هم چنین سایر اشخاصی که در مورد آنها اطلاعاتی موجود می ‎باشد مبنی بر اینکه آنها به اعمال خلاف قانون در دریای خزر اشتغال دارند؛

4 - سایر موضوعات مورد توافق متقابل.

ماده 6
خودداری از همکاری

1 - طرف درخواست شونده چنانچه گمان نماید که انجام درخواست می ‎تواند لطمه ای به حاکمیت، امنیت، نظم عمومی و دیگر مصالح عمده آن وارد نماید یا مغایر با قوانین ملی یا تعهدات بین ‎المللی آن باشد، می ‎تواند از همکاری در چارچوب این پروتکل به طور کامل یا جزئی امتناع نماید.

2 - چنانچه عملی که در خصوص آن درخواست صورت گرفته است بر اساس قوانین ملی طرف درخواست شونده جرم محسوب نگردد، می توان از ارائه مساعدت امتناع نمود.

3 - در صورت اخلال در تحقیق یا محاکمه جاری در قلمرو طرف درخواست شونده یا نادیده گرفتن اعتبار تصمیمات قضایی لازم الاجرای صادره از سوی دادگاه ‎های طرف درخواست شونده می ‎توان از ارائه مساعدت امتناع نمود.

4 - پیش از اعلام تصمیم امتناع از مساعدت، طرف درخواست شونده می‌تواند به منظور تعیین شرایط تکمیلی که باعث امتناع از مساعدت می ‎گردند با طرف درخواست کننده به رایزنی بپردازد. طرف درخواست کننده شرایطی را که بر اساس آنها مساعدت صورت می پذیرد رعایت می کند.

5 - طرف درخواست شونده به طور کتبی طرف درخواست کننده را از امتناع کامل یا جزئی از انجام درخواست با ذکر دلایل آن مطلع می ‎نماید.

ماده 7
وسایل ارتباطی
طرف ‎ها به منظور سازماندهی و انجام تبادل اطلاعات از ارتباطات تلفنی، دورنگار و رایانامه (سامانه‎ های تبادل اطلاعات خودکار) و دیگر سامانه ‎های ارتباطی مورد توافق استفاده می ‎نمایند.
درخواست‎ های مساعدت به صورت کتبی ارسال می ‎شوند. در صورت فوریت، درخواست‎ ها را می‎ توان از طریق ابزارهای ارتباطی مورد توافق ارسال و سپس در مدت 72 ساعت تاییدیه کتبی را فرستاد. پاسخ درخواست فوری ارسال می‎ شود.
طرف ها مراکز تماس و نحوه برقراری ارتباط بین آنها را تعیین می نمایند.

ماده 8
محدودیتهای استفاده از اسناد و اطلاعات دریافتی

1 - چنانچه اطلاعات و اسناد دریافت شده از طرف دیگر جنبه محرمانه داشته باشند یا طرف ارائه دهنده راضی به افشای آنها نباشد، هر طرف محرمانه بودن اطلاعات و اسناد دریافت شده مزبور را تامین خواهد کرد. سطح محرمانه بودن این اسناد و اطلاعات توسط طرف ارائه دهنده تعیین خواهد شد.

2 - طرف درخواست شونده به درخواست طرف درخواست کننده تدابیر لازم را برای محرمانه ماندن درخواست دریافتی، محتوای آن و اسناد مربوط به آن و نیز خود مساعدت، اتخاذ می نماید.
طرف درخواست شونده در صورت عدم امکان اجرای درخواست بدون حفظ محرمانگی، طرف درخواست کننده را به منظور تصمیم گیری در خصوص اجرای درخواست با این شرایط مطلع می نماید.

3 - نتایج اجرای درخواست که بر اساس این پروتکل دریافت شده ‎اند بدون رضایت طرف ارائه دهنده آن ‎ها برای مقاصد دیگری غیر از مقاصدی که مورد درخواست بودند یا ارائه شده ‎اند به کار برده نخواهد شد.

4 - موافقت قبلی طرف ارائه دهنده اطلاعات برای انتقال اطلاعاتی که از آن طرف بر اساس این پروتکل دریافت شده‎ اند به طرف ثالث ضروری است.

5 - مفاد این ماده استفاده یا افشای اسناد و اطلاعات دریافتی در نتیجه اجرای درخواست را چنانچه این امر در قانون ملی طرف درخواست کننده پیش بینی شده باشد، منتفی نمی ‎نماید. طرف درخواست کننده در خصوص احتمال و قصد استفاده یا افشای اینگونه اسناد و اطلاعات پیشاپیش به طرف درخواست شونده اطلاع می ‎دهد.

ماده 9
کارگروه مشترک
طرف ‎ها حداقل سالی یکبار به طور گردشی در قلمرو یکی از طرف ‎ها جلسه برگزار می‎ کنند.
در صورت لزوم بر اساس تصمیم مدیران مراجع صلاحیتدار، گروه‎ های کاری تشکیل می‎ شوند تا برنامه ‎های مشترکی در زمینه ‎های همکاری و تعامل در دریای خزر تدوین کنند.
طرف ‎ها برای ارزیابی و هماهنگی انجام اقدامات توافق شده و نیز تصمیم گیری در مسایلی که در حین اجرای مفاد این پروتکل پیش می‎ آیند به درخواست یکی از طرفها می ‎توانند دیدارهای کاری فوق ‎العاده برگزار کنند.

ماده 10
برنامه اقدامات مشترک جهت مقابله با اقدامات تروریستی
تمهیدات و مقدمات لازم برای «برنامه اقدامات مشترک جهت مقابله با اقدامات تروریستی» که به اختصار «برنامه اقدامات مشترک» نامیده می‎ شود از پیش صورت می ‎گیرد و پیش از اجرای آن یا همزمان با شروع آن پایان می ‎یابد.

1 - تعاریف

الف) طرف سازمان دهنده به یکی از طرف‎ ها اطلاق می ‎شود که برنامه ابتکاری و پیشنهادی اقدامات مشترک را تدوین و به طرف های دیگر ارسال می ‎نماید.

ب) طرف مشارکت کننده به یکی از طرف ‎ها اطلاق می ‎شود که در انجام «برنامه اقدامات مشترک» سهیم می ‎باشد.

پ) گروه اطلاق می‎ شود به

2 - وظایف طرف سازمان دهنده

الف) طرف سازمان دهنده برنامه زمان بندی تدارکاتی و مقدماتی «برنامه اقدامات مشترک» را تدوین و حداقل 12 ماه پیش از تاریخ تعیین شده برای شروع آن برای طرف ‎های دیگر می فرستد

ب) طرف سازمان دهنده بر اساس پاسخ ها و پیشنهادات ارائه شده از سوی طرف ها، نقشه راه اصلی را طراحی و «برنامه اقدامات مشترک» شامل اهداف، مراحل و نیز وظایف طرف ها را تعیین و به طرف ها ارسال می ‎نماید.

پ) طرف سازمان دهنده، برنامه اقدامات مشترک را به صورت متنی و با ضمیمه نمودن جداول و نقشه ‎های لازم تهیه می‎ نماید و در آنها موارد زیر را منعکس می ‎ساز:
(1) اطلاعات مربوط به تهدیدات، محورها و شکل احتمالی فعالیت تروریستی؛
(2) اهداف، نقشه ها و مراحل؛
(3) محورهای (مناطق) اقدام؛
(4) ترکیب گروه و ساختار آن؛
(5) وظایف طرف ها، مراحل، روش ها و زمان بندی انجام آنها؛
(6) اقدامات مشترک؛
(7) سازمان، هدایت و ارتباط؛
(8) مسائل اصلی تعامل و تامین؛
(9) جدول زمانبندی آماده سازی واحدهای گروه.

3 - وظایف طرف ‎های مشارکت کننده
طرف‎ های مشارکت کننده بلافاصله پس از دریافت اولیه «برنامه اقدامات مشترک» در یک دوره چهار ماهه پیش از شروع آن‎ ها، پیشنهادهای خود را در خصوص برنامه مذکور به طرف سازمان دهنده می ‎فرستند.
در پیشنهادهای ارائه شده توسط طرف‎ ها در خصوص «برنامه اقدامات مشترک» موارد زیر ذکر می‌شوند:

الف) استنتاج های مختصری از ارزیابی وضعیت؛

ب) محورهای (مناطق) اقدام؛

پ) ترتیب و مراحل اقدام؛

ت) واحدهای گروه و ترکیب آن‎ ها؛

ث) نحوه تعامل با مراجع دیگر؛

ج) نحوه انجام اقدامات؛

چ) محتوای اقدامات.

4 - گروه مشترک کاری
تنظیم اسناد اقدامات مشترک به طور مستقیم توسط طرف سازمان دهنده انجام می‌گیرد. بدین منظور می ‎توان به پیشنهاد طرف سازمان دهنده یا طرف های مشارکت کننده، گروه کاری مشترکی را تاسیس کرد و همچنین می ‎توان جلسه مشورتی کارشناسان طرف ها را برگزار نمود.

5 - مراحل تصویب «برنامه اقدامات مشترک» و تنظیم دستورالعمل

الف) برنامه اقدامات مشترک به تصویب مراجع صلاحیتدار طرف ها می‌رسد.

ب) طرف سازمان دهنده، پس از توافق و تائید برنامه اقدامات مشترک، ماموریت های مربوط را طی دستورالعملی به طرف های مشارکت کننده اعلام می‎ نماید. در دستورالعمل «برنامه اقدامات مشترک» موارد زیر ذکر می ‎شوند:
(1) اهداف و وظایف؛
(2) نقشه ها؛
(3) وظایف واحدهای مشارکت کننده در گروه؛
(4) مرجع هدایت کننده، سرپرست اقدامات مشترک و معاونین او (از طرف های شرکت کننده)؛
(5) زمان آماده سازی.

پ) در دستورالعمل برنامه اقدامات مشترک می توان علامت های (سیگنال ‎های) هدایت، جدول اطلاع رسانی فوری و دیگر اسناد را ضمیمه نمود.

ت) طرف ‎های شرکت کننده به محض دریافت دستورالعمل برنامه اقدامات مشترک برای اتخاذ اقدامات مشترک به طور مستقیم آماده خواهند شد.

ث) برای هدایت گروه در پایگاه طرف سازمان دهنده، مرکز هماهنگی مستقر و سازمان ‎دهی می‌شود.

ج) در صورت جذب مراجع دیگر به مشارکت در برنامه اقدامات مشترک می توان در مراکز مدیریت طرف ها ارکان راهبری مشترک ایجاد نمود.

چ) با توجه به شرایط خاص هر موقعیتی می ‎توان «برنامه اقدامات مشترک» را به روش های مختلفی انجام داد که بستگی به وجود و نوع تهدید، اهداف، وظایف، نوع اقدامات در دست انجام، وجود نیروها و منابع و ویژگی‎ های شرایط فیزیکی - جغرافیایی دارند. در این حال به‎ کار بردن همزمان مجموعه ‎ای از نیروها و منابع مختلف اعضای گروه و بالا بردن متداوم قوا در محتوا در محورهای مورد تهدید (مورد پیش بینی) در طی دوره معینی از زمان، روش اصلی محسوب می‎ شود.

ح) سرپرست واحد گروه، اقدامات مشترک را با توجه به دستورالعمل، برنامه و شرایط مشخص در حال شکل گیری، انجام می دهد.

خ) با توجه به روش‎ هایی که برای «برنامه اقدامات مشترک» انتخاب شده ‎اند، طرف‎ های مشارکت کننده، واحدهایی را تشکیل می ‎دهند که متناسب با شرایط و ماموریت دریافتی می ‎باشند و به نیروها و منابع خود آرایش عملیاتی می ‎بخشند.

د) سرپرست «برنامه اقدامات مشترک» در حین انجام اقدامات مشترک به موازات دریافت اطلاعات جدیدی در مورد شرایط و نیز پیشنهادهای طرف ‎ها وظایف را دقیق تر مشخص می‌نماید و به اطلاع سرپرستان واحدها می ‎رساند.

ذ) نظارت بر اجرای دستورالعمل و برنامه توسط واحدها در هنگام انجام برنامه اقدامات مشترک بر عهده سرپرستان واحدها و نیز مرکز هماهنگی می ‎باشد.

6 - مستندسازی، جمع بندی و تهیه گزارش

الف) در جریان انجام برنامه اقدامات مشترک با عکس برداری و فیلم برداری از عملیات های طرف ‎ها در مهم ترین و فعال ترین بخش ‎ها مستند سازی می ‎شود. این بخش‎ ها عبارتند از: توقیف سلاح، مهمات، مواد منفجره و دیگر وسایل ترور، مواد مخدر و سمی، قاچاق و غیره پس از پایان یافتن اقدامات مشترک یا مرحله ‎ای از آن؛

ب) مراجع صلاحیتدار مشارکت کننده در اقدامات مشترک، در مدت 10 روز اطلاعاتی را در خصوص نتایج عملیات خود در اختیار طرف سازمان دهنده قرار می دهند تا آنها را ارزیابی و جمع بندی نماید؛

پ) طرف سازمان دهنده طی مدت 15 روز پس از دریافت اطلاعات، آنها را ارزیابی و جمع بندی می ‎نماید و اطلاعات مربوط به نتایج برنامه اقدامات مشترک را برای طرف های مشارکت کننده ارسال می ‎نماید.
در این اطلاعات موارد زیر آورده می‌شوند:
(1) گزارش اقدامات صورت گرفته توسط طرف ها؛
(2) اطلاعات مربوط به نتایج مشارکت طرف ها؛
ت) موارد زیر به اطلاعاتی که به مراجع صلاحیتدار مشارکت کنندگان ارسال می ‎شود، پیوست می گردند:
(1) پیشنهادهایی در خصوص تشویق سرپرستان مراجع صلاحیتدار مشارکت کننده که در جریان اقدامات مشترک برجسته تر عمل نموده اند؛
(2) منابع تصویرداری و ویدئویی برای پخش عملیات طرف ها در حین انجام برنامه اقدامات مشترک از رسانه های گروهی.

ماده 11
هزینه ها
طرف ها طبق قوانین ملی خود، هزینه هایی را که در جریان اجرای این پروتکل ایجاد می‌شوند مستقلا متقبل می‌شوند مگر اینکه در هر موردی به نحو دیگری توافق نمایند.

ماده 12
زبان ها
طرف ها در انجام همکاری و تعامل در چارچوب این پروتکل از زبانهای روسی و انگلیسی استفاده می کنند.
در صورت ارسال درخواست ها یا مدارک تنظیم شده به زبان رسمی طرف ها، ترجمه آن به زبان های روسی و انگلیسی نیز ضمیمه می‌شود.

ماده 13
حل و فصل اختلافات
هرگونه اختلاف ناشی از تفسیر یا اجرای مفاد این پروتکل از طریق مشورت و مذاکره میان طرف ها حل و فصل می ‎شود.

ماده 14
امین اسناد
امین اسناد این پروتکل جمهوری آذربایجان می‌باشد.

ماده 15
ارتباط با دیگر موافقتنامه‎ های بین المللی
این پروتکل خدشه ای به حقوق و تعهدات ناشی از سایر موافقت نامه های دوجانبه، چندجانبه یا بین ‎المللی که به امضا و تصویب طرف ها رسیده است، وارد نمی نماید.

ماده 16
ارتباط با وضعیت حقوقی نهایی دریای خزر
هیچ یک از مفاد این پروتکل به نحوی تعبیر نخواهد شد که پیش داوری نسبت به نتایج مذاکرات مربوط به وضعیت حقوقی نهایی دریای خزر تلقی شود.

ماده 17
اصلاحات
اصلاحات این پروتکل با توافق متقابل طرف‎ ها، به صورت پروتکل‎ های جداگانه ‎ای تنظیم خواهند شد و بخش جدایی ناپذیر این پروتکل را تشکیل خواهند داد و طبق مفاد ماده 17 این پروتکل لازم الاجرا خواهند شد.

ماده 18
لازم الاجرا شدن

1 - این پروتکل منوط به تصویب می‎ باشد و در روز سی اُم بعد از دریافت آخرین سند تصویب توسط امین اسناد، لازم ‎الاجراء می‌شود.

2 - هر یک از طرف ‎ها می ‎تواند با ارائه اطلاعیه کتبی به امین اسناد از عضویت در این پروتکل خارج شود. این پروتکل تا انقضای مدت 12 ماه پس از تاریخ دریافت اطلاعیه خروج از عضویت توسط امین اسناد، برای آن طرف لازم‎ الاجرا خواهد بود.

3 - هر گاه تعداد طرف های این پروتکل به دو طرف برسد این پروتکل فسخ شده تلقی خواهد شد.

این پروتکل در شهر. .. در تاریخ. .. هجری شمسی برابر با. .. میلادی در یک نسخه اصلی به زبان های آذربایجانی، فارسی، قزاقی، روسی، ترکمنی و انگلیسی تهیه شده است. تمام متن ها دارای اعتبار یکسان می‌باشند.
در صورت بروز اختلاف در تفسیر متون، متن انگلیسی ملاک خواهد بود.
نسخه اصلی این پروتکل به امین اسناد سپرده می ‎شود و امین اسناد نسخه‎ های مصدق این پروتکل را به تمام طرف ‎ها خواهد فرستاد.

از طرف جمهوری آذربایجان
از طرف جمهوری اسلامی ایران
از طرف جمهوری قزاقستان
از طرف فدراسیون روسیه
از طرف ترکمنستان

دریافت فایل پی‌دی‌اف