رای شعبه دیوان عالی کشور
بسمه تعالی
فرجامخواه: اقای ع. با وکالت م. ع. ک.
فرجام خوانده: م. ر. م. و غیره
فرجام خواسته: دادنامه شماره 186 99/12/16صادره از شعبه *
تاریخ ابلاغ دادنامه به فرجامخواه1400/01/31
تاریخ وصول دادخواست فرجامی1400/02/12
مرجع رسیدگی: شعبه *
هییت شعبه اقایان: ع. ر. (رئیس) و م. ح. (مستشار) و م. ع. ق. (عضو معاون)
خلاصه جریان پرونده:
در تاریخ 99/5/22 به مرکز پلیس 110 گزارشی از یک درگیری واصل میگردد. مامورین به محل اعزام و مشاهده میمایند شیشه های درب ورودی اپارتمان شکسته و روی در ایفون جای ضربه وجود دارد. و اینه یک خودرو و شیشه دو خودرو دیگر در پارکینگ ساختمان با ضربه قداره شکسته است. و شکات اعلام میمایند فردی به نام ع. ه. با قداره و با تخریب شیشه پارکینگ و ورود به عنف اقدام به تهدید و قداره کشی و تخریب خودروها را نموده است. و مامورین از حالت مستانه متهم هم گزارش نمودهاند علت اقدام مرتکب ارسال پیامک از سوی فرزند پسر 15ساله احدی از شکات به نام غ. ع. ب. به خواهر متهم ع. ه. که 15ساله است. اعلام مینمایند متهم دستگیر میشود. و بوی اتهاماتش تفهیم میگردد. در پاسخ اعلام میمایند تخریب شیشه های خودرو و درب خانه ا. ع. ب. و شرب خمر را قبول دارم. و با قمه زدم شیشه را شکستم ولی قدرت نمایی نکردم چون عصبانی بودم مرتکب شدم ص47 با حضور متهم بازسازی صحنه جرم صورت میگیرد ص91 احدی از شکات به نام م. ا. اعلام گذشت می نماید. ص76 و س. م. خ. هم گذشت می کند ص92 متهم فاقد سابقه کیفری است. ص105 و م. ر. م. هم اعلام رضایت مینماید. ص133 برای متهم به اتهام ورود به عنف به منزل مسکونی و قدرت نمایی با قمه و شرب خمر کیفرخواست خطاب به دادگستری *و بابت تخریب شیشه و خودرو به عنوان افساد فی الارض کیفرخواست خطاب به دادگاه انقلاب *صادر میگردد. که منتهی به این پرونده و دادنامه فرجامخواسته میگردد. و شعبه *پس از ثبت پرونده و اقدامات لازم به تاریخ 99/10/3 و نبود تعیین وقت رسیدگی و دعوت ازمتهم و وکیل وی و نماینده دادستان صادر میگردد. ص302 برای متهم وکیل تسخیری تعیین میشود. و بعدا وکیل تعیینی معرفی میشود. در تاریخ 1400/01/23 در وقت مقرر جلسه شعبه *تشکیل میگردد. متهم و وکیل وی حضور داشته نماینده دادستان حاضر نبوده هیچ سابقه ای از دعوت دادستان در پرونده مشاهده نمی گردد. و با وصف اینکه در فرم چاپی دادگاه اعلام شده نماینده دادستان حضور دارد. لکن ذیل صورت جلسه امضایی از وی مشاهده نمی گردد. که به نظر میرسد دادگاه فراموش کرده نوشته های چاپی خود را بعدا به امضا نماینده دادستان برساند و در جلسه دادگاه به متهم تخریب درب ساختمان و شیشه ان تفهیم میگردد. میگوید قبول ندارم. بنده چهلم پدرم نشده بود. که خواهرم زنگ زد که مزاحمت ایجاد کرده اند عکس او را در فضای مجازی گذاشته بود. من رفتم مقایسه کنم گفت بیا داخل خانه صحبت کنیم من تک و تنها رفتم انها جمع شدند و در ماشین یک دفعه بچه داییم و درگیری شروع شد من قمه را که قبلا در زیر زین موتور گذاشته بودم برداشتم و یک ضربه زدم به شیشه بغل های ماشین دو تا ماشین بود. ایینه سایپا راهم شکوندم ایفون را هم شکاندم امدم بیرون قداره دستم بود. برای جان خودم بود. در مقابل حمله همه انها بوده است. وکیل متهم هم در بی گناهی موکل خود از حیث اتهام افساد فی الارض مندرج در کیفرخواست و عدم انطباق عمل ارتکابی با عنوان مجرمانه دفاع کرده است. و علت ان راهم مزاحمت برای ناموس موکل از طرف احدی از اعضا خانواده شکات اعلام داشته و تخریب بسیار محدود در حال عصبانیت ناشی از مزاحمت ناموسی را نمی توان از مصادیق افساد فی الارض حساب کرد و با تعریف افساد فی الارض در ماده 286 ق م اسلامی هم خوانی ندارد. و لازم بوده به اتهام موکل در دادگاه کیفری 2 رسیدگی می شد و نه دادگاه انقلاب به متهم اتهامش دائر بر افساد فی الراض از طریق تخریب گسترده تفهیم و اخرین دفاع اخذ و در نهایت به شرح دادنامه شماره 1 */2/4 اقای ع. ه. را به اتهام افساد فی الارض موضوع تبصره ماده 286 به تحمل پنج سال حبس تعزیری محکوم نموده است. و در فرجه قانونی از سوی وکیل متهم فرجام خواهی صورت گرفته که در لایحه فرجام خواه باختصار امده است. موکل با احدی از شکات پرونده رابطه نسبی دارند از ناحیه ایشان برای خواهر موکل مزاحمت ایجاد شده بوده و در پیگیری این موضوع موکل با دعوت طرف مقابل به خانه انان رفته و در داخل منزل مشاجره لفظی و درگیری بوجود امده است. و در دفاع از خود موکل از قداره استفاده نموده و شیشه ورودی منزل و شیشه دو خودرو شاکی را شکسته است. و هرگز از مصادیق ماده 286 نبوده و جرم ساده ای است. که لازم بوده در مرجع صالح که دادگاه کیفری2 است. رسیدگی شود. و نه در دادگاه انقلاب اسلامی پرونده به دیوان عالی کشور ارسال شده پس از ارجاع به این شعبه و قرائت گزارش م. ع. ق. عضو ممیز و بررسی پرونده و ملاحظه لایحه فرجام خواه و نظریه اقای خ. مبنی بر نقض به جهت نقص تحقیقات و عنوان خاص جزایی منصوص در این خصوص و عدم تحقق شرایط قانونی و قصد افساد در این خصوص و اقدام شایسته را دارم. و انجام مشاوره به شرح زیر رای صادر میگردد.
رای شعبه
در خصوص فرجام خواهی اقای ع. ه. با وکالت اقای م. ع. ک. نسبت به دادنامه شماره 186 1400/01/24صادره از شعبه *حاوی محکومیت فرجام خواه به پنج سال حبس به اتهام افساد فی الراض از طریق تخریب گسترده خودرو و درب ساختمان بدون قصد ایراد خسارت عمده با عنایت به محتویات پرونده و ایرادات مطروحه از سوی وکیل فرجام خواه و گزارشی که ازرفتار متهم در پرونده منعکس است. فرجام خواهی وارد میباشد. زیرا علاوه بر نواقص موجود در جریان دادرسی و تحقیقات از قبیل عدم تشکیل پرونده شخصیت برای متهم و اینکه در پرونده از دعوت از دادستان به جلسه دادرسی و حضور وی در جلسه دادرسی سابقه ای مشاهده نمی گردد. هر چند در صورت جلسه چاپی دادگاه حضور نماینده دادستان و دفاع وی از کیفرخواست قید شده و لکن عدم وجود امضا دادستان در ذیل صورت جلسه و عدم وجود سابقه دعوت از وی حکایت عدم حضور وی دارد. و دادگاه از این موضوع غافل بوده است. که بدون حضور دادستان در جلسات دادگاه انقلاب که مجازات تا درجه 3 در قانون برای بزه انتسابی پیش بینی جلسات دادرسی فاقد اعتبار خواهد بود. و اینکه از نتیجه پرونده دیگری که در ارتباط با این بزه مطروحه در دادگاه انقلاب در دادگاه کیفری 2 مطرح رسیدگی بوده معلوم نگردیده و ازصحت و سقم ادعای متهم در وجود انگیزه ناموسی در بروز این درگیری تحقیقات صورت نگرفته اساسا بزه اتکابی و رفتار متهم نه از مصادیق افساد فی الارض بوده و نه مشمول تبصره ذیل ماده 286 قانون مجازات اسلامی زیرا گسترده بودن عمل مرتکب و یا جنایت علیه تمامیت جمعا اقرار و یا جرایم علیه امنیت داخلی و یا خارجی کشور و یا موجب اخلال شدید در نظم و امنیت عمومی و … بودن از شرایط تحقق بزه افساد فی الارض بوده که به اذعان خود دادگاه نیز تردیدی در عمل ارتکابی وجود نداشته و درگیری صرفا در داخل خانه شکات و به صورت محدود صورت گرفته است. و ایضا از مصادیق تبصره ذیل ماده 286نیز نمیباشد. چرا که برای عمل و رفتار متهم که تخریب شیشه درب منزل و شیشه خودرو شاکی میباشد. در قانون جرم انگاری شده و برای ان مجازات مقرر گردیده و مشمول تبصره درجایی است. که برای عمل ارتکابی مجازاتی در قانون مقرر نشده باشد. ضمن اینکه دادگاه درتعریف بزه ارتکابی ضمن اینکه بر گسترده نبودن رفتار مجرمانه متهم اذعان داشته لکن با عنوان افساد فی الارض ان را معرفی نموده است. که با تعریف بزه افساد فی الارض متضاد خواهد بود. بنابراین رای فرجام خواسته واجد ایراد اساسی است. و مستندا به بند 4 شق ب ماده 469 ق اد *فرجام خواسته نقض و جهت رسیدگی مجد به شعبه همعرض ارجاع میگردد.
رئیس ع. ر. مستشار م. ح. عضو معاون م. ع. ق.