متن کنوانسیون بین المللی مسئولیت مدنی ناشی از خسارت آلودگی نفتی با اعمال اصلاحات پروتکل (1992)
ماده 1
از نظر این کنوانسیون:
1- «کشتی» بمعنای هر کشتی اقیانوس پیما و هرگونه شناور دریاپیمایی میباشد که به منظور حمل نفت فله به عنوان کالا، ساخته شده یا تغییراتی بدین منظور در آن ایجاد شده باشد، مشروط بر آن که کشتی قادر به حمل نفت و سایر کالاها، فقط هنگامی که عملاً در حال حمل نفت فله به عنوان کالا میباشد و همچنین در طی سفر بعد از حمل این محموله نفت، مشمول عنوان کشتی شناخته شود، مگر آنکه ثابت شود هیچ گونه رسوبی از نفت فله حمل شده در کشتی باقی نمانده است.
2- «شخص» به معنای هر فرد یا شرکت یا هر نهاد خصوصی یا عمومی است اعم از اینکه دارای شخصیت حقوقی باشد یا نباشد، از جمله یک کشور یا هر یک از بخشهای تشکیل دهنده آن.
3- «مالک» به معنای شخص یا اشخاصی است که نامشان به عنوان مالک کشتی ثبت شده یا در صورت عدم ثبت، شخص یا اشخاصی که کشتی را در تملک دارند. با این وجود در مورد یک کشتی که تحت تملک دولت باشد و یک شرکت که به عنوان متصدی آن کشتی در آن کشور به ثبت رسیده اداره آن را به عهده داشته باشد، منظور از «مالک» شرکت مزبور خواهد بود.
4- «کشور ثبت کشتی» در ارتباط با کشتیهای ثبت شده عبارت است از کشور ثبت کننده کشتی و در ارتباط با کشتیهای ثبت نشده عبارت است از کشوری که کشتی پرچم آن را برافراشته است.
5- «نفت» به معنای هرگونه نفت پایدار هیدروکربن معدنی همچون نفت خام، نفت سیاه، نفت دیزل سنگین و روغن میباشد، اعم از آن که به عنوان کالا در کشتی حمل گردد یا در مخازن سوخت کشتی موجود باشد.
6- «خسارت آلودگی» عبارت است از:
الف - تلف یا زیان به بار آمده در خارج از کشتی در اثر آلودگی ناشی از خروج یا تخلیه نفت از کشتی، قطع نظر از محل وقوع این خروج یا تخلیه، مشروط بر آن که پرداخت غرامت در ازای آسیب وارده بر محیط زیست به استثنای عدم النفع حاصل از آسیب مزبور، محدود به اقدامات معقولی شود که عملاً برای اصلاح وضعیت انجام پذیرفته است یا باید انجام بپذیرد.
ب- هزینه های اقدامات پیش گیرانه و تلف یا زیان ناشی از این اقدامات پیش گیرانه.
7- «اقدامات پیشگیرانه» به معنای هرگونه اقدامات معقولی است که هر شخصی پس از بروز حادثه برای جلوگیری و یا به حداقل رساندن خسارت آلودگی به عمل می آورد.
8- «سانحه» به معنای هر واقعه یا مجموعه ای از وقایع ناشی از منشاء واحد میباشد که باعث خسارت آلودگی شود یا تهدید شدید و قریب الوقوع بروز چنین خساراتی را موجب شود.
9- «سازمان» عبارت است از سازمان بین المللی دریانوردی.
10- «کنوانسیون مسئولیت (1969)» عبارت است از کنوانسیون بین المللی مسئولیت مدنی ناشی از خسارت آلودگی نفتی، (1969). برای دولتهای متعاهد به پروتکل (1976) آن کنوانسیون، عبارت مزبور به معنای کنوانسیون مسئولیت (1969) اصلاح شده توسط آن پروتکل خواهد بود.
ماده 2
این کنوانسیون منحصراً شامل موارد ذیل خواهد بود:
الف - خسارت آلودگی ایجاد شده:
1- در سرزمین، و همچنین دریای سرزمینی یک دولت متعاهد، و
2- در منطقه انحصاری اقصادی یک دولت متعاهد که بر اساس حقوق بین الملل تعیین شده است، یا اگر یک دولت متعاهد چنین منطقه ای را تعیین ننموده است، در منطقه ای فراتر و مجاور با دریای سرزمینی آن دولت که براساس حقوق بین الملل توسط آن دولت تعیین شده است که این منطقه نباید بیش از 200 مایل دریائی از خط مبدایی که عرض دریای سرزمینی از آن اندازه گیری میشود امتداد یابد.
ب- اقدامات پیشگیرانه جهت پیشگیری یا به حداقل رساندن خسارت مزبور، در هر محلی که انجام شوند.
ماده 3
1- به استثناء موارد پیش بینی شده در بندهای (2) و (3) این ماده، مالک کشتی در زمان سانحه، یا در موردی که سانحه متشکل از مجموعه چند واقعه است، مالک کشتی در زمان اولین واقعه، مسئول هرگونه خسارت آلودگی خواهد بود که در نتیجه سانحه توسط کشتی به بار آید.
2- هیچ گونه مسئولیت خسارت آلودگی متوجه مالک نخواهد شد چنانچه اثبات نماید که خسارت:
الف - از جنگ، عملیات خصمانه، جنگ داخلی، شورش یا پدیده ای طبیعی با ماهیتی استثنائی، اجتناب ناپذیر و غیرقابل مقاومت ناشی شده است، یا
ب- تماماً ناشی از فعل یا ترک فعل شخص ثالث با قصد ایجاد خسارت بوده است، یا
ج- تماماً از قصور یا اشتباه هر دولت یا مرجع دیگر مسئول در انجام وظیفه خود مبنی بر تعمیر و نگهداری چراغها یا دیگر وسایل کمک ناوبری ناشی شده است.
3- در صورتی که مالک ثابت نماید که بروز خسارت آلودگی تماماًیا جزئاً ناشی از فعل یا ترک فعل شخص زیان دیده با قصد ایجاد خسارت یا مسامحه وی بوده است، مالک میتواند خود را تماماً یا جزئاً در قبال چنین شخصی از مسئولیت مبرا گرداند.
4- هیچ گونه ادعائی برای جبران خسارت ناشی از آلودگی علیه مالک، مسموع نخواهد بود مگر مطابق با مقررات این کنوانسیون. منوط به رعایت مفاد بند (5) این ماده، هیچگونه ادعائی برای جبران خسارت ناشی از آلودگی بر مبنای این کنوانسیون یا هر مبنای دیگر علیه اشخاص ذیل مسموع نخواهد بود:
الف - مستخدمین یا نمایندگان مالک یا خدمه کشتی.
ب- راهنما یا هر شخص دیگری که عضو خدمه کشتی نیست و خدماتی را برای کشتی انجام می دهد.
ج- اجاره کننده (به هر شکل که تعریف شود و شامل اجاره کننده در بست کشتی هم خواهد بود)، مدیر یا بهره بردار کشتی.
د- هر شخصی که با رضایت مالک یا براساس دستورالعمل یک مقام ذی صلاح دولتی عملیات نجات انجام می دهد.
ﻫ- هر شخصی که اقدامات پیشگیرانه انجام می دهد.
و - تمامی مستخدمین یا نمایندگان اشخاصی که در بندهای (ج)، (د) و (ﻫ) ذکر شده اند؛
مگر آنکه خسارت به وجود آمده ناشی از فعل یا ترک فعل شخص آنها باشد که با قصد ایراد خسارت یا با بی مبالاتی اما با علم به احتمال وقوع چنین خسارتی صورت گرفته باشد.
5- هیچ یک از مفاد این کنوانسیون مانع حق رجوع مالک علیه اشخاص ثالث نخواهد بود.
ماده 4
هنگامی که سانحه ای بین دو یا چند کشتی اتفاق می افتد و در نتیجه آن خسارت آلودگی ایجاد
می شود، مالکان کلیه کشتی های مربوطه، مگر آنکه طبق ماده (3) مسئولیت معاف شوند، مشترکاً و منفرداً مسئول تمامی خسارتی خواهند بود که به نحو معقول قابل تفکیک نیست.
ماده 5
1- مالک کشتی حق دارد مسئولیت خود را به موجب این کنوانسیون در خصوص هر سانحه واحد تا سقفی که به صورت ذیل محاسبه میگردد تحدید نماید:
الف - 3 میلیون واحد محاسبه برای یک کشتی که ظرفیت آن از 5000 واحد ظرفیت تجاوز نکند.
ب- برای یک کشتی با ظرفیت بیش از مقدار فوق، در ازای هر واحد ظرفیت اضافه، 420 واحد محاسبه علاوه بر مقدار مذکور در بند فرعی (الف).
مشروط بر آنکه کل میزان این سقف در هیچ حالتی از «7/59» میلیون واحد محاسبه تجاوز ننماید.
2- در صورتی که ثابت شود خسارت آلودگی ناشی از فعل یا ترک فعل شخصی مالک بوده است، که با قصد ایراد این خسارت و یا با بی مبالاتی و با علم به احتمال وقوع چنین خسارتی صورت گرفته است، مالک از حق تحدید مسئولیت خود به موجب این کنوانسیون محروم خواهد بود.
3- مالک به منظور برخورداری از مزایای تحدید بر اساس بند 1 این ماده باید صندوقی معادل کل مبلغ نمایانگر سقف مسئولیت خود، نزد دادگاه یا دیگر مقام ذی صلاح هر یک از دولتهای متعاهدی که دعوی مطابق ماده (9) در آن دولتها اقامه میشود، یا در صورتی که دعوائی اقامه نشود، نزد دادگاه یا دیگر مقام ذی صلاح هر یک از دولتهای متعاهدی که طبق ماده (9) می توان دعوائی در آن دولت اقامه نمود، افتتاح نماید. افتتاح صندوق میتواند از طریق تودیع وجه یا ارائه ضمانت بانکی یا دیگر اقسام ضمانت قابل قبول طبق قانون دولت متعاهد محل افتتاح صندوق صورت گیرد که میزان آن باید از نظر دادگاه یا دیگر مقام ذی صلاح کافی باشد.
4- وجه میان خواهانها به نسبت مقداری که ادعا نمودهاند توزیع خواهد شد.
5- چنانچه قبل از توزیع وجه، مالک یا هر یک از مستخدمین یا نمایندگان وی یا هر کس که وی را بیمه یا تضمین مالی دیگری نموده است در نتیجه حادثه مورد بحث برای خسارت آلودگی غرامت پرداخته باشد، چنین شخصی تا میزان مبلغی که پرداخته است جانشینی حقوق کسی را که با چنان جبران خسارتی به موجب این کنوانسیون از جبران خسارت برخوردار می شده، به دست خواهد آورد.
6- حق جانشینی پیش بینی شده در بند (5) این ماده همچنین میتواند از سوی شخصی غیر از اشخاص اشاره شده در بند مذکور در رابطه با هر مقدار غرامت خسارات آلودگی که ممکن است پرداخته باشد اعمال شود اما فقط تا حدی که جانشینی به موجب قوانین جاری داخلی مجاز است.
7- در موردی که مالک یا هر شخص دیگری ثابت نماید که ممکن است بعداً مجبور به پرداخت تمام یا جزئی از هر مبلغ غرامت مذکور شود که در رابطه با آن چنین شخصی به موجب بندهای (5) و (6) این ماده در صورت پرداخت غرامت قبل از توزیع وجه از حق جانشینی برخوردار می شد، دادگاه یا دیگر مرجع ذی صلاح کشور محل سپردن وجه میتواند مقرر نماید مبلغ کافی موقتاً کنار گذاشته شود به طوریکه شخص مزبور قادر شود در تاریخ موخر دعوی خود را علیه صندوق اقامه نماید.
8- دعاوی راجع به هزینه های متعارف متحمل شده یا از خود گذشتگی های معقول به عمل آمده به طور داوطلبانه از سوی مالک در جهت جلوگیری یا به حداقل رساندن خسارت آلودگی با سایر دعاوی علیه وجه مزبور به طور مساوی در یک ردیف قرار خواهند گرفت.
9 (الف) واحد محاسبه مورد اشاره در بند (1) این ماده عبارت است از حق برداشت ویژه مطابق تعریف صندوق بین المللی پول. مقادیر مورد اشاره در بند (1) بر مبنای ارزش پول ملی در مقایسه با حق برداشت ویژه در تاریخ تاسیس صندوق مذکور در بند (3) به پول ملی تبدیل خواهد شد. ارزش پول ملی هر دولت متعاهدی که عضو صندوق بین المللی پول میباشد، در مقایسه با حق برداشت ویژه، طبق روش ارزیابی مورد استفاده صندوق بین المللی پول که در تاریخ مورد نظر برای عملیات و معاملات آن معمول است، محاسبه خواهد شد. ارزش پول ملی هر دولت متعاهدی که عضو صندوق بین المللی پول نیست در مقایسه با حق برداشت ویژه، مطابق روش تعیین شده توسط آن دولت محاسبه خواهد شد.
(ب) با این وجود، دولت متعاهدی که عضو صندوق بین المللی پول نیست و قانون آن اجراء مفاد «بند9(الف)» را اجازه نمی دهد، میتواند در زمان تصویب، پذیرش، تایید یا الحاق به این کنوانسیون یا در هر زمانی پس از آن، اعلام کند که واحد محاسبه مذکور در بند 9(الف) معادل پانزده فرانک طلا خواهد بود. فرانک طلای مورد اشاره در این بند معادل است با شصت و پنج و نیم میلی گرم با عیار نهصد در هزار. تبدیل فرانک طلا به پول ملی طبق قانون دولت مربوطه انجام خواهد گرفت.
(ج) محاسبه مورد اشاره در آخرین جمله بند 9(الف) و تبدیل مورد اشاره در بند 9(ب) ب
گونه ای انجام خواهد شد که تا حد امکان نشانگر ارزش واقعی مقادیر مذکور در بند (1) بر اساس پول ملی دولت متعاهد ذی ربط باشد که در نتیجه اجراء سه جمله اول بند 9(الف) به دست میآید. دولتهای متعاهد، حسب مورد، نحوه محاسبه بر اساس بند 9(الف) یا نتیجه تبدیل بر اساس بند 9 (ب) و یا هرگونه تغییری در هر یک از این موارد را به هنگام تودیع سند تصویب، پذیرش، تایید یا الحاق به این کنوانسیون به امانتدار اسناد، اطلاع خواهند داد.
10- از نظر این ماده، ظرفیت کشتی عبارت است از ظرفیت ناخالص محاسبه شده بر اساس مقررات اندازه گیری ظرفیت مندرج در ضمیمه (1) کنوانسیون بین المللی اندازه گیری ظرفیت کشتیها، (1969).
11- بیمه گر یا هر شخص دیگر که تضمین مالی صادر نموده است، حق خواهد داشت طبق این ماده بر اساس همان شرایط و با همان اثر صندوق ایجاد شده توسط مالک، صندوقی را ایجاد کند. چنین صندوقی میتواند حتی هنگامی که طبق مفاد بند (2)، مالک حق تحدید مسئولیت ندارد، ایجاد شود ولی ایجاد آن در چنین موردی مخل حقوق هر یک از مدعیان در مقابل مالک نخواهد بود.
ماده 6
1- در صورتی که مالک پس از حادثه ای بر طبق ماده (5) صندوقی ایجاد نموده و حق تحدید مسئولیت خود را داشته باشد:
الف - هیچ یک از اشخاصی که دعوی خسارت آلودگی ناشی از آن حادثه را دارند در ارتباط با دعوی مزبور مجاز به اعمال هیچ گونه حقی علیه هیچ یک از دارائیهای دیگر مالک نمیباشند.
ب - دادگاه یا مرجع ذی صلاح دیگر هر دولت متعاهد دستور آزادی هر کشتی یا اموال دیگر متعلق به مالک را که در رابطه با دعوی خسارات آلودگی ناشی از حادثه مزبور توقیف شده اند، خواهد داد و همین طور هر وثیقه یا ضمانت دیگری که برای جلوگیری از چنین توقیفی ارائه شده است را آزاد خواهد نمود.
2- با این حال آنچه که ذکر شد فقط در موردی اعمال میشود که خواهان، دسترسی به دادگاه اداره کننده صندوق را دارد و صندوق نیز عملاً در رابطه با دعوی وی قابل دسترسی باشد.
ماده 7
1- مالک کشتی که در یک دولت متعاهد ثبت شده و بیش از 2000 تن نفت را به صورت فله به عنوان محموله حمل می کند ملزم به داشتن بیمه یا تضمین مالی دیگری، از قبیل ضمانتنامه بانکی یا گواهینامه ارائه شده از سوی یک صندوق غرامت بین المللی، به میزان مبالغ تعیین شده با اعمال حدود مسئولیت مقرر در بند (1) ماده (5) جهت پوشش مسئولیت خود برای خسارت آلودگی به موجب این کنوانسیون میباشد.
2- گواهینامه ای مبنی بر این که بیمه یا تضمین مالی دیگری مطابق مفاد این کنوانسیون موجود
می باشد، پس از آنکه مقام ذی صلاح دولت متعاهد احراز نمود که الزامات بند (1) رعایت گردیده است، برای هر کشتی صادر خواهد شد. در مورد یک کشتی که در یک کشور متعاهد به ثبت رسیده است، گواهینامه مزبور توسط مقام ذی صلاح دولت محل ثبت کشتی صادر یا تصدیق خواهد شد؛ در رابطه با یک کشتی که در یکی از دولتهای متعاهد به ثبت نرسیده است، گواهینامه مزبور میتواند توسط مقام ذی صلاح هر یک از دولتهای متعاهد صادر یا تصدیق گردد. این گواهینامه باید مطابق نمونه منضم و حاوی مشخصات ذیل باشد:
الف - نام کشتی و بندر ثبت.
ب- نام و محل اصلی فعالیت مالک.
ج- نوع تضمین.
د - نام و محل اصلی فعالیت بیمه گر یا شخص دیگری که تضمین را اعطا نموده و در صورت لزوم محل فعالیتی که بیمه یا تضمین در آنجا ایجاد شده.
ﻫ- مدت اعتبار گواهینامه، که نباید از مدت اعتبار بیمه یا تضمین دیگر بیشتر باشد.
3- این گواهینامه باید به زبان یا زبانهای رسمی دولت صادر کننده باشد. چنانچه زبان مورد استفاده انگلیسی و فرانسوی نباشد، متن باید حاوی ترجمه ای به یکی از این دو زبان باشد.
4- گواهینامه مزبوردر کشتی نگهداری خواهد شد و رونوشتی از آن نزد مقاماتی که سوابق ثبت کشتی را نگهداری می کنند، یا چنانچه کشتی در یک دولت متعاهد به ثبت نرسیده است، نزد مقامات دولتی که گواهینامه را صادر یا تصدیق نموده است، به امانت سپرده خواهد شد.
5- بیمه یا تضمین مالی دیگر چنانچه قبل از گذشت 3 ماه از تاریخی که خاتمه آن به اطلاع مقامات موضوع بند (4) این ماده میرسد به دلایلی غیر از انقضاء مدت اعتبار بیمه یا تضمین که بر اساس بند (2) این ماده در گواهینامه تعیین شده است، بتواند پایان یابد الزامات این ماده را برآورده نخواهد کرد، مگر اینکه گواهینامه تسلیم این مقامات شده یا اینکه گواهینامه جدیدی درمدت مذکور صادر شده باشد. مقررات فوق به همین شکل در مورد هر نوع تغییراتی اعمال خواهد شد که منجر به عدم برآورده کردن تامین الزامات این ماده توسط بیمه یا تضمین شود.
6- کشور ثبت باید با رعایت مفاد این ماده شرایط صدور و اعتبار گواهینامه را تعیین نماید.
7- گواهینامه های صادر شده یا تصدیق شده توسط یک دولت متعاهد مطابق بند (2)، توسط سایر دولتهای متعاهد برای منظور این کنوانسیون مورد قبول قرار خواهد گرفت و از سوی دیگر دولتهای متعاهد دارای همان میزان اعتباری تلقی خواهند شد که گواهینامه های صادره یا تصدیق توسط خود آنها از آن برخوردار میباشند، حتی اگر برای کشتی صادر یا تصدیق شده باشد که در یک دولت متعاهد به ثبت نرسیده است. دولت متعاهد چنانچه بر این باور باشد که بیمه گر یا ضامن نامبرده در گواهینامه از نظر مالی قادر به انجام تعهدات وضع شده از سوی این کنوانسیون نیست، میتواند در هر زمان تقاضای مذاکره با دولت صادر کننده یا تصدیق کننده را بنماید.
8- هر دعوی جبران خسارت آلودگی میتواند به طور مستقیم بر علیه بیمه گر یا شخص دیگری که برای مسئولیت مالک در خصوص خسارت آلودگی تضمن مالی اعطاء نموده اقامه شود. در چنین موردی خوانده میتواند، حتی در صورتی که مالک از حق تحدید مسئولیت خود به موجب بند (2) ماده (5) برخوردار نباشد، از مزایای سقف مسئولیتهای مذکور در بند (1) ماده (5) بهره مند گردد. وی همچنین میتواند خود را مشمول دفاعیاتی نماید که مالک، حق استناد به آنها را دارا میباشد (غیر از ورشکستگی یا انحلال مالکیت) علاوه بر این خوانده میتواند خود را مشمول این دفاع نماید که خسارت آلودگی ناشی از تخلف عمدی خود مالک بوده است، اما خوانده نخواهد توانست خود را مشمول هر دفاع دیگری نماید که در جریان دعوی مالک علیه او می توانسته به آنها استناد کند. به هر صورت خوانده حق الزام مالک به ورود در دعوی را خواهد داشت.
9- میزان مبالغ تامین شده از سوی بیمه یا تضمین مالی دیگر که طبق بند (1) این ماده نگهداری
می شود باید منحصراً جهت پرداخت وجوه مورد مطالبه بر اساس این کنوانسیون قابل استفاده باشد.
10- دولت متعاهد نباید به کشتی تحت پرچم خود که این ماده در مورد آن اعمال میشود اجازه اشتغال به تجارت دهد مگر اینکه گواهینامه ای بر اساس بند (2) یا (12) این ماده صادر شده باشد.
11- با رعایت مفاد این ماده، هر دولت متعاهد میبایست به موجب قوانین داخلی خود اطمینان حاصل نماید که در رابطه با هر کشتی، بدون در نظر گرفتن محل ثبت آن، که عملاً بیش از 2000 تن نفت به صورت فله به عنوان محموله حمل می کند و به بندر سرزمین آن داخل یا آن از آن خارج میشود یا به پایانه دور از ساحل در دریای سرزمینی آن وارد یا از آن خارج میشود، بیمه یا تضمین دیگری به میزان معین شده در بند (1) این ماده با قوت و اعتبار قانونی وجود دارد.
12- چنانچه کشتی تحت تملک دولت متعاهد فاقد بیمه یا تضمین مالی دیگر باشد مفاد این ماده در موارد مربوطه در مورد آن کشتی اعمال نخواهد شد، اما کشتی مزبور باید حامل گواهینامه ای باشد که به وسیله مقامات ذی ربط کشور ثبت کشتی صادر شده است و بیانگر آن باشد که کشتی تحت تملک آن دولت است و مسئولیت کشتی مشمول محدودیتهای مقرر در بند (1) ماده (5) میباشد. گواهینامه مزبور باید تا حد امکان مطابق نمونه ای باشد که بند (2) این ماده مقرر داشته است.
ماده 8
حقوق مربوط به جبران خسارت به موجب این کنوانسیون در صورت عدم اقامه دعوی به موجب ظرف (3) سال از تاریخ وقوع خسارت ساقط خواهد شد. به هر حال در هیچ موردی دعوی پس از (6) سال از تاریخ حادثه موجد خسارت اقامه نخواهد شد. در موردی که این حادثه از سلسله ای از وقایع تشکیل شده باشد، مدت (6) ساله از تاریخ اولین واقعه آغاز خواهد شد.
ماده 9
1- هنگامی که یک سانحه موجب بروز خسارت آلودگی در سرزمین یک یا چند دولت متعاهد و از جمله دریای سرزمینی یا منطقه مورد اشاره در ماده (2) میگردد، یا در سرزمین، دریای سرزمینی و یا منطقه مزبور، اقدامات پیشگیرانه جهت پیشگیری یا به حداقل رساندن خسارت آلودگی انجام می پذیرد، طرح دعاوی پرداخت غرامت فقط میتواند در دادگاههای این دولت یا دولتهای متعاهد اقامه گردد. خوانده باید در مهلت معقول، از این دعوی مطلع گردد.
2- هر یک از دولتهای متعاهد میبایست تضمین نماید که دادگاههای آن از صلاحیت لازم جهت رسیدگی به چنین دعاوی جبران خسارت برخودار میباشند.
3- پس از اینکه صندوق بر اساس ماده (5) ایجاد شد، فقط دادگاههای کشوری که صندوق در آن ایجاد شده است برای حل کلیه مسائل راجع به تسهیم و توزیع وجه، صالح خواهند بود.
ماده 10
1- هر رای صادره توسط دادگاه صلاحیتدار طبق ماده (9) که در دولت مبداء لازم الاجراء بوده و بطرق عادی نیز قابل تجدیدنظر نباشد میبایست در هر دولت متعاهدی معتبر شناخته شود جز در موارد زیر:
الف- جایی که رای از طریق تقلب به دست آمده باشد، یا
ب - جایی که به خوانده اطلاعیه متعارف و فرصت عادلانه برای طرح مورد خود داده نشده باشد.
2- رایی که به موجب بند (1) این ماده شناسایی شده باشد در هر دولت متعاهد به محض انجام تشریفات لازم در آن کشور لازم الاجراء خواهد شد. تشریفات نباید مجوزی برای اعاده دادرسی از حیث ماهیت باشد.
ماده 11
1- مفاد این کنوانسیون در مورد کشتیهای جنگی یا سایر کشتیهایی که تحت تملک یا بهره برداری یک دولت هستند و فعلاً فقط جهت خدمات غیرتجاری دولتی استفاده میشوند اعمال نخواهد شد.
2- در مورد کشتیهایی که در تملک یک دولت متعاهد میباشند و جهت مقاصد تجاری استفاده
می شوند، هر دولت باید تابع صلاحیت مقرر در ماده (9) باشد و باید از تمامی دفاعیات بر مبنای وضعیت خود به عنوان دولت حاکم صرف نظر کند.
ماده 12
این کنوانسیون جانشین هر کنوانسیون بین المللی لازم الاجراء یا مفتوح برای امضاء، تصویب یا الحاق در تاریخی خواهد شد که کنوانسیون برای امضا مفتوح میشود اما فقط تا حدی که چنین کنوانسیونهایی با آن در تعارض باشند. با این حال، هیچ یک از مفاد این ماده بر تعهدات دولتهای متعاهد در مقابل دولتهای غیر متعاهد که از چنین کنوانسیونهای بین المللی ناشی میگردد، تاثیری نخواهد داشت.
ماده 12 مکرر (اول)
مقررات موقتی
مقررات موقتی ذیل در مورد دولتی مجری خواهد بود که در زمان بروز سانحه هم متعاهد به این کنوانسیون است و هم متعاهد به کنوانسیون مسئولیت (1969):
الف - هرگاه سانحه ای موجب بروز خسارت آلودگی در حوزه شمول این کنوانسیون گردد، در صورتی و تا حدودی که مسئولیتی بر اساس کنوانسیون مسئولیت (1969) پدید آید، مسئولیت ناشی از این کنوانسیون مرتفع میگردد.
ب- هرگاه سانحه ای موجب بروز خسارت آلوگی در حوزه شمول این کنوانسیون گردد، و دولت مورد نظر هم متعاهد به این کنوانسیون و هم متعاهد به کنوانسیون بین المللی تاسیس صندوق بین المللی برای جبران خسارت آلودگی نفتی، (1971) باشد، مسئولیت باقیمانده پس از اعمال بند فرعی (الف) این ماده فقط تا میزانی مطابق این کنوانسیون به قوت خود باقی خواهد بود که خسارت آلودگی پس از اعمال کنوانسیون (1971) مزبور، همچنان جبران نشده باقی بماند.
ج- در اجراء بند (4) ماده (3) این کنوانسیون، عبارت «این کنوانسیون» باید به گونه ای تفسیر شود که حسب مورد به این کنوانسیون یا به کنوانسیون مسئولیت (1969) اشاره نماید.
د- در اجراء بند (3) ماده (5) این کنوانسیون، کل مبلغ موجودی صندوقی که باید افتتاح شود به میزان مسئولیتی که طبق بند فرعی (الف) این ماده رفع شده تلقی میگردد، کاهش خواهد یافت.
ماده 12 مکرر (دوم)
مقررات نهایی
مقررات نهایی این کنوانسیون عبارتنداز مواد (12) تا (18) پروتکل (1992) جهت اصلاح کنوانسیون مسئولیت (1969). اشارات به عمل آمده به دولتهای متعاهد در این کنوانسیون به منزله اشاره به دولتهای متعاهد به آن پروتکل خواهد بود.
مقررات نهایی
(مواد 12 تا 18 پروتکل 1992 جهت اصلاح کنوانسیون مسئولیت 1969)
ماده 12
امضاء، تصویب، پذیرش، تایید و الحاق
1- این پروتکل از تاریخ 15 ژانویه 1993 میلادی برابر با 1372/10/25 هجری شمسی لغایت 14 ژانویه 1994 میلادی برابر با 1373/10/24 هجری شمسی برای امضا توسط تمامی دولتها مفتوح میباشد.
2- ضمن رعایت بند (4)، هر دولت میتواند به طرق ذیل به این پروتکل متعهد گردد:
الف - امضا به شرط تصویب، پذیرش یا تایید و متعاقب آن، تصویب، پذیرش یا تایید؛ یا
ب - الحاق.
3- تصویب، پذیرش، تایید یا الحاق با تودیع یک سند رسمی بدین مضمون نزد دبیر کل سازمان اعتبار خواهد یافت.
4- هر یک از دولتهای متعاهد به کنوانسیون بین المللی تاسیس صندوق بین المللی برای جبران خسارت آلودگی نفتی، (1971)، که از این پس با عنوان کنوانسیون صندوق (1971) بدان اشاره خواهد شد، فقط در صورتی میتواند این پروتکل را مورد تصویب، پذیرش، تایید یا الحاق قرار دهد که در همان زمان پروتکل (1992) جهت اصلاح کنوانسیون مزبور را نیز مورد تصویب، پذیرش، تایید یا الحاق قرار دهد، مگر آن که انصراف خود را از کنوانسیون صندوق 1971، از تاریخ لازم الاجراء شدن این پروتکل برای آن دولت، اعلام دارد.
5- دولتی که به این پروتکل متعاهد است ولی از طرفهای متعاهد کنوانسیون مسئولیت (1969) نمیباشد، در روابط خود با سایر دولتهای متعاهد به این پروتکل، مقید به مفاد کنوانسیون مسئولیت (1969) اصلاح شده توسط این پروتکل میباشد ولی در رابطه با دولتهای متعاهد به کنوانسیون (1969) مقید به مفاد کنوانسیون مسئولیت (1969) نیست.
6- هر سند تصویب، پذیرش، تایید یا الحاق که پس از لازم الاجراء شدن هرگونه اصلاحیه وارد بر کنوانسیون مسئولیت (1969) اصلاح شده توسط این پروتکل، تودیع گردد، شامل کنوانسیون اصلاح شده توسط این پروتکل و اصلاحیه مزبور خواهد بود.
ماده 13
لازم الاجراء شدن
1- این پروتکل 12 ماه پس از تاریخی که در آن 10 دولت، شامل چهار دولت که ظرفیت ناخالص ناوگان نفتکش آنها دست کم یک میلیون واحد است، اسناد تصویب، پذیرش، تایید یا الحاق خود را نزد دبیر کل سازمان تودیع نمایند، لازمالاجراء خواهد شد.
2- با این حال، هر یک از دولتهای متعاهد کنوانسیون صندوق (1971) میتواند در زمان تودیع سند تصویب، پذیرش، تایید یا الحاق خود به این پروتکل، اعلام نماید که سند مزبور برای منظور این ماده تا انقضاء مهلت شش ماهه مذکور در ماده (31) پروتکل 1992 جهت اصلاح کنوانسیون صندوق 1971، فاقد اثر میباشد. دولتی که به کنوانسیون صندوق 1971 متعاهد نیست اما سند تصویب، پذیرش، تایید یا الحاق خود را به پروتکل 1992 جهت اصلاح کنوانسیون صندوق 1971 تودیع مینماید نیز میتواند در همین زمان اعلامیه ای را مطابق این بند صادر نماید.
3- هر دولتی که اعلامیه ای را مطابق بند قبل صادر نموده است میتواند در هر زمان با دادن اطلاعیه ای خطاب به دبیر کل سازمان، آن را پس بگیرد. پس گرفتن اعلامیه، از تاریخ دریافت اطلاعیه موثر خواهد بود، مشروط بر آن که در این تاریخ، دولت مزبور سند تصویب، پذیرش، تایید یا الحاق خود را به این پروتکل تودیع نموده باشد.
4- برای هر دولتی که پس از تامین شرایط مندرج در بند (1) جهت لازم الاجراء شدن، این پروتکل را مورد تصویب، پذیرش، تایید یا الحاق قرار می دهد، این پروتکل (12) ماه پس از تاریخ تودیع سند مربوطه توسط این دولت لازم الاجراء خواهد گردید.
ماده 14
بازنگری و اصلاح
1- سازمان میتواند برای منظور بازنگری یا اصلاح کنوانسیون مسئولیت (1992) اقدام به تشکیل یک کنفرانس نماید.
2- سازمان بنا به درخواست حداقل یک سوم دولتهای متعاهد، کنفرانسی از دولتهای متعاهد را به منظور بازنگری یا اصلاح کنوانسیون مسئولیت (1992) برگزار خواهد نمود.
ماده 15
اصلاح مقادیر سقف مسئولیت
1- بنا به درخواست حداقل یک چهارم دولتهای متعاهد، هرگونه پیشنهادی برای اصلاح مقادیر سقف مسئولیت وضع شده در بند (1) ماده (5) کنوانسیون مسئولیت (1969) اصلاح شده توسط این پروتکل، توسط دبیر کل به تمامی اعضاء سازمان و کلیه دولتهای متعاهد ابلاغ خواهد شد.
2- هرگونه اصلاحیه ای که به صورت فوق پیشنهاد و ابلاغ میگردد باید حداقل شش ماه پس از تاریخ ابلاغ، به کار گروه (کمیته) حقوقی جهت بررسی تسلیم گردد.
3- کلیه دولتهای متعاهد کنوانسیون مسئولیت (1969) اصلاح شده توسط این پروتکل، اعم از آن که اعضای سازمان باشند یا نباشند، از حق مشارکت در جلسات بررسی و تصویب اصلاحات توسط کار گروه (کمیته) حقوقی برخوردار هستند.
4- اصلاحات با رای موافق اکثریت دو سوم دولتهای متعاهد حاضر و رای دهنده در کار گروه (کمیته) حقوقی گسترش یافته طبق بند (3) به تصویب میرسد، مشروط بر این که دست کم نصف دولتهای متعاهد در زمان رای حاضر باشند.
5- کار گروه (کمیته) حقوقی، هنگام کار بر روی پیشنهاد اصلاح مقادیر سقف مسئولیت باید تجارب حاصل از سوانح و به ویژه میزان خسارت حاصل از آنها، تغییرات ارزشهای پولی و اثر اصلاحیه پیشنهادی بر هزینه بیمه را مورد توجه قرار دهد. این کار گروه (کمیته) همچنین باید رابطه میان سقفهای مسئولیت در بند (1) ماده (5) کنوانسیون مسئولیت (1969) اصلاح شده توسط این پروتکل و سقفهای مسئولیت در بند (4) ماده (4) کنوانسیون بین المللی تاسیس صندوق بین المللی برای جبران خسارت آلودگی نفتی (1992) را در نظر بگیرد.
6 - (الف) هیچ گونه اصلاحیه ای در رابطه با مقادیر سقف مسئولیت را طبق این ماده نمی توان قبل از 15 ژانویه (1998) و همچنین قبل از انقضاء مدت پنج سال از تاریخ لازم الاجراء شدن اصلاحیه قبلی مطابق این ماده، مورد بررسی قرار داد. هیچ گونه اصلاحیه ای به موجب این ماده قبل از لازم الاجراء شدن این پروتکل قابل بررسی نیست.
(ب) هیچ یک از سقفهای مسئولیت را نمی توان به میزانی افزایش داد که از مقدار سقف وضع شده در کنوانسیون مسئولیت (1969)، اصلاح شده توسط این پروتکل به علاوه شش درصد (6%) در سال که از 15 ژانویه (1993) به صورت مرکب محاسبه میگردد تجاوز نماید.
(ج) هیچ یک از سقفهای مسئولیت را نمی توان به میزانی افزایش داد که از مقدار سقف وضع شده در کنوانسیون مسئولیت (1969) اصلاح شده توسط این پروتکل ضرب در سه تجاوز نماید.
7- هرگونه اصلاحاتی که طبق بند (4) به تصویب میرسد باید توسط سازمان به تمامی دولتهای متعاهد ابلاغ گردد. اصلاحات مورد نظر پس از انقضاء مدت (18) ماه از تاریخ ابلاغ، پذیرفته شده تلقی خواهد شد مگر آن که ظرف این مدت، دست کم یک چهارم دولتهایی که در زمان تصویب اصلاحات توسط کار گروه (کمیته) حقوقی، جزء دولتهای متعاهد محسوب می شده اند، به سازمان اعلام نمایند که اصلاحات را نمی پذیرند، که در این صورت، اصلاحیه، مردود شمرده شده، بلااثر خواهد بود.
8- اصلاحیه ای که مطابق بند (7) پذیرفته شده تلقی گردد، 18 ماه پس از تاریخ پذیرش لازم الاجراء خواهد شد.
9- تمامی دولتهای متعاهد، مقید به اصلاحیه خواهند بود مگر آنکه مطابق بندهای (1) و (2) ماده (16)، حداقل شش ماه قبل از لازم الاجراء شدن اصلاحیه از این پروتکل انصراف دهند. این انصراف، از زمان لازم الاجراء شدن اصلاحیه، موثر خواهد شد.
10- هنگامی که اصلاحیه ای توسط کار گروه (کمیته) حقوقی به تصویب میرسد ولی مهلت 18 ماهه پذیرش آن هنوز منقضی نگردیده است، دولتی که طی این مهلت جزء دولتهای متعاهد میگردد، پس از لازم الاجراء شدن اصلاحیه، بدان مقید خواهد بود. دولتی که پس از این مهلت جزء دولتهای متعاهد میشود، مقید به اصلاحیه ای که طبق بند (7) پذیرفته شده است، خواهد بود. در موارد مذکور در این بند، یک دولت در تاریخ لازم الاجراء شدن اصلاحیه یا در تاریخی که این پروتکل برای دولت مزبور لازم الاجراء میگردد، اگر تاریخ اخیر بعد از تاریخ لازم الاجراء شدن اصلاحیه فرا برسد، مقید به اصلاحیه خواهد شد.
ماده 16
انصراف
1- هر یک از طرفهای متعاهد میتواند در هر زمان پس از تاریخی که این پروتکل برای آن دولت متعاهد لازم الاجراء میگردد از آن انصراف دهد.
2- انصراف از طریق تودیع سندی نزد دبیر کل سازمان اعتبار خواهد یافت.
3- انصراف، پس از انقضای مدت 12 ماه، یا هر مدت طولانی تری که در سند انصراف قید شده باشد، از تاریخ تودیع سند نزد دبیر کل سازمان موثر خواهد بود.
4- میان طرفهای متعاهد این پروتکل، انصراف هر یک از آنها از کنوانسیون مسئولیت (1969) طبق ماده (16) آن کنوانسیون تحت هیچ شرایطی به عنوان انصراف آنها از کنوانسیون مسئولیت (1969) به صورت اصلاح شده توسط این پروتکل تعبیر نخواهد شد.
5- انصراف از پروتکل (1992) جهت اصلاح کنوانسیون صندوق (1971) توسط دولتی که همچنان به کنوانسیون صندوق (1971) متعاهد باقی می ماند،به منزله انصراف از این پروتکل تلقی خواهد شد. این انصراف از تاریخی موثر خواهد بود که در آن تاریخ، انصراف از پروتکل (1992) جهت اصلاح کنوانسیون صندوق (1971) مطابق ماده (34) آن پروتکل اثر می یابد.
ماده 17
تودیع
1- این پروتکل و هرگونه اصلاحاتی که طبق ماده (15) به تصویب میرسد، نزد دبیر کل سازمان تودیع خواهد شد.
2- دبیر کل سازمان باید:
الف - موارد ذیل را به اطلاع تمامی دولتهای امضا کننده یا ملحق شده به این پروتکل برساند:
1- هر امضا یا تودیع سند جدید به همراه تاریخ آن.
2- هر گونه اعلامیه و اطلاعیه طبق ماده (13) و هرگونه اعلامیه و ابلاغیه مطابق بند (9) ماده (5) کنوانسیون مسئولیت (1992).
3- تاریخ لازم الاجراء شدن این پروتکل.
4- هرگونه پیشنهاد جهت اصلاح مقادیر سقف مسئولیت که طبق بند (1) ماده (15) مطرح گردیده است.
5- هرگونه اصلاحیه ای که به موجب بند (4) ماده (15) به تصویب رسیده است.
6- هر گونه اصلاحیه ای که طبق بند (7) ماده (15) تصویب شده تلقی میگردد، به همراه تاریخی که اصلاحیه مزبور بر اساس بندهای (8) و (9) آن ماده لازم الاجراء میگردد.
7- تودیع هر گونه سند خروج از این پروتکل به همراه تاریخ تودیع و تاریخی که انصراف اثر خواهد یافت.
8- مواردی که طبق بند (5) ماده (16) انصراف باید مفروض تلقی شود.
9- هر گونه ابلاغیه ای که در مواد این پروتکل ضروری دانسته شده است.
ب- نسخ موثق این پروتکل را برای تمامی دولتهای امضا کننده و تمامی دولتهایی که به این پروتکل ملحق میشوند ارسال نماید.
3- در اسرع وقت پس از لازم الاجراء شدن این پروتکل، متن آن باید جهت ثبت و انتشار طبق ماده (102) منشور سازمان ملل، توسط دبیر کل سازمان برای دبیرخانه سازمان ملل ارسال گردد.
ماده 18
زبانها
این پروتکل در یک نسخه اصلی به زبانهای عربی، چینی، انگلیسی، فرانسه، روسی و اسپانیایی تنظیم شده است که تمامی این متون از اعتبار یکسان برخوردارند.
لندن، 27 نوامبر 1972 میلادی برابر با 6 آذر 1371 هجری شمسی.
در تایید مراتب فوق، امضا کنندگان ذیل که توسط دولتهای مربوطه خود برای این منظور طبق موازین اختیار یافته اند، این پروتکل را به امضا می رسانند.1
ضمیمه
گواهینامه بیمه یا سایر ضمانتهای مالی در رابطه با مسئولیت مدنی ناشی از خسارت آلودگی نفتی
صادر شده بر اساس مفاد ماده (7) کنوانسیون بین المللی مسئولیت مدنی ناشی از خسارت آلودگی نفتی، (1992)
نام کشتی شماره یا حروف مشخصه - بندر محل ثبت - نام و نشانی مالک
بدین وسیله گواهی میشود که برای کشتی فوق یک بیمه نامه یا ضمانت مالی دیگر وجود دارد که شرایط ماده (7) کنوانسیون بین المللی مسئولیت مدنی ناشی از خسارت آلودگی نفتی (1992) را تامین می نماید.
نوع ضمانت:. .........................................................................
مدت اعتبار:. ............................................................................
نام و نشانی بیمه گر(ها) و / یا ضامن (ها)
نام:. .............................................................................................................................
نشانی:. .......................................................................................................................
این گواهی تا تاریخ. ................................................... دارای اعتبار است.
صادر شده یا تصدیق شده توسط دولت
.....................................................................................................................
(عنوان کامل دولت)
در. ............................ به تاریخ. ..................................................................
(مکان)
....................................................................
امضا و عنوان مقام صادر کننده یا تصدیق کننده
نکات توضیحی:
1- در صورت تمایل، عنوان دولت میتواند شامل اشاره به مقام دولتی ذی صلاح کشور محل صدور گواهینامه نیز باشد.
2- در صورتی که کل مبلغ ضمانت از چند منبع تامین شده باشد، میزان هر یک از این منابع باید مشخص شود.
3- اگر ضمانت به چند صورت ارائه شده باشد، این موارد باید ذکر گردند.
4- در قسمت ذیل عنوان «مدت اعتبار ضمانت» باید تاریخی که این ضمانت از آن تاریخ موثراست قید گردد.
-----------------
1 - امضا ها حذف شده است.