هیات وزیران دولت موقت جمهوری اسلامی ایران در جلسه مورخ 10 /6 /58 بنا به پیشنهاد شماره 2296 مورخ1358/2/3 وزارت بهداری و بهزیستی اساسنامه تامیناجتماعی را به شرح زیر تصویب نمودند:
بخش اول -کلیات (هدف و وظایف)
ماده 1 -سازمان تامین اجتماعی که در این اساسنامه اختصاراً سازمان نامیده میشود و براساس « قانون تشکیل سازمان تامین اجتماعی مصوب 1358» تشکیل شده است، دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی و اداری است و امور آن منحصراً طبق مقررات این اساسنامه اداره خواهد شد.
ماده 2 -سازمان برای اجرای وظائف خود، دارای تشکیلات مرکزی و واحدها و شعب و نمایندگیهائی در تهران و شهرستانها خواهد بود.
ماده 3 -آییننامههای مالی و معاملاتی با پیشنهاد هیاتمدیره و تایید شورای عالی تامین اجتماعی و تصویب هیاتوزیران قابل اجراء خواهد بود، و همچنین آییننامه استخدامی سازمان با پیشنهاد هیئتمدیره و تایید شورای عالی تامین اجتماعی و تصویب سازمان امور اداری و استخدامی کشور قابل اجراء خواهد بود، سازمان مکلف است ظرف سه ماه از تاریخ تصویب این اساسنامه، آییننامههای مذکور را تهیه وبه شورا تقدیم دارند وتا تائید شورا وتصویب هیات وزیران، آییننامههای مالی و معاملاتی و استخدامی فعلی صندوق تامین اجتماعی معتبر خواهد بود.
ماده 4 -دارائی و درآمدهای سازمان:
الف - کلیه وجوه و دارائی صندوق تامین اجتماعی موضوع ماده 10 قانون تشکیل وزارت بهداری و بهزیستی مصوب تیرماه 1355
ب -کلیه حقوق بیمههائی که براساس قانون تامین اجتماعی و قانون تشکیل وزارت بهداری و بهزیستی و قانون تشکیل تامین اجتماعی دریافت میشود.
ج -درآمدهای حاصل از به کار انداختن وجوه ذخائر و اموال سازمان.
د -وجوه حاصل از خسارات و جزاهای نقدی موضوع قانون تامین اجتماعی.
ه- -کمکها و هدایا.
ماده 5 -وظائف و اختیارات سازمان عبارتند از:
الف -جمعآوری و تمرکز کلیه وجوه موضوع حق بیمه مشمولین قانون تامین اجتماعی و سایر وجوه و درآمدهای حاصل از سرمایهگذاری و بهرهبرداری از وجوه و ذخائر و اموال سازمان.
ب -انجام تعهدات موضوع قانون تامین اجتماعی.
ج -سرمایهگذاری و بهرهبرداری از وجوه ذخائر سازمان.
بخش دوم - ارکان سازمان
ماده 6 -ارکان سازمان عبارتند از:
الف -شورای عالی تامین اجتماعی که در این اساسنامه «شورا» نامیده میشود.
ب -هیات مدیره.
ح - مدیرعامل.
د -هیات نظارت.
شورا
ماده 7 -اعضای شورا عبارتند از(اصلاحی 1365/09/16):
الف - چهار نفر نمایندگان دولت به شرح زیر:
- وزیر بهداری و بهزیستی که ریاست شورا را برعهده خواهد داشت.
- وزیر کار و امور اجتماعی یا معاون او.
- وزیر مشاور درسازمان برنامه و بودجه و یا معاون او.
- وزیراقتصاد و دارائی و یا معاون او.
ب - سه نفر نمایندگان کارفرمایان به شرح زیر:
- یکنفر کارفرمای واحدهای تولیدی صنعتی به انتخاب کنفدراسیون کارفرمائی و مادام که کنفدراسیون کارفرمائی تشکیل نشده است از طرف وزارتخانههای صنایع، صنایع سنگین و معادن و فلزات سه نفر به انتخاب وزراء مربوطه عضوشورا خواهند بود.
- دونفر کارفرمای واحدهای صنفی و بازرگانی به انتخاب کنفدراسیون کارفرمائی مادام که کنفدراسیون مذکور تشکیل نشده است به انتخاب وزیر بازرگانی.
ج - سه نفر نمایندگان بیمهشدهگان به شرح زیر:
- یک نفر نماینده بیمهشدگان واحدهای تولیدی صنعتی به انتخاب کنفدراسیون کارگری و مادام که ابتداء کنفدراسیون مذکور تشکیل نشده است به انتخاب وزیر کار و امور اجتماعی.
- یک نفر نماینده بیمهشدگان واحدهای اداری دولتی به انتخاب اتحادیه کارمندان دولت مادام که اتحادیه مذکور تشکیل نشده است به انتخاب وزیر بهداری و بهزیستی.
- یکنفر نماینده بیمهشدگان واحدهای صنفی و بازرگانی به انتخاب کنفدراسیون صنفی و بازرگانی مادام که کنفدراسیون مذکور تشکیل نشده است به انتخاب وزیر بازرگانی.
ماده 8 - اعضای انتخابی شورا برای مدت سه سال انتخاب میشوند و تجدید انتخاب آنان بلامانع است.
تبصره 1 - چنانچه هریک از اعضای گروه بیمه شده و کارفرمای شورا فوت یا استعفاء کند یا بیش از سه جلسه متوالی بدون عذر غیبت نماید، جانشین او برای بقیه مدت مقرر به نحو مذکور در فوق انتخاب خواهد شد، تشخیص عذر موجه با رئیس شورا خواهد بود.
تبصره 2 -تصمیمات شورا با اکثریت آراء اتخاذ میشود.
ماده 9 -وظائف و اختیارات شورا به شرح زیر است:
-تصویب آییننامههای اجرایی که طبق مقررات قانون تامین اجتماعی یا سایر قوانین بآن محول شده است.
-اتخاذ تصمیم درباره خطمشی و سیاست کلی تامین اجتماعی به پیشنهاد هیاتمدیره سازمان.
- تصویب تشکیلات کلی سازمان به پیشنهاد هیاتمدیره سازمان.
- رسیدگی به بودجه و گزارش مالی و ترازنامه و تصویب آن.
- تعیین حقوق و مزایای مدیرعامل و اعضای هیئتمدیره با تایید شورای حقوق و دستمزد و حق حضور اعضای انتخابی شورا و حقالزحمه اعضای هیات نظارت.
- تصویب پیشنهادات هیاتمدیره در خصوص سرمایهگذاری و به کار انداختن وجوه ذخائر سازمان.
-تصویب خرید و فروش اموال غیرمنقول سازمان.
-بررسی و اتخاذ تصمیم در خصوص سایر مواردی که بنا به پیشنهاد هیاتمدیره سازمان در شورا مطرح میگردد.
تبصره - شورا برای بررسی و اظهار نظر در خصوص مسائل تامین اجتماعی میتواند کمیتههای تخصصی داشته باشد، ترتیب تشکیل جلسات شورا و کمیتههای تخصصی آن طبق آییننامهای خواهد بود که به تصویب شورا میرسد.
هیات مدیره
ماده 10 -اعضاء هیئتمدیره مرکب از 3 نفر به شرح زیر است:
- رئیس هیاتمدیره که سمت مدیرعامل را دارا میباشد از بین افرادیکه در امور و تامین اجتماعی دارای بصیرت و سوابق ممتد باشد و با پیشنهاد وزیر بهداری و تصویب هیات وزیران تعیین میشوند.
- دو نفر عضو اصلی هیئتمدیره با پیشنهاد وزیر بهداری و تصویب هیات وزیران تعیین میشوند.
- یکنفر عضو علیالبدل هیاتمدیره که از بین اعضای عالیرتبه سازمان به ترتیب مذکور در مورد اعضای اصلی، تعیین خواهد شد.
تبصره -اعضای هیئتمدیره موظفاً انجام وظیفه خواهند کرد و باید تمام اوقات در اختیار سازمان باشند و هیچ نوع شغل موظف در خارج از سازمان قبول نکنند.
ماده 11 -مدت ماموریت مدیرعامل و اعضای هیئتمدیره سه سال است و تجدید انتخاب آنها بلامانع میباشد، در موارد فوت یا استعفا هریک از آنها جانشین آنها برای بقیه مدت به ترتیب مذکور تعیین خواهد شد، اعضای هیاتمدیره پس از اتمام مدت ماموریت خود، تا تعیین هیاتمدیره جدید کماکان به کار خود ادامه خواهد داد.
ماده 12 (اصلاحی 1375/06/11)-وظائف اختیارات هیئتمدیره به شرح زیر است.
- پیشنهاد سیاست کلی و خط مشی و برنامههای اجرایی تامین اجتماعی به شورا.
- تایید آییننامههای اجرایی موضوع قانون تامین اجتماعی و این اساسنامه جهت پیشنهاد به مراجع مربوط.
- تایید برنامه و بودجه و گزارش مالی و ترازنامه سازمان جهت تصویب شورا.
-پیشنهاد تشکیلات سازمان در حدود بودجه مصوب جهت تصویب شورا.
- بررسی در مورد بهرهبرداری و سرمایهگذاری از محل وجوه و ذخائر سازمان و تهیه پیشنهاد لازم جهت طرح و تصویب در شورا.
ماده 13 -تصمیمات هیاتمدیره به اکثریت آراء مناط اعتبار خواهد بود.
ماده 14 (اصلاحی 1375/06/11)-رئیس هیاتمدیره و مدیرعامل که مسئول اداره امور سازمان میباشد عالیترین مرجع اجرایی سازمان بوده و بر کلیه تشکیلات و کارکنان سازمان ریاست دارد.
وظایف و اختیارات مدیرعامل به شرح زیر است:
-اجرای مصوبات شورا و هیاتمدیره.
- تهیه و تنظیم بودجه و برنامه و گزارش مالی ترازنامه سازمان و پیشنهاد آن به هیاتمدیره.
- پیشنهاد تشکیلات سازمان به هیاتمدیره جهت تائید و تقدیم آن به شورا جهت تصویب.
- پیشنهاد خطمشی عملیاتی اعم از استخدامی، مالی، معاملاتی و غیره به هیاتمدیره جهت تصویب.
- اداره امور سازمان در حدود خطمشی و مقررات و اختیارات مصوب.
- مدیرعامل در مقابل اشخاص حقیقی یا حقوقی و کلیه مراجع قانونی نماینده سازمان میباشد و میتواند این اختیارات را شخصاً یا وسیله وکلا یا نمایندگانی که تعیین میکند اعمال نماید.
ماده 15 (اصلاحی 1375/06/11)- مدیر عامل میتواند قسمتی از اختیارات و وظایف خود را به هیاتی یا به هر یک از اعضای هیات مدیره یا هر یک از کارکنان سازمان، تفویض نماید
هیات نظارت
ماده 16 (اصلاحی 1366/05/14)-اعضاء هیات نظارت مرکب از سه نفر به شرح زیر است:
- یکنفر نماینده دولت به انتخاب وزیر دارائی و امور اقتصادی.
- یک نفر نماینده کارفرمایان به انتخاب کنفدراسیون کارفرمائی و تا زمانی که کنفدراسیون مذکور تشکیل نشده است، یکنفر از بین کارفرمایان به انتخاب وزیر صنایع و معادن.
- یکنفر نماینده بیمهشدگان از بین اعضاء شوراهای اسلامی کار به انتخاب وزیر کار و امور اجتماعی.
- یکنفر از بین بیمهشدگان به انتخاب وزیر بهداری و بهزیستی.
ماده 17 - وظایف و اختیارات هیات نظارت به شرح زیر است:
-نظارت برحسن اجرای این اساسنامه و قانون تامین اجتماعی و تطبیق عملیات سازمان با مقررات قانونی.
-اظهار نظر در مورد ترازنامه تنظیمی سازمان، قبل از طرح در شورای عالی.
-انجام وظائف دیگری که به موجب این اساسنامه یا قانون تامین اجتماعی و مقررات دیگر در صلاحیت هیات نظارت است.
تبصره 1 -هیات نظارت حق مداخله در امور سازمان را ندارد و در اجرای وظایف خود برای گرفتن اطلاعات لازم و رسیدگی به دفاتر و مدارک باید بمدیرعامل مراجعه نماید و مدیرعامل موظف است هرگونه مدارک یا توضیحاتی که مورد نیاز باشد، در اختیار هیات بگذارد.
تبصره 2 -چنانچه هیات نظارت در اداره امور سازمان عملی خلاف قانون و مقررات و مشاهده نماید مراتب را به اطلاع مدیرعامل خواهد رساند.
ماده 18 -هیات نظارت برای مدت سه سال انتخاب میشود و تجدید انتخاب اعضای آن بلامانع است در موارد فوت یا استعفاء هریک جانشین وی برای بقیه مدت به نحو مذکور در ماده 16تعیین خواهد شد.
ماده 19 -امور داخلی هیات نظارت و طرز تشکیل جلسات آن، طبق آییننامهای خواهد بود که به تصویب هیات مذکور میرسد.
بخش سوم -امور مالی
ماده 20 -هیات مدیره مکلف است تا اول دیماه هرسال بودجه کل سازمان را برای سال بعد تنظیم و به شورا پیشنهاد نماید، شورا مکلف است حداکثر تا پانزدهم اسفندماه بودجه سال بعد را تصویب و به هیئتمدیره ابلاغ نماید.
تبصره 1 -ترازنامه سالانه و گزارش مالی و صورت دارائی و بدهی سازمان باید حداکثر لغایت شهریورماه سال بعد توسط مدیرعامل جهت رسیدگی به هیاتمدیره و هیات نظارت ارسال گردد، هیاتمدیره موظف است حداکثر ظرف مدت 30 روز از تاریخ وصول نظرات هیات نظارت در مورد ترازنامه و گزارش صورت مذکور ترازنامه را به انضمام یک نسخه از نظرات هیات نظارت به شورا تقدیم دارد.
تبصره 2 -هیات نظارت مکلف است نسخهای از نظرات خود را در مورد ترازنامه سالانه و گزارش مالی و صورت دارائی و بدهی سازمان حداکثر ظرف مدت 60 روز از تاریخ دریافت آن به هیاتمدیره تسلیم کند.
ماده 21 -مانده درآمد پس از وضع مخارج و کلیه درآمدهای حاصل از خسارات و زیان دیرکرد و بهره و سپردهها و سود اوراق بهادار و درآمد حاصل از فروش یا واگذاری یا بهرهبرداری یا سرمایهگذاری از وجوه اموال سازمان کلا به حساب ذخائر سازمان منظور خواهد شد.
ماده 22 -تا تصویب آییننامههای موضوع این اساسنامه، آییننامهها و مقررات فعلی معتبر خواهد بود.