بسمه تعالی
هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی
شماره پرونده: ه ت/ 0300148 شماره دادنامه سیلور: 140431390000357044 تاریخ: 1404/02/15
شکات: مرضیه محمدیان - نسرین دانایی - مریم موسوی علیانی - مرضیه رفیعیان
طرف شکایت: نهاد ریاست جمهوری
موضوع شکایت و خواسته: 1- ابطال بند 2 تصویب نامه شماره 12416/ت61035ه مورخ 1402/01/29 هیات وزیران 2- ابطال بند 2 تصویب نامه شماره 7568/ت 62453 ه مورخ 1403/01/21 هیات وزیران
شکات دادخواستی به طرفیت نهاد ریاست جمهوری به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
تصویب نامه شماره 12416/ت61035ه مورخ 1402/01/29 هیات وزیران
2- حق بیمه اقشار نیازمند تحت پوشش نهادهای حمایتی (کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی کشور) معادل هفت درصد (7 %) حداقل حقوق قانون کار تعیین میشود که صد درصد (100%) آن در قالب بودجه سنواتی ذیل اعتبارات سازمان بیمه سلامت ایران تامین میگردد.
تصویب نامه شماره 7568/ت 62453 ه مورخ 1403/01/21 هیات وزیران
2- حق بیمه درمان خانوارهای کارکنان کشوری شاغل دستگاه هایی که از بودجه عمومی دولت استفاده نمی نمایند (پرداخت حقوق و دستمزد از طریق خزانه صورت نمی پذیرد)، سهم بیمه شده دو درصد (2 %) حقوق مبنای کسور و سهم دستگاه اجرایی پنج درصد (5%) حقوق مبنای کسور میباشد.
دلایل شکات برای ابطال مقرره مورد شکایت:
به استحضار می رساند و به استناد ماده 13 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران مصوب 1391/10/21 مجمع تشخیص مصلحت نظام و مجلس شورای اسلامی که اشعار می دارد. الف، تامین 100 درصد هزینه بهداشتی درمانی به صورت بیمه سلامت - بیمه همگانی - بیمه مکمل و بیمه خاص خدماتی که مشمول قوانین بیمه همگانی و تکمیلی نمی گردد خانواده شاهد - جانبازان - آزادگان و افراد تحت تکفل آنان بر عهده دولت بوده و اعتبارات آن هر ساله در قوانین بودجه سنواتی منظور میگردد.
همچنین به استناد تبصره یک بند الف ماده 13 قانون جامع خدمات رسانی ایثارگران، دستگاههای اجرایی، موظف میباشند. از محل اعتبارات مصوب و نسبت به تامین و پرداخت کسورات بیمه درمانی همگانی و مکمل سهم کارکنان ایثارگر دستگاه مربوطه و خانواده شاهد - جانبازان - آزادگان و افراد تحت تکفل آنان اقدام نمایند.
ریاست محترم دیوان
هیات محترم دولت در جلسه 1402/01/06 مبادرت به تصویب بند 4 مصوبه شماره 12416 ات 61035 ه مورخ 1402/01/29 و در جلسه هیات دولت مورخ 1403/01/05 به پیشنهاد شورای عالی بیمه سلامت کشور مصوبه ای به شماره 7568ات 62453 مورخ 1403/01/21 تصویب نموده است و هیات محترم دولت در بند 4 هر دو تصویب نامه اعلام نموده است که زوجین شاغل بازنشسته و هر دو مشمول پرداخت حق بیمه درمان میباشند و میبایست حق بیمه درمان از حقوق آنان کسر گردد.
که این مصوبات و به طور اخص بندهای 2 تصویب نامه سالهای 1402 و 1403 بصراحت مغایر با ماده 13 قانون جامع خدمات رسانی ایثارگران میباشد و خلاف قانون میباشد.
در پاسخ به شکایت مذکور، معاون امور حقوق دولت به موجب لایحه شماره 119377/54861 مورخ 1403/08/09 به طور خلاصه توضیح داده است که:
بازگشت به ابلاغیه مورخ 1403/04/02 در خصوص شکایت خانم مرضیه محمدیان و سایرین به خواسته «ابطال جزء (4) بند (ت) تصویب نامه شماره 12416 / ت 61035 ه مورخ 1402/10/29 و جزء (4) بند (ب) تصویب نامه شماره 7568/ت 62453 ه مورخ 1403/01/21 هیات وزیران (موضوع کسر حق بیمه از کارکنان در صورتی که کارمند و همسر وی، هر دو یا یکی از آنها در وضعیت اشتغال، بازنشستگی، وظیفه بگیری یا مستمری بگیری باشند)» و همچنین ابلاغیه مورخ 1403/05/08 در خصوص شکایت آقای مصطفی سعادت به خواسته «ابطال جزء (4) بند (ب) تصویب نامه شماره 7568/ت 62453ه مورخ 1403/01/21 هیات وزیران» که طی پرونده های کلاسه 0300658 و 0300916 در آن مرجع محترم در جریان رسیدگی قرار دارد، ضمن ارسال نامه های شماره 80310/91 مورخ 1403/05/03 وزارت امور اقتصادی و دارایی و شماره 140289/1403 مورخ 1403/05/06 سازمان بیمه سلامت ایران و تاکید بر مفاد آنها، به استحضار می رساند:
قطع نظر از درج اشتباه شماره جزء مورد شکایت در دو مصوبه معترض عنه و عدم توجه شکات به نسخ تبصره (1) بند (الف) ماده (13) قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران به موجب قانون اصلاح ماده (13) قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران مصوب 1397 در دادخواست اول و استناد به آن، شایان ذکر است که هیات تخصصی کار بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 140231390003339179 مورخ 1402/01/21 مقرره مورد شکایت در تصویب نامه شماره 12416 /ت 61035 ه مورخ 1402/10/29 را مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات ندانسته و از آنجا که طبق ماده (93) قانون دیوان، «آرای هیاتهای تخصصی و هیات عمومی در ابطال و عدم ابطال مصوبات موضوع بند (1) ماده (12) این قانون، در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است» و مفاد جزء (4) بند (ب) تصویب نامه شماره 7568ت 2453 ه مورخ 1403/01/21 هیات وزیران نیز متضمن حکم مشابه حکم موضوع تصویب نامه شماره 12416/ت61035ه مورخ 1402/01/29 است ضمن درخواست اتخاذ تصمیم شایسته دایر بر رد شکایت مطروحه، خواهشمند است در صورت لزوم در زمان رسیدگی به موضوع، از نماینده این معاونت جهت ارایه توضیحات لازم، دعوت به عمل آید.
پرونده کلاسه 0300148 ه ع با موضوع «ابطال ردیف 4 جزء «ب» بند 1 تصویب نامه شماره 7568/ت62453 ه مورخ 1403/01/21 هیات وزیران» در جلسه مورخ 1403/10/15 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی مطرح و به شرح آتی اتخاذ تصمیم شد:
رای هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
بر اساس ماده 85 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب سال 1386، دستگاههای اجرایی مکلفند در چهارچوب بودجه های مصوب و آییننامه ای که به تصویب هیات وزیران میرسد، کارمندان و بازنشستگان و افراد تحت تکفل آنان را علاوه بر استفاده از بیمه پایه درمان، با مشارکت آنان به صورت هماهنگ و یکنواخت برای کلیه کارمندان دولت تحت پوشش بیمه های تکمیلی قرار دهند؛ به موجب بند (1) ماده 1 قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور مصوب 1373/08/03 بیمه شده اصلی فردی است که راساً مشمول مقررات بیمه خدمات درمانی موضوع این قانون بوده و پس از پرداخت حق السهم (توسط فرد یا مراجع مشمول در قانون) مشمول استفاده از مزایای خدمات درمانی قرار میگیرد و بر اساس ماده 9 این قانون، حق بیمه سرانه خدمات درمانی برای گروههای تحت پوشش بیمه خدمات درمانی و میزان فرانشیز قابل پرداخت توسط بیمه شوندگان با در نظر داشتن سطح درآمد گروه های بیمه شونده و وضعیت اقتصادی و اجتماعی کشور به پیشنهاد مشترک سازمان برنامه و بودجه و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و تایید شورای عالی به تصویب هیات وزیران خواهد رسید و به موجب تبصره (2) الحاقی به این ماده، دستگاههای اجرایی طرف قرارداد با سازمان بیمه خدمات درمانی مکلفند حق سرانه بیمه درمان سهم کارمندان، بازنشستگان و موظفین را از حقوق ماهانه کسر و حداکثر در مدت یک ماه به حساب سازمان مذکور واریز نمایند. همچنین بر اساس جزء (2) بند «ب» ماده 70 قانون برنامه ششم توسعه، حق بیمه پایه سلامت خانوار کارکنان دستگاههای اجرایی معادل هفت درصد (7%) حقوق و مزایای مستمر آنان تعیین شده است که بر مبنای تبصره آن، بخشی از حق بیمه مشمولان این جزء از محل بودجه عمومی دولت در قالب بودجه سنواتی تامین خواهد شد؛ بنابه مراتب مذکور نظر به اینکه به موجب بند «الف» ماده 7 اساسنامه سازمان بیمه سلامت ایران مصوب هیات وزیران سال 1390 (اصلاحی سال 1396) عقد قرارداد ارایه خدمات بیمه پایه سلامت و دریافت حق بیمه از مشمولان بر اساس بند (ب) ماده (70) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (1400 - 1396) در شمار وظایف و اختیارات سازمان قرار گرفته است و حق بیمه مقرر فارغ از وجود و تعداد عایله و بدون استثناء از همه کارکنان مشمول دریافت میشود بنابه مراتب مذکور مقرره مورد شکایت خارج از حدود اختیار و مغایر قانون نیست در نتیجه مستنداً به بند «ب» ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری با آخرین اصلاحات و الحاقات بعدی مصوب سال 1402، رای به رد شکایت صادر میشود؛ این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور، از سوی رییس یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
محمدجواد صالحی انصاری
رییس هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی