احراز محجوریت به جهت مصرف مواد مخدر

تاریخ دادنامه قطعی: 1395/06/20
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: اعتیاد فرد به مصرف مواد مخدر،عرفا سبب محجور تلقی شدن وی نمی شود، مگر اینکه اعتیاد به قدری شدید و پیشرفته باشد که عقل معتاد را زائل کند.

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه پنجم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/06/20 - 11 : 31 قاضی: احمد کریم زاده قاضی: مهدی اسلامی

خلاصه جریان پرونده

در تاریخ 93/12/25 آقای ع.الف. م.ل. به وکالت از آقای غ. ب.ز. به طرفیت دادستان نیشابور دادخواست صدور حکم حجر خواهان درسالهای 87 تا 92 تقدیم دادگاه‌های عمومی نیشابور نموده که در شعبه --- به کلاسه --- ثبت و دادگاه در پایان جلسه 94/2/1 دستور معرفی خواهان همراه مدارک پزشکی به اداره پزشکی قانونی صادرکرده است (ص 16 ) سپس با تقاضای وکیل خواهان تاریخ 87 را به 84 تغییر داده است نظریه شماره 94/551/1016/1 - 94/4/6 مرکز پزشکی قانونی نیشابور اشعار دارد که «.... نامبرده در تاریخهای 90/5/11 تا 90/6/1 و 90/11/26 تا 90/12/25 و 91/2/25 تا 91/3/8 و 91/4/25 تا 91/5/11 در بیمارستان ابن سینای مشهد و بیمارستان رضائی نیاوران بستری و با تشخیص اختلال خلقی و سوء مصرف مواد بستری و تحت درمان قرا رگرفته و در تاریخهای مذکور قادر به اداره امورخویش نبوده است در تاریخ 86/12/27 و 90/2/18 جهت درمان و سم زدائی در مراکز دیگر بستری شده است (ص 21 )نظریه تکمیلی مرکز مرقوم تحت شماره 94/51016/01/51 - 94/9/15 نیز حاکیست: با ارائه گواهی مرکز ترک اعتیاد پیام آوران رهایی خوشاب که در تاریخ 87/12/20 (علاوه بر تاریخهای 86/12/27 و 90/2/18 مذکور در گواهی قبل) تحت درمان بوده در زمان های زیاده روی در مصرف مواد (سوء مصرف) نیز می توانسته دچار اختلال اعصاب و روان باشد که تحقیقات قضایی راه گشا خواهد بود (ص 36 )در تاریخ 94/9/26 در وقت فوق العاده دادگاه قرا راستماع شهادت شهود صادرنموده است (ص 38 )در تاریخ 94/10/16 آقای م. ن.الف. دادخواست ورود ثالث تقدیم نموده به خواسته عدم حجر خواهان اصلی ،که به کلاسه --- ثبت و توام شده است.در تاریخ 94/10/26 دادگاه از شهود خواهان تحقیق نموده که به اعتیاد وی از سال 86 و بد حالی وی در حال اعتیاد گواهی داده اند (ص 42 تا 49 ) در این جلسه خواهان وارد ثالث توضیح داده که ایشان به دلیل آنکه در آن سالها اقدام به دادن پول نزول و کلاهبرداری از مردم می نموده دچار عقوبت الهی شده و حالیه که مدعی حجر شده قصدش منتفی نمودن 800 میلیون تومان چک بازداشتی روی ملک ایشان که توقیف نموده‌اند دارد و قصد فریب دادگاه و گرفتن حکم حجر نموده است (ص 49 )متعاقبا دادگاه به موجب دادنامه شماره --- - 94/10/29 اجمالا چنین رای داده است: «..... با احراز حجر خواهان از سال 87 تا 91 ، دعوی مطروحه را محمول بر صحت تشخیص و مستندا به مواد 1210 و 1211 قانون مدنی و مواد 70 و 71 قانون امور حسبی، حکم حجر نامبرده از 87/1/1 لغایت پایان سال 91 صادر و اعلام می دارد.... دادگاه دعوی خواهان ورود ثالث را وارد ندانسته و حکم به رد آن صادر و اعلام می دارد..... »; (ص 61 ) آقای ابوالفضل بلوکی به وکالت از وارد ثالث نسبت به این رای تجدید نظرخواهی نموده (ص 70 ) و شعبه --- دادگاه تجدید نظر استان خراسان رضوی درپرونده کلاسه --- به موجب دادنامه شماره --- - 95/2/26 چنین رای داده است: «.... آقای غ. ب.ز. برابر گواهی های پزشکی قانونی به طور متناوب درمقاطع مختلف دارای اختلال سوء رفتار و اختلال روحی و روانی بوده که متوالی نبوده و پزشک قانونی جنون وی را تایید نکرده است ومصرف بیش از حد مواد مخدر صرفا از لحاظ روحی و روانی بروی تاثیر گذاشته ولی چنین شخصی را مجنون تلقی نمی کنند تا محجور شناخته شود..... تجدید نظرخواهی وارد و دادنامه تجدید نظرخواسته نقض و مستندا به مفهوم ماده 1257 قانون مدنی و.... حکم به رد دعوی خواهان (آقای غ. ب.ز.) صادر واعلام می‌نماید..... »; (ص 90 )این رای در تاریخ 95/3/9 به وکیل خواهان اصلی ابلاغ شده (ص 91 ) و ایشان در تاریخ 95/3/29 فرجامخواهی نموده که پس از تبادل لوایح، پرونده به دیوانعالی کشور ارسال و در تاریخ 95/5/30 به این شعبه ارجاع شده است. هیات شعبه در تاریخ فوق تشکیل است پس از قرائت گزارش عضو ممیز و انجام مشاوره به شرح ذیل رای صادرمینماید:

رای شعبه

با عنایت به اینکه خواهان در مقاطع متعدد طرف دعاوی و شکایات قرارگرفته و اصولا معتادین به مواد مخدر عرفا محجور تلقی نمی شوند مگر اینکه اعتیاد به قدری پیشرفته باشد که عقل معتاد را زایل کرده باشد و با توجه به نظریه پزشکی قانونی که مقاطعی از زمانها را در مورد بستری شدن خواهان اعلام نموده و فقط در این مواقع نامبرده را قادر به اداره امور خویش ندانسته و معلوم نشده آیا نامبرده در تاریخ های بستری، اقداماتی در خصوص اموال خود نموده یا خیر ؟ و در سایر مقاطع زمانی مشکلی داشته یا نه ؟ لذا اولا تحقیق در خصوص تاریخ تصرفات در اموال و املاک وی و عقلائی بودن تصرفات ضروری بوده ثانیا اخذ نظریه کمیسیون پزشکی قانونی در قضیه ممکن التاثیر درتصمیم دادگاه خواهد بود بنا به مراتب رای فرجامخواسته را مستندا به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی نقض و رسیدگی مجدد را به همان دادگاه (شعبه --- دادگاه تجدید نظر) ارجاع می‌نماید.

شعبه پنجم دیوان عالی کشور رئیس: م. اسلامی مستشار: احمد کریم زاده