ماده 1 (اصلاحی 1358/07/24)- به دولت اجازه داده میشود به منظور گسترش و نوسازی صنایع و معادن کشور از راه بررسی های علمی و صنعتی و تهیه و تربیت کادر مدیریت و تاسیس شرکتهای صنعتی و معدنی و خدمات و یا مشارکت در آنها و کمک و راهنمائی های فنی به واحدهای صنعتی و معدنی موسسه مستقلی به نام سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران که در این قانون سازمان نامیده میشود تاسیس و اساسنامه آن را پس از تصویب کمیسیونهای اقتصاد و دارایی و امور استخدام مجلسین به مورد اجرا بگذارد.
تغییر و یا اصلاح اساسنامه به پیشنهاد مجمع عمومی سازمان با تصویب هیات وزیران به عمل خواهد آمد.
ماده 2 - سازمان دارای شخصیت حقوقی است و به صورت شرکت سهامی اداره میشود این سازمان و کلیه شرکت ها و واحدهای تابعه و وابسته به آن از هر لحاظ استقلال کامل داشته و تابع قوانین و مقررات و آیین نامه های عمومی مربوط بموسسات دولتی و وابسته به دولت و قانون محاسبات عمومی نمیباشد مگر آنکه در قانونی صراحتاً از سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران اسم برده شود این سازمان و کلیه شرکتهای وابسته منحصراً تابع این قانون و مقررات اساسنامه خود بوده و در مواردی که در این قانون و اساسنامه پیش بینی نشده باشد سازمان تابع مقررات قانون تجارت بوده و بر طبق اصول بازرگانی اداره میشود.
تبصره (منسوخ 1396/01/30)- سازمان و کلیه شرکتها و واحدهای تابعه و وابسته به آن از لحاظ قوانین و مقررات مالیاتی مشمول مقررات مربوط به شرکتهای خصوصی (غیردولتی) خواهد بود.
ماده 3 - سرمایه سازمان عبارتست از دارائی های متعلق به دولت در شرکت ها و موسسات صنعتی و معدنی که از طرف دولت به سازمان واگذار میگردد و همچنین اموال و سهام یا وجوهیکه از محل درآمدهای دولت بابت سرمایه به آن واگذار خواهد شد. دولت میتواند بنا به پیشنهاد وزیر اقتصاد و تصویب هیات وزیران هر یک از واحدهای صنعتی یا معدنی خود را که صلاح بداند بر اساس مقررات این قانون ارزیابی نموده بشرکتهای سهامی تبدیل و سهام آن را به عنوان سرمایه در اختیار این سازمان بگذارد.
ماده 4 - سازمان طبق اساسنامه دارای مجمع عمومی - شورای عالی - مدیرعامل و حسابرس (بازرس) خواهد بود اعضای شورای عالی و مدیرعامل با فرمان همایونی منصوب میشوند.
ماده 5 - سازمان دارای اختیارات زیر میباشد:
الف - تشکیل شرکتهای صنعتی و معدنی و یا شرکتها و واحدهای خدمات و یا مشارکت در این قبیل شرکتها.
ب - خریداری تمام یا قسمتی از کارخانه هائیکه در معرض تعطیل قرار میگیرند و بمعرض فروش گذارده میشوند و یا عقد قرارداد برای اداره این قبیل کارخانه ها.
در مواردی که قسمتی از کارخانه خریداری میشود قسمت خریداری شده باید معرف اکثریت سهام باشد و در صورتی که کارخانه به صورت شرکت سهامی نباشد سازمان باید حداقل مالکیت بیش از نصف کارخانه را تحصیل نماید و اداره کارخانه را از هر حیث در اختیار بگذارد.
پ - فروش یا وثیقه گذاردن سهام متعلق به خود در شرکتهای تابعه یا وابسته و همچنین فروش و وثیقه گذاردن اموال متعلق بخود یا واحدهای تابعه و وابسته.
ت - استخدام کارشناس خارجی و یا عقد قرارداد برای استفاده از خدمات موسسات مشورتی خارجی با تصویب شورای عالی سازمان.
ث (منسوخ 1399/10/24)- سازمان میتواند در طول مدت اجرای برنامه سوم و چهارم سالانه حداکثر تا مبلغ هفت میلیارد و نیم ریال و یا هم ارز آن از منابع داخلی و یا خارجی برای سرمایه گذاری و خرید ماشین آلات و خدمات با شرایط مناسب در هر کشور اعتبار یا وام تحصیل نماید. قراردادهای مربوط به اعتبار مزبور پس از تصویب هیات وزیران قابل اجراء خواهد بود. قراردادهائی که برای انجام منظور فوق مستقیماً با دولتهای خارجی یا با ضمانت دولت منعقد میگردد پس از تصویب کمیسیونهای دارائی مجلسین قابل اجراء خواهد بود.
تبصره 1 (منسوخ 1399/10/24)- دولت مکلف است ظرف یک ماه پس از انعقاد هر قرارداد گزارش آن را به مجلسین تقدیم و منتشر نماید.
تبصره 2 (منسوخ 1399/10/24)- اعتباراتی که طی برنامه چهارم برای منظور فوق تحصیل میشود جزء اعتبارات برنامه عمرانی مزبور منظور خواهد شد.
ماده 6 - دولت در مورد انتقال واحدهای صنعتی و معدنی متعلق بخود به سازمان و یا ایجاد واحدهای جدید تولیدی صنعتی و معدنی توسط سازمان به ترتیب زیر عمل مینماید:
الف - واحد را بر اساس سودآوری به طریقی که مورد تصویب شورای عالی سازمان باشد ارزیابی و قیمت واقعی روز آن را تعیین مینماید سپس آن واحد را به صورت شرکت سهامی مستقل که اساسنامه آن طبق اصول قانون تجارت تنظیم و به تصویب شورای عالی سازمان رسیده باشد به ثبت رسانده سهام آن را به سازمان واگذار مینماید.
ب - در موقع انتقال واحد زیان آور به سازمان و همچنین در صورتی که به منظور خاص مملکتی ایجاد صنعتی در نواحی مخصوصی از کشور ضروری تشخیص گردد لیکن بهره برداری از این قبیل واحدها سودآور نباشد دولت باید قبلاً پرداخت زیانهای احتمالی را بر اساس مطالعات شورای عالی سازمان و تایید سازمان برنامه تقبل و سپس دستور انتقال یا تاسیس اینگونه واحدها را صادر کند.
ماده 7 - سازمان مجاز است با دولتهای خارجی و همچنین موسسات یا شرکتهای دولتی خارجی در سرمایه گذاریهای صنعتی و معدنی مشارکت نماید و سرمایه گذاری خارجی در چنین مشارکت هائی میتواند از مزایائی که طبق قانون جلب و حمایت سرمایه های خارجی در ایران مصوب 7 آذرماه 1334 بشرکتهای خارجی اعطا گردیده است پس از انجام تشریفات قانونی برخوردار گردد و از شمول تبصره 2 ماده 3 قانون جلب و حمایت سرمایه های خارجی و بند ج ماده 1 آیین نامه اجرای قانون جلب و حمایت سرمایه های خارجی مصوب کمیسیونهای مجلسین مستثنی خواهد بود. در کلیه موافقت نامه ها و قراردادهائیکه به استناد این قانون با دولتها و موسسات یا شرکتهای دولتی خارجی منعقد میشود باید قید گردد که شریک خارجی حق ندارد بدون موافقت قبلی و کتبی طرف ایرانی تمام و یا قسمتی از سهامی را که در مشارکت دارد بدیگری منتقل نماید به علاوه قید گردد که سرمایه های خارجی از نظر این قانون سرمایه خصوصی تلقی خواهد شد و در صورت تخلف از این شرط سازمان میتواند موافقت نامه یا قرارداد مربوطه را فسخ نماید.
استفاده از امتیازات این قانون به وسیله دولتها یا موسسات و شرکتهای دولتی خارجی مشروط به اعطای امتیازات متقابل از جانب دولتها یا موسسات و شرکتهای مذکور خواهد بود.
ماده 8 - از سود خالص سالیانه سهام سازمان در شرکتها و واحدهای تابعه پس از کسر هزینه های جاری سازمان حداقل 25 درصد برای هزینه های تعلیمات فنی و آموزش و مدیریت و مطالعات و تحقیقات در داخل یا خارج کشور تخصیص و بقیه پس از کسر مالیات و ذخائر قانونی و احتیاطی صرف سرمایه گذاری مجدد در صنایع خواهد شد.
قانون بالا مشتمل بر هشت ماده و سه تبصره که در جلسه روز یکشنبه هیجدهم تیرماه یکهزار و سیصد و چهل و شش به تصویب مجلس شورای ملی رسیده بود در جلسه روز دوشنبه بیست و ششم تیرماه یکهزار و سیصد و چهل و شش شمسی به تصویب مجلس سنا رسید.
رئیس مجلس سنا - مهندس شریف امامی
قانون بالا در تاریخ روز دوشنبه 1346/4/26 به تصویب مجلس سنا رسیده است.